tax — Macnaha & Turjumaada

1

tax¹: m.l Wax iniino ah oo la taxay ama wax xiriirsan (xoolo ama dad).

2

tax²: f.g1 (-xay, -xday; -tixi) Wax iniino ah, dhexda ka daloola dun iskula xiriirin.

waa la naqliyay ✓

1

tax¹: m.l Wax iniino ah oo la taxay ama wax xiriirsan (xoolo ama dad).

2

tax²: f.g1 (-xay, -xday; -tixi) Wax iniino ah, dhexda ka daloola dun iskula xiriirin. m.f.dh, tixid.

waa la naqliyay ✓

Series, Cascade

waa la naqliyay ✓

v. thread (beads, etc); arrange in a row, align, make straight

waa la naqliyay ✓

/taaks/ (v) 1. canshuurid (v) 2. kallifid (qaxrid).

waa la naqliyay ✓

-ay -tay: (v) interconnect (in-ter-konekt); link together; thread together; concatenate (kon-kaat-neeyt); string together; conjoin

waa la naqliyay ✓

1

(fal) si isdaba joog ah u xidhxidh. Tusbaxa tax. Maqasha mareegta ku tax. Li: filiq.

2

tax-a: (magac, lab, keli) xadhkaha lagu xidhxdiho kabaha iyo wixii la mid ah.

waa la naqliyay ✓

1

de: thread (beads, etc); arrange in a row, align, make straight

2

initial: t

3

lx: tax

4

pd: (taxay)

5

ps: v1=tr

6

key: tax

waa la naqliyay ✓

n., cashuur, -ti; v.tr., dadka cashuur.

waa la naqliyay ✓

1

(Afraad-ka)

2

Tiro taxan, kan jagada afarta ku abbaaran; (4d.) (ama afaraad).

waa la naqliyay ✓

1

* (Ajenda-da, Ajenda-ha)

2

1. Xusuusqor.

3

2. Arrimaha fadhi lagaga hadlayo oo si taxan u qoran.

waa la naqliyay ✓

1

(Bataata-da)

2

Geed la beero oo leh xididdo dhulka ku faalala oo midkiiba bixiyo burqo badan oo taxan oo la cuno; (ama baradho)

waa la naqliyay ✓

1

(Beyd-ka)

2

1. Guri; Aqal.

3

2. (gabay, hees, kd.) ereyo hab gaar ah isu dabajooga oo sadar keliya oo taxan isku ah; (ama beyt).

waa la naqliyay ✓

1

(Booyaan-ka)

2

Hadal badan oo aan duluc lahayn oo layska taxo; daroori; sooyaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Boqolaad-ka)

2

Tiro taxan oo isdabajoogta, kan boqolka jagadiisa ku abbaaran; (1OOd.).

waa la naqliyay ✓

1

(Fantax-da)

2

1. Wax xiriira ama taxan, meel furan ama jaban ama daloosha oo ku taal; wax jiidan oo is haysta meel ay ka kala furan yihiin.

3

2. Dillaaca yar oo gamuunka salkiisa ku yaal iyo wixii u eg.

waa la naqliyay ✓

1

(Farammaggoogga-da)

2

Bahal jaadad badan ah oo badda ku jira: wuxuu lee yahay oogo jilicsan oo la moodo buufin yar oo la afuufay iyo siddeed lugood ama gacmood oo dhuudhuuban oo sidii raamo uga lusha oo mid waliba guda'ujeeddada ku leedahay goobo yaryar oo dherer ugu taxan oo wax ku dhegdhega oo nuuga; (ama farammuggo).

waa la naqliyay ✓

1

(Gardaadin-ta)

2

(caado) xus loo sameeyo carruurta dhalata kolka afartan maalmood u dhammaato; nin dhalan wanaagsan baa inta tunka ku qaada la or'orda, ama faras baa inta la fuuliyo lagu taxaabaa, ama siyaalo kale baa la yeelaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Hagid-da)

