tihiin — Macnaha & Turjumaada

v., pl., present habitual: you are

waa la naqliyay ✓

(personal pronoun plus verb to be) .... you are or are you... Ex: yaa tihiin? who are you?

waa la naqliyay ✓

1

de: you are

2

initial: t

3

lx: tihiin

4

ps: v5a-2pl-prhb

5

xe: You are good farmers.

6

xv: Beeraley wanaagsan baad tihiin.

7

key: tihiin

waa la naqliyay ✓

1

(Lihiin-ta)

2

1. Adkaysan, karti.

3

2. Waxtar danbe; meecaad; liil.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Adkaysi, karti. 2. Wax, waxtarkiisu raago.

waa la naqliyay ✓

f. n. capability, internal strength; forbearance

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) karti wax lagu qabto. Dh: taag, awood, karti.

2

lihiin -ta: (magac, dhedig, keli) waxtar danbe; meecaad; liil.

waa la naqliyay ✓

1

cf: karti

2

de: capability, internal strength; forbearance

3

lx: lihiin

4

pd: (-ta)

5

ps: n-f

6

key: lihiin

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) Imbili dhexda dun laga gashay oo carruurtu ku ciyaarto.

waa la naqliyay ✓

v., sg., simple past tense: she / you knew

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) you or she knew

waa la naqliyay ✓

1

de: she / you knew

2

initial: t

3

lx: tiqiin

4

ps: v4d-2sg/3f-past

5

key: tiqiin

waa la naqliyay ✓

v., pl., , present habitual: they are

waa la naqliyay ✓

(v) they are. Ex: arday bay yihiin; they are students

waa la naqliyay ✓

1

de: they are

2

initial: y

3

lx: yihiin

4

ps: v5a-3pl-prhb

5

xe: They are good soldiers.

6

xv: Askar wanaagsan bey yihiin.

7

key: yihiin

waa la naqliyay ✓

Waa salaaman tihiin (ama tahay); nabadgelyo.

waa la naqliyay ✓

/aadhvarseri/adversaries; (n) qof ama waddan tartan idin ka dhexeeyo ama aad dagaalsan tihiin, mucaarad. e.g. During the campaign, his political adversary was the youth leader.

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) the act or an instance of gathering ~ dhoobashoa Ex: maxaad meesha la dhooban tihiin? why are you all gathering here?

waa la naqliyay ✓

1

lam dhalyiduw aki

2

isku dhiig tihiin; dhalateen

waa la naqliyay ✓

(fal) cid kale, ka yeelo qof aad aaddo tihiin. Dadka isku dhow way is aaddaystaan. Dh: walaalayso, huunnayso, boowayso.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) qofka ad walaalaha tihiin, dhedig iyo lab kuu doonaba ha ahaadee. Faadumo waa aaddaday hooyo.

2

aaddo: erey dad waalaalo ah ay isugu yeedhaan. Dh: abboowe, abbaayo, huunno, walaal,

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cid aad isku fil tihiin ka yeelasho.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) cid aad isku fil iyo da' tihiin u arkid.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) baqoolid waqti cadceeddu kulushahay, socoshada hadhimada dabadeed. Sii boqoolitaan baad tihiin. Dh: dhalandhoolitaan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) garabsiinta iyo u hiilinta qof aad saaxiibbo tihiin. Dh: hiilis.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dadka aad is ag deggan tihiin. Haddaad janno dooni deriskaaga ilaali. Dh: jaar.

2

deris-ka: (magac, lab, keli) mid ka mid ah dhinacyada saddexagal ee sammeeya xagal la isa siiyey. Marka laga hadlayo saddexagal qumman deris waa dhinaca u dhexeeya xagasha la isa siiyey iyo midda qumman. Marka laga hadlayo tirigonoometeri saamiga dhinaca deriska ah uu sammeeyo dhererrada dhinacyada kale waxa loo adeegsadaa in lagu qeexo fansaarada xaglaha kosayn iyo tanjanka. Waxa uu sheegaa laba dhinac ee geesole oo wadaaga gees.

3

deris-ka: (magac, lab, keli) waxa uu sheegaa laba xaglood oo wadaaga gees iyo dhinac.

