timir — Macnaha & Turjumaada

1

(Timir-ta)

2

1. Geed dheeraada oo qurux iyo isku darsaday waxtar, kulaylka iyo abaartana adkaysi u leh; wuxuu u eg yahay geedaha baarta.

3

2. Miraha geedkaas ka baxa: sonkor baa ka buuxda, laf yar oo adagna waa lee yihiin; miraha dhirta kale la mid ma aha oo cunno ahaan baa loo cunaa oo loo kaydsadaa; magacyo badan bay kala leedahay.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Geed u eg geedaha baarta. 2. Miraha geedkaas ka baxa, sonkor baa ka buuxda, laf yar oo adagna way ku dhexjirtaa.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Geed u eg geedaha baarta. 2. Miraha geedkaas ka baxa, sonkor baa ka buuxda, laf yar oo adagna way ku dhexjirtaa.

waa la naqliyay ✓

f. n. date-palm tree and its fruit; dates

waa la naqliyay ✓

(Timir) All. Som. Phoenix dactylifera L. Palmae.

waa la naqliyay ✓

name-m date-palm tree and/or its fruit; dates. Syn: Timirre, Timiro

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) 1. date (dheeyt) 2. date palm ~ geedka timirta

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil midab cas oo sida timirta ah leh.

waa la naqliyay ✓

1

timir-ta: (magac, dhedig, keli) geed dheeraada oo qurux iyo isku darsaday waxtar kulaylaha iyo abaartana adkaysi u leh una eg geedaha baarta.

2

timir-ta: (magac, dhedig, keli) midhaha geedka timirta ka baxa, kayd bay gashaa oo ay kaga duwan tahay midhaha kale.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: date-palm tree and its fruit; [col] dates

3

initial: t

4

lx: timir

5

pd: (-ta)

6

ps: n-f

7

key: timir

waa la naqliyay ✓

name-f date-palm tree and/or its fruit; dates. Syn: Timir, Timirre

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh quruxdeeda aawadeed timirta lagu metaalay.

waa la naqliyay ✓

1

(Tiir-ka)

2

1. Qori sida usha u toosan oo xoog badan oo badanaa dheer oo inta dhulka lagu mudo wax celiya ama xoog tara; udub.

3

2. Dhis kasta oo qaabka iyo waxtarka tiirka leh.

4

3. (caleen, waran, ...) Tiirka kalabbarka mara oo caaradda iyo salka isu haya.

5

4. Kan u dhexeeya sanka labadiisa dul.

waa la naqliyay ✓

1

tiir¹: m.l (-rar, m.l) 1. (-rar,m.l) Qori sida usha u toosan oo xoog badan oo badanaa dheer oo inta dhulka lagu mudo wax celiya ama xoog tara; udub. 2. Dhis kasta oo qaabka iyo waxtarka tiirka leh. 3. T.ka kalabbarka mara oo caaradda iyo salka isu haya (caleen, waran iyo wixi lamida). 4. Kan u dhexeeya sanka labadiisa dul.

2

tiir²: f.g1 (-ray, -rtay) Neef ku soo biiray xayn xoola ah la collobid, hinaaso awgeed.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rar, m.l) 1. Qori sida usha u toosan oo xoog badan oo badanaa dheer oo inta dhulka lagu mudo wax celiya ama xoog tara; udub. 2. Dhis kasta oo qaabka iyo waxtarka tiirka leh. 3. T.ka kalabbarka mara oo caaradda iyo salka isu haya (caleen, waran iyo wixi lamida). 4. Kan u dhexeeya sanka labadiisa dul.

waa la naqliyay ✓

m. n. post, pole, pillar; support; nasal septum, part between the nostrils

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) pole (pool); post (powst); pillar (pi-lar); log (loog) ~ udub

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) caleen, waran tiirka kala badhka mara oo caaradda iyo salka isu haya.

2

tiir-ka: (magac, lab, keli) dhis kasta oo waxtarka tiirka leh.

3

tiir-ka: (magac, lab, keli) dhiska yar ee carjawda ah oo sanka labadiisa dul u kala dhexeeya. Dh: mirqeeye, mirqis.

