tebbedid

1. (Tebbed-da) Weel saanta xoolaha laga sameeyo (badanaa tan geela) oo subagga lagu shubto.

2. (Tebbed-ka) Qori albaabkii la doonayo inaan la furin lagu xiro; qataar.

tebbed¹: m.l (-dyo, m.dh) Qori hoos irridda looga xiro; qataar.

tebbed²: m.dh (-do, m.l) Weel saan xoolaad ka samaysan oo subagga iyo muqmadda lagu shubto oo leh af dhuuban iyo aabur.

tebbed³: f.g1 (-day, -dday) Irrid iyo wixi lamida tebbed (qataar) ku xirid.

f. n. container for ghee made of (camel ~ cattle) skin

tebbed: m. n. barricade ~ lock bar (used to reinforce a closed door)

-da: (n) container for storing ghee (gii) tabbed, qumbe, qunbe

-da: (magac, dhedig, keli) weel saanta xoolaha laga sameeyo badanaa ta geela oo subagga lagu shubto. Tebbed ayuu subaggu noogu jiraa.

tebbed -ka: (magac, lab, keli) qori albaabkii la doonayo inaan la furin lagu xidho. Tebbed ayaa albaabka lagu jaray Dh: qataar.

m.dh la-mid: teedin.

-da: (magac, dhedig, keli) deyrid; meegaarid: wareejin.

-ka: (magac, lab, keli) kalluun kan dubka jilicsan ka mid ah oo hilib fiican leh. Dh: tebediin.

de: container for ghee made of (camel ~ cattle) skin

hm: 1

initial: t

lx: tebbed

pd: (-da)

ps: n1-f

key: tebbed_1

cf: qataar

de: barricade ~ lock bar (used to reinforce a closed door)

hm: 2

initial: t

lx: tebbed

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: tebbed_2

-da: (magac, dhedig, keli) wax magatiisa laguu haysto wax dhiggiisa ah bixin. Bedid ninkii iga hayaw balo ku soo raacday. Dh: magid.

bedid-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar intii jeer ee lagaa dhaliyey dib u dhalin. Bediddii la sugayey hadday keeneen ciyaartooygu.

(Eedid-da)

Wax la falay ku bi'id; ku hoogid.

m.f.dh eeg eed². la-mid: eedis.

vl. n. hardship, oppression

-da: (magac, dhedig, keli) fal qaldan oo la sameeyay wixii dhib ka dhashay dusha ku qaadasho oo ka qoomamayn; qalad aad geysatay daraaddii, guuldarraysad ama jabitaan. Eedidda looxtuuridda yaraanta waa la hubaa.

de: hardship, oppression

lx: eedid

pd: (-da)

ps: vn1-f

key: eedid

(Tebid-da)

Wax lumay ama hallaabay ama loo baahan yahay maqnaantood dareemid; ogaansho.

m.f.dh eeg teb. la-mid: towid.

vl. n. coming to know; realization

-da: (magac, dhedig, keli) wax maqan oo inuu kaa maqan yahay aan xasuusatay, qof meel ku magan ama shey aad meel ku ogayd xasuusti marka aad waydo. Faarax xaguu aaday haduun baan tebaye.

de: coming to know; realization

initial: t

lx: tebid

pd: (-da)

ps: vn-f

key: tebid

f.g2 (-iyay, -isay) Ood, qoryo iyo wixi lamida xiriir isu dhigid. la-mid: teed².

v. put in a row, line up (vertically)

(fal) si qotan ah isku dhinac dhig. Dayrka ood ku teedi.

de: put in a row, line up (vertically)

initial: t

lx: teedi

nt: teedin (ta) [vn-f]

pd: (teediyey)

ps: v2a=tr

key: teedi

(Hebdid-da)

Hebed noqosho.

m.f.dh eeg hebed². la-mid: hebdin.

-da: (magac, dhedig, keli) hebed noqosho.

(Jeedid-da)

1. Meel u socosho; anbabbaxsanaan.

2. (u jeedid) wax indhaha ku hayn; arkid; fiirin.

3. (sii jeedid) dib u jeeda; qofka hadla haya dhabarka u duwa haya.

4. (soo jeedid) a) Xagga laga xigo ama laga hadla hayo u jeeda. b) seexasho la'aan.

m.f.dh eeg jeed.

-da: (magac, dhedig, keli) dhinac u jalleecsanaan.

(Lebbed-da)

Suuqadda dumarku surka ku xirtaan, jaad kamid ah.

m.dh (-do, m.l) Nooc siyaaqadda dumarku isku qurxiyo ka mid ah oo dahab ka samaysan.

f. n. woman's necklace

-ka: (magac, lab, keli) jaad ka mid ah suugadaha dumarku qoorta ku xidhaan. Inantii waxa loo keenay lebbed.

cf: suuqad

de: woman's necklace

lx: lebbed

pd: (-da)

ps: n1-f

key: lebbed

(Teedin-ta)

Sida teedka u sarcid, isu dabadhigid.

m.f.dh eeg teedi. la-mid: teed¹ (3), teedid.