4

deris-ka: (magac, lab, keli) laba weji oo ka mid ah wejiyada salxaale oo uu ka dhexeeyo geftin wadaag ah.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) gabadh nimaad xigto tihiin ka dhintay guursashadeeda.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) iibso wax. Gado kabahan way qurxoon yihiine.

2

gado: (tilmaame) ahaanshaha wax isku mid ah da ahaan. Labo nin oo isku gado ah baad tihiin. Dh: asaag, fil, da'.

3

gado -ha: (magac, lab, keli) da'da iyo fac ahaan inta uu qof ama wax kale yeelan karo.

waa la naqliyay ✓

(fal) dadka aad dhanka habarta wax ka wadaagtiin oo dhan, garab iyo hiil weydiiso; dadka aad tolka tihiin qayladhaan u dirso. Dh: qaylso, qayladhaanso.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qofka aad xerta wada tihiin ee aad wax wada barataan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magacwadareed) dad aan talo iyo tamar midna aan isdheerayn. Ismaadhaanto dhigaalya xun baad tihiin.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) qof aad ehel ama fikir tihiin, dhibaato uga gurmasho oo u dabcid.

waa la naqliyay ✓

(fal) qiyaas iyo aqoon ku garo waxa qof kale maankiisa ka guuxaya. Kol haddaad ninka aad isku fahamsan tihiin dee bal maangaro.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) ilmagaleen. Naag maxalka laga saaraa ma dhasho.

2

maxal -ka: (magac, lab, keli) dadka aad xaga riximka had qaraabo ka tihiin. Maxalkaaga lama gooyo. Dh: rixin.

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) ah qof ama dad aan caqli lahayn. Nooy baad tihiin aan qalbiga nuurba loo geline.

2

nooy-ga: (magac, lab, keli) garaadka uu beni'aadanku kaga duwan yahay xayawaanka iyo bahaayinka. Dh: garaad, caqli.

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) the act of agreeing

waa la naqliyay ✓

v., pl., neg., present habitual: you all don't have ~ own something

waa la naqliyay ✓

1

de: you all don't have ~ own s.t.

2

lx: lihidin

3

ps: v5b-2pl-neg-prhb

4

xe: You dont have any sheep and goats.

5

xv: Ari ma lihidin.

6

key: lihidin

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: mashiin.

waa la naqliyay ✓

Machine

waa la naqliyay ✓

m. n. machine, motor

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) machine (mashiin); engine (en jin); motor (mootar) ~ mashiin, matoor-ka

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) biro la isku geeyey kuna shaqeeya saliid iyo shidaal si uu tamar iyo dab u dhaliyo. Dh: matoor, mashiin.

waa la naqliyay ✓

1

a: mashiin {Eng}

2

de: machine, motor

3

lx: mishiin

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: mishiin

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) cactus (kak-tas) ~ tiin, tiintiin Ex: geedka tiintiinka; the cactus plant

waa la naqliyay ✓

(Tinini) S, C Solanum pampaninii Chiov. Solanaceae.

waa la naqliyay ✓

v., pl., -ind, simple past tense: you all knew

waa la naqliyay ✓

1

de: you all knew

2

initial: t

3

lx: tiqiine

4

ps: v4d-2pl-ind-past

5

key: tiqiine

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: tirid.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax meel ku sugan ama ku ba'ay ka wada baabbi'in; dirid.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) tuqitiinka, tan dhaafniinka. Tisniinka cuntada wuu ku matagi.

waa la naqliyay ✓

v., pl., neg., present tense: we are not

waa la naqliyay ✓

1

de: we are not

2

lx: ihin

3

ps: v5a-1pl-neg-pres

4

xe: We are not good cooks.

5

xv: Dabbaakhado wanaagsan maannu ihin.

