Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

* (Teendha-da)

2

Aqal shiraac ah oo loogu talaggalay in degdeg loo dhiso ama loo furo ama loo raro oo tiirar iyo tigimmo iyo xargo leh; waxaa dhista askarta iyo dadka socdaalka ku jira; taanbuug; khaymad.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Aqal shiraac ah oo loogu talaggalay in degdeg loo dhiso, loona furfuro ama loo raro oo tiirar iyo xargo leh.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Aqal shiraac ah oo loogu talaggalay in degdeg loo dhiso, loona furfuro ama loo raro oo tiirar iyo xargo leh.

waa la naqliyay ✓

f. n. tent

waa la naqliyay ✓

-teendhada: (n) tent (tent) ~ taanbuug

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg taambuug.

waa la naqliyay ✓

1

bw: khaymad {C & S < It}

2

de: tent

3

initial: t

4

lx: teendho

5

pd: (/da)

6

ps: n6-f

7

syn: taanbuug

8

key: teendho

waa la naqliyay ✓

1

(Khaymad-da)

2

1. Aqal fudud oo kolna la dhiso kolna la furfuro oo lala guuro; buul.

3

2. Taanbuug; teendho.

waa la naqliyay ✓

1

(Shiraac-a)

2

1. Maro weyn oo adag oo qaabab badan loo yeelo; kolka dakhalka kore lagu xiro oo dabayshu xoog u buuxiso, buu doonyaha horay u wadaa.

3

2. Dhar adag oo qallafsan oo laga dhigto darbaal, shiraac doonyood, teendho, ...

waa la naqliyay ✓

1

* (Taanbuug-ga)

2

Teendho; khaymad.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) 1. Aqal fudud oo kolna la dhiso, kolna la furfuro oo lala guuro. 2. Teendho; taanbuug.

waa la naqliyay ✓

1

shiraac¹: m.l (-cyo, m.dh) 1. Maro weyn oo adag qaabab badanna loo yeelo oo lagu xiro dakhalka doonyaha, oo marka dabayshu buubiso doonyaha hore u wada. 2. Dhar adag oo qallafsan lagana dhigto darbaal iyo teendho. la-mid: shiraaq.

2

shiraac²: f.g1 (-cay, -cday) Wax shiraac ku daboolid.

waa la naqliyay ✓

m.l (-gyo/taambuug, m.dh) Teendho.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) 1. Aqal fudud oo kolna la dhiso, kolna la furfuro oo lala guuro. 2. Teendho; taanbuug.

waa la naqliyay ✓

m.l (-cyo, m.dh) 1. Maro weyn oo adag qaabab badanna loo yeelo oo lagu xiro dakhalka doonyaha, oo marka dabayshu buubiso doonyaha hore u wada. 2. Dhar adag oo qallafsan lagana dhigto darbaal iyo teendho. la-mid: shiraaq.

waa la naqliyay ✓

m.l (-gyo/taambuug, m.dh) teendho.

waa la naqliyay ✓

/buuth/ (n) 1. balbalo ama teendho yar oo bocsharo lugu gado ama ciyaaro lugu daawado (badanaa suug weyn u dhow)(n) 2. meel hal gof geli karo oo teleefoon laga dirsado. e.g. I am calling from a telephone booth.(n) 3. fadhiga baararka ee miiska dheer iyo kursiga dheer leh (00 kala xirxiran).

waa la naqliyay ✓

1

/pij/ (v) 1. teendho dhisid (teendho dhisasho) 2. garoon (garoon ciyaar gaar ah lugu dheelo) 3. ganid (tuurid meel lugu shiisho, siiba banooniga) 4. xaddidida heerka codka (gaabin ama dheerayn) 5. bal-ballaarin (qeexid) 6. kufid (dhulka ku dhicid).

2

pitch: /pij/ (n) 1. heer (darajo) 2. danan, heerka codka (kolba codku heerkuu gaaro) 3. horay iyo gadaal u socosho (siiba maraakiibta iwm) 4. gamid (tuurid, siiba banooniga).

waa la naqliyay ✓

/tiipii/ (n) khaymad (teendho si wareegsan loo dhiso).

waa la naqliyay ✓

/tent/ (n) teendho (taanbuug).

waa la naqliyay ✓

-ga: (n)tent (tent) ~ teendho

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) taanbuug ama taandho ka samysan shiraac. Khaymad baa dadkii wada galoo lagu khiyaameeyey. Dh: teendho, taandho.

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) maro weyn oo adag oo qaabab badan loo sameeyo. Kolka dakhalka kore lagu xidho ee dabayshu xoog u buuxiso ayuu doonyaha horay u harbiyaa, u wadaa.

