tiintiin

m.l (-nno, m.dh) Imbili dhexda dun laga gashay oo carruurtu ku ciyaarto.

m.l la-mid: tirid.

-ka: (magac, lab, keli) wax meel ku sugan ama ku ba'ay ka wada baabbi'in; dirid.

-ka: (magac, lab, keli) tuqitiinka, tan dhaafniinka. Tisniinka cuntada wuu ku matagi.

(Diindiin-ka)

1. (dhar, kd.) Wax badan la qabey oo madmaday; madmad; mataatax.

2. (-) Diin.

diindiin¹: m.l.kh D. ah: dhar aad u duugoobay oo si sahlan u dildillaaci kara.

diindiin²: f.mg1 (-iimay, -iintay; -iimi) Si sahlan u dildillaacid (dhar aad u duugoobay).

m.l la-mid: diin¹.

m. n. worn out clothing, something shabby ~ ragged

diindiin v. be worn out, shabby, in rags

diindiin m. n. turtle

-ka: (n) tortoise (toor-tas); turtle (teer-tal); terrapin (tera-piiri) ~ diin

-ka: (magac, lab, keli) gabawga dharka; hun kala daatay oo gaboobay. Dh: calal, hun.

سلحفاة

-ka: (magac, lab, keli) eeg tiicitaan.

(Tiiftiif-ka)

Sarmooyin yaryar oo oogada lagu dhigo kolka dhiig laga soo saara hayo; sarsar.

m. n., pl. small incisions ~ cuts (for blood-letting)

tiiftiif v. slash ~ slit repeatedly; make numerous incisions

-ka: (magac, lab, keli) sarmooyin yaryar oo oogada lagu dhigo kolka dhiig laga soo saarayo. Dh: sarmooyin, mudmudid.

(fal) roob ama wax kale, dhibco sii daa.

tiixtiix -a: (magac, lab, keli) roob sida tiixid ah u da'a; shuux-shuux.

(Shintirin-ta)

(wax u) maalmo ama bilo ama guyaal tirin.

m.f.dh eeg shintiri. la-mid: shintiris.

-ta: (magac, dhedig, keli) u-wax maalmo ama bilo ama guyaal u tirin, shintiris. U shintirin uma baahna geelu.

(Iniin-ta)

Abuur yar oo adag; lafta miraha; hal ciid ah ama badar ama wixii kaloo sidaas u yar.

m.dh (-no, m.l) Mirta ay dhirtu ka abuuranto. la-mid: iniix.

m.dh (-no, m.l) Mirta ay dhirtu ka abuuranto. la-mid: iniix.

f. n. grain, seed

-ta: (n) [iniino-ha] seed (siidh); nut (nat); pip (pip)

-ka: (magac, lab, keli) subagga burcadka ah ee mar soo baxa. Dh: burcad.

iniin-ta: (magac, dhedig, keli) laf yar oo ku jirta midhaha dhexdiisa.

cf: daafi

de: grain, seed

lx: iniin

pd: (-ta)

ps: n1-f

key: iniin

حَبَّة

conj. since, from the time; while, until

(conjunction) during the time that: while (waayl). Ex: intii aan ku sugayey; bay timid; she came, while I was waiting for you

de: since, from the time; while, until

lx: intii

ps: conj

key: intii

(Itin) N Commiphora boiviniana Engl. Burseraceae.

-ka: (magac, lab, keli) geed dhexe ay xooluhu cunaan. Geedkaa biniinka ah hasha daaqaysa soo celi.

biniin -ka: (magac, lab, keli) iftiin yar oo aad mooddo inuu sii bakhtiyayo. Biniin yar ka dhex muuqda godka.

(Ciniin-ka)

(nin) aan dumarka u tegiddooda karti u lahayn, aan u galmoon.

ciniin¹: m.l (-nno, m.dh) Nin aan dumarka u galmoon karin, u tegiddooda aan karti u lahayn. la-mid: caniin¹, cinniin¹.

ciniin²: f.mg1 (-nay, -ntay) Nin aan dumarka u galmoon karin noqosho. la-mid: caniin², cinniin².

m.l (-nno, m.dh) Nin aan dumarka u galmoon karin, u tegiddooda aan karti u lahayn. la-mid: caniin, cinniin.

m. n. sterile, sexually impotent man

-ka: (n) a man incapable of sexual intercourse; impotent (impotant); sterile (isteeral): infertile or barren man

-ka: (magac, lab, keli) noole lab ah oo dhibaato ka haysato xubnaha taranka oo aan wax dhali karin; lab aan dhannayn oo galmoodka aan karin. Dibigaasi waa ciniin. Dh: xiniin.

de: sterile, sexually impotent man

lx: ciniin

nt: ciniin (ciniinay) [v1=inch]

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: ciniin

diniin¹: m.l la-mid: diddin¹.

diniin²: f.mg1 (-nay, -nayd) la-mid: diddin².

