tiil — Macnaha & Turjumaada

1

(Tiil-ka)

2

(is tiil) dadaal iyo xoog aan jirin oo la iska doono.

waa la naqliyay ✓

1

tiil¹: m.l Daal iyo xoog aan jirin oo la iska doono.

2

tiil²: f.g1 (-iilay, -iishay) Dadaal iyo xoon aan jirin iska doonid, iska raadin.

waa la naqliyay ✓

1

v., simple past tense: it [fem.] was (located / situated) there

2

tiil v. reinforce, support, make something strong

waa la naqliyay ✓

-ay: (v) lie (laay); be placed on, especially for feminine nouns. Ex: xaggee tiil? Where was it placed?

waa la naqliyay ✓

1

(fal) is dedaal, xoog iska dey.

2

tiil-ka: (magac, lab, keli) «is» dadaal iyo xoog aan jirin oo la iska doono.

waa la naqliyay ✓

1

(Timi-sha)

2

1. Godob; aardoonad; dhiigtaabac.

3

2. Wax qof lee yahay ama heli karo; hanti.

4

3. Xirrib, xeelad; siyaaso; dhagar; hagar.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Xoog; awood. 2. Karti. 3. Eed; godob.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. power, energy, potency; tactics, skill, ability

2

timil [feminine] n. grudge, resentment, revenge

3

timil [feminine] n. asset, possession, personal property; wealth

waa la naqliyay ✓

1

-sha: (magac, dhedig, keli) dhib cid loo geystay oo aan laga heshiin. Dh: godob, aardoonad, utun, dhiigtaabac, ciilqab, caloolxumo.

2

timil -sha: (magac, dhedig, keli) wax qof leeyahay ama heli karo. Dh: hanti.

waa la naqliyay ✓

1

(Tiilid-da)

2

(is-tiilid) dadaal ama xoog iska doonid, iska raadin.

waa la naqliyay ✓

1

aal¹: m.dh.fk Aashay, -aa, -iis iyo wixi lamida: si aan degdeg iyo fudayd toona ku jirin; aayar, tartiib, qunyar. Tusaale: “Ciise aashiis buu hadlaa”.

2

aal²: f.g/mg1 (yiil, tiil; aalli) 1. (f.g) Wax meel go'an ku sugnaansho. 2. (f.mg) Ka a.: fal ku dhaqaaqiddiisa deyn. la-mid: ool², oollow.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-a-yiil, -a-tiil) Wax wax kale gadaashiisa aallid.

waa la naqliyay ✓

1

goobyaal¹: m.l 1. Geed dhuuban oo aan caleen lahayn oo mariid halis ah leh. 2. Qof aan tartammada ku guulaysan. 3. Warwareegidda la warwareego iyada oo wax ka sugayo.

2

goobyaal²: f.mg1 (-yiil, -tiil; -aalli) Warwareegid iyado wax la sugayo.

waa la naqliyay ✓

1

nabad¹: m.dh 1. Waxyeello iyo colaad la'aan. 2. Caafimaad iyo ladnaan.

2

nabad²: f.mg1 (-bday, -badday; -bdi) La n.: Qof, qof kale oo ay colaadi dhex tiillay la heshiin.

waa la naqliyay ✓

1

shahiid¹: m.l 1. Sh. ah: qof dadaal badan oo aad isu tiilaya. 2. (-dyo/-diin, m.dh) Qof fidinta diinta u dhintay.

2

shahiid²: f.mg1 (-day, -dday) 1. Wax si aad ah ugu dadaalid. 2. Jahaad ku dhimasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg tiil².

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Nabad yar oo ay kala dhigtaan laba qolo oo ay colaadi dhex tiil, heshiis nabadeed oo ku meel gaar ah. 2. Rajo.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg1 (yiil, tiil; aalli) 1. (f.g) Wax meel go'an ku sugnaansho. 2. (f.mg) Ka aa.: fal ku dhaqaaqiddiisa deyn. m.f.dh., aallid. la-mid: ool, oollow.

waa la naqliyay ✓

1

nabad¹: m.dh 1. Waxyeello iyo colaad la'aan. 2. Caafimaad iyo ladnaan.

2

nabad²: f.mg1 (-bday, -badday; -bdi) La n.: Qof, qof kale oo ay colaadi dhex tiillay la heshiin. m.f.dh, nabdid.

waa la naqliyay ✓

1

shahiid¹: m.l 1. Sh. ah: qof dadaal badan oo aad isu tiilaya. 2. (-dyo/-diin, m.dh) Qof fidinta diinta u dhintay.