6

key: ihin

waa la naqliyay ✓

/thin/ (adj) 1. dhuuban (dhumuc yar) (adj) 2. caato ah (xayeysi ah) (adj) 3. daciif ah (tabar daran) (v) 4. dhuubid (dhumuc yarayn).

waa la naqliyay ✓

a., jilicsan, weydsan, dhumuc yar.

waa la naqliyay ✓

1

(Tiin-ka)

2

1. Miro yaryar oo macaan badan oo gudaha ku leh gan ubax ah; waxay lee yihiin dalool yar oo uurka iyo afka isu haya; wax ka bisayldhaafi og, oo sidaas daraaddeed, waa la engejiyaa.

3

2. Geedka mirahaasi ka baxaan.

4

3. Geed dhulka kulul iyo lamaddegaannada ka baxa oo aan caleemo lahayn oo laamihiisu ka samaysan yihiin xubno bagbagafsan oo wada buruq ah oo korka iska saarsaaran oo qodxo ku wada rogan yihiin; wuxuu dhalaa miro qaabka ugaxda leh oo kolkay bislaadaan aad u guduudan oo iyagana qodxo ku rogan yihiin; qurcis; tiin-hindi.

waa la naqliyay ✓

1

tiin¹: m.l 1. Geed aan caleemo lahayn oo korkiisa qodxo ku wada rogon; miraha geedkaas. 2. Macdan.

2

tiin²: (-tiin) dk.lh.dh la-mid: tiinna².

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Geed aan caleemo lahayn oo korkiisa qodxo ku wada rogon; miraha geedkaas. 2. Macdan.

waa la naqliyay ✓

Cactus

waa la naqliyay ✓

1

m. n. cactus plant; succulent used as a hedge

2

tiin m. n. fig tree; fig ~ figs (fruit)

waa la naqliyay ✓

(Tin) S, C, N, May. NFD Opuntia ficus indica L. Cactaceae.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) geed lamaddegaannada iyo dhulka kulul ka baxa oo aan laamihiisu caleemo lahayn ayse ka kooban yihiin xubno bagbagafsan oo wada baruq ah oo korka iska saarsaaran oo qodxo ku wada rogan yihiin, wuxuu dhalaa midho qaabka ugaxda leh oo kolkay bislaadaan aad u guduudan oo iyagana ay qodoxi ku rogan tahay. Dh: qurcis, tiinhindi.

2

tiin -ka: (magac, lab, keli) midhaha geedka tiinka ka baxa.

waa la naqliyay ✓

1

de: your

2

lx: -hiin

3

ps: pro-det-2pl

4

xe: your father

5

xv: =-kiinna

6

key: -hiin

waa la naqliyay ✓

1

(Dhiin-ka)

2

1. Dhacaan layiig ah oo badanaa ka soo baxa miraha dhugca oo aad u bislaada.

3

2. (midab) guduud aad u guduudan.

waa la naqliyay ✓

1

dhiin¹: m.l 1. Dheecaan yar, layiig ah, oo ka yimaadda miraha, geedaha, nabarrada iyo wixi lamida 2. Midab aad u guduudan.

2

dhiin²: f.mg1 (-iimay, -iintay; -iimi) Miro, geedo, nabar iyo wixi lamida dheecaan ka soo bixid.

waa la naqliyay ✓

1

dhiin¹: m.l 1. Dheecaan yar, layiig ah, oo ka yimaadda miraha, geedaha, nabarrada iyo wixi lamida 2. Midab aad u guduudan.

2

dhiin²: f.mg1 (-iimay, -iintay; -iimi) Miro, geedo, nabar iyo wixi lamida dheecaan ka soo bixid. m.f.dh, dhiimid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] juice oozing from ripe fruit; deep red color, reddish-brown

2

dhiin: v. become red; ooze

waa la naqliyay ✓

name-m a deep red color; lit: beautiful with a brighter light-skin. Syn: Dhiimo, Maadhiin

waa la naqliyay ✓

1

-ka:: (n) 1. crimson; red color ~ casaan, guduud.

2

dhiin -dhiimay / dhiintay: (v) discolor (dis-kalar)

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) midab cas leh.

