timi — Macnaha & Turjumaada

v., sg., simple past tense: she / you came

waa la naqliyay ✓

1

de: she / you came

2

initial: t

3

lx: timi

4

ps: v4b-2sg/3f-past

5

xe: When did you arrive in Mogadishu?

6

xv: Goormaad timi Muqdisho?

7

key: timi

waa la naqliyay ✓

v., sg., simple past tense: she / you came

waa la naqliyay ✓

/timidh/ (adj) fulay ah; qajilaad badan; biiq.

waa la naqliyay ✓

- timaadday: (v) she or you come (kam); arrive (a-raayv) ~ timi. Ex: goormaad timid? What time you come [arrived]?

waa la naqliyay ✓

1

de: she / you came

2

initial: t

3

lx: timid

4

ps: v4b-2sg/3f-past

5

xe: Did you come to class this morning?

6

xv: Fasalka maad timid saaka?

7

key: timid

waa la naqliyay ✓

a., (wiil) fulay ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Timi-sha)

2

1. Godob; aardoonad; dhiigtaabac.

3

2. Wax qof lee yahay ama heli karo; hanti.

4

3. Xirrib, xeelad; siyaaso; dhagar; hagar.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Xoog; awood. 2. Karti. 3. Eed; godob.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. power, energy, potency; tactics, skill, ability

2

timil [feminine] n. grudge, resentment, revenge

3

timil [feminine] n. asset, possession, personal property; wealth

waa la naqliyay ✓

1

-sha: (magac, dhedig, keli) dhib cid loo geystay oo aan laga heshiin. Dh: godob, aardoonad, utun, dhiigtaabac, ciilqab, caloolxumo.

2

timil -sha: (magac, dhedig, keli) wax qof leeyahay ama heli karo. Dh: hanti.

waa la naqliyay ✓

1

(Timir-ta)

2

1. Geed dheeraada oo qurux iyo isku darsaday waxtar, kulaylka iyo abaartana adkaysi u leh; wuxuu u eg yahay geedaha baarta.

3

2. Miraha geedkaas ka baxa: sonkor baa ka buuxda, laf yar oo adagna waa lee yihiin; miraha dhirta kale la mid ma aha oo cunno ahaan baa loo cunaa oo loo kaydsadaa; magacyo badan bay kala leedahay.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Geed u eg geedaha baarta. 2. Miraha geedkaas ka baxa, sonkor baa ka buuxda, laf yar oo adagna way ku dhexjirtaa.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Geed u eg geedaha baarta. 2. Miraha geedkaas ka baxa, sonkor baa ka buuxda, laf yar oo adagna way ku dhexjirtaa.

waa la naqliyay ✓

f. n. date-palm tree and its fruit; dates

waa la naqliyay ✓

(Timir) All. Som. Phoenix dactylifera L. Palmae.

waa la naqliyay ✓

name-m date-palm tree and/or its fruit; dates. Syn: Timirre, Timiro

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) 1. date (dheeyt) 2. date palm ~ geedka timirta

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil midab cas oo sida timirta ah leh.

waa la naqliyay ✓

1

timir-ta: (magac, dhedig, keli) geed dheeraada oo qurux iyo isku darsaday waxtar kulaylaha iyo abaartana adkaysi u leh una eg geedaha baarta.

2

timir-ta: (magac, dhedig, keli) midhaha geedka timirta ka baxa, kayd bay gashaa oo ay kaga duwan tahay midhaha kale.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: date-palm tree and its fruit; [col] dates

3

initial: t

4

lx: timir

5

pd: (-ta)

6

ps: n-f

7

key: timir

waa la naqliyay ✓

Erey tixaha ulajeeddooyin gaar ah u yeela: Wiilkii baa yimid; Ladan baa timid baa?; ayaa; yaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Barni-da)

2

Jaadadka timirta mid ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Boohaar-ta)

2

1. Miisaan lagu cabbiro timirta iyo beeyada iyo wixii la mid ah.

3

2. Badnaan wax meel ku badan yihiin.

waa la naqliyay ✓

1

(Busur-ta)

2

Miraha timirta oo yacyacoodka noqda welise aan bislaan.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Caw-da) Caleemo dheerdheer oo ka baxa geed la jaad ah timirta iyo baarta.