2

Qof indhala' wadid, (taxaabid).

waa la naqliyay ✓

1

(Hantaatac-a)

2

Hadal aan milgo lahayn, si wanaagsanna u taxnayn; cantar; (ama hantatac).

waa la naqliyay ✓

1

(Iskuddaran-ka)

2

Qof waayeelnimo ama bugto darteed, garaadkiisa ama waxgarashadiisa wax u dhinmeen, oo hadalka isku dara, ama hadal aan milgo lahayn taxa; daroori.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Jebis-ka) a) In is-haysata oo kol meel ka jabta ama ka go'da. b) Ood weyn oo is-haysata oo kol la gooyo; tis. c) Rarada, kd., kobta ama afka laga jebiyo, laga bilaabo (sida taxtaxa kebdaha). d) Waddo aan la falin. e) Jebin.

2

2. (Jebis-ta) Jebiso.

waa la naqliyay ✓

Guri ama cid aan tiis ahayn, ku taxan oo la jooga oo wax la cuna; la jilo; jil la siiyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Jilid-da)

2

1. Qof aan ciddiisii la joogin oo badanaa waxbarana haya (arday, xer), hayn, cunno siin; qof cid ku taxan, ka yeelid.

3

2. Canjilid; dhaajin.

4

3. Kaltirin; miilayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Kumaad-ka)

2

Tiro taxan, kan jagada kunka ku abbaaran. (1OOOd.).

waa la naqliyay ✓

1

(Kuu-sha)

2

Iniino dhalo ah ama wax kale oo dhexda ka daldaloola oo inta dun lagu taxo, surka lagu xirto oo lagu xarragoodo.

waa la naqliyay ✓

1

(Labaad-ka)

2

Tiro taxan oo isdabajoogta, kan labada jagadeeda ku abbaaran; kan kowaadka iyo saddexaadka u dhexeeya; (2d.).

waa la naqliyay ✓

1

(Lixaad-ka)

2

1. Xoog, itaal; tabar, baaxad.

3

2. Tiro taxan oo is-dabajoogta kan lixda jagadeeda ku abbaaran; kan shanaadka iyo toddobaadka u dhexeeya (6d.)

4

3. (lixda lixaad) Oogada nafleydu xubnaha ay ku garato oo ku dareento waxyaalaha dibadda ka dhaca haya ama uga iman haya; lixaad (ama laxaad).

waa la naqliyay ✓

1

(Qaamuus-ka)

2

1. Buug af dhan ereyadi ku urursan yihiin iyagoo taxan oo sida alifku u kala horreeyo u kala horreeya oo mid walba macnihiisii iyo ulajeeddadiisii ku ag qoran tahay.

3

2. Buug qolo afkeed ku dhan yahay, isagoo ereyadiisu taxan yihiin, sida alifkana u kala horreeyaan, erey walbana erey kaloo shisheeye oo la macne ahi ku ag qoran yahay oo fasirayo (sida Soomaali/Carabi ama Ingiriis/Soomaali).

waa la naqliyay ✓

taux, n.m. - sicir; qiimo

waa la naqliyay ✓

taxe, n.f. - canshuur

waa la naqliyay ✓

/taaksi/ (n) 1. tagsi (baabuur la kiraysto) (v) 2. dhul ku-socoshada diyaaradda kolkay kicitimayso.

waa la naqliyay ✓

taxi, n.m. - tagsi; baabuurka yar ee la kiraysto

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-xday, -xatay) Wax iniino ah, dhexda ka daloola dun iskula xiriirasho.

waa la naqliyay ✓

v. put things in sequence ~ one after the other; put beads on a thread for oneself

waa la naqliyay ✓

1

a: tixo

2

de: put things in sequence ~ one after the other; put beads on a thread for oneself

3

initial: t

4

lx: taxo

5

pd: (taxday)

