teed — Macnaha & Turjumaada

1

(Teed-ka)

2

Qoryo ama wax la mid ah oo sarcan; sarab; sarsar.

3

-teed

4

Teeda.

waa la naqliyay ✓

1

teed¹: m.l 1. Qoryo gaagaaban oo meel la dhisayo la sii saarsaaro. 2. Ood loo dhigo ugaar si ay u marto meel loogu talaggalay. 3. la-mid: teedin.

2

teed²: f.g1 (-day, -dday) la-mid: teedi.

3

teed³: (-teed) dk.lh.dh la-mid: teeda2.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Qoryo gaagaaban oo meel la dhisayo la sii saarsaaro. 2. Ood loo dhigo ugaar si ay u marto meel loogu talaggalay. 3. la-mid: teedin.

waa la naqliyay ✓

Array

waa la naqliyay ✓

Array

waa la naqliyay ✓

v. put in row ~ crosswise (at regular intervals)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) meegaar ood aan aad u adkayn oo deyr ah ku soo wareeji. Dh: deyr, meegaar, wareeji.

2

teed -ka: (magac, lab, keli) meegaarka ama wareega, meel soo xeeran.

3

teed -ka: (magac, lab, keli) shaashka iyo qaroofka ay iska kiciyaan xoolaha iyo xawayaanka badhkii marka ay cadhoodaan ama ay dagaalamayaan. Teed bay iska kicisay bisadaydii. Dh: giir

4

teed -ka: (magac, lab, keli) wax wareeg ahaan isu dabayaal. Teed-kaa muuqdaan ka imi.

waa la naqliyay ✓

Tan iyadu ay leedahay.

waa la naqliyay ✓

1

teeda¹: mu.lh.dh (kuweeda, w) Magacuyaal lahaansho oo dhaddig ah oo tilmaamaya wax iyadu (qofka saddexaad ee kelida ah ee dheddig) ay leedahay. eeg keeda. Tusaale: “Weyddii halka ay teeda uga tagtay”.

2

teeda²: (-teeda) dk.lh.dh Dibkabe lahaansho oo tilmaamaya wax iyadu (qofka saddexaad ee kelida ah ee dheddig) ay leedahay. eeg keeda. Tusaale: “Gacanteeda ayay ku qortay warqaddan”. la-mid: teed³.

waa la naqliyay ✓

1

teeda¹: mu.lh.dh (kuweeda, w) Magacuyaal lahaansho oo dhaddig ah oo tilmaamaya wax iyadu (qofka saddexaad ee kelida ah ee dheddig) ay leedahay. eeg keeda. Tusaale: Weyddii halka ay teeda uga tagtay.

2

teeda²: (-teeda) dk.lh.dh Dibkabe lahaansho oo tilmaamaya wax iyadu (qofka saddexaad ee kelida ah ee dheddig) ay leedahay. eeg keeda. Tusaale: Gacanteeda ayay ku qortay warqaddan. la-mid: teed.

waa la naqliyay ✓

(magac'uyaal) lahaansho oo muujinaya tan iyadu ay leedahay. Li: tiisa.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Ood, qoryo iyo wixi lamida xiriir isu dhigid. la-mid: teed².

waa la naqliyay ✓

v. put in a row, line up (vertically)

waa la naqliyay ✓

(fal) si qotan ah isku dhinac dhig. Dayrka ood ku teedi.

waa la naqliyay ✓

1

de: put in a row, line up (vertically)

2

initial: t

3

lx: teedi

4

nt: teedin (ta) [vn-f]

5

pd: (teediyey)

6

ps: v2a=tr

7

key: teedi

waa la naqliyay ✓

1

(Ardaa-ga)

2

Dhul bannaan oo guryaha ka horreeya oo derbi ama teed ku wareegsan yahay; meel duggaal laga dhigo oo kor ka furan oo la fariisto ama la seexdo ama dano kale lagu qabsado.

waa la naqliyay ✓

1

(Birmac-da)

2

Birta teeda wanaagsan; birlab; birsan.

waa la naqliyay ✓

1

(Gabbaldaya-ha)

