tintaafyo — Macnaha & Turjumaada

m.dh (daawo) (kabillariyada) Xidid-dhiigyo aad iyo aad u yaryar, sida timaha oo magacoodu ka yimid. Tintaafyadu waxay ku sameeyaan shabaag soohyada (xubnaha) oo dhan waxa dhiigga u keena halbowlayasha yaryar, waxaana ka qaada xididdada yaryar. Tintafyadu jirmigoodu wuxu ka sameysanyahay hal unug, taasoo suuro gelineysa. Kala bedelka: oksijiinka (O2), karbondiyok-saydka (C)2), biyaha (H20), cusbooyinka, iyo wixi lamida oo ka dhex dhacaya jirka iyo soohyada.

waa la naqliyay ✓

m.dh (daaw.) (kabillariyada) Xidid-dhiigyo aad iyo aad u yaryar, sida timaha oo magacoodu ka yimid. Tintaafyadu waxay ku sameeyaan shabaag soohyada (xubnaha) oo dhan waxa dhiigga u keena halbowlayasha yaryar, waxaana ka qaada xididdada yaryar. Tintafyadu jirmigoodu wuxu ka sameysanyahay hal unug, taasoo suuro gelineysa. Kala bedelka: oksijiinka (O2), karbondiyoksaydka (C)2), biyaha (H20), cusbooyinka, iyo wixi lamida oo ka dhex dhacaya jirka iyo soohyada.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xididdada yar yar ee dhiigga qaada. Qalbigaan tiftaafyada, garka taga halbawlaha, uga soo talaaleen, tarmi caashaq idhiyoow. Dh: halbawle.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaalyo, m.l/dh) (cilmiga naflayda) Kiish yar oo ka samaysan xuub khafiif ah, oo ay ku daboolanyihiin tintaafyo wada shaqaynaya oo ku yaalla dhammaadka faracyaraha hunguriga oo neefsashada sambabadu ka dhacdo dushiisa. Sambabku waxa uu leeyahay alfiyoole fara badan. Alfiyoolayaasha ku jira sambabka aadanaha waxa bedkiisa lagu qiyaasay inuu yahay 100 mm.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dayaal, m.l/dh) (daawo) Aroore kasta oo dhiig ka soo qaada tintaafyo dhiig oo wada shaqeeya oo toos ugu soo gudbiya tintaafyo kale oo wada shaqeeya una yaalla qayb kale oo jidhka ka mid ah, isaga oo aan ku celinayn wadnaha.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaalyo, m.l/dh) (cilmiga naflayda) Kiish yar oo ka samaysan xuub khafiif ah, oo ay ku daboolanyihiin tintaafyo wada shaqaynaya oo ku yaalla dhammaadka faracyaraha hunguriga oo neefsashada sambabadu ka dhacdo dushiisa. Sambabku waxa uu leeyahay alfiyoole fara badan. Alfiyoolayaasha ku jira sambabka aadanaha waxa bedkiisa lagu qiyaasay inuu yahay 100 mm.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dayaal, m.l/dh) (daaw.) aroore kasta oo dhiig ka soo qaada tintaafyo dhiig oo wada shaqeeya oo toos ugu soo gudbiya tintaafyo kale oo wada shaqeeya una yaalla qayb kale oo jidhka ka mid ah, isaga oo aan ku celinayn wadnaha.

waa la naqliyay ✓

m.l (-fyo, m.dh) (cilmiga naflayda) Nooca ugu dhuudhuuban dhuumaha dhiigga ee habdhiska wareegga dhiigga ee lafdhabarleyda.

waa la naqliyay ✓

m.l (-fyo, m.dh) (cilmiga naflayda) Nooca ugu dhuudhuuban dhuumaha dhiigga ee habdhiska wareegga dhiigga ee lafdhabarleyda.

waa la naqliyay ✓

1

(Hinaaya-da)

2

Uurkutaallo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Uurkutaallo.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] bitterness, grief

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax hore la isku gaadhsiiyey xasuusta iyo caloosha ku haynta aan saamaxaada lahayn. Dh: uurkutaallo, caloolxumo.

waa la naqliyay ✓

1

de: bitterness, grief

2

lx: hinaayo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f-abs

5

key: hinaayo

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: hantaaqo.

waa la naqliyay ✓

f. n. forward fall

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) kadeed iyo dhib, cid kale oo tag daran lagula kaco.

waa la naqliyay ✓

1

de: forward fall

2

lx: hintaaqo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

see: hantaaqo

6

key: hintaaqo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) sannab ay caabudi jireen dadkii hore.

