tiin — Macnaha & Turjumaada

1

(Tiin-ka)

2

1. Miro yaryar oo macaan badan oo gudaha ku leh gan ubax ah; waxay lee yihiin dalool yar oo uurka iyo afka isu haya; wax ka bisayldhaafi og, oo sidaas daraaddeed, waa la engejiyaa.

3

2. Geedka mirahaasi ka baxaan.

4

3. Geed dhulka kulul iyo lamaddegaannada ka baxa oo aan caleemo lahayn oo laamihiisu ka samaysan yihiin xubno bagbagafsan oo wada buruq ah oo korka iska saarsaaran oo qodxo ku wada rogan yihiin; wuxuu dhalaa miro qaabka ugaxda leh oo kolkay bislaadaan aad u guduudan oo iyagana qodxo ku rogan yihiin; qurcis; tiin-hindi.

waa la naqliyay ✓

1

tiin¹: m.l 1. Geed aan caleemo lahayn oo korkiisa qodxo ku wada rogon; miraha geedkaas. 2. Macdan.

2

tiin²: (-tiin) dk.lh.dh la-mid: tiinna².

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Geed aan caleemo lahayn oo korkiisa qodxo ku wada rogon; miraha geedkaas. 2. Macdan.

waa la naqliyay ✓

Cactus

waa la naqliyay ✓

1

m. n. cactus plant; succulent used as a hedge

2

tiin m. n. fig tree; fig ~ figs (fruit)

waa la naqliyay ✓

(Tin) S, C, N, May. NFD Opuntia ficus indica L. Cactaceae.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) geed lamaddegaannada iyo dhulka kulul ka baxa oo aan laamihiisu caleemo lahayn ayse ka kooban yihiin xubno bagbagafsan oo wada baruq ah oo korka iska saarsaaran oo qodxo ku wada rogan yihiin, wuxuu dhalaa midho qaabka ugaxda leh oo kolkay bislaadaan aad u guduudan oo iyagana ay qodoxi ku rogan tahay. Dh: qurcis, tiinhindi.

2

tiin -ka: (magac, lab, keli) midhaha geedka tiinka ka baxa.

waa la naqliyay ✓

(Itin) N Commiphora boiviniana Engl. Burseraceae.

waa la naqliyay ✓

1

(Tigin-ka)

2

Qori yar oo inta dhulka lagu aaso salkiisa wax lagu xiro (xargaha teendhada iyo wax la mid ah).

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) Qori dhulka lagu aaso si loogu adkeeyo wax la dhisayo.

waa la naqliyay ✓

'

waa la naqliyay ✓

m. n. stake (of metal ~ wood)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qori yar oo inta dhulka lagu aaso salkiisa wax lagu xidho, sida kan taambuuga xajiya oo kale.

waa la naqliyay ✓

1

de: stake (of metal ~ wood)

2

initial: t

3

lx: tigin

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: tigin

waa la naqliyay ✓

1

(Tirin-ta)

2

Wax kow-iyo-labayn, si tiradooda lagu ogaado; kowkabin; xisaabin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg tiri. la-mid: tiris¹.

waa la naqliyay ✓

Counting

waa la naqliyay ✓

vl. n. computation, calculation

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) counting (kawn-ting); reckoning (rekan-ing) ~ xisaabin

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) habka inta ay yihiin lagu ogaado. Tirinta waan ku daalay.

waa la naqliyay ✓

1

de: computation, calculation

2

initial: t

3

lx: tirin

4

pd: (-ta)

5

ps: vn-f

6

key: tirin

waa la naqliyay ✓

m.l Xayr hargaha la mariyo oo lagu jilciyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Caraacar-ka)

2

Qodaxda yaryar oo cadcad oo yamaarugga iyo tiinka iyo dhirta u eg, ka baxda; (ama caraancar).

waa la naqliyay ✓

1

(Mukhuurid-da)

2

Biyaha dhexdooda wada gelid; quusid; tiinbasho; (ama muquurid).

waa la naqliyay ✓

1

(Qurcis-ta)

2

Geedka tiinka jaadadkiisa jaad kamid ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Quusid-da)

2

Biyaha dhexdooda wada gelid; mukhuurid; tiinbasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Shey-da)

2

Geed weyn oo weligi cagaaran, oo leh miro qabowga lagu cuno sida kuwa qurcista (tiinka).

waa la naqliyay ✓

1

(Shiidid-da)

2

1. Shiid la dhicid; dhagxin; medid.

3

2. (badar) budayn.