2

shahiid²: f.mg1 (-day, -dday) 1. Wax si aad ah ugu dadaalid. 2. Jahaad ku dhimasho. m.f.dh, shahiidid.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Nabad yar oo ay kala dhigtaan laba qolo oo ay colaadi dhex tiil, heshiis nabadeed oo ku meel gaar ah. 2. Rajo.

waa la naqliyay ✓

1

v. hold on, endure, be strong

2

is tiil vl. n., [compound] effort, striving; zeal, diligence

waa la naqliyay ✓

/steyl/ (adj) 1. xumaaday (raagay, baryey, sida cunto muddo tiil) (adj) 2. laga daalay (wax aan xiisa lahayn oo horay loo soo maray).

waa la naqliyay ✓

1

- ay / tay: (v) prepare [land], as by plowing for raising crops; till (tiil); cultivate (kol-ti-veyt) ~

2

carrorog —carrarog -ga: (n) cultivation (kol-ti-veyshin)

waa la naqliyay ✓

-yey / fiiltaraysay: (v) filter (fiil ter); distill also distil (dis tiil). Ex: biyo fiiltaraysan; distilled water

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) hearing (hiyiring)-, listening (lisining)-, sense of hearing ~ maqlid-da

2

maqal -ay / maqashay: (v) listen (li-sin); hear (hi-yar); heed (hiidh)-, pay attention ~ dhagayso

3

maqal -ka: (n) till (tiil); cash drawer; compartment for money

4

maqal -maqasha: (n) kids (kidhis); young animals, especially baby goats or sheep ~ waxaro, naylo

waa la naqliyay ✓

-taallay: (v) [with proposition ku] situate (si-tiweeyt); locate (lo-keeyt); used with feminine nouns ~ tiil. Ex: sheeg meesha ay ku taal? tell me where it is situated [located]?

waa la naqliyay ✓

-taallay: (v) situate (si-tiweeyt); locate (lo-keeyt); used with feminine nouns ~ tiil, yaal. Ex. xaggee taallaa? where is it located?

waa la naqliyay ✓

-yiilay / tiilay: (v)) situated (si-tuweeytid); located (lo-keeytid), used with masculine nouns. Ex: xaggee yiil? Where it is situated?

waa la naqliyay ✓

1

(Iil-ka)

2

1. Godka xabaasha dhinaciisa hoose oo inta la barbarqodo qofka dhintay la gesho.

3

2. Meel leexsan.

waa la naqliyay ✓

1

iil¹: m.l (-lal, m.l) Meesha yar oo godka xabaasha dhinaceeda hoose ku taal oo qofka dhintay la dhigo.

2

iil²: f.g1 (iilay, iishay) Wax inyar weecin.

waa la naqliyay ✓

1

iil¹: m.l (-lal, m.l) Meesha yar oo godka xabaasha dhinaceeda hoose ku taal oo qofka dhintay la dhigo.

2

iil²: f.g1 (iilay, iishay) Wax inyar weecin. m.f.dh, iilid.

waa la naqliyay ✓

1

v. turn aside; lean

2

iil: m. n. side-chamber of the grave, where the corpse is placed

3

iil: v., sg., simple past tense: I was (at ~ in a place)

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) grave (gareeyvf, especially where the corpse is placed

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, kel) meel cidhifkeed. Dh: baal, dhinac, barbar, gees.

2

iil-ka: (magac, lab, keli) godka xabaasha dhinaca hoose laga jeexo ee meydka la dhigo ama lagu dhababo, Dh: luxud.

waa la naqliyay ✓

1

Tii: Qof ama wax la isla ogaa oo maqan oo dheddig oo aan magaciisa la sheegeyn.

2

Tii: -tii — a) Tii. b) Qodobka -ta oo noqda -tii kolka uu ka dabadhaco magac, qofka hadlaya iyo qofka lala hadlayo isla og yihiin ama yaqaanniin.

waa la naqliyay ✓

1

tii¹: mu.ac.dh kuwii, w Magacuyaal aan cayinnayn oo dheddig ah oo cid ama wax la isla ogaa oo maqan oo aan magaciisa la sheegayn. Tusaale: “Waxaan arkay tii qortay buuggan?”.

2

tii²: (-tii) q.dh Qodobka 'ta' oo noqda 'tii' kolka uu ka dabadhaco magac dhaddig, qof ka hadlaya iyo qofka lala hadlayo isla ogyihiin ama yaqaanniin. Tusaale: “Aaway baastadii aad karisay?”.