v. drop from a container (e.g., the last drops of liquid)

-ka: (magac, lab, keli) socodka dareeraha aant badnayn ee qunyar u soconaya.

a: dindin

de: drop from a container (e.g., the last drops of liquid)

lx: diniin

pd: (diniinay)

ps: v1=intr

key: diniin

(Finiin-ka)

1. Wax meeshuu ku dhegsanaa ama joogey xoog iyo dhaqso uga dhacay ama uga ganmay.

2. Tuuryo, dhicid.

3. Wax kastoo finiina ama la finiiniyo.

4. Wax finiin u eg ama sida finiin la ganay, aad u dheereeya.

finiin¹: m.l (-nno, m.dh) 1. Cadad yaryar oo meeshi ay ku dhegganaayeen xoog iyo dhaqso uga soo fuqay, ama uga soo ganmay. 2. Ciyaar carruureed ah dhaqxaan yaryar oo faraha lagu gamayo. la-mid: faniin¹.

finiin²: f.mg1 (-nay, -ntay) 1. Wax ordaya xoog uga dhicid. Tusaale: “Baabuurkii ayuu xoog uga finiinay”. 2. Wax meeshii ay joogeen ama ku dhegganaayeen xoog uga soo go'id ama uga soo ganmid. Tusaale: “Dhagax baa soo finiinay”. 3. Xoolo gaar u cararid. Tusaale: “Faras baa naga finiinay”. la-mid: faniin².

finiin¹: m.l (-nno, m.dh) 1. Cadad yaryar oo meeshi ay ku dhegganaayeen xoog iyo dhaqso uga soo fuqay, ama uga soo ganmay. 2. Ciyaar carruureed ah dhaqxaan yaryar oo faraha lagu gamayo. la-mid: faniin.

finiin²: f.mg1 (-nay, -ntay) 1. Wax ordaya xoog uga dhicid. Tusaale: Baabuurkii ayuu xoog uga finiinay. 2. Wax meeshii ay joogeen ama ku dhegganaayeen xoog uga soo go'id ama uga soo ganmid. Tusaale: Dhagax baa soo finiinay. 3. Xoolo gaar u cararid. Tusaale: Faras baa naga finiinay. m.f.dh, finiinid. la-mid: faniin.

m. n. fragment, splinter

finiin v. splinter; fall all of a sudden, be dropped with speed

-ka: (n) flying piece or chip; splinter (ispilin-ter) ~ faniin

(fal) xoog isu gan, u dhac.

finiin-ka: (magac, lab, keli) dhagax yar oo labada murdiso ee labada gacmood lagu tuuro iyadoo suulkana lagu badhitaaro. Finiin ilig wuu ridaa, cadawna kaama celiyo. Dh: quruurax.

finiin -ka: (magac, lab, keli) wax la garaacay ama meesha uu ku dhegsanaa ama joogey xoog iyo dhakhso uga duula ama uga ganma.

finiin -ka: (magac, lab, keli) bir dab la saaray oo kulayl dartii dhimbiilo ka duulaan. Xaydh mari daawaha finiinka ha daayee.

finiin -ka: (magac, lab, keli) tuuryo wax ka soo dhanbalantay; dhanbalan yar oo wax dildillaacay ka yimi.

finiin -ka: (magac, lab, keli) wax finiin u eg ama sida finiinka u gaman oo aad u dheereeya.

(Iftiin-ka)

Waxa u salka ah aragga oo aan la'aanti wax la arki karin; if; ilays; bidhaan; kaah.

iftiin¹: m.l (-nno, m.dh) 1. Kaah wax lagu arki karo. 2. Wakhti si fiican wax loo arki karo oo qorraxdu soo baxayso ama dhacayso.

iftiin²: m.l (-nno, m.dh) (fiisikis) Sii deynta kaaha ka imanaya walax saxarradeedu nuugeen tamar, iyagoo gaadhaya xaalad kacsan, kaddibna ku noqday xaalad tamar hooseysa markii ay sii daayeen kaaha birlab-danabowga.

iftiin³: f.mg1 (-imay, -intay; -imi) Wax kaah yeelasho.

iftiin¹: m.l (-nno, m.dh) 1. Kaah wax lagu arki karo. 2. Wakhti si fiican wax loo arki karo oo qorraxdu soo baxayso ama dhacayso.

iftiin²: m.l (-nno, m.dh) (fiisikis) Sii deynta kaaha ka imanaya walax saxarradeedu nuugeen tamar, iyagoo gaadhaya xaalad kacsan, kaddibna ku noqday xaalad tamar hooseysa markii ay sii daayeen kaaha birlab-danabowga. m.f.dh, iftiimid.

iftiin³: f.mg1 (-imay, -intay; -imi) Wax kaah yeelasho. m.f.dh, iftiimid.