4

tiir-ka: (magac, lab, keli) qori sida usha u toosan oo xoog badan oo badanaa dheer oo inta dhulka lagu taago wax celiya ama xoog tara. Tirka adkee.

waa la naqliyay ✓

1

cf: rukni ~ rukun

2

de: post, pole, pillar; support; nasal septum, part between the nostrils

3

initial: t

4

lx: tiir

5

pd: (-ka Pl: tiirar (ka))

6

ps: n4-m

7

key: tiir

waa la naqliyay ✓

عَمُودٍ

waa la naqliyay ✓

v., sg., simple past tense: she / you came

waa la naqliyay ✓

1

de: she / you came

2

initial: t

3

lx: timi

4

ps: v4b-2sg/3f-past

5

xe: When did you arrive in Mogadishu?

6

xv: Goormaad timi Muqdisho?

7

key: timi

waa la naqliyay ✓

1

(Himir-ta)

2

Geed leh miro wanaagsan oo la cuno iyo qoryo laf adag oo alaabo badan laga qorto.

waa la naqliyay ✓

m.dh Geed-mirood, miro macaan, laf adag, oo fandhaallada, dhurayaasha iyo wixi lamida laga qoro. la-mid: hamir.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] tree species, with good fruit and hard wood (used for carving)

waa la naqliyay ✓

Ziziphus hamur 01

waa la naqliyay ✓

(Himir) May Gardenia fiorii Chiov. Rubiaceae.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) geed leh midho wanaagsan oo la cuno iyo qoryo laf adag oo alaabo badan laga qorto.

waa la naqliyay ✓

1

de: tree sp., with good fruit and hard wood (used for carving)

2

lx: himir

3

pd: (-ta)

4

ps: n2-f-col

5

key: himir

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg tigidh

waa la naqliyay ✓

v., sg., simple past tense: she / you came

waa la naqliyay ✓

/timidh/ (adj) fulay ah; qajilaad badan; biiq.

waa la naqliyay ✓

- timaadday: (v) she or you come (kam); arrive (a-raayv) ~ timi. Ex: goormaad timid? What time you come [arrived]?

waa la naqliyay ✓

1

de: she / you came

2

initial: t

3

lx: timid

4

ps: v4b-2sg/3f-past

5

xe: Did you come to class this morning?

6

xv: Fasalka maad timid saaka?

7

key: timid

waa la naqliyay ✓

a., (wiil) fulay ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Timi-sha)

2

1. Godob; aardoonad; dhiigtaabac.

3

2. Wax qof lee yahay ama heli karo; hanti.

4

3. Xirrib, xeelad; siyaaso; dhagar; hagar.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Xoog; awood. 2. Karti. 3. Eed; godob.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. power, energy, potency; tactics, skill, ability

2

timil [feminine] n. grudge, resentment, revenge

3

timil [feminine] n. asset, possession, personal property; wealth

waa la naqliyay ✓

1

-sha: (magac, dhedig, keli) dhib cid loo geystay oo aan laga heshiin. Dh: godob, aardoonad, utun, dhiigtaabac, ciilqab, caloolxumo.

2

timil -sha: (magac, dhedig, keli) wax qof leeyahay ama heli karo. Dh: hanti.

waa la naqliyay ✓

1

(Ximir-ka)

2

1. Xiddig weyn oo guduudan oo dirirka iyo haltoddobaadyada (weyn) u dhexeeya.

3

2. Xilliga dayrta qaarkiisa hore.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Xiddig weyn oo u dhexeeya dirirka iyo haltoddobaaddada. 2. Roobabka dayrta ugu horreeya mid ka mid ah. 3. Xilli ka mid ah xilliyada dayrta.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dayrta madexeeda hore. Arooska wuxu la sugayaa ximirka.

waa la naqliyay ✓

1

(Barni-da)

2

Jaadadka timirta mid ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Boohaar-ta)

2

1. Miisaan lagu cabbiro timirta iyo beeyada iyo wixii la mid ah.

3

2. Badnaan wax meel ku badan yihiin.

waa la naqliyay ✓

1

(Busur-ta)

2

Miraha timirta oo yacyacoodka noqda welise aan bislaan.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Caw-da) Caleemo dheerdheer oo ka baxa geed la jaad ah timirta iyo baarta.