4

3. (biyo, ...) sabbayn waayid, sida dhagaxa (shiidka) u quusid, u tiinbasho, u degid.

waa la naqliyay ✓

1

(Tiinbasha-da)

2

Biyo ama wax kale oo badan dhexdooda mar wada gelid, ku qarsoomid, ku librid; quusid; mukhuurid.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Geed nagaar leh qodaxyo kuwa tiinka u eg oo ka baxa meelaha qabatinka leh. 2. Qodaxda geed-qodxeed yar. la-mid: caraacir, caraancar.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ryo ..., m.dh) (botani) Geed qabatimay ku noolaanshaha gobol biyoyarood ah, sida, meelaha abaaruhu ka dhacaan, qaabkiisa waxa loo qeexi karaa siyaalo kala duwan si uu u helo biyaha ugu badan una kaydsado: xididdadu way dheeryihiin ama waaweynyihiin, calemuhu way yaryaryihiin oo qaro weynyihiin ama xitaa ma leh, sida geedka tiinka, oo marmarka qaarkood qodxo; jirridu marmarka qaarkood waxay leedahay cad oo geedka u suurta galiya inuu biyaha kaydsado muddo aad u dheer, jilif qaro leh ama xabag dahaadha ayaa ka celisa geedka biyosaarka.

waa la naqliyay ✓

m.dh (kiimika) Molikiyuul bir ka kooban, kaas oo ugu xidhan borotiinnada sida kooinsaymyada ama kooxo falgallada dedjiya si ay u sameeyaan hiimoboro-tiinno.

waa la naqliyay ✓

m.dh Geed bixiya miro kulku-lucsan oo tiinka u eg oo macaan badan markay bislaadaan. la-mid: ontorro.

waa la naqliyay ✓

mu.lh.w eeg kiinna¹ / tiinna¹.

waa la naqliyay ✓

1

malaas¹: m.l Salaaxidda dhoobo, shamiito, nuurad iyo wixi lamida ee derbi lagu sameeynayo la salaaxo.

2

malaas²: m.dh 1. Dhoobo gaar ah oo madaxa la marsado si ay tiinta u caseeyso; xaraar; tarro. 2. Tin aad u jilicsan.

3

malaas³: f.g1 (-say, -stay) Wax, wax kale sida dhoobo iyo wixi lamida si wanaagsan ugu dhoobid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg tiingaaro.

waa la naqliyay ✓

1

tiinna¹: mu.lh.dh (kuwiinna, w) Magacuyaal lahaansho oo tilmaamaya wax idinku (qofka labaad ee wadarta ah) aad leedihiin.

2

tiinna²: (-tinna) dk.lh.dh Dibkabe lahaansho oo tilmaamaya wax idinku (qofka labaad ee wadarta ah) aad leedihiin. Tusaale: “Waa la ogaaday sirtiinna”. la-mid: tiin².

waa la naqliyay ✓

m.l (waayahii ..., m.l) (jooloji) Waagii dadku qalabka iyo hubka ay isticmaalaan ka samaysan jireen maar iyo tiin la isku dhafay. Waagani ma sheegayo waqti go'an oo taariikheed oo si taxane ah ugu xidhiidhsan dhacdooyin ka horreeyay; hase ahaatee, waagani wuxuu tilmaamayaa marxalad dhaqameed oo dadyow badan oo dunida ku nooli soo mareen, marka la eegayo horumarkii ay soo sameeyeen laga soo billaabo waagii alabka dhagxaanta laga samaysan jiray ilaa laga soo gaaro waqtigii la bartay qalabka xadiidka.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Geed nagaar leh qodaxyo kuwa tiinka u eg oo ka baxa meelaha qabatinka leh. 2. Qodaxda geed-qodxeed yar. la-mid: caraacir, caraancar.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ryo ..., m.dh) (botani) Geed qabatimay ku noolaanshaha gobol biyoyarood ah, sida, meelaha abaaruhu ka dhacaan, qaabkiisa waxa loo qeexi karaa siyaalo kala duwan si uu u helo biyaha ugu badan una kaydsado: xididdadu way dheeryihiin ama waaweynyihiin, calemuhu way yaryaryihiin oo qaro weynyihiin ama xitaa ma leh, sida geedka tiinka, oo marmarka qaarkood qodxo; jirridu marmarka qaarkood waxay leedahay cad oo geedka u suurta galiya inuu biyaha kaydsado muddo aad u dheer, jilif qaro leh ama xabag dahaadha ayaa ka celisa geedka biyosaarka.