Illumination

m. n. light; enlightenment

iftiin v. give light, shine

name-unisex light; enlightenment

-ka: (n) light (laayt), —iftiin -iftiimay / iftiintay: (v) emit light; illuminate (iluumaneyt); shine (shaayn); lighten (laayten),

(tilmaame) mugdi iyo madow la'aan. Aqoon la'aani waa iftiin la'aan. Li: mugdi.

iftiin -ka: (magac, lab, keli) ilays meel mugdi ah siraada oo wax lagu arko.

نور، ضياء، ضَوْء

m.l (-nno, m.dh) (fiisikis) Makiinadda tamarta kulka u geddisa hawl makaani-kaad, sida injiinka uumiga ama injiinka batroolka.

m.l (-nno, m.dh) (fiisikis) Makiinadda tamarta kulka u geddisa hawl makaanikaad, sida injiinka uumiga ama injiinka batroolka.

Engine

-ka: (magac, lab, keli) makiinadda qaybteeda tamarta kulka u rogta hawl makaanikaad, sida injiinka uumiga ama injiinka batroolka. Dh: mishiin, makiinad, matoor.

(Isniin-ta)

Maalinta u dhexaysa axadda iyo talaadada.

m.dh Maalinta u dhexeysa axadda iyo talaadada.

m.dh Maalinta u dhexeysa axadda iyo talaadada.

f. n. Monday (third day of the Somali week)

-ta: (n) Monday (man dheey); Mon

-ta: (magac, dhedig, keli) ayaamaha toddobaadka, midda saddexaad ee u dhexaysa Axadda iyo Talaadada.

bw: Arabic

cf: maalin

de: Monday (third day of the Somali week)

lx: Isniin

pd: (-ta)

ps: n0-f-time, n2-f

key: Isniin

(Jiitin-ta)

1. Xarriiq jiidan.

2. Oodafo.

m.dh (-imo, m.l) 1. Xarriiq meel ku taal. 2. Ood weyn oo xeryaha xoolaha iridkooda lagu gooyo; ood-afo.

m.dh (-imo, m.l) 1. Xarriiq meel ku taal. 2. Ood weyn oo xeryaha xoolaha iridkooda lagu gooyo; ood-afo.

f. n. taut rope

-ta: (n) a continuous mark; line (laayn); scratch (iskaraaj) ~ xariiqin, xariijin

-ta: (magac, dhedig, keli) oodda weyn ee afaafka xerada lagu soo xidho. Jiidto ayaa soo jaray. Dh: afsaar, oodrogo.

de: taut rope

lx: jiitin

pd: (-ta)

ps: n1-f

key: jiitin

m.l la-mid: kiniini

-ka: (magac, lab, keli) daawo iniino laga dhigo. Dh: kiniini.

(Siniin-ta)

Sanuun; ur.

m.dh.w eeg sano.

f. n. unpleasant ~ musty smell

siniin [feminine] n., pl. years

(adj) long-time or longtime (loogi-teeym)

-ta: (magac, dhedig, keli) sanuun; urta dufanka, Siniin subaq baa kaa soo uraysa. Dh: ur.

siniin-ta: (magac, dhedig, keli) neef aan weyd ahayn. Lax siniin leh ayaa loo loogay iyaga.

siniin: (falkaabe) sannado ka hor dhacay. Siniin miniin wixii dhacay maanta maxaa soo celiyey?

v., pl., present habitual: you are

(personal pronoun plus verb to be) .... you are or are you... Ex: yaa tihiin? who are you?

de: you are

initial: t

lx: tihiin

ps: v5a-2pl-prhb

xe: You are good farmers.

xv: Beeraley wanaagsan baad tihiin.

key: tihiin

m.f.dh eeg tiici. la-mid: tiicis.

(fal) qof ama wax kale, biyo dhex geli oo muquursii. Tiinbi wadaanta biyaha ceelka. Dh: kunbi.

(Tiirin-ta)

1. (ku-tiirin) wax, si ayan u dhicin, wax kale oo xoog u qotoma, dhinaca u saarid, cuskin.

2. Tiir u yeelid; waxtarid; gargaarid; taageerid.

m.f.dh eeg tiiri. la-mid: tiiris.

support

-ta: (magac, dhedig, keli) shey, si aanu u dhicin wax kaloo qotoma dhinaca u saarid.

tiirin-ta: (magac, dhedig, keli) (ku ~) si ayan u dhicin, wax kale oo qotoma, dhinac u saarid, cuskin. Ku tiirintu waa culays.

tiirin -ta: (magac, dhedig, keli) gargaarid: tiiris; taageerid; waxtarid.

v., sg., simple past tense: she / you knew

-ay / tay: (v) you or she knew

de: she / you knew

initial: t

lx: tiqiin

ps: v4d-2sg/3f-past

key: tiqiin

vl. n. hammering

de: hammering

initial: t

lx: tuniin

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: tuniin