3

tii³: (-tii) dk.lh.dh la-mid: tiisa².

waa la naqliyay ✓

1

tii¹: mu.ac.dh (kuwii, w) Magacuyaal aan cayinnayn oo dheddig ah oo cid ama wax la isla ogaa oo maqan oo aan magaciisa la sheegayn. Tusaale: 'Waxaan arkay tii qortay buuggan?

2

tii²: (-tii) q.dh Qodobka 'ta' oo noqda 'tii' kolka uu ka dabadhaco magac dhaddig, qof ka hadlaya iyo qofka lala hadlayo isla ogyihiin ama yaqaanniin. Tusaale: Aaway baastadii aad karisay?

waa la naqliyay ✓

pron., 3f: she (is the one)

waa la naqliyay ✓

(pronoun) she (shii) Ex: tii day waxay samaynayso! Look what she is doing!

waa la naqliyay ✓

(magac'uyaal) tilmaame, oo loola jeedo qof ama wax la isla ogaa oo maqan oo dhedig, oo aan magaciisa la sheegayn.

waa la naqliyay ✓

1

biil¹: m.l Kharash maalmeedka ama bileed; masaruuf.

2

biil²: f.g1 (-iilay, -iishay) Kharash maalmeed cid bixin; masaruufid.

waa la naqliyay ✓

1

biil¹: m.l Kharash maalmeedka ama bileed; masaruuf.

2

biil²: f.g1 (-iilay, -iishay) Kharash maalmeed cid bixin; masaruufid. m.f.dh, biilid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. maintenace money for daily expenses

2

biil v. give someone money for daily expenses, maintain

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) maintenance (meyn-ta- nansi); as of a family, with the necessities of life; support (sa-poort) ~ masaariif.

2

biil -ay/shay: (v) provide for or maintain, by supplying with money or necessities

waa la naqliyay ✓

1

(fal) masruuf sii. Bahda weyn iyo bahda yar isku si u biil. Dh: quudi, biili.

2

biil-ka: (magac, lab, keli) nafaqo ama quud siin. Dh: masruuf.

waa la naqliyay ✓

1

(Ciil-ka)

2

Wax xun oo lays yeelay, kulka iyo ka xumaanshada iyo ka aargudasho doonidda, qofka wax loo dhimay ku abuuranta; umal; caro; dhirif: xanaaq.

waa la naqliyay ✓

1

ciil¹: m.l Dareen uurkutaallo leh oo ku dhasha qof marka lagu sameeyo wax uusan raalli ka ahayn. la-mid: ciifo.

2

ciil²: f.g1 (-iilay, -iishay) Dareen uurkutaallo leh cid ku beerid.

waa la naqliyay ✓

1

ciil¹: m.l Dareen uurkutaallo leh oo ku dhasha qof marka lagu sameeyo wax uusan raalli ka ahayn. la-mid: ciifo.

2

ciil²: f.g1 (-iilay, -iishay) Dareen uurkutaallo leh cid ku beerid. m.f.dh, ciilid.

waa la naqliyay ✓

1

v. disturb, make someone anxious, anger, embitter

2

ciil m. n. grief, anger, resentment, grudge

3

ciil v. shrink, fall, diminish

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) anger (ang ger); rage (reeyj) ~ xanaaq. —Syn: fury, ire, wrath, resentment, indignation

waa la naqliyay ✓

1

Risentimento

2

Resentment

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhib oo caloolxumo ku reeb; ciil iyo tiiraanyo ku reeb. Wiilka maxaa loo ciilay?

2

ciil: (fal) hoos u dhac, aad u shiiq; sii baaba'a; ciir.

3

ciil -ka: (magac, lab, keli) dareen cadho iyo xumaan ah oo ka dhasha dulmi jawaab loo waayay; xumaan qofka wax loo dhimay ku abuuranta. Dh: umal, caloolxumo.

waa la naqliyay ✓

غَيْظَ، غَضَبٍ

waa la naqliyay ✓

1

(Dii-sha)

2

Xirrib; tab; dhagar; xeelad.

waa la naqliyay ✓

1

diil¹: m.dh (-lo, m.l) Dhabbo; jid.

2

diil²: f.g1 (-iilay, -iishay) Wax ciid, neef iyo wixi lamida ka buuxin.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. long animal track ~ path

2

diil [feminine] n. stripe, line

3

diil [feminine] n. cunning, trickery

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) farsamo iyo xeelad cid kale lagaga badin karo. Diil hayaa wax diida. Dh: xirrib, il; tab.

waa la naqliyay ✓

m.l Midab cad oo geela iyo farduhu yeeshaan.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) geed, soo bax oo biqil.