2

Geed la abuuro oo jaadad badan u kala baxa; wuxuu lee yahay ubax dhexda ku leh gaashi weyn oo ah cawl ama cillaan ama darmad ama madow; gaashida qarkeeda waxaa ku teedsan caleemo ubax oo cillaan ah, gudeheedana waxaa ka buuxa abuur (iniino) faro badan oo saliid la cuno laga liso. Ubuxu hadba docda qorraxdu jirto buu u jeestaa; qorraxday; (ama gabbalday).

waa la naqliyay ✓

1

(Goroyacaw-sha)

2

Goroyada teeda dheddig; booso; haldhurre.

waa la naqliyay ✓

1

(Haldhurra-ha)

2

Goroyada teeda dheddig; booso; goroyacawl.

waa la naqliyay ✓

1

(Heensarraar-ka)

2

Tiirar farraarro leh oo aqalka gudihiisa inta la teedsho, duubashida, kd., korka laga saaro.

waa la naqliyay ✓

1

(Qoqob-ka)

2

Dhis xero ama aqal gudihi qaysha oo kala googgooya; derbi; teed.

waa la naqliyay ✓

1

(Quba-da)

2

Bahal dhiig qabow oo lafdhabar leh oo halaqa iyo qallajisaha iyo yaxaaska la bah ah; waa jaadad badan, waxayna ku nooshahay badaha kulkulul, teeda birriga ku noolna waxaa la yiraahdaa diin; waxay leedahay gafuur aan ilko lahayn iyo oogo gaashaan adag oo gees ahi ku rogan yahay oo afarta addin iyo madaxa iyo dabadu dibadda uga soo bixi karaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Saraacima-da)

2

Libaax-badeed aad u weyn oo badaha kulul ku nool; wuxuu qalka kore ku lee yahay gafuur dheer oo xalleef ah oo ilko, kuwa miinshaarta u eki, labada dhinac kaga teedsan yihiin.

waa la naqliyay ✓

1

(Sarab-ka)

2

Dhis ulo ka samaysan; teed.

waa la naqliyay ✓

La teediyey; sarcan.

waa la naqliyay ✓

1

(Teedsanaan-ta)

2

Wax teedsan ahaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Warriila-ha)

2

Goroyada teeda yaryar.

waa la naqliyay ✓

1

(Xaani-da)

2

Ciidda teeda iniinaha ah, sida tan dixda ama xeebta.

waa la naqliyay ✓

m.l (ilko, m.l) (cilmiga naflayda) Xubno cadcad, adag ku teedsan daamanka lafdhabarreyda ee wax lagu gooyo laguna calashado middood.

waa la naqliyay ✓

mu.lh.w eeg keeda¹ / teeda¹.

waa la naqliyay ✓

1

leeb¹: m.l (-bab, m.l) Ul yar oo dhuuban oo afka bir fiiqani kaga jirto oo qaansada laga gano; gamuun.

2

leeb²: m.l (-bab, m.l) (xisaab) Teed kasta oo tiro ah lehna hal dhinac u tax ama hal joog u tax.

waa la naqliyay ✓

1

sarab¹: m.l Ulo dhuudhuuban oo wax lagu dhiso.

2

sarab²: f.mg1 (-rbay, -rabtay; -rbi) Ulo yaryar meel ku teedid.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nayaal, m.l/dh) 1. (xisaab) Teed tirooyin maangal ah (ama waxyaabo kale) oo qaab laydi leh. 2. (kiimika) Urur xaddiyo ah oo u habaysan dhinac u taxyo iyo joog u taxyo si ay u sameeyaan qaab teed laydisan. Badanaaba waxa lagu dhex xiraa laba bilood ama laba sakal. Taxaneyaasha ma aha qiime tireed sida sugayaasha. Waxaa loo adeegsadaa in lagu muujiyo xiriirka ka dhexeeya xaddiyada.

waa la naqliyay ✓

1

Eed — (Eed-da)

2

1. Xaal; arrin; xaajo; gar.

3

2. Gaboodfal; gef; denbi.

4

-eed

5

Waxay ka dabadhacdaa magaacyada qaarkood, ulajeeddo lahaaneedna u yeeshaa; (alaabo carruur-eed; askar Soomaaliy-eed).

waa la naqliyay ✓

1

eed¹: m.dh (-do, m.l) 1. Denbi cid uusan ku caddayn lagu soo oogey. 2. Gef; denbi.