2

2. (Caw-ga) Dhinac; cuun; ag.

waa la naqliyay ✓

1

(Farad-da)

2

Jaadadka timirta mid kamid ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Goosarad-da)

2

Min timir ah; (ama koosarad).

waa la naqliyay ✓

1

(Hilay-ga)

2

1. Raro ama gogol duug ah (abjed, cajil, hilif, milif, kd.) mid kamid ah.

3

2. Minka timirta ah, galkiisa.

waa la naqliyay ✓

1

(Jiraab-ka)

2

Kolay caw ama wax kale laga sameeyo oo timirta lagu guro; min.

3

2. Kolay, guud ahaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Kaarad-da)

2

Kiish timirta lagu guro oo lagu iibsho; min barkiis.

waa la naqliyay ✓

1

(Mayra-da)

2

Geed timirta iyo baarta u eg, oo caw jilicsani ka baxdo; manniiqo.

waa la naqliyay ✓

1

(Min-ka)

2

1. Aqal; guri; hooy; (ama minan).

3

2. Ilmasideen; ilmaggaleen; rimmay.

4

3. Kolay weyn oo timir ah; labo goosaradood oo laysku daray.

waa la naqliyay ✓

1

(Raqay-ga)

2

Geed qurux badan oo aad u dheeraada oo ganacsiga qiime weyn ku leh; waxaa laga helaa alwaax wanaagsan iyo miro dhanaan oo waxyaalo badan laga sameeyo (dawo, sharbeed, renji, ...) ~ timir hindi; xamar.

waa la naqliyay ✓

1

(Sacaf-ka)

2

Hab timirta la kaydinayo loo sameeyo: inta lafta laga baxsho oo dhir kala jaad ah lagu daro oo la rafaaqo oo cadad laga dhigo baa subag lagu fariisiyaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Sacfid-da)

2

Timir sacaf ah, samayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Seexaari-da)

2

Jaadadka timirta mid ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Shadfad-da)

2

1. Galka timirta lagu guro oo maran.

3

2. Gabal ama cad yar oo maro ama wax u eg ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh Timir yaryar, guduudan, aad u macaan oo ka baxda degmada Doocan ee Yaman. la-mid: abuuddocan.

waa la naqliyay ✓

1

awrdhaw¹: m.l 1. Rimmay gacmeeda lagu sameeyo geedaha aan labeebka ahayn sida timirta; faxlid. 2. la-mid: awrdhebid.

2

awrdhaw²: f.g1 (-dhabay, -dhabday; -dhabi) Geedaha aan labeebka ahayn sida timirta iyo wixi lamida rimay gacmeed ku samayn; faxlid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-xray, -xartay) 1. Timir iyo wixi lamida lafo ka saarid. 2. Arrin aad uga baaraandegid.

waa la naqliyay ✓

1

baar¹: m.l 1. Fiidda sare ee geed ama timo iyo wixi lamida. 2. Dhoqor dhaadheer ah oo ka baxda kuruska geela dushiisa. 3. Ciyaarta daba-kaeriga, hal mar oo turubka la qeybiyo laguna ciyaaro. 4. Isha baalkeeda. 5. (-rar, m.l) Meel lagu iibsho cabitaanka iyo cunto fudud.

2

baar²: m.dh (baar, m.dh) 1. Geedka cawdu ka baxdo, waa dhir oo ay isku bah yihiin timirta, bixiya miraha qoonaha iyo caw oo ka baxa meelaha kulul ee biyaha leh. 2. Nagaar dhulka ku faalala oo xooluhu daaqaan.

