tiirmud

v. lay a foundation ~ the groundwork for

de: lay a foundation ~ the groundwork for

initial: u

lx: u tiirmud

pd: (tiirmuday)

ps: v1=expr

key: u_tiirmud

m.f.dh eeg tiir².

-da: (magac, dhedig, keli) wax tiran noqosho.

(Diirmid-da)

Diirku ka murxid ama ka dhicid.

m.f.dh eeg dįiran¹.

-da: (magac, dhedig, keli) iskii, diirku uga qaadmid. Dh: diirmis.

(Miirmid-da)

Wax miiran noqosho.

m.f.dh eeg miiran¹.

-da: (magac, dhedig, keli) iyadoon cidi taaban kala saafiyoobid oo kala soocmid.

-ka: (magac, lab, keli) gargaarsadka; cuskadka. Ul aan tiirsado i sii. Dh: tiirsi.

m.f.dh eeg tafiiran.

-da: (magac, dhedig, keli) tafiir badan dhalid.

m.f.dh eeg tifrin.

-da: (magac, dhedig, keli) hal hogol horaad gu' rintay; hal awr mudatay oo horay ka ilmo-qabsatay ama geel u goojo horraysa. Hashu way tifrintay. Dh: haleelarin, tifrin.

m.l la-mid: tiirsasho.

-ka: (magac, lab, keli) roob da'a inyar ku qaboobid.

m.l (-mam, m.l) 1. Koox cayaartoy ah. 2. Koox dad ah oo hawl gaar ah fulisa.

m. n. team {sports}

-ka: (n) [Sports & Games] team (tiim) ~ koox

de: team {sports}

initial: t

lx: tiim

pd: (-ka Pl: tiimam (ka))

ps: n4-m

syn: koox {Eng}

key: tiim

(Tiir-ka)

1. Qori sida usha u toosan oo xoog badan oo badanaa dheer oo inta dhulka lagu mudo wax celiya ama xoog tara; udub.

2. Dhis kasta oo qaabka iyo waxtarka tiirka leh.

3. (caleen, waran, ...) Tiirka kalabbarka mara oo caaradda iyo salka isu haya.

4. Kan u dhexeeya sanka labadiisa dul.

tiir¹: m.l (-rar, m.l) 1. (-rar,m.l) Qori sida usha u toosan oo xoog badan oo badanaa dheer oo inta dhulka lagu mudo wax celiya ama xoog tara; udub. 2. Dhis kasta oo qaabka iyo waxtarka tiirka leh. 3. T.ka kalabbarka mara oo caaradda iyo salka isu haya (caleen, waran iyo wixi lamida). 4. Kan u dhexeeya sanka labadiisa dul.

tiir²: f.g1 (-ray, -rtay) Neef ku soo biiray xayn xoola ah la collobid, hinaaso awgeed.

m.l (-rar, m.l) 1. Qori sida usha u toosan oo xoog badan oo badanaa dheer oo inta dhulka lagu mudo wax celiya ama xoog tara; udub. 2. Dhis kasta oo qaabka iyo waxtarka tiirka leh. 3. T.ka kalabbarka mara oo caaradda iyo salka isu haya (caleen, waran iyo wixi lamida). 4. Kan u dhexeeya sanka labadiisa dul.

m. n. post, pole, pillar; support; nasal septum, part between the nostrils

-ka: (n) pole (pool); post (powst); pillar (pi-lar); log (loog) ~ udub

-ka: (magac, lab, keli) caleen, waran tiirka kala badhka mara oo caaradda iyo salka isu haya.

tiir-ka: (magac, lab, keli) dhis kasta oo waxtarka tiirka leh.

tiir-ka: (magac, lab, keli) dhiska yar ee carjawda ah oo sanka labadiisa dul u kala dhexeeya. Dh: mirqeeye, mirqis.

tiir-ka: (magac, lab, keli) qori sida usha u toosan oo xoog badan oo badanaa dheer oo inta dhulka lagu taago wax celiya ama xoog tara. Tirka adkee.

cf: rukni ~ rukun

de: post, pole, pillar; support; nasal septum, part between the nostrils

initial: t

lx: tiir

pd: (-ka Pl: tiirar (ka))

ps: n4-m

key: tiir

عَمُودٍ

(Ilmud-ka)

Cudur indhaha ku dhaca.

m.l (daawo) Cudur indhaha ku dhaca oo ilma badan ka keena.

m.l (daaw.) Cudur indhaha ku dhaca oo ilma badan ka keena.

m. n., [collective] eye disease

-ka: (magac, lab, keli) cudur indhaha ku dhaca.

de: eye disease

lx: ilmud

pd: (-ka)

ps: n2a-m-col

key: ilmud

/therdh/ (deter) saddexaad.

num., sadexaad, -ki; one-third, salool, -ki.