2

eed²: f.g1 (-day, -dday) Fal, arrin iyo wixi lamida samayntooda natiijo xun kala kulmid.

waa la naqliyay ✓

1

eed¹: m.dh (-do, m.l) 1. Denbi cid uusan ku caddayn lagu soo oogey. 2. Gef; denbi.

2

eed²: f.g1 (-day, -dday) Fal, arrin iyo wixi lamida samayntooda natiijo xun kala kulmid. m.f.dh, eedid.

waa la naqliyay ✓

1

v. blame, accuse; repent, regret, lament

2

eed [feminine] n. accusation, blame; reason, cause; fault, guilt

waa la naqliyay ✓

-da: (n) allegation (ala-geey-shin); blame (baleeym); fault, guilt

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qalad ad horay u gashay cidhibtiisa xambaaro oo ka qoomammee ama ku guuldarrayso. Dh: aalo.

2

eed: dabakar magacyada xagga danbe kaga darsama kolka cid loo aanaynayo ama loo tiirinayo Arrin dawladeed iyo indho qudhaanjeed, midna lama arko.

3

eed -da: (magac, dhedig, keli) cambaarayn gef iyo denbi xanbaarsan. Gaboobe Senge wuxu yidhi 'Eed geel laga wadaan waayay!' Dh: gaboodfal, denbi, canbaarayn, gef. Wa: eedo.

4

eed -da: (magac, dhedig, keli) xaal iyo arrin loo fadhiyo; xaajo iyo gar la naqayo.

waa la naqliyay ✓

1

tee¹: mu.we.dh (kuwee, w) Magacuyaal weyddiimeed oo dhaddig, oo iskii u taagan, oo wax ama qof lagu hubsado. Tusaale: “Waa tee midda hadlaysa imminka?”.

2

tee²: (-tee) dk.we.dh Dibkabe weyddiimeed oo dheddig, oo wax ama qof lagu hubsado. Tusaale: “Fartee baa kula qurxoon?”.

waa la naqliyay ✓

1

tee¹: mu.we.dh ( kuwee, w) Magacuyaal weyddiimeed oo dhaddig, oo iskii u taagan, oo wax ama qof lagu hubsado. Tusaale: Waa tee midda hadlaysa imminka?

2

tee²: (-tee) dk.we.dh Dibkabe weyddiimeed oo dheddig, oo wax ama qof lagu hubsado. Tusaale: Fartee baa kula qurxoon?

waa la naqliyay ✓

(magac'uyaal) erey su'aaleed u dhigma: waa tuma? Wa: kuwee.

waa la naqliyay ✓

(suffix) [-al] of, relating to, or characterized by: Ex: goboleed; regional

waa la naqliyay ✓

m.l.u Ukun.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Ukun.

waa la naqliyay ✓

m. n. egg (of chicken)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) walax dusha qolof kaga dahaadhantahay hoostana nololi kaga jirto, ugxanta aan dillaacin digaagadda iyo waxii la mid ah. Dh: ukun, unfax, naalo.

2

beed-da: (magac, dhedig, keli) eeg bayd.

waa la naqliyay ✓

1

bw: ukun, unfax

2

de: egg (of chicken)

3

lx: beed

4

pd: (-ka Pl: beedad (ka))

5

ps: n4-m-enum, n2-m

6

syn: ugax;

7

key: beed

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: cayd.

waa la naqliyay ✓

/dhiidh/ (n) 1. fal (camal) e.g. a good deed (n) 2. warqada lahaanshaha dhul ama dhismo (subbar-loogo).

waa la naqliyay ✓

n., (action) falniin, -ki, or -ti.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhul sare oo fidsan.

waa la naqliyay ✓

/fiidh/ (v) 1. quudin, raashin-siin (v) 2. siin, gaarsiin (n) 3. quud, cunto.

waa la naqliyay ✓

n., (food) soor, -ti, sabbar, -ki, sooryo, -adi, masruuf or musruuf, -ki; v.tr., soor, sabbar, sabbaro; feed the cattle, daaqgee, daji; feed your family, masruuf; v.i., he lives on fruits, midho buu ku noolyahay; he lives like a Somali, sida dadka Soomaaliyeed buu u cunaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Geed-ka)

2

1. Wax nool oo dhulka ka soo baxa oo yeesha xididdo dhulka ku xabaalan, sal (gun, jirrid), dhex, laamo, caleemo, miro, ubax, qodxo, kd.