2

fiil-ka: (magac, lab, keli) baarka yar ee aadka u qoyan ee geeduhu bixiyaan kolka roobku ku da'o. Dh: magool, fiile, filo.

3

fiil-ka: (magac, lab, keli) midab geel oo caddaan ah; waxa la yidhaahdaa geela fiilka ahi adkaysi ma laha.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Hiil-ka) Labo qof oo la kala godobsado oo mid, af ama addin wax laga taro, si uu kan kale uga adkaado; hiillo; danaano.

2

2. (Hii-sha) a) Digo ama saalo badan oo xeryaha ariga ku ururta. b) Geed yar oo xoolaha cuna caanohooda xaraar ka dhiga.

waa la naqliyay ✓

1

hiil¹: m.l Taageero la siiyo laba qof ama ka badan oo wax isku haysta midkood. la-mid: hiillo.

2

hiil²: f.mg1 (-lay; -iishay) la-mid: hiili.

waa la naqliyay ✓

m.dh Digo xoolaad oo uruurtay.

waa la naqliyay ✓

m.l Taageero la siiyo laba qof ama ka badan oo wax isku haysta midkood. la-mid: hiillo.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., (mass n.): sheep ~ goat dung

2

hiil m. n. support, partisanship, siding with one's friends ~ relatives

waa la naqliyay ✓

(Hil) N Vernonia cinerascens Sch.Bip. Compositae.

waa la naqliyay ✓

1

-hiisha: (n) dung (dhang); manure (manuur) ~ digo

2

hiil -ka: (n) partiality; partisanship to a person or faction; favoritism ~ hiillo

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) labo dhinac oo dagaalamaya, garabsiin iyo tageero dhinac lala garab joogsado. Hiil iyo hoo ba waad iga helaysaa. Dh: gurmad, hiillo, danaaano.

2

hiil-sha: (magac, dhedig, keli) digo ama saalo badan oo xeryaha adhiga ku ururta. Dh: digo, gujuf.

3

hiil-sha: (magac, dhedig, keli) geedgaab xooluhu. ay daaqaan oo caanahooda khadhaadheeya.

waa la naqliyay ✓

1

(Jiil-ka)

2

1. Lakab xalleef ah iyo qolfo qallalan oo afku yeesho kolka la harraado ama la bukoodo; luun.

3

2. Wax afka lagaga xiro dhasha yaryar oo xoolaha, si ayan wax u nuugin; sees; afduub.

waa la naqliyay ✓

1

jiil¹: m.l 1. Qolof bushimaha kor fuusha marka oon ama xanuun ku yimaado. 2. (-lal, m.l) Qoryo fiiqfiiqan, si farsamo ah loo habeeyey oo nirgaha afka looga xiro. 3. Dalab. 4. (-lal, m.l) Fac.

2

jiil²: f.g1 (-iilay, -iishay) Nirgo qoryo fiiqfiiqan oo si farsamo ah loo habeeyey si aysan wax u nuugin gafuurka uga xirid.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Qolof bushimaha kor fuusha marka oon ama xanuun ku yimaado. 2. (-lal, m.l) Qoryo fiiqfiiqan, si farsamo ah loo habeeyey oo nirgaha afka looga xiro. 3. Dalab. 4. (-lal, m.l) Fac.

waa la naqliyay ✓

m. n. splint; gag over mouth of young animal to prevent it from suckling

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) generation (jena reey-shin) ~ fac

waa la naqliyay ✓

1

(fal) nirgo inay hooyooyinkood jaqaan loog acabsanayo, qori afkaga xidh.

2

jiil-ka: (magac, lab, kali) qoriga yar oo afka lagaga xidho nirigaha si looga ilaaliyo inay jaqaan hooyadood. Dh: cafuuf.

3

jiil-ka: (magac, lab, keli) marka gabadhu tagto reerkooda ee ay muddo maqnaato waxa laga soo raaciyo ama laga soo siiyo reerkooda. Dh: dhibaad.

4

jiil -ka: (magac, lab, keli) dad cimri isku soo gaadhay oo casri keliya wada nool. Dh: fac.

