tiigaal — Macnaha & Turjumaada

1

(Tiigaa-sha)

2

Wax la doonayo in la gaaro, in la tiigsado; wax la higsanayo.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: tiigsasho.

waa la naqliyay ✓

f. n. distant place; aim, goal

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) yool iyo meel loo socdo; wax la tiigsanayo ama loo danleeyahay; wax la doonayo in la gaaro oo la hiigsanayo. Dh: taamid. Li: timaado.

waa la naqliyay ✓

1

de: distant place; [fig.] aim, goal

2

initial: t

3

lx: tiigaal

4

pd: (/sha)

5

ps: n2-f

6

key: tiigaal

waa la naqliyay ✓

m.l.kh la-mid: fiigtaal.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) neef dadka ka carara. Dh: fiige, fiigtaal.

waa la naqliyay ✓

1

(Sayrid-da)

2

1. Si xoog leh, wax shubma meel durugsan ama tiigaal ah, ku daadin, ku gaacin, ku firdhin, ku qubid.

3

2. Qodax laan ku taal ama wax kale oo la mid ah, oo xoog u soo fikatay, ku dhicid, mudid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-ray, -rtay) Si xoog leh wax shubma meel tiigaal ah ugu daadin. la-mid: sayri.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg tiigso. la-mid: tiig (2), tiigaal, tiigsad, tiigsi.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-ray, -rtay) Si xoog leh wax shubma meel tiigaal ah ugu daadin. m.f.dh, sayrid. la-mid: sayri.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) tiigaal wax durugsan ku gaarid ama ku soo qaadid ama ku soo gurid; tiigsasho; gacantogaaleyn.

2

gacantogaalayn -ta: (magac, dhedig, keli) ammaano laguu dhiibtay ku takrifalid.

3

gacantogaalayn-ta: (magac, dhedig, keli) hanti si tashiil la'aan ah u isticmaalid.

4

gacantogaalayn -ka: (magac, lab, keli) ammaano laguu dhiibtay ku takrifalid.

5

gacantogaalayn -ka: (magac, lab, keli) hanti si tashiil la'aan ah u isticmaalid.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) «ku~» si tiigaalo ah wax u tuur.

2

halgaad -da: (magac, dhedig, keli) nabar tuuryo gacmeed ah. Dh: wajaaf.

3

halgaad -da: (magac, dhedig, keli) tuuryo gacameed oo meel lala beegsado. In kastoo halgaad lagu dhuftoo heeryo laga jeexo. Gobanimo nin heerinahayaa soo hadhgali waaye.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) tawaawac ama jibaad xaddhaaf ah isku xiiji; hantaatac iyo baryootan ku tiigaal. Dh: tawaawac.

2

jalaad -ka: (magac, lab, keli) shalaadka culimadu qaaddo ee ay qasiidooyinka ku qaadaan. Jalaad badan ayaa xadrada ka socda caawa. Dh: shalaad.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) daadista shey dareere ah oo weel ku jira laga saydhinayo. Dh: saydhid.

2

sayrid -da: (magac, dhedig, keli) qodax laan ku taal ama wax kale oo la mid ah, oo xoog u soo fikatay, ku dhicid, mudid.

3

sayrid -da: (magac, dhedig, keli) si xoog leh, wax shubma meel durugsan ama tiigaal ah, ku daadin, ku gaacin.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) hawl la qabanayey oo intii loo baahnaa la dhaafiyo oo in siyaado ah lala yimaado, aqoon dheeraada oo loo leeyahay darteed. Dh: tiigaalid, tiigasho.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) yeel iyo ujeeddo ama meel u qasdid. Dh: tiigsi.

waa la naqliyay ✓

1

(Fiigtaal-ka)

2

Fiige ah.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh 1. F. ah: neef tood ama fiige ah oo ay adagtahay in la maalo. 2. F. ah: neef didsan oo aan la qaban karin. la-mid: fiigaal.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] (adj.): untamed domestic animal; wild

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) neef aan si fudud lagu maali karin oo dadka ka carara. Dh: fiigto.

waa la naqliyay ✓

1

de: untamed domestic animal; [atr.] wild

2

lx: fiigtaal

3

pd: (-ka)

4

ps: n-m-cmp

5

key: fiigtaal

waa la naqliyay ✓

nickname-m dust-maker. Lit: dust colored

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil meel boodh ah ama siigo leh ku dhashay ama midabkiisu boodh xigo.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) tiro badan oo isku mid ah, badhayso ah. Dh: badhaysi.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Cigaal-ka) Qoofal gaar ah oo xarrago madaxa loo gashado.