6

ps: v3b=tr

7

key: taxo

waa la naqliyay ✓

e.d Cod lagu muujiyo xannuunka ama xaqiraad.

waa la naqliyay ✓

/aks/ (n) misaar (faas).

waa la naqliyay ✓

1

-ta

2

(naxwe) Labada qodob oo dhabta ah oo qodbaha kale ka farcamaan midkood (midka kale waa -ka); waxaa ka farcama -da iyo -sha. Waxaa qaata magacyada dheddig oo ku dhammaada B, F, G, N, R, S.

waa la naqliyay ✓

1

ta¹: mu.ti.dh kuwa, w Magacuyaal tilmaame oo dhaddig, oo wax ama cid hadlaha u dhow lagu tilmaansado. Tusaale: “Ta timid waa Caasho”. la-mid: tan¹

2

ta²: (-ta) q.dh Qodob magaca dhaddig dib looga qodbo si looga dhigo wax cayiman. Xarafka “t” ee qodobkan wuxuu isu beddelaa “d” markuu raaco magacyada lab oo ku dhammaada d,c,x, h, y, iyo (') hamsa. Markii la raaciyana magac ku dhammaada xarafka “l” labadaa xaraf waxay isu beddelaan “sh”. Tusaale: “ul+ta-> usha, bad+ta> badda”.

waa la naqliyay ✓

1

ta¹: mu.ti.dh (kuwa, w) Magacuyaal tilmaame oo dhaddig, oo wax ama cid hadlaha u dhow lagu tilmaansado. Tusaale: Ta timid waa Caasho. la-mid: tan.

2

ta²: (-ta) q.dh Qodob magaca dhaddig dib looga qodbo si looga dhigo wax cayiman. Xarafka 't' ee qodobkan wuxuu isu beddelaa 'd' markup raaco magacyada lab oo ku dhammaada d, c, x, h, y, iyo (') hamsa. Markii la raaciyana magac ku dhammaada xarafka 'l' labadaa xaraf waxay isu beddelaan 'sh'. Tusaale: ul+ta -> usha, bad+ta> badda.

waa la naqliyay ✓

(magac'uyaal) tilmaame oo dhedig oo wax ama cid hadlaha u dhow lagu tilmaansado. Dh: tan. Wa: kuwa.

waa la naqliyay ✓

ta, adj. poss. - lahaan dhadig ah

waa la naqliyay ✓

(eraycodeed) erey lagu dhawaaqo kolka xanuun la dareemo.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-xay, -xday; -bixi) 1. Meel ka tegid. 2. Dhimasho. 3. Caloolbixid, shubmid. 4. Soo dheeraan (dhir, timo iyo wixi lamida). 5. Muuqasho (qorrax, dayax iyo wixi lamida). 6. Shidmid (dab). 7. Gadmid, iibsamid (ganacsi). 8. Ka b.: wax ka noqosho. 9. Ka b.: arrin ama waajib gudasho. 10. Ku b.: qaymo ku fadhiisasho. 11. La b.: wax meel ku jira baxsasho. 12. La b.: la cararid (gabar). 13. Isku b.: isku buuqid, isku kicid. 14. Isku b.: jiq noqosho. 15. Kala b.: kala qaybsamid. 16. Kala b.: dhanaanaasho, suusacid (caano). 17. Haan caano lagu lulay subag dhalid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-xay, -xday; -bixi) 1. Meel ka tegid. 2. Dhimasho. 3. Caloolbixid, shubmid. 4. Soo dheeraan (dhir, timo iyo wixi lamida). 5. Muuqasho (qorrax, dayax iyo wixi lamida). 6. Shidmid (dab). 7. Gadmid, iibsamid (ganacsi). 8. Ka b.: wax ka noqosho. 9. Ka b.: arrin ama waajib gudasho. 10. Ku b.: qaymo ku fadhiisasho. 11. La b.: wax meel ku jira baxsasho. 12. La b.: la cararid (gabar). 13. Isku b.: isku buuqid, isku kicid. 14. Isku b.: jiq noqosho. 15. Kala b.: kala qaybsamid. 16. Kala b.: dhanaanaasho, suusacid (caano). 17. Haan caano lagu lulay subag dhalid. m.f.dh, bixid.