waa la naqliyay ✓

mu.lh.w eeg kiinna¹: / tiinna¹.

waa la naqliyay ✓

1

malaas¹: m.l Salaaxidda dhoobo, shamiito, nuurad iyo wixi lamida ee derbi lagu sameeynayo la salaaxo.

2

malaas²: m.dh 1. Dhoobo gaar ah oo madaxa la marsado si ay tiinta u caseeyso; xaraar; tarro. 2. Tin aad u jilicsan.

3

malaas³: f.g1 (-say, -stay) Wax, wax kale sida dhoobo iyo wixi lamida si wanaagsan ugu dhoobid. m.f.dh, malaasid.

waa la naqliyay ✓

1

(Iin-ta)

2

Wax la qoonsado; ceebaal.

waa la naqliyay ✓

m.dh (iimo, m.l) Ceeb ama wax kale oo qiimaha wax leeyihiin hoos u dhiga.

waa la naqliyay ✓

m.dh (iimo, m.l) Ceeb ama wax kale oo qiimaha wax leeyihiin hoos u dhiga.

waa la naqliyay ✓

Defect

waa la naqliyay ✓

Defect

waa la naqliyay ✓

f. n. damage, defect, physical imperfection

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) shortcoming (shoortkamin); deficiency (difishansi)-, fault (foolt); foible (fooybal)

waa la naqliyay ✓

1

Difetto

2

Defect

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) goldaloolo; ceebaal la qoonsado. Dh: dhalliil, waxyeello.

2

iin -ta: (magac, dhedig, keli) nabar muuqda ama mid qarsoon oo ka hadha utun hore iyo aano gabawday.

waa la naqliyay ✓

1

de: damage, defect, physical imperfection

2

lx: iin

3

pd: (-ta Pl: iimo (/ha))

4

ps: n1-f

5

key: iin

waa la naqliyay ✓

1

Tii: Qof ama wax la isla ogaa oo maqan oo dheddig oo aan magaciisa la sheegeyn.

2

Tii: -tii — a) Tii. b) Qodobka -ta oo noqda -tii kolka uu ka dabadhaco magac, qofka hadlaya iyo qofka lala hadlayo isla og yihiin ama yaqaanniin.

waa la naqliyay ✓

1

tii¹: mu.ac.dh kuwii, w Magacuyaal aan cayinnayn oo dheddig ah oo cid ama wax la isla ogaa oo maqan oo aan magaciisa la sheegayn. Tusaale: “Waxaan arkay tii qortay buuggan?”.

2

tii²: (-tii) q.dh Qodobka 'ta' oo noqda 'tii' kolka uu ka dabadhaco magac dhaddig, qof ka hadlaya iyo qofka lala hadlayo isla ogyihiin ama yaqaanniin. Tusaale: “Aaway baastadii aad karisay?”.

3

tii³: (-tii) dk.lh.dh la-mid: tiisa².

waa la naqliyay ✓

1

tii¹: mu.ac.dh (kuwii, w) Magacuyaal aan cayinnayn oo dheddig ah oo cid ama wax la isla ogaa oo maqan oo aan magaciisa la sheegayn. Tusaale: 'Waxaan arkay tii qortay buuggan?

2

tii²: (-tii) q.dh Qodobka 'ta' oo noqda 'tii' kolka uu ka dabadhaco magac dhaddig, qof ka hadlaya iyo qofka lala hadlayo isla ogyihiin ama yaqaanniin. Tusaale: Aaway baastadii aad karisay?

waa la naqliyay ✓

pron., 3f: she (is the one)

waa la naqliyay ✓

(pronoun) she (shii) Ex: tii day waxay samaynayso! Look what she is doing!

waa la naqliyay ✓

(magac'uyaal) tilmaame, oo loola jeedo qof ama wax la isla ogaa oo maqan oo dhedig, oo aan magaciisa la sheegayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Tin-ka)