2

2. (Cigaa-sha) Riddo dheer.

waa la naqliyay ✓

1

cigaal¹: m.l (-llo m.dh) Xarig dun madow ka samaysan oo cimaamadda madaxa lagula xajiyo.

2

cigaal²: m.dh Tuuryo meel dheer ku dhacda.

3

cigaal³: f.mg1 (-aalay, -aashay) Tuuryo meel dheer ku dhicid.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo m.dh) Xarig dun madow ka samaysan oo cimaamadda madaxa lagula xajiyo.

waa la naqliyay ✓

name: Igal

waa la naqliyay ✓

1

m. n. headband, turban

2

cigaal v. put a turban on someone

3

cigaal [feminine] n. long range shot

4

cigaal v. shoot a long-range shot

waa la naqliyay ✓

name-m headband, turban; long range shot

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) a traditionally Arab headdress; turban (toor-ban) for a men only

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil dhashay ka dib kolkii uu walaalkiisii ka horreeyay dhintay. Waxa kale oo loo baxshaa wiil kolkii uu dhashay xayuub cigaal u eg uu madaxa kaga duubnaa.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) wax lagu beddelay, wax kale oo hore loo waayay ama u lumay. Dh: cige.

2

cigaal -ka: (magac, lab, keli) xadhig wareegsan oo dun madoobi ku dahaadhan tahay oo cimaamadda madaxa korka laga saaro. Waa xadhig si qurux badan loo farsameeyo oo xarrago darteed madaxa loo gashado.

3

cigaal -sha: (magac, dhedig, keli) riddo dheer.

waa la naqliyay ✓

1

(Ilgaal-ka)

2

Geedsaar miro kulkulucsan oo la cuno leh.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. (botani) Geed-saar caleemo ballaaran leh oo dhala miro kuuskuusan oo biseyl iyo qardaba lagu cuno. 2. (botani) Miraha ilgaalka.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Geed-saar caleemo ballaaran leh oo dhala miro kuuskuusan oo biseyl iyo qardaba lagu cuno. 2. Miraha ilgaalka.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] climbing plant species, with edible fruit

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geedsaar midho kulkulucsan leh oo isku cufan. Dh: ilgeel.

waa la naqliyay ✓

1

de: climbing plant sp., with edible fruit

2

lx: ilgaal

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m-col

5

key: ilgaal

waa la naqliyay ✓

vl. n. act of going out

waa la naqliyay ✓

-ay / siigashay: (v) go inside; going inside; enter (en-ter). Ex: asagoo guriga siigalaya, baan arkay; I saw him, entering the house

waa la naqliyay ✓

1

de: act of going out Opp: soogal

2

initial: s

3

lx: siigal

4

pd: (-ka)

5

ps: vn2-m

6

key: siigal

waa la naqliyay ✓

1

(Tigaad-da)

2

Meel doogatey oo naq badani ka baxay.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-dyo, m.dh) Meel doogatay oo naq badani ka baxay.

waa la naqliyay ✓

f. n. place with abundant rain ~ green grass; prosperity

waa la naqliyay ✓

name-f place with abundant rain ~ green grass; prosperity. Lit: she who was born in such an environment. Cf: Barwaaqo, Doonbiro

waa la naqliyay ✓

-da: (magacwadaree) geedaha intooda aan jirridda lahayn ee cawsaadka ah oo biyaha ku baxa, xoolaha na baadka u noqda. Dh: cosob, doog.

waa la naqliyay ✓

1

cf: doogaad, naq

2

de: place with abundant rain ~ green grass; [ext.] prosperity

3

initial: t

4

lx: tigaad

5

pd: (-da)