waa la naqliyay ✓

f. n. loud call (of person); roar, bellow (of animal)

waa la naqliyay ✓

-tinnaagada: (n) shouting (shaaw-ting); yelling (yeeling)-, screaming (iskiriim-ing), usually when communicating with someone who is at a distance ~ tannaago

waa la naqliyay ✓

1

a: dinnaago ~ dinnaaho

2

de: loud call (of person); roar, bellow (of animal)

3

initial: t

4

lx: tinnaago

5

pd: (/da)

6

ps: n6-f

7

key: tinnaago

waa la naqliyay ✓

m.l Raad la xiriira gigsanaanta dusha ee dareere, waana tan keenta inuu dareere kor u raaco ama hoos uga soo dego dhuunyaro ligan.

waa la naqliyay ✓

m.l Raad la xiriira gigsanaanta dusha ee dareere, waana tan keenta inuu dareere kor u raaco ama hoos uga soo dego dhuunyaro ligan.

waa la naqliyay ✓

Capillarity

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: hiirtaayo.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ooday, -ootay) la-mid: hantaaqoo.

waa la naqliyay ✓

(fal) dhib iyo kadeed aanad qaadi karin, ha ku gaadho.

waa la naqliyay ✓

1

(Sinsaarya-da)

2

Tabaha legdanka mid ka mid ah; (ama sinsaaro).

waa la naqliyay ✓

m.dh Nooc ka mid ah tabaha legdanka oo qofka inta sinta la saaro la legdo. la-mid: sinsaaro.

waa la naqliyay ✓

f. n., [compound] hoisting one's opponent onto one's hip (in wrestling)

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg sinsaaro.

waa la naqliyay ✓

1

de: hoisting one's opponent onto one's hip (in wrestling)

2

initial: s

3

lx: sinsaaryo

4

pd: (/da)

5

ps: n-f-cmp

6

key: sinsaaryo

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-saday, -satay) la-mid: sitaacso.

waa la naqliyay ✓

1

(Tiiraanya-da)

2

Arrin lala murugoodo; caloolxumo; uurkutaallo; ciilqab; uurkusiddo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Arrin lala murugoodo, caloolxumo, uurkutaallo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Arrin lala murugoodo, caloolxumo, uurkutaallo.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] sadness, grief

waa la naqliyay ✓

-tiiraanyada: (n) sorrow (soo-row); grief (griif); sadness (saadh-nes); misfortune (mis-foor-jen); regret (rig-reet) ~ murugo, caloolxumo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) arrin lala murugoodo dhibteeda darted; uur ku taallo. Dh: ciilqab, caloolxumo, ciilqab, uurkusiddo, murugo. Li: farxad.

waa la naqliyay ✓

1

de: sadness, grief

2

initial: t

3

lx: tiiraanyo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f-abs

6

key: tiiraanyo

waa la naqliyay ✓

حُزن

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) caloolyaw iyo hibasho wax naftu ku taamaysay oo sidii noqon waaya. Dh: ciil, uurkutaallo.

2

hiirtaanyo -da: (magac, dhedig, keli) kadeed amaa dhib mudasho. Hiirtaanyada waxa iigu wacan dantayda aan gudan waayey. Dh: dhib, harreef, hiir.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: hantaaqayn.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dhib iyo hagardaamo gaadhsiin.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: hantaaqood.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhibbamid iyo kadeedmid. Dh: hantaaqmid.

waa la naqliyay ✓

m.dh Nooc ka mid ah tabaha legdanka oo qofka inta sinta la saaro la legdo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) sinta oo aan toos u muuqane, qallooc ku hara jiro.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ooday, -ootay) Tiiraanyo dareemid.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ooday, -ootay) Tiiraanyo dareemid.

waa la naqliyay ✓

(fal) tiiraanyo dareen; caloolxumoo.

waa la naqliyay ✓

v. regret bitterly, rue

waa la naqliyay ✓

1

de: regret bitterly, rue

2

initial: t

3

lx: tiiraanyow

4

pd: (tiiraanyooday)

5

ps: v3a=intr

6

key: tiiraanyow

waa la naqliyay ✓

tintamarre, n.m. - goob iyo gaylo; gaylo ay shangadhi weheliso

waa la naqliyay ✓

1

conj., neg. before, not until

2

intaan [conjunction], vl. pron. while I / we ...

waa la naqliyay ✓

(conjunction) while (waayl). Ex: Soomaliya intaan joogay baan maqaylay; I heard while I was in Somalia

waa la naqliyay ✓

Tiradaas, waxaas, qaybtaas; cadkaas.

waa la naqliyay ✓

n. phr., [conjunction], deictic: all that; that much

waa la naqliyay ✓

peut-être.

waa la naqliyay ✓

(conjunction) that. Ex: intaas ka dib; after that. -waa intaasoo: if it happens that; in case he or we. Ex: dallad qaado waa intaasoo roob da'aaye; you take along an umbrella, just in case it rains

waa la naqliyay ✓

1

de: all that; that much

2

lx: intaas

3

pd: (intaasi)

4

ps: np / conj + deic

5

xe: The report added that ...