(Tiira-ha)

Geed la beero oo iniinihiisu u eg yihiin kuwa sisinta oo dhirta wax lagu daweeyo ka mid ah; ~ xarmal.

m.l (-rayaal, m.l/dh) Geed iskiisa isaga baxa oo xididdadiisa u ah dawo nooc ka mid ah dhiigyarida carruurta.

m. n. cultivated plant species, with seeds resembling sesame

-ha: (magac, lab, keli) geed la beero oo iniinyihiisu u eg yihiin kuwa sisinta oo dhirta wax lagu daaweeyo ka mid ah. Dh: xarmal.

de: cultivated plant sp., with seeds resembling sesame

initial: t

lx: tiire

pd: (/ha)

ps: n7-m

key: tiire

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax meel ku santeecin. 2. Wax xoojin.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax meel ku santeecin. 2. Wax xoojin. m.f.dh, tiirin.

v. incline, lean something (on ~ against something else)

-yey / say: (v) lean against; place against; lean (liin); put against; rest against. Ex: darbiga ku tiiri; put against the wall

(fal) waxtar, gargaar, taageer. Tiiri ninka dhacay.

tiiri: (fal) wax aan iskii isu taagi karin ku miskaami meel. Tiiri muraayadu yey jabine.

tiiri: (fal) ku si aanu u dhicin, wax cuski, ku takhraar.

tiiri-da: (magac, dhedig, keli) eeg tiiroda.

de: incline, lean s.t. (on ~ against s.t. else)

initial: t

lx: tiiri

pd: (tiiriyey)

ps: v2a=tr

key: tiiri

m.dh 1. (xisaab) Xagasha ay xarriiqi la sammeyso dhidibka-x. 2. (xisaab) Tiirada xarriiq marta baraha (x,y) iyo x2,y2) waa tiirada (y2-y1)/(x2-x1). 3. (xisaab) Tiirada xood halkabar B waa tiirada xarriiqda taabtaha ah ee xoodka halka barta B.

m.dh 1. (xisaab) Xagasha ay xarriiqi la sammeyso dhidibka-x. 2. (xisaab) Tiirada xarriiq marta baraha (x,y) iyo x2,y2) waa tiirada (y2- y1)/(x2-x1). 3. (xisaab) Tiirada xood halkabar B waa tiirada xarriiqda taabtaha ah ee xoodka halka barta B.

Gradient

Gradient, Slope

-da: (magac, dhedig, keli) meel taag ah oo kor loo fanto. Dh: taag. Li: siman.

tiiro-da: (magac, dhedig, keli) cabirka janjeedhsanaanta xarriiq majiiran ama leexsan. Xarriiq toosani isle'egtan ayuu leeyahay. y = tx + m marlka y iyo x ay yihiin kulanno m ay tahay ma doorsoome, twaa tiiro. Dh: janjeedh. Li: toos; qummaati.

v., sg., simple past tense: she / you came

/timidh/ (adj) fulay ah; qajilaad badan; biiq.

- timaadday: (v) she or you come (kam); arrive (a-raayv) ~ timi. Ex: goormaad timid? What time you come [arrived]?

de: she / you came

initial: t

lx: timid

ps: v4b-2sg/3f-past

xe: Did you come to class this morning?

xv: Fasalka maad timid saaka?

key: timid

a., (wiil) fulay ah.

daalid

/tayardh/ (adj) daallan (tabcaansan).

a., cataysan, daalan, daashan.

(Tirid-da)

Wax meel ku sugan ama ku ba'ay ama ku yaal, wada baabbi'in.

m.f.dh eeg tir. la-mid: tiris², tirniin.

-da: (magac, dhedig, keli) wax meel ku ba'ay ama ku sugan ama ku yaal, ka baabi'in, ka masaxid. Hab tirida saxarada bar ubadka.

(Biirid-da)

Inyar inyar u soo kordhid.

m.f.dh eeg biir³. la-mid: biiris².

Accumulo

Accrual

-da: (magac, dhedig, keli) ku darsamid. Kut biiridda mucaaradku xukuumadda waa bilow cusub.