6

ps: n1-f

7

key: tigaad

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) tiigasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Xigaal-ka)

2

Xigto; sokeeye (ama xigaalo).

waa la naqliyay ✓

m.l.u Qaraabo. la-mid: xigaalo, xigto.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Qaraabo. la-mid: xigaalo, xigto.

waa la naqliyay ✓

m. n. close relative, relation, kin

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) inta qaraabo ahaan kuu dhaw. Dh: xigto, sokeeye, xigaalo.

waa la naqliyay ✓

1

de: close relative, relation, kin

2

initial: x

3

lx: xigaal

4

pd: (-ka)

5

ps: n1-m, n2-m

6

key: xigaal

waa la naqliyay ✓

1

(Dhigaal-ka)

2

1. Waxqoraal; far.

3

2. Wax meel la dhigto ama la kaydiyo.

waa la naqliyay ✓

1

dhigaal¹: m.l Wax meel la dhigto si waqti dambe loogu aayo (kayd).

2

dhigaal²: m.l (naxwe) Habkastoo diiwaangeliya hawraar tiraab ah iyadoo la adeegsanayo qoraal.

waa la naqliyay ✓

1

dhigaal¹: m.l Wax meel la dhigto si waqti dambe loogu aayo (kayd).

2

dhigaal²: m.l (naxwe) Habkastoo diiwaangeliya hawraar tiraab ah iyadoo la adeegsanayo qoraal.

waa la naqliyay ✓

1

vl. n. written document, writing, script

2

dhigaal vl. n. saved item, preserved food; savings, deposit (in a bank)

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. savings (seeyv-ings); reserve (riseerv); fund (fandh), hoard (hoodh); cache (kaash) ~ kayd, dhito. 2. writing (raay-ting); handwriting (haandh-raayting); script (iskiript); manuscript (maan- yus-kiript); penmanship ~ qoritaan, qoraal

waa la naqliyay ✓

1

Fondo

2

Fund

3

Waa kayd lacageed oo loo dhigaaliyo in looga hortago dhibaatooyin imaan kara.

waa la naqliyay ✓

1

Fondo; riserva

2

Fund; reserve

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qoraalka meel lagu qoro. Buuggiyo dhigaalkiyo, orod baro tacliintoo, badawyahaw dib ha u celin, dadkan soo baraarugay. Dh: qoraal.

2

dhigaal -ka: (magac, lab, keli) qori meel lagu taago. Geedkaa dhigaal iiga soo goo.

3

dhigaal -ka: (magac, lab, keli) wax meel lagu kaydsado. Dhigaalka ay jamciyaddu bishii qof kasta ka rabtaa waa kun faran.

waa la naqliyay ✓

1

(Diihaal-ka)

2

Baahi iyo rafaad isku darsamay.

waa la naqliyay ✓

1

diihaal¹: m.l Gaajo aad u daran. la-mid: daahiil¹.

2

diihaal²: f.mg1 (-aalay, -aashay) Gaajo badan dareemid. la-mid: daahiil².

waa la naqliyay ✓

m.l Gaajo aad u daran. la-mid: daahiil. diilalyo m.dh Dhaxan aad u badan.

waa la naqliyay ✓

m. n., [abstract] destitution, weakness, exhaustion

waa la naqliyay ✓

nickname-m destitution; weakness, exhaustion

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) destitution (des-ti-tuu-shin); poverty (po-verti) ~ baahi iyo rafaad

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil hooyadii la daashay uurkiisii oo ay la caatawday.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) rafaad raagay iyo caato jidhka ka muuqata.

waa la naqliyay ✓

1

de: destitution, weakness, exhaustion

2

lx: diihaal

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m-abs

5

key: diihaal

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg bidaar.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) drought season; winter (wintar) ~ jiilaal

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) socdaal dheer. Jiidaal anagoo ku jirna ayaanu reer kusoo baxanay. Dh: socdaal.

waa la naqliyay ✓

1

(Jiilaal-ka)

2

1. Afarta nur oo sanada, labada engegan oo aan roobka lahayn, (xagaaga iyo diraacda); xilli kastoo aan roob iyo barwaaqo lahayn.