2

shiraac -a: (magac, lab, keli) dhar adag oo qallafsan oo laga dhigto darbaaldoonyaad. Dh: taanbuug; teendho.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) shiraac biro wata, deg deg loo dhiso loona furo, oo habka aqalka oo kale loo dhiso oo aan si rasmiya loo gelin. Dh: teendho, taanbuug, khaymad.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) khaymad; teendho.

waa la naqliyay ✓

tente, n.f. - taanbuug; teendho

waa la naqliyay ✓

1

(fal) shanlayso oo timaha fidho.

2

feedho-ha: (magac, lab, keli) cudur daran oo la is qabadsiiyo oo badanaa sanbabbada ku dhaca: 'TB'. Dh: sanbab, qaaxo, dhaxan, feero.

waa la naqliyay ✓

f. n. wooden dish

waa la naqliyay ✓

-xeedhada: (n) bowl (bowl) or large dish used for serving for food up to four people ~ xeero

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) cunto hilib murmura ah iyo subag la isku shubay timir ama sabiibna lagu xardhay ah oo laba weel oo qurux iyo sharraxaad loo dhammeeyey oo la isku daboolay lagu rido oo caruuska iyo aroosadda cusub loo diiqo. Dh: diiqo Wa: xeedhooyin.

2

xeedho -da: (magac, dhedig, keli) weel wax lagu cuno oo qori laga qoray oo sida saxniyada ah. Dh: xeero.

waa la naqliyay ✓

1

de: wooden dish

2

initial: x

3

lx: xeedho

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

see: xeero {N}

7

key: xeedho

waa la naqliyay ✓

(fal) (u ~) cid iskaa u waco; u qaysho; u dhawaaqo, ii imaadda ku dheh. Nin kula shaqeeya u yeedho. Dh: waco, yeero.

waa la naqliyay ✓

(Berdo) N Pentanisia microphylla (Franch) Chiov. Rubiaceae.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) taanbuug: khaymad.

waa la naqliyay ✓

1

(Feenasha-da)

2

Hilibka yar oo lafaha ku dhegdhegsan oo feenka la yiraahdo, cunid, ilkaha ku diirasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg feeno. la-mid: feenad.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg feenad.

waa la naqliyay ✓

m.dh Yaanyo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Yaanyo.

waa la naqliyay ✓

agg. - cabsi leh.

waa la naqliyay ✓

1

(Teed-ka)

2

Qoryo ama wax la mid ah oo sarcan; sarab; sarsar.

3

-teed

4

Teeda.

waa la naqliyay ✓

1

teed¹: m.l 1. Qoryo gaagaaban oo meel la dhisayo la sii saarsaaro. 2. Ood loo dhigo ugaar si ay u marto meel loogu talaggalay. 3. la-mid: teedin.

2

teed²: f.g1 (-day, -dday) la-mid: teedi.

3

teed³: (-teed) dk.lh.dh la-mid: teeda2.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Qoryo gaagaaban oo meel la dhisayo la sii saarsaaro. 2. Ood loo dhigo ugaar si ay u marto meel loogu talaggalay. 3. la-mid: teedin.

waa la naqliyay ✓

Array

waa la naqliyay ✓

Array

waa la naqliyay ✓

v. put in row ~ crosswise (at regular intervals)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) meegaar ood aan aad u adkayn oo deyr ah ku soo wareeji. Dh: deyr, meegaar, wareeji.

2

teed -ka: (magac, lab, keli) meegaarka ama wareega, meel soo xeeran.

3

teed -ka: (magac, lab, keli) shaashka iyo qaroofka ay iska kiciyaan xoolaha iyo xawayaanka badhkii marka ay cadhoodaan ama ay dagaalamayaan. Teed bay iska kicisay bisadaydii. Dh: giir

4

teed -ka: (magac, lab, keli) wax wareeg ahaan isu dabayaal. Teed-kaa muuqdaan ka imi.

waa la naqliyay ✓

(-teen) dk.lh.dh la-mid: teenna².

waa la naqliyay ✓

v., neg. condition: you [sg / pl.] / she would not have done (X)

waa la naqliyay ✓

(magac'uyaal) eeg tee.

waa la naqliyay ✓

/tendh/ (v) 1. u jan-jeerid (sida wax noqonayaan, ama qof ka suurowda) (v) 2. xannaanayn (ilaalin).

waa la naqliyay ✓

U leexsan

waa la naqliyay ✓

v.tr., (watch) ilaali, jir, la joog.

waa la naqliyay ✓

1

(Eedda-da)

2

Aabbaha iyo adeerka walaashood.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Haweeneyda aabaha la dhalatay. 2. Haweeneyda aabuhu qabo oo aan hooyada ahayn; aayo. 3. U.j: eeddoy! 4. U.j: wiilka aan eeddada u ahayow!; gabadha aan eeddada u ahayey!