-ta: (magac, dhedig, keli) abuurka beerta ama shiniyeenta, teedin u wada abuurka oo yey kaa qalqalloocsamin.

teedin -ta: (magac, dhedig, keli) sida teedka u sarcid oo isu dabadhigid. Dh: teedis.

-ka: (magac, lab, keli) eeg teedin.

teedis-ta: (magac, dhedig, keli) eeg teedid.

m.f.dh eeg feded.

m.f.dh eeg tebis².

-da: (magac, dhedig, keli) wax aan faa'iido dambe lahayn noqosho.

f.mg2 (-iyay, -isay) Wax qiimayn.

-ka: (magac, lab, keli) kolba weji cusub u samee. Dumarku bedbedilka dharka way ka helaan. Dh: doordoorin.

(Belbelid-da)

Belbel yeelasho; belelid; ololid.

m.f.dh eeg belbel². la-mid: belbel¹ (2), belel¹, belelid.

-da: (magac, dhedig, keli) dab ama olol yeelasho. Belbelid dab ayaa lahaa iyo dhamacda naareede. Dh: belelid, balbalid, ololid.

m.f.dh eeg benned.

-da: (magac, dhedig, keli) albaab furan xidhiddiis. In dhowaydba waataan bennedey, isaa gabaye. Dh: awdid, bannadid, bennidid, qufulid, xidhid, jufid. Li: furid, ballaqid, bannaanid.

m.dh la-mid: dardarid.

m.dh la-mid: bardadid.

-da: (magac, dhedig, keli) argaggax iyo naxdin la ingegid. Berdedidda waxa noogu wacan, waa buunka la afuufay

m.f.dh eeg debbir.

-da: (magac, dhedig, keli) adiga oo aan cidna la kaashan, wax, hagaajin oo suubbin. Dh: debberid, dabbarid.

-da: (magac, dhedig, keli) wax baadhid oo ka afwareegid.

m.f.dh eeg jelled. la-mid: jilladid.

(Kebbisid-da)

Kebbis u yeelid; (ama kabbisid).

m.f.dh eeg kebbis². la-mid: kabbisid.

-da: (magac, dhedig, keli) wax kebbisan ka dhigid. Dh: kabbisid.

(Lebbisid-da)

Labbisid.

m.dh la-mid: labbisid.

-da: (magac, dhedig, keli) «ucid kale lebbis u gelin; cid kale dhar u labbisid.

(Ledledid-da)

Leelleel mudasho; rafaadid.

-da: (magac, dhedig, keli) laasimid, aan wax la kala joojinnan. Taabudidda salaadu waa waajib.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg tabbacid.

(Tabbicid-da)

(ku-tabbicid) ku dhejin; ku taagid; ku nabid.

m.f.dh eeg tabbac². la-mid: tabbac¹.

-da: (magac, dhedig, keli) meel, wax ku dhejin; ku nabid: ku taagid.

tabbicid -da: (magac, dhedig, keli) qof kale, gacanta wax kaga ridid.

(Tebediin-ta)

Kalluun weyn oo badda oo hilib macaan.

m.dh Kalluun weyn oo badda ku nool oo hilib macaan. la-mid: tabadiin.

m.dh Kalluun weyn oo badda ku nool oo hilib macaan. la-mid: tabadiin.

f. n. large ocean fish species, which resembles tuna

-ka: (magac, lab, keli) kalluun weyn oo badda ku nool oo hilib macaan.

cf: kaluun

de: large ocean fish sp., which resembles tuna

initial: t

lx: tebediin

pd: (-ta)

ps: n-f

key: tebediin

m.f.dh eeg temmedi.

-ta: (magac, dhedig, keli) kalluun weyn oo badda ku nool oo hilib macaan. Dh: tebedin.

-da: (magac, dhedig, keli) xaalad aan raaxo lahayn ku noolaansho. Dh: dhibaatood, silicid, leelleelid, saxariirid.

Sostituzione

Replacement

magac loo baxsho wiil kolkii uu dhashay, aabbihii dhintay.

-da: (magac, dhedig, keli) weel ama wax kale oo af bannaan, dabool dulsaaarid. Aabudhidda ceelku waxay ka badbaadinaysaa xayawaanka. Dh: daboolis. Li: furid.

m.f.dh eeg badbeed.

-da: (magac, dhadig, keli) cid ama wax kale, si toos ah uga hortagid.

m.dh la-mid: dardarmid.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg cabbudh.

(Dibboodid-da)

(xoolo) lumay oo aan habeenkii soo xeroon; dibad ku dhixid; dibjirid.

m.f.dh eeg dibbood².

-da: (magac, dhedig, keli) soo hoyan waayid oo mirasho ku dhixid. Dh: dhixid, mirasho.

m.dh la-mid: jalladmid.

to coach, to train

-da: (magac, dhedig, keli) dhamaystiran: sidii la doonayey u fulid. Dh: taabbaggudid.

taabbagelid -da: (magac, dhedig, keli) wax taabbagal ah noqosho; hano qaadida. Dh: meelmarid, hanoqaadid.