tayaaq

-da: (magac, dhedig, keli) si tiigsasho ah ugu qaylin, yeedhmo la isu qaylsho ugu yeedhid. tayaaqsad -ka: (magac, lab, keli) qaylo ku tiigsad. Tayaaqsad baan maqlayaa.

f.mg3 (-ooday, -ootay) la-mid: tannaagoo.

-ga: (magac, lab, keli) marka qof kaa fog aad dhawaaq dheer ugu yeedhayso. Dh: wicid.

(fal) qaylo ku tiigso. Hadal qaylo tara, ma tayaaqsadaa, mise turunturrada aan ku tababbartee, waan tiigsadaa.

m.dh la-mid: tannaagood.

f. n. shouting, calling out

de: shouting, calling out

initial: t

lx: tayaago

pd: (/da)

ps: n6-f

see: tannaago

key: tayaago

v. be noisy, make a racket

de: be noisy, make a racket rw: yabaq

initial: y

lx: yayabaq

pd: (yayabaqay)

ps: v1=pl

key: yayabaq

(ayaan, ayuu, ayay, ayaad...)

Baa, (sida: Cali ayaa yimid - Cali baa yimid).

qr.dd la-mid: baa.

qr.dd eeg baa.

class: MARKER

(qurub) xidhiidhiya xubnaha weedha oo la macno ah 'baa'. Raxma ayaa tagtay dugsigii.

(Yaaq-a)

Geed dheer oo aad iyo aad u sal iyo jirrid iyo dhex weyn: mayraxdiisa waxaa laga sameeyaa xargo iyo waxyaalo kale; mirihiisu waxay lee yihiin qaabka qulucda, buruq la cunona waa lee yihiin.

m.l (botani) Geed dheer oo aad iyo aad u sal iyo jirrid iyo dhex weyn: mayraxdiisa waxaa laga sameeyaa xargo iyo waxyaalo kale; mirihiisu waxay leeyihiin qaabka qulucda, buruq la cunana waa leeyihiin.

m.l (botani) Geed dheer oo aad iyo aad u sal iyo jirrid iyo dhex weyn: mayraxdiisa waxaa laga sameeyaa xargo iyo waxyaalo kale; mirihiisu waxay leeyihiin qaabka qulucda, buruq la cunana waa leeyihiin.

m. n. baobab (large tree, Adansonia digitata)

(Jach) S Adansonia digitata L. Bombacaceae.

-a: (magac, lab, kel) geed aad u dheeraada co sal, jirrid iyo dhex weyn leh oo maydhaxdiisa laga sameeyo xadhko iyo waxyaallo kale midhihiisuna waxay u egyihiin qulucda, buruq la cuno na way leeyihiin.

de: baobab (large tree, Adansonia digitata)

initial: y

lx: yaaq

pd: (-a Pl: yaaqaq)

ps: n4-m

key: yaaq

vl. pron. you,

(v) you did. Ex: ...ayaad tiri; ... you said

a: baad

de: you + [FOCUS] = ayaa + aad

lx: ayaad

ps: focus + vpro

key: ayaad

(Ayaan-ka)

1. Xoog la moodo inuu dadka u keeno xumaan ama samaan; cawo; hoodo; ul; nasiib;

2. (Ayaan-ta) Qorrax-soo-baxa iyo qorraxdhaca inta u dhexaysa oo iftiinka ah; maalin; dharaar; casho.

ayaan¹: m.l Awood qarsoon oo qofka la socota dhalashada ilaa dhimashada qofka, sababna u noqota xumo iyo samo waxa uu la kulmayo; nasiib; hoodo.

ayaan²: m.dh (-aamo, m.l) Dharaar iyo habeenkeed; maalin.

ayaan¹: m.l Awood qarsoon oo qofka la socota dhalashada ilaa dhimashada qofka, sababna u noqota xumo iyo samo waxa uu la kulmayo; nasiib; hoodo. Tusaale: Dadku kala ayaan badan.

ayaan²: m.dh (-aamo, m.l) Dharaar iyo habeenkeed; maalin. Tusaale: Ayaan hore ayaan la hadlay Faarax.

pr. n., [feminine] Ayan

vl. pron. I,

ayaan [feminine] n. day; day time

ayaan m. n., [abstract] luck, fate, good fortune

name-f luck, fate, good fortune. Syn: Cawo, Nasiib, Naruuro

-ka: (n) luck (laak); fortune ~ nasiib

ayaan: (suffix): -ing: used to form the present participle of some verbs with pronoun they. Ex: way arkayaan; they are seeing, way barayaan; they are teaching

magac loo baxsho gabadh dhalashadeeda aad loogu farxay ama la filayo inay noqoto nasiib iyo bishaaro fiican.