5

jiil -ka: (magac, lab, keli) qolof bushimaha kor fuusha marka oon ama xanuun ku yimaaddo qofka.

waa la naqliyay ✓

1

de: splint; gag over mouth of young animal to prevent it from suckling

2

lx: jiil

3

pd: (-ka Pl: jiilal (ka))

4

ps: n4-m

5

key: jiil

waa la naqliyay ✓

1

(Kiil-ka)

2

Beeg; miisaan; qiyaas; cabbir.

waa la naqliyay ✓

1

kiil¹: m.l 1. Beeg; miisaan; qiyaas; cabbir. 2. Bilow ciyaareed (turub).

2

kiil²: f.g1 (-iilay, -iishay) 1. Wax cabbirid, beegid. 2. Ciyaar turub bilaabid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-iilay, -iishay) 1. Wax cabbirid, beegid. 2. Ciyaar turub bilaabid. m.f.dh, kiilid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. grain-measure (by volume); load, cargo

2

kiil v. measure out (grain)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) beeg; miisaan. Dh: qiyaas, cabbir

waa la naqliyay ✓

1

(Lii-sha)

2

1. Sooh wanaagsan; mayrax jilicsan oo aan go'in.

3

2. Waxtar danbe oo loo aayo; cirib; meecaad.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Dun mayraxeed oo adag. 2. L. ah: wax adkaysi leh.

waa la naqliyay ✓

m. n. strong thread ~ fiber

waa la naqliyay ✓

1

cf: dun, mayrax

2

de: strong thread ~ fiber

3

lx: liil

4

pd: (/sha Pl: liilal (/sha))

5

ps: n4-m

6

key: liil

waa la naqliyay ✓

1

(Miil-ka)

2

1. Cabbir dherer le'eg 1609,35 mitir ama 1760 yaardi; mayl.

3

2. Labada madax oo markabka ama doonnida midkood.

4

3. Markab weyn oo badaha isaga gudba oo waqti la yaqaan ku socda.

5

4. Ciyi.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, m.l) 1. Labada madax oo markabka ama doonta midkood. 2. Hilibka la siiyo deriska marka la shiraysto. 3. Hilib dhinacyada geela laga gooyo. 4. la-mid: mayl.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, m.l) 1. Labada madax oo markabka ama doonta midkood. 2. Hilibka la siiyo deriska marka la shiraysto. 3. Hilib dhinacyada geela laga gooyo. 4. la-mid: mayl.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. mile

2

miil m. n. stern, poop deck (of a large ship)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) hilib habeen la qasho. Miil waa ka baryay ninkii qaataa liita. Dh: ciyi.

2

miil-ka: (magac, lab, keli) qayb ka mid ah cunto la kala qaybiyay oo qaybba meel loo xidhay. Miil kaagii wakaa halkaa yaal ee qaado. Dh: sad, qayb.

3

miil-ka: (magac, lab, keli) qiyaas lagu cabbiro dhererka oo 1 miil uu u dhigmo 1609.35 mitir ama 5,280 feet ama 1,760 waar. Dh: mayl.

4

miil-ka: (magac, lab, keli) markab xamuul ah oo wayn oo dad iyo shixnad ba qaada. Sida may ka soo baxay hindiya marinnadii jaawa. Dh: markab.

5

miil-ka: (magac, lab, keli) laba madax oo ay maraakiibta, iyo doonyuhu leeyihiin midkood. Milka markabka arag. Dh: mayl.

waa la naqliyay ✓

m.l Feeraha geel saddexda ugu dambaysa oo xiga lugta dambe; mayraq.

waa la naqliyay ✓

pr. n., loc. Nile River

waa la naqliyay ✓

v., pl., simple past tense: we were (in a place)

waa la naqliyay ✓

(n) Nile (nonyl); Ex: Wabiga Niil; the River Nile

waa la naqliyay ✓

1

(Qiil-ka)

2

Wax la cuskado oo sharci ah oo aan aad u weyneyn.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, m.l) Wax la cuskado oo shirci ah oo aan aad u weyneyn, laakiin caqli gal ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, m.l) Wax la cuskado oo shirci ah oo aan aad u weyneyn, laakiin caqli gal ah.

waa la naqliyay ✓

m. n. proof, justification, article of the law supporting one's case

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. reason (rii-zen); proof (puruuf); force of argument ~nas. 2. excuse (ekis-kiyuus) ~ cududaar

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) ra'yi ka mid ah argtiyo badan oo masalo qudha ku saabsan; masalo aan loo dhannayn oo sharci ahaan loo qaadan karo.

waa la naqliyay ✓

1

de: proof, justification, article of the law supporting one's case

2

lx: qiil

3

pd: (-ka Pl: qiilal (ka))

4

ps: n4-m

5

key: qiil

waa la naqliyay ✓