2

dhiin -ka: (magac, lab, keli) midab lo'du leedahay oo guduud xiga. Dh: casaan, guduud.

waa la naqliyay ✓

(xoolo) aan weli la lisin ama la maalin; (dhul, kd.) aan weli waxa uurkiisa ku duugan, lala soo bixin; aan la daaqin; ugub.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-hnaa, -hnayd) 1. Wax aan weli la lisin ahaansho (xoolo). 2. Wax aan weli sidii la rabay looga faa'iidaysan ahaansho (dhul). la-mid: dahan.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-hnaa, -hnayd) 1. Wax aan weli la lisin ahaansho (xoolo). 2. Wax aan weli sidii la rabay looga faa'iidaysan ahaansho (dhul). m.f.dh, dihnaan. la-mid: dahan.

waa la naqliyay ✓

[adjective] never milked (animal); untouched, uncultivated (soil); virgin

waa la naqliyay ✓

name-f untouched, uncultivated; virgin and fertile

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh isku buuxda oo gabadh ahaan shinkeedii u dhamaaday.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) xoolo aan weli la maalin. Li: lisan.

waa la naqliyay ✓

1

de: never milked (animal); untouched, uncultivated (soil); virgin

2

lx: dihin

3

pd: (dihnaa)

4

ps: adj

5

key: dihin

waa la naqliyay ✓

1

1. Uyaalka qofka lala hadla hayo oo koox ah; dartiin; daraaddiin.

2

2. (Idiin-ta) Haragga megedda laga dhigo oo aad loo jilciyo; maas.

waa la naqliyay ✓

m.dh Harag jilicsan oo si fiican loo megdiyay.

waa la naqliyay ✓

1

pron. and preposition: to you all, for you, on your behalf

2

idiin: [feminine] n. leather (dyed and prepared)

waa la naqliyay ✓

pour vous (pluriel).

waa la naqliyay ✓

(pronoun) you (plural). Ex: waxaan idiin sheegayaa; I want to tell you [all]

waa la naqliyay ✓

1

(magac'uyaal) qofka labaad ee lalahadlaha ah oo wadar ah. Waxaan idiin sheegayaa in maanta la guurayo. Dh: idinka.

2

idiin-ta: (magac, dhedig, keli) harig la jilciyay ama la deebiyay oo dhogortii laga muldhiyey. Idiinta masalle ayaa laga samaysan jirey, masaftana waa lagu gaaran jirey, qardhaastana waa lagu jaxaasan jirey.

waa la naqliyay ✓

Saan magdaysan ee jilicsan.

waa la naqliyay ✓

1

(Iniin-ta)

2

Abuur yar oo adag; lafta miraha; hal ciid ah ama badar ama wixii kaloo sidaas u yar.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-no, m.l) Mirta ay dhirtu ka abuuranto. la-mid: iniix.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-no, m.l) Mirta ay dhirtu ka abuuranto. la-mid: iniix.

waa la naqliyay ✓

f. n. grain, seed

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) [iniino-ha] seed (siidh); nut (nat); pip (pip)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) subagga burcadka ah ee mar soo baxa. Dh: burcad.

2

iniin-ta: (magac, dhedig, keli) laf yar oo ku jirta midhaha dhexdiisa.

waa la naqliyay ✓

1

cf: daafi

2

de: grain, seed

3

lx: iniin

4

pd: (-ta)

5

ps: n1-f

6

key: iniin

waa la naqliyay ✓

حَبَّة

waa la naqliyay ✓

v., sg., simple past tense: I knew

waa la naqliyay ✓

(v) [past tense of aqaan] knew (nuu) aqiin, iqiinay. Ex: waan iqiin; I knew

waa la naqliyay ✓

1

de: I knew

2

lx: iqiin

3

pd: (aqiin)

4

ps: v4d-1sg-past

5

key: iqiin

waa la naqliyay ✓

(Itin) N Commiphora boiviniana Engl. Burseraceae.

waa la naqliyay ✓

v., pl., neg., present habitual: we don't have ~ own something

waa la naqliyay ✓

[with negative ma] we have not ~ ma lihin

waa la naqliyay ✓

1

de: we don't have ~ own s.t.

2

lx: lihin

3

ps: v5b-1pl-neg-prhb

4

xe: We dont have any children.

5

xv: Carruur meynu lihin.

6

key: lihin

waa la naqliyay ✓