tibix — Macnaha & Turjumaada

1

-a: (magac, lab, keli) xubnaha uu ka kooban yahay tibaax aljebre amma isle'eg. Tibaax aljebre (2a+b) wuxu ka kooban yahay labo tibix oo kala ah 2a iyo b.

2

tibix-da: (magac, dhedig, keli) bar yar, tibix yar oo biyo ah ayaa ku dhacday.

waa la naqliyay ✓

1

(Tiix-a)

2

Roob ama di'id yar; shuux; shuxshux.

waa la naqliyay ✓

1

tiix¹: m.l Roob yar oo dhibco yaryar.

2

tiix²: f.mg1 (-xay, -xday) Roob dhibic-dhibic yaryar u di'id.

waa la naqliyay ✓

m.l Roob yar oo dhibco yaryar.

waa la naqliyay ✓

shower

waa la naqliyay ✓

1

m. n. shower of rain

2

tiix: v. drizzle, fall lightly (of rain)

waa la naqliyay ✓

-a: (n) sprinkling of rain

waa la naqliyay ✓

1

(fal) roob wax yar da'. Dh: shuux.

2

tiix-a: (magac, lab, keli) shuuxa, shuuxshuux dhogorbuuxis.

3

tiix-a: (magac, lab, keli) roob aan biyadhig lahayn. Tiix biyo lagama cabbo. Dh: shuux. Li: mahiigaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Ribix-a)

2

Faa'ido; korsaar; dulsaar; dheef; jil.

waa la naqliyay ✓

1

ribix¹: m.l Faa'iidada wax laga helo.

2

ribix²: f.mg1 (-bxay, -bixday; -bixi) Wax faa'iido ka helid.

waa la naqliyay ✓

1

ribix¹: m.l Faa'iidada wax laga helo.

2

ribix²: f.mg1 (-bxay, -bixday; -bixi) Wax faa'iido ka helid. m.f.dh, ribxid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. profit

2

ribix: v. take interest, make a profit

waa la naqliyay ✓

a: (n) profit (porofit); benefit (benafit); gain (geeyn) ~ faa'iido, macaash

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) faa'iido laga helo xoolo lagu baayacmushtaro. Dh: macaash.

waa la naqliyay ✓

Biixi weyn

waa la naqliyay ✓

1

(n) the larger of two bones between the knee and ankle.

2

lafta kubka

waa la naqliyay ✓

/tibya/ (n) shansho (xubinta bowdada iyo dhudhunka U dhaxaysa).

waa la naqliyay ✓

tibia, n.m. - lafta labada mataanood ee addinka ta hore

waa la naqliyay ✓

m.dh (-iyo ..., m.dh) (xisaab) Aragtida loo tibaaxo isle'egta f(x) = (xa) gx+f(a) taas oo micnaheedu yahay haddii tibxaale f(x) ee doorsoome x, loo qaybiyo (xa), oo a ay tahay madoorsoome; tibixda haraaga waxa ay le'eg tahay qiimaha tibxaalaha marka x = a. Tibxaalaha sare f(1) = 2+3-1-4= 0, sidaa daraadeed (x-1) waa isir.

waa la naqliyay ✓

1

carrabbaab¹: m.l Gefka carrabka; halmaan. la-mid: carrabbow¹.

2

carrabbaab²: f.g/mg1 (-bay, -btay) 1. (f.g) Wax xusid ama sheegid. 2. (f.mg) Si qalad in yar oo tibix ah ka sheegid.

waa la naqliyay ✓

1

darajo¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Heer ama jago shaqo lagu gaaro. 2. Halbeeg saleedka heer kulka ama xaglaha. 3. Xushmo iyo qaddarin. 4. Dhibco imtixaan lagu helo.

2

darajo²: m.dh (-ooyin, m.l) 1. (xisaab) Summad: (°). Halbeeg lagu cabbiro xaglaha sallaxa ah, taasoo la mid ah 1/360 wareeg dhammaystiran ama 1/90 ka xagal qumman. 2. (xisaab) Jibbaarka doorsoome ku jira tibix. Tusaale ahaan tibixda 3y . Tibixda ah 3x y z darajadu waa wadarta jibbaarrada doorsoomayaasha oo ah 6. 3. (xisaab) Darajada tibxaale ama isle'eg: waa darajada tibixda leh darajada ugu sarreysa.

waa la naqliyay ✓

m.dh (xisaab) D. saamiga u dhexeeya tibix kasta iyo tan ka horeysa uu yahay madoorsoome.