3

2. Wixii laabta ku soo dhaca oo dhan, ifyaal iyo uuryaal mid kasta ha ahaadee, haddii dadka iyo nafleyda kale laga reebo; wax.

4

3. (koox: geedo) waxyaalaha cunnada lagu daro oo udgoonka iyo dhadhanka wanaagsan u yeela; dhir.

waa la naqliyay ✓

m.l (-do, m.l) Nooc dhirta ah oo leh jirrid oo iskeed isu taagi karta iyo laamo leh oo dhulka ka kacsan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-do, m.l) Nooc dhirta ah oo leh jirrid oo iskeed isu taagi karta iyo laamo leh oo dhulka ka kacsan.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. tree; plant; herb; spices

2

geed m. n. thing, whachamacallit, whats-it [when one does not know ~ cannot remember the right word.]

waa la naqliyay ✓

(Gaed) Acanthus gaed Lindau Acanthaceae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) [Pl. geedo-ha] 1. plant (palaant); tree (tirii). 2. something difficult to classify or whose name has been forgotten: thingumajig (thingamajiig); thing (thing). Ex: geedkaa ii soo qabo; give me that thing

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) shay nool oo dhulka dushiisa ka soo baxa oo leh xididdo dhulka ku haya iyo caleemo lagana manaafacaadsado hadh iyo midho. Geedka galoolka ayaa maydhaxda ugu fiican laga diiraa.

waa la naqliyay ✓

شجر

waa la naqliyay ✓

1

(Heed-da)

2

Badar la cuno oo mirihiisu aad u yaryar yihiin.

waa la naqliyay ✓

m.dh Nooc badarka ka mid ah oo miro yaryar leh.

waa la naqliyay ✓

Barley, Oats

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] small millet species

waa la naqliyay ✓

(Hed) N Hordeum vulgare L. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

/hiidh/ (v) dhug u-yeelasho, addeecid, ahmiyad siin. e.g. Pay no heed to what she says.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) nooc geedgaabka ka mid ah oo qamadiga iyo sarreenka ay isku bah yihiin saloolkeedana waxa laga ridqaa budo basho la yidhaa oo la cuno.

waa la naqliyay ✓

n., foojigaan, -ti.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-day, -dday) 1. Sii j.: cid dhabarka xijin. 2. Soo j.: habeen hurdo ka tegid (cid). 3. U j.: muuqaal il ku hayn. 4. U j.: meel aadid. 5. Ula j.: fal ama hadal ujeeddo gaar ah ka lahaan.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-day, -dday) 1. Sii j.: cid dhabarka xijin. 2. Soo j.: habeen hurdo ka tegid (cid). 3. U j.: muuqaal il ku hayn. 4. U j.: meel aadid. 5. Ula j.: fal ama hadal ujeeddo gaar ah ka lahaan. m.f.dh, jeedid.

waa la naqliyay ✓

v. look at, turn to, face towards; mean, intend; refer to

waa la naqliyay ✓

-ay: (v) [with preposition u] 1. see (sii) ~ arag. Ex: yaa u jeeday? who saw? 2. intention (in-teen-shin)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) (u ~) dhinac eeg.

2

jeed: (fal) (u ~) isha ku hay; maskaxda ku hay, fahansanow ujeeddada wax laga leeyahay.

3

jeed: (fal) (ku ~) wax ku mashquul.

4

jeed: (fal) (ka ~) ha rabin, ha doonin.