2

2. (Caw-ga) Dhinac; cuun; ag.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabbaaldeg-ga)

2

Cayaaro iyo waxyaalo kale oo farax lagu muujiyo oo loola jeedo maalin taariikh weyn leh oo la xusa hayo, madax ama la duuba hayo ama booqasho ku timid, aroos. kd.; Xus; damaashaad

waa la naqliyay ✓

1

(Dudma-da)

2

Caro fudud oo ka timid wax la qoonsaday.

waa la naqliyay ✓

1

(Farad-da)

2

Jaadadka timirta mid kamid ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Fiidgooya-da)

2

Xoolaha oo aan lisiddooda loo caweysimine fiid-horaadka la liso, marti timid ama carruur ama sabab kale darteed.

3

2. Cashada (fiidimada) oo la soo hormariyo; fiid'horor.

waa la naqliyay ✓

1

(Goosarad-da)

2

Min timir ah; (ama koosarad).

waa la naqliyay ✓

1

(Hilay-ga)

2

1. Raro ama gogol duug ah (abjed, cajil, hilif, milif, kd.) mid kamid ah.

3

2. Minka timirta ah, galkiisa.

waa la naqliyay ✓

1

(Jiraab-ka)

2

Kolay caw ama wax kale laga sameeyo oo timirta lagu guro; min.

3

2. Kolay, guud ahaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Kaarad-da)

2

Kiish timirta lagu guro oo lagu iibsho; min barkiis.

waa la naqliyay ✓

1

(Mayra-da)

2

Geed timirta iyo baarta u eg, oo caw jilicsani ka baxdo; manniiqo.

waa la naqliyay ✓

1

(Min-ka)

2

1. Aqal; guri; hooy; (ama minan).

3

2. Ilmasideen; ilmaggaleen; rimmay.

4

3. Kolay weyn oo timir ah; labo goosaradood oo laysku daray.

waa la naqliyay ✓

1

(Raqay-ga)

2

Geed qurux badan oo aad u dheeraada oo ganacsiga qiime weyn ku leh; waxaa laga helaa alwaax wanaagsan iyo miro dhanaan oo waxyaalo badan laga sameeyo (dawo, sharbeed, renji, ...) ~ timir hindi; xamar.

waa la naqliyay ✓

1

(Sacaf-ka)

2

Hab timirta la kaydinayo loo sameeyo: inta lafta laga baxsho oo dhir kala jaad ah lagu daro oo la rafaaqo oo cadad laga dhigo baa subag lagu fariisiyaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Sacfid-da)

2

Timir sacaf ah, samayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Seexaari-da)

2

Jaadadka timirta mid ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Shadfad-da)

2

1. Galka timirta lagu guro oo maran.

3

2. Gabal ama cad yar oo maro ama wax u eg ah.

waa la naqliyay ✓

v., sg., simple past tense: I came

waa la naqliyay ✓

1

de: I came

2

lx: imi

3

ps: v4b-1sg-past

4

key: imi

waa la naqliyay ✓

1

Tii: Qof ama wax la isla ogaa oo maqan oo dheddig oo aan magaciisa la sheegeyn.

2

Tii: -tii — a) Tii. b) Qodobka -ta oo noqda -tii kolka uu ka dabadhaco magac, qofka hadlaya iyo qofka lala hadlayo isla og yihiin ama yaqaanniin.

waa la naqliyay ✓

1

tii¹: mu.ac.dh kuwii, w Magacuyaal aan cayinnayn oo dheddig ah oo cid ama wax la isla ogaa oo maqan oo aan magaciisa la sheegayn. Tusaale: “Waxaan arkay tii qortay buuggan?”.

2

tii²: (-tii) q.dh Qodobka 'ta' oo noqda 'tii' kolka uu ka dabadhaco magac dhaddig, qof ka hadlaya iyo qofka lala hadlayo isla ogyihiin ama yaqaanniin. Tusaale: “Aaway baastadii aad karisay?”.