waa la naqliyay ✓

m.dh (xisaab) D. oo wadarta dhammaan tibxaha ka dambeeya tibixda n-aad aan dhinmin marka ay n-korodho.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-nayaal, m.l/dh) (xisaab) D. tirada tibxaheedu ay koobanyihiin ama ay jirto tibix susuntu ay ku dhammaato.

waa la naqliyay ✓

m.l (-tayaal, m.l/dh) (xisaab) Tirada ama tibixda lagu dhufto tiro ama tibix kale (dhufte) marka la sammeynayo iskudhufasho.

waa la naqliyay ✓

1

maaddi¹: m.l.kh M. ah: qof lacagta, xoolaha aad u jecel oo dantiisa wax kasta ka hormariya.

2

maaddi²: m.l.kh (fiisikis) M. ah: tibix la cabbiri karo ama qiimaheeda xisaabeed la soo saari karo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-sumo ..., m.l) (xisaab) Sunsun faraqa u dhexeya tibix kasta iyo tan ka horreysa uu yahay madoorsoome. Faraqa madoorsoomaha ah waxaa lagu magacaabaa faraqa ay wadagaan. Jidka lagu helo tibixda n-aad ee sunsun aritmatig waa: an = a1 + (n- l)d, taas oo a1 ay tahay tibixda kowaad ee sunsunta, d-na tahay faraqa.

waa la naqliyay ✓

m.l (xisaab) Susun saamiga u dhexeeya tibix kasta iyo tan ka horreysa madoorsoomaha ah waxaa lagu magacaabaa saamiga ay wadaagaan. Dansaanka susun joometeri waa sidan: a, ar, ar2, a3, a4,..., an taas oo r ay tahay saamiga ay wadaagaan, ana tibixda koowaad.

waa la naqliyay ✓

m.l (xisaab)Tibixda (b2-4ac) ee isle'eg saabley ee leh sansaanka ax2+bx+c=0. Haddii xididdada isle'egtu ay isle'egyihiin, takooraha waa eber. Tusaale ahaan, isle'egta x2-4x-6=0, b2-4ac=25 xididdaduna waa 2 iyo -3. Haddii takooruhu yahay tabane, xididdada isle'egtu waa tirooyin murakab ah. Tusaale ahaan, isle'egta x2+x+1=0 waxa ay leedahay xididdada [-1/2-(V3/2)]i iyo [-1+(V3/2)]i.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. (xisaab) Guud ahaan, qayb ka mid ah isle'eg ama tibaax-xisaabeed. Marka laga hadlaayo tibxaale tibixyadu waa tibaaxaha oo la isugeeyo. 2. (xisaab) Tibixda guud ee susun ama dareerin waa tibaax la hoos dhigay abyoone, kaas oo lagu helo geleye kasta ee rabo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-yayaal, m.l/dh) (xisaab) Guud ahaan, taranka dhammaan isirrada ku jira tibaax marka laga reebo isir magacaaban. Tibixda 5xy; 5 waa wehliyaha xy, x waa wehliyaha 5y, y waa wehliyaha 5x, 5x waa wehliyaha y iyo wixi lamida. Sida badan wehliye waxa loo qaataa isirka madoorsoomaha ahee ku jira tibix.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-iyo ..., m.dh) (xisaab) Aragtida loo tibaaxo isle'egta f(x) = (x-a)gx+f(a) taas oo micnaheedu yahay haddii tibxaale f(x) ee doorsoome x, loo qaybiyo (x-a), oo a ay tahay madoorsoome; tibixda haraaga waxa ay le'eg tahay qiimaha tibxaalaha marka x = a. Tibxaalaha sare f(1) = 2+3-1-4= 0, sidaa daraadeed (x-1) waa isir.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg1 (-bay, -btay) 1. (f.g) Wax xusid ama sheegid. 2. (f.mg) Si qalad in yar oo tibix ah ka sheegid. m.f.dh, carrabbaabid.

waa la naqliyay ✓

1

darajo¹: m.dh (-ooyin, m.l ) 1. Heer ama jago shaqo lagu gaaro. 2. Halbeeg saleedka heer kulka ama xaglaha. 3. Xushmo iyo qaddarin. 4. Dhibco imtixaan lagu helo.