(Birmad-ka)

Meel shil ama dhiillo ama dareen ka dhacay oo degdeg loogu ciidmo; gurmad.

m.l 1. Gargaar degdeg ah oo meel ay dhibaato ka dhacday kaalmo ahaan loogu diro. 2. Ciidan hubaysan oo lagu xoojiyo ciidan kale oo dagaal ku jira ama dhibaataysan. 3. la-mid: birmasho.

m.l 1. Gargaar degdeg ah oo meel ay dhibaato ka dhacday kaalmo ahaan loogu diro. 2. Ciidan hubaysan oo lagu xoojiyo ciidan kale oo dagaal ku jira ama dhibaataysan.

vl. n. emergency assistance; post, squad (of soldiers ~ police)

name-f rescuer, emergency

ka: (n) emergency backup (imeerjansi baak ap); rescue operation

Soccorso

Emergency aid

-ka: (magac, lab, keli) ciidan dheeraad ah oo lagu kordhiyo kii hore. Birmadkii la soo yaaci jirey haatan laga baadye. Dh: gurmad.

birmad -ka: (magac, lab, keli) goob shil ka dhacay ama cid dhibaato haysato taageero degdeg ah siin. Gurmad baa la sugayaa dadkii hore way daaleen Dh: gurmad.

birmad: magac loo baxsho gabadh ama wiil dhashay xilli uu reerku aad ugu baahnaa ama la filayo inay dhalashadoodu gurmad noqoto.

de: emergency assistance; post, squad (of soldiers or police)

lx: birmad

pd: (-ka)

ps: vn2-m

key: birmad

f. n. tip, gratuity; alms

de: tip, gratuity; alms

lx: ciimid

pd: (-da)

ps: n1-f, n2-f

syn: baqshiish

key: ciimid

m.dh Ciil.

-ka: (magac, lab, keli) dhinac u dheelliyid, dhinac u dullaamid.

(Ciirid-da)

Sii baabbi'id, sii dhicid, hoos aadid, ciilid.

m.f.dh eeg ciir³. la-mid: ciir¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) culays daraaddii, dhinac u liicid ama u dullaamid. Dh: liicid, dheelliyid, ciiris.

ciirid -da: (magac, dhedig, keli) buuxdhaafitaan; tirabadi awgeed oo meel la kala joogsado la waayo. Dh: buuxdhaafid.

(Diimid-da)

Yaabid ka timaadda wax aan hor loo arki jirin.

m.f.dh eeg diin³. la-mid: diimis.

vl. n. surprise, amazement, being astonished

-da: (magac, dhedig, keli) marka aad rabitaan awgii aad muujisid dareen oohineed.

cf: ku diin

de: surprise, amazement, being astonished at seeing s.t. very strange for the first time

lx: diimid

pd: (-da)

ps: vn1-f

key: diimid

(Diirad-da)

Qalab saacadda qaabkeeda leh oo afarta docood (woqooyi, galbeed, koofur, bari) ku qoran yihiin oo laga garto; waxay leedahay irbad danabaysan oo weligeed afkeedu xagga woqooyi u jeedo.

diirad¹: m.dh (-do, m.l) Aalad lagu kala garto jahooyinka, leh qaab sacadeed oo lagu hoggaamiyo maraakiibta.

diirad²: m.dh (-do, m.l) (naxwe) Marka uu qof hadlayo, weer kastoo ka mid ah warkiisa waxaa ka mid ah qayb uu si gaar ah u danaynayo, sidaas darteed hadluhu wuxuu adeegsadaa summad (baa/ayaa, waa) u baaqda dhegeystaha qaybtaas.

diirad¹: m.dh (-do, m.l) Aalad lagu kala garto jahooyinka, leh qaab sacadeed oo lagu hoggaamiyo maraakiibta.

diirad²: m.dh (-do, m.l) (naxwe) Marka uu qof hadlayo, weer kastoo ka mid ah warkiisa waxaa ka mid ah qayb uu si gaar ah u danaynayo, sidaas darteed hadluhu wuxuu adeegsadaa summad (baa/ayaa, waa) u baaqda dhegeystaha qaybtaas.

Telescope

f. n. compass

-da: (n) 1. compass (kampas); 2. binocular (banaa-kiler) ~ xoqad, doorbin

-da: (magac, dhedig, keli) qalab wax lagu eego oo shayga wayneeya soo dhowaysa wax ka fog. Dh: weynayso.

de: compass

lx: diirad

pd: (-da)

ps: n1-f

key: diirad

دافئ