-ka: (magac, lab, keli) awood qarsoon iyo cawada lagu kala hormaro. Dadku kala ayaan badan. Dh: nasiib, hoodo, cawo, ul, habeen.

ayaan -ta: (magac, dhedig, keli) maalin ama dharaar. Ayaan waliba amuur u gaaray leedahay. Dh: cisho, casho, dharaar.

de: Ayan

hm: 5

lx: Ayaan

ps: name-f

key: Ayaan_5

-ga: (n) climber (kaleeymer)

f.g1 (-qay, -qday) Wax mudid (qodax).

v. sting, prick, wound (of a thorn), stab

(fal) dhibicdhibic u soo daado. Dh: tifiq.

de: sting, prick, wound (of a thorn), stab

initial: t

lx: tafaq

pd: (tafaqay)

ps: v1=tr

key: tafaq

-a: (magac, lab, keli) taajir, qani, qof xoolo badan leh. Cilmi waa nin taraqay.

Wax keli ah oo dheddig, kolka qofka lihii sheega hayo inuu lee yahay.

tayda¹: mu.lh.dh (Kuweyga, w) Magacuyaal lahaansho oo tilmaamaya wax anigu (qofka koowaad ee kelida ah ee hadlaha ah) aan leeyahay. Tusaale: “Taydu waay caddahay”.

tayda²: (-tayda) dk.lh.dh Dibkabe tilmaamaya wax keli ah oo dheddig, kolka qofka lihii sheegayo inuu leeyahay. Tusaale: “Nin baa hortayda taagan”. la-mid: tay.

tayda¹: mu.lh.dh (kuweyga, w) Magacuyaal lahaansho oo tilmaamaya wax anigu (qofka koowaad ee kelida ah ee hadlaha ah) aan leeyahay. Tusaale: Taydu waay caddahay.

tayda²: (-tayda) dk.lh.dh Dibkabe tilmaamaya wax keli ah oo dheddig, kolka qofka lihii sheegayo inuu leeyahay. Tusaale: Nin baa hortayda taagan. la-mid: tay.

(magac'uyaal) wax keli ah oo dhedig kolka qofka lahi sheeganayo inuu leeyahay. Kala saar tayda iyo taada. Dh: kuwayaga.

m.dh (juqraafi) Dhulka kaymaha caleen irbadleyda Siberiya, xadka waqooyiga tunduraha aad u qabow ee aan dhirta lahayn, koonfurtana istebiska. Noocyada dhirta ee ugu muhiimsanina waa “pine, fir, spruce iyo larch”. Waxay ka koobantahay meelo badan oo dhasheeg ah, waqtiga gu'gana dhulka intiisa badan waxa fatihiya biyo ka yimaadda wabiyada oogada sare ee woqooyi xiga kuwaas oo dacalladdooda hoose weli sarafyihiin.

m.dh (juqraafi) Dhulka kaymaha caleen irbadleyda Siberiya, xadka waqooyiga tunduraha aad u qabow ee aan dhirta lahayn, koonfurtana istebiska. Noocyada dhirta ee ugu muhiimsanina waa 'pine, fir, spruce iyo larch'. Waxay ka koobantahay meelo badan oo dhasheeg ah, waqtiga gu'gana dhulka intiisa badan waxa fatihiya biyo ka yimaadda wabiyada oogada sare ee woqooyi xiga kuwaas oo dacalladdooda hoose weli sarafyihiin.

Talga

(ereycodeed) lagu tusmeeyo dhawaaq dheer oo u gaar ah carruurta, waxaraha iyo waxii la mid ah. Dh: jaqaaq, waqaaq.

m.l (-qyo, m.dh) Fadhi caajisnimo ku jirto oo in muddo ah si macnala'aan ah meel loo fadhiyo.

m.l (-do, m.l) Baaxadda awrka.

min ka mid ah minanka faala Magiiganaha.

bayaad -ka: (magac, lab, keli) jaad kaalluunka ka mid ah oo aan lahayn jidhif badan. Bayaad ayaanu ku qadaynay maanta. Dh: kalluun.

bayaad -ka: (magac, lab, keli) xaashi cad, baal cad oo aan wax ku qornayn. Warka iigu qor bayaad. Dh: xaashi.

-ga: (magac, lab, keli) timo aan habaysnayn oo baahbaahsan. Timahoo bayaag iyo basaas kala daatay. Dh: bayaayo, falaxfalax.