2

darajo²: m.dh (-ooyin, m.l ) 1. (xisaab) Summad: (°). Halbeeg lagu cabbiro xaglaha sallaxa ah, taasoo la mid ah 1/360 wareeg dhammaystiran ama 1/90 ka xagal qumman. 2. (xisaab) Jibbaarka doorsoome ku jira tibix. Tusaale ahaan tibixda 3y . Tibixda ah 3x y z darajadu waa wadarta jibbaarrada doorsoomayaasha oo ah 6. 3. (xisaab) Darajada tibxaale ama isle'eg: waa darajada tibixda leh darajada ugu sarreysa.

waa la naqliyay ✓

m.dh (xisaab) D. saamiga u dhexeeya tibix kasta iyo tan ka horeysa uu yahay madoorsoome.

waa la naqliyay ✓

m.dh (xisaab) D. oo wadarta dhammaan tibxaha ka dambeeya tibixda n- aad aan dhinmin marka ay n-korodho.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-nayaal, m.l/dh) (xisaab) D. tirada tibxaheedu ay koobanyihiin ama ay jirto tibix susuntu ay ku dhammaato.

waa la naqliyay ✓

m.l (-tayaal, m.l/dh) (xisaab) Tirada ama tibixda lagu dhufto tiro ama tibix kale (dhufte) marka la sammeynayo iskudhufasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Tibaax-a)

2

Wax la sheegay, aanse la hubin; war aan sugnayn.

waa la naqliyay ✓

1

tibaax¹: m.l/dh (-xyo, m.dh) 1. War aan xaqiiqdiisa la hubin. 2. Qaabka xisaabta aljebriga. 3. la-mid: tibaaxid.

2

tibaax²: f.g1 (-xay, -xday) Wax u malayn.

waa la naqliyay ✓

1

tibaax¹: m.l/dh (-xyo, m.dh) 1. War aan xaqiiqdiisa la hubin. 2. Qaabka xisaabta aljebriga.

2

tibaax²: f.g1 (-xay, -xday) Wax u malayn. m.f.dh, tibaaxid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. report, unconfirmed news; algebraic expression

2

tibaax: v. tell unconfirmed news; spread rumors

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hadal, war iyo wixii la mid ah, si aan buuxin u sheeg, u dulmar.

2

tibaax -a: (magac, lab, keli) wax la sheegay, aanse la hubin; war aan sugnayn. Dh: balaf.

3

tibaax-a: (magac, lab, keli) jidka lagu muujiyo shey habdhiskiisa. 2a+b waa tibaax aljebra.

4

tibaax -da: (magac, dhedig, keli) xog ku saabsan wax maqan. Geeli lumay tibaax baan ka helay. Dh: alliif.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-byo, m.l) (cilmiga naflayda) Mandheerta haweenka. la-mid: ebi¹.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-byo, m.l) (cilmiga naflayda) Mandheerta haweenka.

waa la naqliyay ✓

1

(Tib-ta)

2

1. Kasha mooyaha wehelisa oo badarka lagu tumo.

3

2. Ul kasta oo weyn oo kasha u eg.

waa la naqliyay ✓

m.l (-bab/-bo, m.l) Ul weyn oo siyaalo kala duwan loo isticmaalo, badarkana lagu tumo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-bab/-bo, m.l) Ul weyn oo siyaalo kala duwan loo isticmaalo, badarkana lagu tumo.

waa la naqliyay ✓

f. n. pestle; large club, cane, long stick

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) usha mooyaha wehelisa ee badarka lagu tumo. Dh: kal.

2

tib-ta: (magac, dhedig, keli) ul kasta oo weyn. Dh: gaar.

waa la naqliyay ✓

1

cf: sukuliye

2

de: pestle; large club, cane, long stick

3

initial: t

4

lx: tib

5

pd: (-ta Pl: tibab (ka))

6

ps: n4-f, n1-f

7

key: tib

waa la naqliyay ✓

1

Tii: Qof ama wax la isla ogaa oo maqan oo dheddig oo aan magaciisa la sheegeyn.

2

Tii: -tii — a) Tii. b) Qodobka -ta oo noqda -tii kolka uu ka dabadhaco magac, qofka hadlaya iyo qofka lala hadlayo isla og yihiin ama yaqaanniin.

waa la naqliyay ✓

1

tii¹: mu.ac.dh kuwii, w Magacuyaal aan cayinnayn oo dheddig ah oo cid ama wax la isla ogaa oo maqan oo aan magaciisa la sheegayn. Tusaale: “Waxaan arkay tii qortay buuggan?”.

2

tii²: (-tii) q.dh Qodobka 'ta' oo noqda 'tii' kolka uu ka dabadhaco magac dhaddig, qof ka hadlaya iyo qofka lala hadlayo isla ogyihiin ama yaqaanniin. Tusaale: “Aaway baastadii aad karisay?”.