2

Daliigo jiljilicsan oo dunta u eg oo oogada dadka iyo nafleyda kale qaarkeed ka soo baxa, mid ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh (-imo, m.l) Daliigo jillicsan oo dunta u eg oo oogada dadka iyo nafleeyda kale qaarkeed ka soo baxa, mid ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh (-imo, m.l) Daliigo jillicsan oo dunta u eg oo oogada dadka iyo nafleeyda kale qaarkeed ka soo baxa, mid ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

Tlin

waa la naqliyay ✓

m. n. hair (single)

waa la naqliyay ✓

/tin/ (n) 1. macdan, birta nooca tanagyada iwm laga sameeyo, (n) 2. Qasac.

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) [singular of timo] a single hair

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) hal xabo oo ka mida timaha ama dhogorta. Wa: timo.

waa la naqliyay ✓

شعر

waa la naqliyay ✓

n., tanag, -gi; tin pot, daasad, -di.

waa la naqliyay ✓

1

* (Biin-ka)

2

Qodax bir ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nan, m.l) 1. Qodxo bir ah, noocyo kala duwan leh oo wax la iskula qabto. 2. Nooc ka mid ah gorgorka oo aad u dheereeya.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nan, m.l) 1. Qodxo bir ah, noocyo kala duwan leh oo wax la iskula qabto. 2. Nooc ka mid ah gorgorka oo aad u dheereeya.

waa la naqliyay ✓

m. n. safety pin

waa la naqliyay ✓

ka: (n) [Pl. biinan-ka] 1. pin (piin) 2. safety pin

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) bir yar oo isku laba jeer iyo in ka badan isku laaban oo siyaabo kala duwan loo adeegsado. Beenka iigu qabo wargadaha.

waa la naqliyay ✓

1

de: safety pin

2

lx: biin

3

pd: (-ka Pl: biinan (ka))

4

ps: n4-m

5

key: biin

waa la naqliyay ✓

1

(Ciin-ka)

2

Geed aan caleemo lahayn oo caano leh.

waa la naqliyay ✓

m.l Geed cagaaran, cufan, caleen iyo qodax toona lahayn, laamo dhuudhuuban oo dhacaan cad leh oo geelu ku sumoobo hadduu daaqo.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] leafless tree species, with milky sap

waa la naqliyay ✓

1

(In) N Euphorbia agowensis Boiss. Euphorbiaceae.

2

N Euphorbia sp. aff. E. cameronii N.E.Br. Euphorbiaceae.

3

S,N Euphorbia sp. aff. E. nubica N.E.Br. Euphorbiaceae.

4

N Sarcostemma viminale (L)R.Br. Asclepiadaceae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) a poisonous tree. Ex: ciin bay daaqday; she is in a big trouble [proverb]

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geed aan caleemo lahayn oo caano leh oo geelu haduu cuno uu ku dhinto ama ku sigto.

waa la naqliyay ✓

1

de: leafless tree sp., with milky sap its roots are poisonous to camels

2

lx: ciin

3

pd: (-ka Pl: ciinan (ka))

4

ps: n4-m-col

5

key: ciin

waa la naqliyay ✓

1

1. (Diin-ka) a) Maamul xag Ilaah laga jideeyey oo dad ku dhaqmo; hab weyn oo lagu dhaqmo oo Ilaah loogu dhowaado; (ama diinta). b) Bahal xamaaratada kamid ah oo aad u gaabiya oo miyiga ku dhaqma. Qolof xoog badan baa ku rogan, wuxuuna u eg yahay qubada badda; (ama diindiin)

2

2. (Diin-ta) Diinka.

waa la naqliyay ✓

1

diin¹: m.l (-nan, m.l) Nooc xamaaratada ka mid ah aad u gaabiya, leh qolof adag oo ku dahaaran afar lugood iyo qoor dheer oo aan dhogor lahayn; diindiin. la-mid: dįindiin.

2

diin²: m.l/dh (-iimo, m.l) 1. Caqiido cid ku xiraysa awood ka sarraysa oo ay aaminsantahay in ay wax yeeli karto, waxna u tari karto. 2. Qawaaniin Eebbe u soo dejiyey dadka dunida ku nool si ay waxa wanaagsan u falaan, waxa xunna uga reebtoomaan. 3. Quraan.