3

baar³: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax qarsoon raadin. 2. Wax la qaadan waayay noqosho (badeeco). Tusaale: “Hilibkii wuu baarey”.

waa la naqliyay ✓

m. n. date seller

waa la naqliyay ✓

1

de: date seller

2

initial: t

3

lx: timirle

4

pd: (/ha Pl: timirley (da))

5

ps: n5b-m, n7-m

6

key: timirle

waa la naqliyay ✓

name-m date-palm tree or its fruit; dates. Syn: Timir, Timiro

waa la naqliyay ✓

1

(Dhimir-ka)

2

Maan; laab; kal; kas; garaad; (ama dhimiro).

waa la naqliyay ✓

m.l Maan; garaad; caqli. la-mid: dhimiro.

waa la naqliyay ✓

m.l Maan; garaad; caqli. la-mid: dhimiro.

waa la naqliyay ✓

m. n., [abstract] mind, understanding

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xiska qofku uu wax ku kala garto. Dh: caqli, garaad, maskax, lab, kal, kas, maan, dhimiro.

waa la naqliyay ✓

1

a: dhimiro (/da)

2

de: mind, understanding

3

lx: dhimir

4

pd: (-ka)

5

ps: n0-m-abs

6

key: dhimir

waa la naqliyay ✓

1

(fal) meermeeri oo kolba ballan been ah u qabo. Mirmirka dadka ka daa oo daacad ugu shagee. Dh: warwareeji, caddil.

2

mirmir -ka: (magac, lab, keli) meermeerin cid la meermeeriyo oo kolba ballan been ah loo qabto. Mirmirka iga daa oo wax hel iyo wax waa mid igu dhaqaaji. Dh: meedayn, warwareeg.

3

mirmir-ka: (magac, lab, keli) dhiraandhirrin wax si aayar ah loo saaro ama loo furfuro. Dh: dhiraandhir.

waa la naqliyay ✓

tiédir, adj. - qandacin; fardiirid

waa la naqliyay ✓

m.l Gabay la soo diyaariyey

waa la naqliyay ✓

Loox dhismo

waa la naqliyay ✓

n., (every large tree) damas, -ki, damal, -shi, geed damal ah.

waa la naqliyay ✓

timbre, n.m. - tigidhka xaashida marka la dirayo lagu dhajiyo.

waa la naqliyay ✓

timbré, adj. - wax yar waalan

waa la naqliyay ✓

s.m. - shaabad.

waa la naqliyay ✓

timide, adj. - il nugayl

waa la naqliyay ✓

agg. - xishood badan, qof khajil badan.

waa la naqliyay ✓

/taymin/ (n) waqtiyaysan (saacad ku socda).

waa la naqliyay ✓

Wakhtisheeg

waa la naqliyay ✓

s.m. - baqdin.

waa la naqliyay ✓

timoré, adj. - il nugul; il nugayl

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax tiran noqosho.

waa la naqliyay ✓

tiroir, n.m. - maqalka miiska ama armaajada

waa la naqliyay ✓

v. remove; clean off, erase; cross out, strike out

waa la naqliyay ✓

1

-ay / tay: (v) wipe clean; clean out; clean (kiliiri)

2

ka tirtir -ay / -tay: (v) 1. wipe (waayp); rub something to clean, in order to clean. 2. cancel (kansel); remove (ri-muuv) Ex: magacayga liiska ka tirtir!; remove [cancel] my name from the list!

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xasuuq, wada lay. Dagaalkii ayaa tirtiray dad badan. Dh: xasuuq.

2

tirtir: (fal) wax meel ku qoran ka bi'i, ka masax. Ka tirtir miiska cuntada ku daadatay.

waa la naqliyay ✓

1

cf: buri, nasakh

2

de: remove; clean off, erase; cross out, strike out

3

initial: t

4

lx: tirtir

5

pd: (tirtiray)

6

ps: v1=pl

7

key: tirtir

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dixiri.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) tixri; dixri.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: taxmid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax isku dabajira noqosho; taxmid.

waa la naqliyay ✓

trimer, v. - aad u shaqeeya; aad isu dhiba

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: timaxiirid.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: timaxiirid.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) timajare; taaloole.

waa la naqliyay ✓

dattes.

waa la naqliyay ✓