3

tii³: (-tii) dk.lh.dh la-mid: tiisa².

waa la naqliyay ✓

1

tii¹: mu.ac.dh (kuwii, w) Magacuyaal aan cayinnayn oo dheddig ah oo cid ama wax la isla ogaa oo maqan oo aan magaciisa la sheegayn. Tusaale: 'Waxaan arkay tii qortay buuggan?

2

tii²: (-tii) q.dh Qodobka 'ta' oo noqda 'tii' kolka uu ka dabadhaco magac dhaddig, qof ka hadlaya iyo qofka lala hadlayo isla ogyihiin ama yaqaanniin. Tusaale: Aaway baastadii aad karisay?

waa la naqliyay ✓

pron., 3f: she (is the one)

waa la naqliyay ✓

(pronoun) she (shii) Ex: tii day waxay samaynayso! Look what she is doing!

waa la naqliyay ✓

(magac'uyaal) tilmaame, oo loola jeedo qof ama wax la isla ogaa oo maqan oo dhedig, oo aan magaciisa la sheegayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Tix-da)

2

1. Hadal gaaban oo si gaar ah u taxan; weer; oroh; hawraar.

3

2. Maanso ama gabay gaaban.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Ereyo qaafiyad iyo miisaan leh. 2. Gabay dhowr beyd ka kooban.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Ereyo qaafiyad iyo miisaan leh. 2. Gabay dhowr beyd ka kooban.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. line of poetry, stanza; short poem; poetry

2

tix [feminine] n. embroidered hem

waa la naqliyay ✓

Cynodon dactylon 20, Panicum pinifolium 10

waa la naqliyay ✓

-da: (n) verse (veers); short poetic composition ~ tuduc

waa la naqliyay ✓

1

Verso; linea

2

Verse; line

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) hadalka inta miisaanka iyo xarafraaca leh ee fikrad iyo ujeeddo leh dareenka na raadaysa oo ay dhegtuna jeclaysato. Tix iyo tiraaba waa lagula hadlay Soomaaliye qabyaalad deyn maayaan. Dh: maanso, gabay. Li: weedh, odhaah, hawraar.

waa la naqliyay ✓

قريض، شعر

waa la naqliyay ✓

1

(Dibi-ga)

2

Neef lo' ah oo lab.

waa la naqliyay ✓

m.l (dibi/-iyo, m.dh) Labka lo'da.

waa la naqliyay ✓

m.l (dibi/-iyo, m.dh) Labka lo'da.

waa la naqliyay ✓

m. n. bull, ox; oxen

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) bull (buul); ox (okis)

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) lo'da ka labka ah. Ninkii seexduu sicii dibi dhalay.

waa la naqliyay ✓

1

cf: lo'; Opp: sac

2

de: bull, ox; [pl] oxen

3

lx: dibi

4

pd: (-ga Pl: dibi (da))

5

ps: n5-m, n2a-m

6

key: dibi

waa la naqliyay ✓

قبيلة

waa la naqliyay ✓

1

(Fiix-a)

2

1. Subag.

3

2. Iniino yaryar oo diifan ah oo caanaha la lula hayaa yeeshaan.

waa la naqliyay ✓

1

fiix¹: m.l 1. Firfir subag ah oo marka caanaha la lulo dul sabbeeya. 2. Fuf. 3. Dufan yar oo ka dhashiima laf qorrax taal. 4. la-mid: fiixid.

2

fiix²: m.dh la-mid: feex.

3

fiix³: f.mg1 (-xay, -xday) 1. Caano firfir yeelasho. 2. Wax sida dhidid, biyo iyo wixi lamida meel ka soo kor bixid. 3. Geed fufid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., (mass n.): ghee; small lumps of butter that form in milk

2

fiix v. separate out (from milk, of butter)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) haan lulmaysa, cagaar yeelo.

2

fiix-a: (magac, lab, keli) subagga laga shiilo idaha meel aan badhida ahayn.

3

fiix-a: (magac, lab, keli) subagga cagaarka ah marka ciirta la lulayo.

4

fiix-da: (magac, dhedig, keli) buro carjaw ah oo oogada naflayda ka soo baxda oo cidday ku xumaato laga jeexo. Dh: feex.

5

fiix -da: (magac, dhedig, keli) iniino yaryar oo dufan ah oo caanaha la lulaa ay yeeshaan. Dh: fax.