3

tii³: (-tii) dk.lh.dh la-mid: tiisa².

waa la naqliyay ✓

1

tii¹: mu.ac.dh (kuwii, w) Magacuyaal aan cayinnayn oo dheddig ah oo cid ama wax la isla ogaa oo maqan oo aan magaciisa la sheegayn. Tusaale: 'Waxaan arkay tii qortay buuggan?

2

tii²: (-tii) q.dh Qodobka 'ta' oo noqda 'tii' kolka uu ka dabadhaco magac dhaddig, qof ka hadlaya iyo qofka lala hadlayo isla ogyihiin ama yaqaanniin. Tusaale: Aaway baastadii aad karisay?

waa la naqliyay ✓

pron., 3f: she (is the one)

waa la naqliyay ✓

(pronoun) she (shii) Ex: tii day waxay samaynayso! Look what she is doing!

waa la naqliyay ✓

(magac'uyaal) tilmaame, oo loola jeedo qof ama wax la isla ogaa oo maqan oo dhedig, oo aan magaciisa la sheegayn.

waa la naqliyay ✓

v., pl., simple past tense: we came

waa la naqliyay ✓

1

de: we came

2

lx: nimi

3

ps: v4b-1pl-past

4

key: nimi

waa la naqliyay ✓

f.g 2 (-iyay, -isay) Dheddig ilma galeenkeeda ilmo gelin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Dheddig ilma galeenkeeda ilmo gelin. m.f.dh, rimin.

waa la naqliyay ✓

v. make (animal) pregnant

waa la naqliyay ✓

-yey: (v) cause to be pregnant, refers especially to animals

waa la naqliyay ✓

(fal) saaro oo uur u yeel. Dh: uuree, saaro.

waa la naqliyay ✓

1

de: make (animal) pregnant

2

lx: rimi

3

pd: (rimiyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: rimi

waa la naqliyay ✓

Waqti

waa la naqliyay ✓

waqti

waa la naqliyay ✓

/taym/ (n) 1. waqti (ammin) (v) 2. waqti ku xaddidid (waqti xadaysan u samayn).

waa la naqliyay ✓

Waqti

waa la naqliyay ✓

n., amin, -ki, -ti, goor, -ti, had, -di, kol, -ki, jir, jeer, mar, -ki, da', -di, mu, -gi, sa, -ki, waa, -gi, yaa, -di, gelin, -ki; a short time, cabbaar, -ki, in gibin ah; after a time, hadhow, hadhowto; a long time, buuran, xili, -gi, waqti, -gi, gu', -gi; time past, awal; the present, goortan joogta; the time to come, kolka dambe; appoint a fixed time, ballan.

waa la naqliyay ✓

1

(Tima-ha)

2

(kooxda tinka) kuwa ka baxa dadka oogadiisa.

waa la naqliyay ✓

m. n., pl.-mass: hair ~ hairs

waa la naqliyay ✓

-timaha: (n) hair (heer) ~ tin

waa la naqliyay ✓

-ha: (magacwadareed) daliigyo jiljilicsan oo dunta u eg oo oogada dadka iyo naflayda kale qaarkeed ka soo baxa.

waa la naqliyay ✓

1

de: hair ~ hairs

2

initial: t

3

lx: timo

4

pd: (/ha)

5

ps: n1-m-pl; n6-m-mass

6

xe: your hair

7

xv: tin

8

key: timo

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax inta ay ka koobanyihiin xisaabid. 2. Gabay, hees iyo wixi lamida curin. 3. Ku t.: wax meel in ay ku sugan yihiin u malayn. 4. Ku t.: wax rasaas ku furid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax inta ay ka koobanyihiin xisaabid. 2. Gabay, hees iyo wixi lamida curin. 3. Ku t.: wax meel in ay ku sugan yihiin u malayn. 4. Ku t.: wax rasaas ku furid. m.f.dh, tirin.

waa la naqliyay ✓

Count

waa la naqliyay ✓

1

v. count, enumerate

2

tiri v., sg., simple past tense: you / she said

3

tiri v. compose and/or recite (a poem)

waa la naqliyay ✓

1

-yiri / yiraahdee: (v) said (seeydh) Ex: maxaad tiri? what did you say?