6

xv: Warku wuxuu intaasi ku daray in ...

7

key: intaas

waa la naqliyay ✓

1

(Laafya-ha)

2

(weligeed magac kooxeed) sayrinta iyo jiljilicsanaanta gacmaha (kolka la socona hayo).

waa la naqliyay ✓

m.l/dh Hore iyo gadaal u tuuridda gacmaha marka la soconayo iyadoo la isdhaafinayo.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh Hore iyo gadaal u tuuridda gacmaha marka la soconayo iyadoo la isdhaafinayo.

waa la naqliyay ✓

f. n. graceful walk with rhythmic arm motion

waa la naqliyay ✓

-laafyaha: (n) manner in which the arm moves, while walking, especially a woman's arm

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) saydhinta ama hore iyo gadaal u tuuridda gacmaha marka la soconayo iyadoo la isdhaafinayo, jiljilicsanaanna la muujinayo. Laafyo socodka gabadhyahay laabtaad i kicisaa.

waa la naqliyay ✓

1

de: graceful walk with rhythmic arm motion

2

lx: laafyo

3

pd: (/ha)

4

ps: n6-f

5

key: laafyo

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: nafto.

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): diesel oil ~ fuel

waa la naqliyay ✓

-naafatada: (n) diesel (dhii 'zal) fuel naafato

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg naafato. naafweyne -ha: (magac, lab, keli) meel bu' madaw la moodo oo samada ku taal oo madoobeloo yaqaan.

waa la naqliyay ✓

1

a: nafto {It}

2

de: diesel oil ~ fuel

3

lx: naafto

4

pd: (/da)

5

ps: n0-f-mass

6

key: naafto

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) garanuugta teeda dhedig.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dicaayad.

waa la naqliyay ✓

Labo fayraq ee dib u janjeera sida gantafaha dubbaha looxa ee masaamiirta lagu siibo, leebada iwm.

waa la naqliyay ✓

1

(Hanaaya-da)

2

Eed; utun; asaaye.

waa la naqliyay ✓

m.dh Cadaawad, nacayb.

waa la naqliyay ✓

f. n. accusation, blame

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eed ama utun la galo. Hanaayadu qofkii gala ayey sugtaa. Dh: asaaye, utun, eed.

waa la naqliyay ✓

1

de: accusation, blame

2

lx: hanaayo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: hanaayo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) hanuun dawga toosan lagu hagaago. Dh: hidaayo, hanuun.

waa la naqliyay ✓

1

(Hinaasa-da)

2

Hiil; hiillo; danaano; masayr.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: hinaas¹.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] jealousy, envy

waa la naqliyay ✓

1

de: jealousy, envy

2

lx: hinaaso

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f-abs

5

key: hinaaso

waa la naqliyay ✓

question word, [expression] what is your father's name / family name?

waa la naqliyay ✓

-ha: (n) family name; usually the first name of one's father

waa la naqliyay ✓

1

de: what is your father's name / family name?

2

lx: ina ayo

3

pd: (/ha)

4

ps: qw-expr

5

xe: What is your fathers name?' ... Ina Maxamed baan ahay. 'It is Mohammed.

6

xv: Ina ayahaa?

7

key: ina_ayo

waa la naqliyay ✓

conj., neg., vl. pron. before he ...; not until he ...

waa la naqliyay ✓

(conjunction plus pronoun) before he.

waa la naqliyay ✓

1

de: before he ...; not until he ... = inta + aan + uu

2

lx: intaanu

3

ps: conj + neg + vpro

4

key: intaanu

waa la naqliyay ✓

avv. - isla markaa; calaakullixaal.

waa la naqliyay ✓

agg. - dhan, idil.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-saday, -satay) Itaal yeelasho.

waa la naqliyay ✓

v. become strong, acquire ~ gain ability

waa la naqliyay ✓

1

de: become strong, acquire ~ gain ability

2

lx: itaalso

3

pd: (itaalsaday)

4

ps: v3a=intr

5

key: itaalso

waa la naqliyay ✓

m.dh Qubays ku waajiba qof shahwo ka timid. la-mid: janaabo, junow¹, junub¹, junuub¹.

waa la naqliyay ✓

m.dh Qubays ku waajiba qof shahwo ka timid. la-mid: janaabo, junub, junuub.

waa la naqliyay ✓