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Haweeneyda aabaha la dhalatay. 2. Haweeneyda aabuhu qabo oo aan hooyada ahayn; aayo. 3. U.j: eeddoy! 4. U.j: wiilka aan eeddada u ahayow!; gabadha aan eeddada u ahayey!

waa la naqliyay ✓

f. n. paternal aunt, father's sister; stepmother

waa la naqliyay ✓

-eeddada: (n) 1. the sister of one's father; aunt (aant); the wife of one's uncle; 2. stepmother (steep maadar)

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) aabbe walaashiis. Dh: eddo.

2

eeddo -da: (magac, dhedig, keli) haweeneyda aabbuhu qabo oo aan hooyada ahayn. Dh: aayo.

waa la naqliyay ✓

1

cf: adeer (father's brother)

2

de: paternal aunt, father's sister; stepmother

3

lx: eeddo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: eeddo

waa la naqliyay ✓

عمة

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Fal, arrin iyo wixi lamida samayntooda natiijo xun kala kulmid.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Fal, arrin iyo wixi lamida samayntooda natiijo xun kala kulmid. m.f.dh, eedsasho.

waa la naqliyay ✓

(fal) dhib ku soo gaadhay, wax u aanee.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-dho, m.l) (daawo) Mid ka mid ah lafaha dhuudhuuban oo xoodan, kuwaas oo sameeya qafis daboola ilaaliyana wadnaha iyo sambabada. Feedhuhu waxay u samaysanyihiin lammaane ku xidhan taxanaha lafdhabarta xammaaratada, shimbiraha iyo naasleyda) ilaa iyo kalxanta oo xagga hore ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-dho, m.l) (daaw.) Mid ka mid ah lafaha dhuudhuuban oo xoodan, kuwaas oo sameeya qafis daboola ilaaliyana wadnaha iyo sambabada. Feedhuhu waxay u samaysanyihiin lammaane ku xidhan taxanaha lafdhabarta xammaaratada, shimbiraha iyo naasleyda) ilaa iyo kalxanta oo xagga hore ah.

waa la naqliyay ✓

f. n. rib

waa la naqliyay ✓

1

-ay / tay: (v) hit with the fist; punch (panjiy, box (bookis) ~ feer

2

feedh -ka: (n) box (bokis)

3

feedh -ta: (n) rib (riib) ~ feer

waa la naqliyay ✓

1

(fal) gacanta oo faraheedu duuban yihiin, cid kale xoog ugu dhufo. Dh: feer.

2

feedh: (fal) timaha shanlay ama fidhin dhex marmari si ay u kala baxaan oo u qurxoonaadaan. Dh: feer, fidh, shanlee.

3

feedh-a: (magac, lab, keli) lafaha sida qaansada ah ee dhinacyada noole badan ku yaal middood. Cishaduu Ilaahay, carradeenna joojee, Aadan ciidda ka alkumay, xaawana cadkiisiyo, feedh calaanta laga dhigay. Wa: feedho.

4

feedh -ka: (magac, lab, keli) ciyaar caan ah oo ku dhisan labo qof oo feedh isla dhaca, oo lagu dagaallamo gacmaha intooda hore oo faruhu laaban yihiin. Maxamed Cali Kalay wuxuu ku caan aha feedhka. Dh: feedhfeedh, feedhtan.

5

feedh -ka: (magac, lab, keli) faraha gacanta oo la duubo oo gacanta xaggeeda hore bud loo ekeysiyo.

waa la naqliyay ✓

1

a: feer {N}

2

de: rib

3

lx: feedh

4

pd: (-dha)

5

ps: n1-f

6

key: feedh

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-ntay, -natay) Laf hilib ku haray ka dhammaysasho.

waa la naqliyay ✓

v. gnaw meat off the bone with one's teeth

waa la naqliyay ✓

-feentay / feenatay: (v) eat away, bit by bit, all the meat from bone; nibble (nibbal)

waa la naqliyay ✓

(fal) hilibka lafta ku hadha, cun.

waa la naqliyay ✓

1

de: gnaw meat off the bone with one's teeth

2

lx: feeno

3

nt: feenad (ka) [vn-m], feenasho (/da) [vn-f]

4

pd: (feentay)