3

diin³: f.mg1 (-iimay, -iintay; -iimi) 1. Ku d.: qof wax la yaab leh oo aanu hore u arki jirin qaadan waayid. 2. Ku d.: wax araggooda waayid.

waa la naqliyay ✓

1

diin¹: m.l (-nan, m.l) Nooc xamaaratada ka mid ah aad u gaabiya, leh qolof adag oo ku dahaaran afar lugood iyo qoor dheer oo aan dhogor lahayn; diindiin. la-mid: dįindiin.

2

diin²: m.l/dh (-iimo, m.l) 1. Caqiido cid ku xiraysa awood ka sarraysa oo ay aaminsantahay in ay wax yeeli karto, waxna u tari karto. 2. Qawaaniin Eebbe u soo dejiyey dadka dunida ku nool si ay waxa wanaagsan u falaan, waxa xunna uga reebtoomaan. 3. Quraan.

3

diin³: f.mg1 (-iimay, -iintay; -iimi) 1. Ku d.: qof wax la yaab leh oo aanu hore u arki jirin qaadan waayid. 2. Ku d.: wax araggooda waayid. m.f.dh, diimid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. turtle, tortoise

2

diin m. n. religion

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (n) religion (ri-li-jin) ~ caqiido diineed. Ex:. Diinta Islaamka; Islamic religion

2

diin -ka: (n) tortoise (toor-tas); turtle (teer-tal); terrapin (tera-piin) ~ diindiin

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) noole qolof adag ku daboolan tahay oo dhulka gurguurta. Diin baa yiri: afkaan cagaar ku cunay caws ku cuni maayo.

2

diin -ta: (magac, dhedig, keli) xaqa iyo sharciga Ilaahay soo dejiyey oo uu ku kala sheego xumaanta iyo wanaagga.

waa la naqliyay ✓

دين

waa la naqliyay ✓

1

(Fiin-ta)

2

1. Shinbir ci gaar ah oo la wada yaqaan leh: waxay ka cidaa baa la yiri, wax dhici doona (col, roob, ...); galow; dhebed.

3

2. (buuro; kuudad, kd.) meesha ugu dheer; baar; caarad.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Jaad ka mid ah shimbiraha oo leh qaylo dheer oo meel fog laga maqlo, dadkuna rumaysanyahay inay ka digto colaad ama roob badan; galaw, dhebed. 2. Geed, buur iyo wixi lamida meeshooda ugu sarreysa. 3. Kuul yaryar oo haweenku xirto.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Jaad ka mid ah shimbiraha oo leh qaylo dheer oo meel fog laga maqlo, dadkuna rumaysanyahay inay ka digto colaad ama roob badan; galaw, dhebed. 2. Geed, buur iyo wixi lamida, meeshooda ugu sarreysa. 3. Kuul yaryar oo haweenku xirto.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] bustard bird species, whose cry is held to predict events

waa la naqliyay ✓

name-m predicter; a buzzard bird sp., whose cry is believed to predict future events. Lit: he who was born while a buzzard bird was sitting ontop his family's hut

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) peak (piik); summit (samit) ridge (rij)~baar ama caarad

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil cod qurux badan laga arkay ama xilligii uu dhalanayay shinbirkaasi ag joogay guriga oo khayr laga bishaaraystay.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) afarta gees ee bubka, midkood.

2

fiin -ta: (magac, dhedig, keli) buuro iyo wixii la mid ah, meesha ugu dheer. Dh: baar, caarad, fig.

3

fiin-ta: (magac, dhedig, keli) jaad ka mid ah shimbiraha oo cidiisu caan tahay. Waxa loo haystaa, in marka uu ciyo uu farrinayo roob soo da'aya ama colaado soo fool leh. Filan waaga igu dhacay, fiintu ba la oydee. Dh: galow, dhebed.

waa la naqliyay ✓

1

cf: galow; shimbir

2

de: bustard bird sp., whose cry is held to predict events

3

lx: fiin

4

pd: (-ta)

5

ps: n-f-col

6

key: fiin

waa la naqliyay ✓

1

(Jiin-ka)

2

1. () Xarafka tobnaad oo alifka Soomaalida.

3

2. Ag; coon; qar; af.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iiman, m.l) 1. Ag; coon; qar; af. 2. (- iiman, m.l) Webiga hareerihiisa.

waa la naqliyay ✓