6

fiix -da: (magac, dhedig, keli) subagga laga heensho lafaha geela.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) wax aan waxba ahayn; tiro aan qiimo lahayn ilaa tiro kale dhanka midig laga raaciyo. Ibir haddaad tiro ku darto iyo haddaad dhufato waxba kuma biirsho haddaad ka jartana waxba ka ma dhimo. Dh: ober.

2

ibir: (tilmaame) weel madhan oo faaruq ah oo aan waxba ku jirin. Dh: nag, eber.

waa la naqliyay ✓

/aybis/ (n) shimbir weyn oo laga helo meelaha biyo galeenka ah iyo cimilada kulul.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Lacag badeeco ku beddelid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Lacag badeeco ku beddelid. m.f.dh, iibin.

waa la naqliyay ✓

v. sell, trade off

waa la naqliyay ✓

1

-yey / say: (v) sell (seel) ~ gad, sii iibi

2

soo iibi -yey / say: (v) purchase (peerjas)

waa la naqliyay ✓

(fal) wax aad haysato lacag ku bedelo ama ka ganacso. Dh: gad.

waa la naqliyay ✓

1

de: sell, trade off

2

lx: iibi

3

pd: (iibiyey)

4

ps: v2a=

5

key: iibi

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: iniin.

waa la naqliyay ✓

1

(Riix-a)

2

1. Cudur dadka laga riixo ama laga tuujiyo; riixdin; tuf.

3

2. Dabayl.

waa la naqliyay ✓

1

riix¹: m.l Jirro dad iyo xoolaha ku dhacda oo lafo xanuun leh; tuf.

2

riix²: f.g1 (-xay, -xday) Wax culus oo aan la qaadi karin xoog ku dhaqaajin.

waa la naqliyay ✓

1

riix¹: m.l Jirro dad iyo xoolaha ku dhacda oo lafo xanuun leh; tuf.

2

riix²: f.g1 (-xay, -xday) Wax culus oo aan la qaadi karin xoog ku dhaqaajin. m.f.dh, riixid.

waa la naqliyay ✓

1

v. push, shove; massage; postpone

2

riix: m. n. rheumatism, arthritis, pain in bones ~ muscles

3

riix: [feminine] n. wind

waa la naqliyay ✓

1

-ay/day: (v) push (push); propel (poro-peel); shove (shoov); thrust (tharast) ~ durki, siki

2

riix -a: (n) rheumatoid arthritis (ruu-ma-tooyd aar-tharaay-tas); rheumatism (ruu-ma-tiiz em) ~ tuf

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax meel yaal xaggaaga ka durki adoon qaadin.

2

riix: (fal) wax mug leh oo isku cadaadsami kara hoos u diisi. Hoos u riix dharka oo shandadda qaadsii.

3

riix: (fal) duug oo muruqyada debci.

4

riix-a: (magac, lab, keli) cudur dadka laga duugo ama laga tuujiyo. Dh: riixdin; duf, tuf.

5

riix-a: (magac, lab, keli) xanuun libaaxa ku dhaca oo dhabarka ka jebiya.

waa la naqliyay ✓

(fal) cid kale, war ama wax kale gaadhsii. Dh garsii, tebi.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. (f.g) Gudbin, gaarsiin. 2. (f.mg) Xoolihii rimi lahaa oo aan rimin ama beer waqtigii ay bixi lahayd aan la beerin; waqti ka boodid.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. (f.g) Gudbin, gaarsiin. 2. (f.mg) Xoolihii rimi lahaa oo aan rimin ama beer waqtigii ay bixi lahayd aan la beerin; waqti ka boodid. m.f.dh, tebin.

waa la naqliyay ✓

v. convey, transmit, pass to; insinuate, investigate, forecast, warn, advise

waa la naqliyay ✓

-yey -say: (v) pass on information; inform (infoorm); make known; report (ri-poort); convey (kon-veey); carry a report ~ weri, wari

waa la naqliyay ✓

1

(fal) beer, waqtigii aad bixi lahayd, ha bixin. Dh: baago.

2

tebi: (fal) war, alaab ama wax kale, cid kale u sii gudbi; cid kale sii gaadhsii. Tebi warkaan kuu sheegay. Dh: gudbi.

3

tebi: (fal) tebi signalka birlabdanabawga. Dh: dir, dalwi.

4

tebi: (fal) xoolo, waqtigii aad rimi lahayd, dhaaf.

waa la naqliyay ✓

1

de: convey, transmit, pass to; insinuate, investigate, forecast, warn, advise = tab + -i

2

initial: t

3

lx: tebi

4

pd: (tebiyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: tebi

waa la naqliyay ✓