5

jeed: (fal) (sii ~) cid kale, dhabarka u sii jeedin ama xajisiin.

waa la naqliyay ✓

1

de: look at, turn to, face towards; mean, intend; refer to

2

lx: jeed

3

pd: (jeeday)

4

ps: v1=

5

xe: aan loola jeedo a decision that is intended for s.o.

6

xv: go

7

key: jeed

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cagta inteeda kore, cid kale ku dhufo. Dh: laad.

2

leed -ka: (magac, lab, keli) cagta inteeda kore, cid kale ku dhufasho. Dh: laad.

waa la naqliyay ✓

/niidh/ (n) baahi (u baahan).

waa la naqliyay ✓

n., (want) dan, -ti, tabaalo, -adi; (poverty) baaho, -adi.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) Dhinac; gees; baal; dhan.

waa la naqliyay ✓

f. n., loc. side, flank

waa la naqliyay ✓

1

de: side, flank

2

lx: reed

3

pd: (-da)

4

ps: n1-f-loc

5

syn: dhinac, hareer {S}

6

key: reed

waa la naqliyay ✓

n., dur, -ki, -ti; a white reed, caws salool, -ki, jarac, -i.

waa la naqliyay ✓

1

(Seed-da)

2

(oogo) dun ama sooh adag oo cad oo muruqyada madaxyadooda ku yaal oo muruqyada iyo lafaha isku xira.

waa la naqliyay ✓

1

seed¹: m.dh (-do, m.l) Sooh adag, cad oo muruqyada madaxooda ku yaal isuna haya muruqyada iyo lafaha.

2

seed²: m.dh (-do, m.l) (cilmiga naflayda) Koox nudo ah oo liilsami kara, kuwaasoo hal ama in ka badan oo lafo ah oo isu tagay, isuna haya kalagoosyo dhaqdhaqaaq. Seeduhu waxay xukumaan dhaqdhaqaaqa lafaha ee kalagoyska, sidaa awgeed waxay muhiim u tahay ka hortagga kala baxa.

waa la naqliyay ✓

1

seed¹: m.dh (-do, m.l) Sooh adag, cad oo muruqyada madaxooda ku yaal isuna haya muruqyada iyo lafaha.

2

seed²: m.dh (-do, m.l) (cilmiga naflayda) Koox nudo ah oo liilsami kara, kuwaasoo hal ama in ka badan oo lafo ah oo isu tagay, isuna haya kalagoosyo dhaqdhaqaaq. Seeduhu waxay xukumaan dhaqdhaqaaqa lafaha ee kala-goyska, sidaa awgeed waxay muhiim u tahay ka hortagga kala baxa.

waa la naqliyay ✓

Iniin

waa la naqliyay ✓

1

question word, vl. pron. how ... you?

2

seed [feminine] n. tendon, nerve

waa la naqliyay ✓

nickname-m tendon, nerve; strong; rigid

waa la naqliyay ✓

/siidh/ (n) 1. iniin (iniinta miraha) 2. durriyad (waraso) 3. ciyaar-yahan loo filo inuu raynayo (siiba teniska).

waa la naqliyay ✓

1

-da: (n) sinew (sin-yu); tendon (ten-dhen)

2

seed: (adv) how (haaw); in what manner or way ~ sideed. Ex: seed tiri? how did you do it?

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil ad'adayg dartii seed lagu metaalay.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) 'oogo' dun ama sooh adag oo cad oo muruqyada madaxyadooda iyo lafaha qaarkood xidhiidhiya, isku xidha.

2

seed -ka: (magac, lab, keli) soohdin; weegaar.

waa la naqliyay ✓

n., iniin, -ti.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) makiinad ay xuruufta alifba'du ku dhantahay oo wax lagu qoro.

waa la naqliyay ✓

/tiim/ (v) 1. buuxid (ciq ah, ka buuxo) (infl) (v) 2. roob xoog u da'a.

waa la naqliyay ✓

(-teen) dk.lh.dh la-mid: teenna².

waa la naqliyay ✓

v., neg. condition: you [sg / pl.] / she would not have done (X)

waa la naqliyay ✓

(magac'uyaal) eeg tee.

waa la naqliyay ✓