(Bayaan-ka)

Muuqaal si wanaagsan u muuqda ama u cad ama u qeexan.

m.l 1. B. ah: muuqaal si wanaagsan u muuqda ama u qeexan. 2. War qeexan oo aan macnihiisa shaki ku jirin; qaraar; baaq.

m.l 1. B. ah: muuqaal si wanaagsan u muuqda ama u qeexan. 2. War qeexan oo aan macnihiisa shaki ku jirin; qaraar; baaq.

m. n. (adj.): clarity, visibility; explicitness; clear

name-m clear, evident

-ka: (n) manifesto (maana- festo); a public declaration; statement (isteeyt.mant)

-ka: (magac, lab, keli) qoraal si cad wax u sheegaya oo qeexaya ujeeddo gaar ah. Bayaan ayaa laga soo saaray arrintii lagu muransanaa. Dh: go'aan.

bayaan-ka: (magac, lab, keli) muuqaal aan waxba ku gudbanayn oo toos loo arko. Dh: caddaan.

bw: Arabic

de: clarity, visibility; explicitness; [atr.] clear

lx: bayaan

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: bayaan

m.l Calan; bandiirad.

-ka: (magacwadareed) carruurta yaryar. Dh: carruur, ciyaal, dhallaan. Li: cirroole.

(Cayaar-ta)

1. Wax kastoo la qabto oo loola jeedo in laga helo farax, reyrreyn iyo qosol, jeel; madaddaalo, kd. (shax, turub, tartan, legdan, laal, ...): dheel.

2. Aan dhab ahayn; kaftan; (ama ciyaar).

cayaar¹: m.dh (-ro, m.dh) 1. Madaddaalo tab iyo xeel loo dheelo leh oo ay dadku waqtiga isku dhaafiyaan. 2. Fal, jaan iyo jiib leh oo ay dhallinyaradu habeenkii waqtiga iskudhaafiyaan. 3. Tartan kubbad, orod iyo wixi lamida. 4. Kaftan aan run ahayn. la-mid: ciyaar¹.

cayaar²: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Madaddaali tab iyo xeel leh waqti isku dhaafin. 2. Fal, jaan iyo jiib leh habeen waqti isku dhaafin. 3. Tartan kubbad, orod iyo wixi lamida ka qaybqaadasho. 4. Kaftan dhihid.

cayaar¹: m.dh (-ro, m.dh) 1. Madaddaalo tab iyo xeel loo dheelo leh oo ay dadku waqtiga isku dhaafiyaan. 2. Fal, jaan iyo jiib leh oo ay dhallinyaradu habeenkii waqtiga iskudhaafiyaan. 3. Tartan kubbad, orod iyo wixi lamida. 4. Kaftan aan run ahayn. la-mid: ciyaar.

cayaar²: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Madaddaali tab iyo xeel leh waqti isku dhaafin. 2. Fal, jaan iyo jiib leh habeen waqti isku dhaafin. 3. Tartan kubbad, orod iyo wixi lamida, ka qaybqaadasho. 4. Kaftan dhihid. m.f.dh, cayaarid. la-mid: ciyaar.

f. n. game, match, sport; dance; play, recreation; joking

cayaar v. play; dance; drill

-ta: (n) play (paleey); game (geeym); dance (dhaansi) ~ ciyaar

cayaar -ay / tay: (v) play (paleey)-, play a game

cayaar -ta: (n) a playful trick; joke (jook); prank (praank)

Giuoco

Play

(fal) is madadaali oo dheel qoobkaciyaar iyo wax la mid ah. Dh: dheel, ciyaar.

cayaar: (fal) jimicsi samay; kubad iyo wax la mid ah dheel. Dh: dheel, ciyaar.

cayaar -ta: (magac, dhedig, keli) wax kaste oo jiib iyo jaan leh ama maskaxda iyo maanka lagu maamulo oo ay naftu u riyaaqdo; wax kaste oo la qabto oo loola jeedo in laga helo farxad, rayrayn iyo qosol, madadaalo iyo wixii la mid ah, sida: shax, tartan, legdan, laal, iyo wixii la mid ah. Dh: dheel, ciyaar.

cayaar-ta: (magac, dhedig, keli) wax kaste oo an dhab ahayn ama lagu dheeldheelo. Cayaar bay iga ahayde, ma aanan guursan!

cayaar -ta: (magac, dhedig, keli) garangar yar oo inta xadhig laga dhex dusiyo, waxyaabaha culus lagu shubashubeeyo. Dh: cayaari, khafiyad.

dabaaq¹: m.l la-mid: dabaakh¹.

dabaaq²: f.mg1 (-qay, -qday) la-mid: dabaakh².

1. (Dalaaq-a) Furriinka dadka isu dhaxa; kala tag.