2

tiri -yey I say: (v) 1. count (kawn-ti); recite numerals. 2. compose, write a poem or orchestrate (oor-kis-tareeyt) Ex: yaa heeskaan tiriyey? who composed this song?

waa la naqliyay ✓

(fal) ogow inta cadadkoodu yahay. Taariikhda raadcee soo tiri ayaamaha. Dh: xisaabi.

waa la naqliyay ✓

1

(Tih) C Cynodon dactylon (L) Pers.

2

C Panicum pinifolium Chiov. Gramineae.

3

C Sporobolus spicatus (Vahl) Kunth. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Si xin ku jiro cid ula dhaqmid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Si xin ku jiro cid ula dhaqmid. m.f.dh, ximin.

waa la naqliyay ✓

v. be spiteful (towards) ~ jealous (of)

waa la naqliyay ✓

-yey I say: (v) spite (ispaayt)-, show spite because of jealousy

waa la naqliyay ✓

(fal) xasad iyo xinnis kula kac. Ximi dangaladaada ha is odhan. Dh: xinni.

waa la naqliyay ✓

1

cf: filfili, fiindhee

2

de: be spiteful (towards) ~ jealous (of)

3

initial: x

4

lx: ximi

5

pd: (ximiyey)

6

ps: v2a=tr

7

key: ximi

waa la naqliyay ✓

1

v., simple past tense: he came

2

yimi: v., subject case, simple past tense: it was ... who came

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Xoolo in muddo ah biyo ka celin.

waa la naqliyay ✓

(fal) xoolo in muddo ah biyo ka celin.

waa la naqliyay ✓

f.lg2 (-iyay, -isay) Wax biyo quusin.

waa la naqliyay ✓

f.lg2 (-iyay, -isay) Wax biyo quusin. m.f.dh, tiimbin.

waa la naqliyay ✓

(fal) biyo dhexgal; quus; dhunbo.

waa la naqliyay ✓

m.l Gabay la soo diyaariyey

waa la naqliyay ✓

timide, adj. - il nugayl

waa la naqliyay ✓

agg. - xishood badan, qof khajil badan.

waa la naqliyay ✓

/taymin/ (n) waqtiyaysan (saacad ku socda).

waa la naqliyay ✓

Wakhtisheeg

waa la naqliyay ✓

name-f date-palm tree and/or its fruit; dates. Syn: Timir, Timirre

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh quruxdeeda aawadeed timirta lagu metaalay.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax tiran noqosho.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: taxmid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax isku dabajira noqosho; taxmid.

waa la naqliyay ✓

1

(Cilmi-ga)

2

Aqoon hab wanaagsan ku dhisan oo lagu gaarey barasho iyo fiiro iyo tijaabo; aqoon ku dhisan raadin iyo helid, wax walba runtooda; kasmo.

waa la naqliyay ✓

1

cilmi¹: m.l (culuun, m.dh) 1. Aqoon habeysan oo waayo aragnimo iyo daalacasho lagu kasbaday. 2. Qeyb ka mid ah aqoonta oo la xiriita maaddo gaar ah. la-mid: culuun.

2

cilmi²: m.l (naxwe) C. afeed: daraasad cilmi ku dhisan oo u gaar ah afafka aadamiga.

waa la naqliyay ✓

1

cilmi¹: m.l (culuun, m.dh) 1. Aqoon habeysan oo waayo aragnimo iyo daalacasho lagu kasbaday. 2. Qeyb ka mid ah aqoonta oo la xiriita maaddo gaar ah. la-mid: culuun.

2

cilmi²: m.l (naxwe) C. afeed: daraasad cilmi ku dhisan oo u gaar ah afafka aadamiga.

waa la naqliyay ✓

name: Ilmi

waa la naqliyay ✓