3

2. Afarta nur mid kamid ah, oo u dhexeeya dayrta iyo guga; diraac.

waa la naqliyay ✓

1

jiilaal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Afarta xilli mid ka mid ah, oo u dhexeeya dayrta iyo gu'ga; diraac. 2. Xilli kastoo aan roob iyo barwaaqo lahayn (siiba diraacda iyo xagaaga).

2

jiilaal²: m.l (-llo, m.dh) (c.fal.) Loolalka dhexe, waa xilliga ku xiga dayrta, cilmiga gibilka wuxuu ku dhammaadaa kubbad-badhka waqooyi min hornaqa jiilaalka (ilaa 22 disembar) ilaa caanomaallada isle'eg ee gu'ga (ilaa 21 maarso).

waa la naqliyay ✓

1

jiilaal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Afarta xilli mid ka mid ah, oo u dhexeeya dayrta iyo gu'ga; diraac. 2. Xilli kastoo aan roob iyo barwaaqo lahayn (siiba diraacda iyo xagaaga).

2

jiilaal²: m.l (-llo, m.dh) (c.fal.) Loolalka dhexe, waa xilliga ku xiga dayrta, cilmiga gibilka wuxuu ku dhammaadaa kubbad-badhka waqooyi min hornaqa jiilaalka (ilaa 22 disembar) ilaa caanomaallada isle'eg ee gu'ga (ilaa 21 maarso).

waa la naqliyay ✓

1

m. n. summer, main dry season [peak of the hot weather.]

2

Jiilaal m. n. winter, cool dry season

waa la naqliyay ✓

name-m winter; cool dry season (born during that season)

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) drought season; winter (wintar) ~ jiidaal

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil dhashay waqti wacdi ah oo jiilaal ah.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, kali) xilli qaboobe ah oo ka mid ah xilliyad sanadka ee adag: waa xiliga ay dhirtu engegto ee balliyadu na gudhaan. Jiilaal gardaadsay dhulkoo gubad abaaroobay. Li: gu'.

waa la naqliyay ✓

شَتَاء، فَصَلُ الشَّتَاءِ

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) quruun aan dhul u gaar ah lahayn oo iyagoo kooxkoox ah qaaradda Yurub iyo Aasiya wareegaalaysata; waxa la yiraahdaa muddo lagu qiyaasay ilaa 6000 oo sano horteed ay ka soo guureen Aasiyada Fog.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) surwaal laga tolo maro aad u qaro adag.

2

targaal -ka: (magac, lab, keli) jaad dharka ka mid ah oo laga sameeyo dun adag ama dhumumuc iyo qaro leh.

waa la naqliyay ✓

1

(Tiigsad-ka)

2

Tiigsasho.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: tiigsasho.

waa la naqliyay ✓

vl. n. striving, reaching out for something

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) marka qofku meel aanu fadhi ku gaadhi karin isu taago ama u cidhbataagsado. Ii tiigso halkasare adaa dheere.

waa la naqliyay ✓

1

a: tiigsasho (/da) [vn-f]

2

de: striving, reaching out for s.t.

3

initial: t

4

lx: tiigsad

5

pd: (-ka)

6

ps: vn-m

7

see: tiigso

8

key: tiigsad

waa la naqliyay ✓

m.dh Garannuug dheddig oo qaan-gaar ah.

waa la naqliyay ✓

m. n. memorial, monument, obelisk

waa la naqliyay ✓

1

de: memorial, monument, obelisk

2

initial: t

3

lx: timsaal

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: timsaal

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qofka gabayaaga ah oo suugaanyahanka ah. Dh: gabayaa.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) jaad ka mid ah khudradda suugada laga sameeyo gaar ahaan ta kalluunka lagu darsado. Bidingaal sooska nooga samee. Dh: bidingaan.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qof hadalka googooya oo aan si toos ah u soo saarin. Dh: shigshiglow, shigshigaaye, haghagle.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-rtay, -ratay) Cunto ama sharaab aad uga dhergid.

waa la naqliyay ✓

nickname-m grayish in color; cloudish

waa la naqliyay ✓