5

ps: v3b=

6

key: feeno

waa la naqliyay ✓

m.l.u 1. Bari, xidid, caleen, qolof, dhacaan iyo wixi lamida oo dhir laga soo guray oo daawo ahaan loo isticmaalo. 2. Caleen, miro bari iyo wixi lamida oo dhirta qaarkeed laga soo guro oo cuntada lagu daro si dhadhan loogu yeelo. 3. eeg geed.

waa la naqliyay ✓

m.l.u 1. Bari, xidid, caleen, qolof, dhacaan iyo wixi lamida oo dhir laga soo guray oo daawo ahaan loo isticmaalo. 2. Caleen, miro bari iyo wixi lamida oo dhirta qaarkeed laga soo guro oo cuntada lagu daro si dhadhan loogu yeelo. 3. eeg geed.

waa la naqliyay ✓

m. n., pl. grass; herbs; spices

waa la naqliyay ✓

-geedaha: (n) [plural of geed -ka] 1. trees (this); plants (palaantis). 2. plants used especially in medicine or as food seasoning; herb (heerb or eerb)

waa la naqliyay ✓

m. n., pl. eyes

waa la naqliyay ✓

-indhaha: (n) [plural of ilsha] eyes (aayis)

waa la naqliyay ✓

naanays loo baxsho qof leh indho waaweyn ama soo baxsan.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, dhedig, keli) beel bulsheed ab wadaag ah; tol isir dhalasho midayso. Jeedh bay wadaagaan labada oday.

waa la naqliyay ✓

1

(Keena-da)

2

Siriq hoggaanka loo yeelo oo geela, inta gafuurka loo suro, lagu wado.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Siriq hoggaanka loo yeelo oo geela inta gafuurka loo suro lagu wado.

waa la naqliyay ✓

f. n. lead rope tied around camel's head

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) hoggaanka awrka qaybta luqun ku xidhan mooyee inta kale ee bacaraarka lagu xidho; siriq hoggaanka loo yeelo oo geela inta gafuurka loo sudho, lagu wado ama lagu kaxeeyo. Ragba keeno geli buu is yiri waw koreysaaye.

2

keeno -da: (magac, dhedig, keli) samays oolliyeed uu sanqaroor dad yeesho; qurxoonaanta san bacaraarka qofeed. Geel aan kurusyo weynayn iyo gabadh aan keeno tooxnayn, kooshoodu waa been, oo kuulinnada ma deegaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: lead rope tied around camel's head

2

lx: keeno

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: keeno

waa la naqliyay ✓

Tan iyadu ay leedahay.

waa la naqliyay ✓

1

teeda¹: mu.lh.dh (kuweeda, w) Magacuyaal lahaansho oo dhaddig ah oo tilmaamaya wax iyadu (qofka saddexaad ee kelida ah ee dheddig) ay leedahay. eeg keeda. Tusaale: “Weyddii halka ay teeda uga tagtay”.

2

teeda²: (-teeda) dk.lh.dh Dibkabe lahaansho oo tilmaamaya wax iyadu (qofka saddexaad ee kelida ah ee dheddig) ay leedahay. eeg keeda. Tusaale: “Gacanteeda ayay ku qortay warqaddan”. la-mid: teed³.

waa la naqliyay ✓

1

teeda¹: mu.lh.dh (kuweeda, w) Magacuyaal lahaansho oo dhaddig ah oo tilmaamaya wax iyadu (qofka saddexaad ee kelida ah ee dheddig) ay leedahay. eeg keeda. Tusaale: Weyddii halka ay teeda uga tagtay.

2

teeda²: (-teeda) dk.lh.dh Dibkabe lahaansho oo tilmaamaya wax iyadu (qofka saddexaad ee kelida ah ee dheddig) ay leedahay. eeg keeda. Tusaale: Gacanteeda ayay ku qortay warqaddan. la-mid: teed.

waa la naqliyay ✓

(magac'uyaal) lahaansho oo muujinaya tan iyadu ay leedahay. Li: tiisa.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Ood, qoryo iyo wixi lamida xiriir isu dhigid. la-mid: teed².

waa la naqliyay ✓

v. put in a row, line up (vertically)

waa la naqliyay ✓

(fal) si qotan ah isku dhinac dhig. Dayrka ood ku teedi.

waa la naqliyay ✓

1

de: put in a row, line up (vertically)

2

initial: t

3

lx: teedi

4

nt: teedin (ta) [vn-f]

5

pd: (teediyey)

6

ps: v2a=tr

7

key: teedi

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: teeleyn.

waa la naqliyay ✓

/tiith/tooth (pl); (n) ilko.

waa la naqliyay ✓

s.f. - daah, ilxir, teendho.

waa la naqliyay ✓

tendu, adj. - kala jiidis; adkayn

waa la naqliyay ✓