2. (Dalaaq-da) Ereyada kolka wax la fura hayo lagu dhawaaqo midkood.

dalaaq¹: m.l la-mid: dalaaqid.

dalaaq²: m.dh Erey lagu dhawaaqo marka qof dumar ah la furaayo. la-mid: dalaaqo, dalqad.

dalaaq³: f.g1 (-qay, -qday) Naag dalqaddeeda siin.

dalaaq¹: m.dh Erey lagu dhawaaqo marka qof dumar ah la furaayo. la-mid: dalaaqo, dalqad.

dalaaq²: f.g1 (-qay, -qday) Naag dalqaddeeda siin. m.f.dh, dalaaqid.

vl. n. divorce; divorce formula

dalaaq v. divorce, dissolve a marriage

-da: (n) the legal dissolution of a marriage; divorce (dhaay-foos); annulment (anolment) ~ furid

(fal) fur haweenayda aad qabto. Dalaaq gabadha haddii aad is fahmi weydeen. Dh: fur. Li: meheri.

dalaaq -da: (magac, dhedig, keli) ereyada uu ku ansaxo furriinka gabadh la qabay. Dh: kalatag. isfur.

(Dayaan-ka)

1. Sharqan ama hugun weyn oo ka yimaada dayuurad kacaysa, durbaan la tuma hayo, kd.

2. Madaxwareerka la moodo in madaxa gudihiisa wax ka yeera hayaan; daryaan.

dayaan¹: m.l 1. Sharqan ama hugun weyn oo ka yimaada durbaan la tumayo, xoolo ama dad badan oo meel isugu yimid. 2. Cod dheer oo buuraha, daaraha, qararka iyo wixi lamida ay soo celiyaan markuu ku dhacay kaddib. la-mid: daryaan¹, diryaan¹, diyaan¹.

dayaan²: m.l (fiisikis) Noqodka hir jabaq ee dul (gebi ama buur) xoogaa innaga fog ay soo celisay, oo ka laciifsan jabaqdii asalka ahayd. Faraqa waqtiga ee ayoonka iyo jabaqda asalka ah, waxa ay muujisaa fogaanta gebiga ama buurta iyo wixi lamida.

dayaan³: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Durbaan, dhul iyo wixi lamida sharqan, hugun weyn ka yeerid. la-mid: daryaan², diryaan², diyaan².

dayaan¹: m.l 1. Sharqan ama hugun weyn oo ka yimaada durbaan la tumayo, xoolo ama dad badan oo meel isugu yimid. 2. Cod dheer oo buuraha, daaraha, qararka iyo wixi lamida ay soo celiyaan markuu ku dhacay kaddib. la-mid: daryaan, diryaan.

dayaan²: m.l (fiisikis) Noqodka hir jabaq ee dul (gebi ama buur) xoogaa innaga fog ay soo celisay, oo ka laciifsan jabaqdii asalka ahayd. Faraqa waqtiga ee ayoonka iyo jabaqda asalka ah, waxa ay muujisaa fogaanta gebiga ama buurta iyo wixi lamida. m.f.dh, dayaamid.

v. rumble, make a loud noise

dayaan v. become dizzy

-ka: (n) 1. echo (eekow) ~ jabaq-celis. 2. —dayaan dayaamay/ dayaantay: (v) disoriented (dis-oori-yentidh); dizzy (diisi); feel dizzy ~ dayoob. Ex: waan dayaamay; I become dizzy

magac ka mid ah magacda Ilaahay oo uu macnihiisu yahay 'kelidii waare'.

-ka: (magac, lab, keli) dhawaaq dheer oo meel ka baxa. Dh: cod, daryaan.

dayaan -ka: (magac, lab, keli) jabaqnoqodka shanqadha ee ay soo celiyaan walxaha jabaq magudbiyayaasha ah sida darbi, qar laageed ama babac buureed.

(Da-ai) S Chlorophytum longifolium (Rich.) Schweinf. Liliaceae.

name-m joy. Syn: Farxiya

(fal) murqaan dareen; firfircooni saa'id ah yeelo.

fayaan -ka: (magac, lab, keli) mirqaanka la dareemo marka qaad iyo wax la mid ah la cuno. Dh: mirqaan. Li: caajis.

(Fayraq-a)

Maro ama wax la mid ah oo si dhuudhuuban u dildillaacay ama loo jeexjeexay, jeex kamid ah.

m.l (-qyo m.dh) Maro si dhuudhuub ah loo jeexay jeex ka mid ah.

m.l (-qyo m.dh) Maro si dhuudhuub ah loo jeexay jeex ka mid ah.

m. n. fragment, scrap ~ shred of cloth, tattered fabric

(fal) kala qaybi. Hawsha kala fayraq oo qofba badh u dir. Dh: qaybi.

fayraq-a: (magac, lab, keli) maro iyo wixii la mid ah oo si dhuudhuudban u dildilaacsan ama loo jeexjeexay jeex kamid ah. Fayraq yar oo dhiigga aan kusii qabano keen. Dh: faylaq, jeex, haylaaq.