waa la naqliyay ✓

1

v. exit, leave, come ~ go out; take out, withdraw; sprout, grow

2

bax: vl. n. exit, act of going out

3

bax: [feminine] n. concord, collaboration

waa la naqliyay ✓

1

-ay -day: (v) 1. go (goo); go out of; leave (liiv); exit (ek-sit). Ex: Cali albaabka dambe ee guriga buu ka baxay; Ali exited the room through a rear door. 2. go away

2

bax: -ay/day: (v) come out; become known.

3

bax: -ay/day: (v) develop and reach maturity; grow (garoow) Ex: dhirtii ma baxeen? did the plants grow?

waa la naqliyay ✓

1

(fal) meel aad joogtay, ka teg. Dh: tag. Li: joog.

2

bax: (fal) meel gudaheed, sida guriga, dibadda ka tag.

3

bax: (fal) dhir, tigaad iyo waxii la mid ah, biqil oo deeran. Bardihii baa intuu gun iyo baar baxay caleemuhu ballaadheen.

4

bax: (fal) caano la dhanaaniyey oo gadhoodhay, lana lulay, subag soo saar. Ciirtii way baxdaye kaalaya cabba.

5

bax: (fal) dab iyo waxii la mid ah oo hagaag u shidma. Dabkii baxayaa dab lagu qabsadaa.

waa la naqliyay ✓

1

fax¹: m.dh.sh.r F. ka dheh: dhidid, nabro iyo wixi lamida si lama filaan ah hal mar ay soo wada baxaan.

2

fax²: f. mg1 (-xay, -xday) Dhidid, nabro iyo wixi lamida si lama filaan ah hal mar ay soo wada bixid.

waa la naqliyay ✓

1

fax¹: m.dh.sh.r F. ka dheh: dhidid, nabro iyo wixi lamida si lama filaan ah hal mar ay soo wada baxaan.

2

fax²: f.mg1 (-xay, -xday) Dhidid, nabro iyo wixi lamida si lama filaan ah hal mar ay soo wada bixid. m.f.dh, faxid.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) biyo ama wax kale oo dareere ah, kululaw oo kar.

2

fax: (fal) qoosh iyo wixii la mid ah oo la cajiimay, khamiir oo dubniin diyaar u noqo.

waa la naqliyay ✓

1

(Kax-da)

2

Meel bannaan oo aan dhir iyo aqallo midna ku ool.

waa la naqliyay ✓

m.dh Meel bannaan oo aan lahayn geedo dhaadheer, caws iyo nagaarse leh.

waa la naqliyay ✓

m.dh Meel bannaan oo aan lahayn geedo dhaadheer, caws iyo nagaarse leh.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] desert, barren ~ empty country, scorched earth

waa la naqliyay ✓

-ah: (adj) tired (taayridh); fatigued; exhausted

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) mid aad u rafaadsan oo gaajo, oon iyo daal qaba.

2

kax-da: (magac, dhedig, keli) meel bannaan oo aan aqallo iyo dhir midna lahayn. Kax bannaan buu reerkii ku furay. Dh: lamadegaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: desert, barren ~ empty country, scorched earth

2

lx: kax

3

pd: (-da)

4

ps: n1-f-col

5

key: kax

waa la naqliyay ✓

1

(Lax-da)

2

1. Neef ido ah oo dheddig.

3

2. Laxlaha rugtiisa.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-xo, m.l) 1. Neef ido ah oo curtay. 2. Meesha xoonku ku hoydo oo ilmaha gashado.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-xo, m.l) 1. Neef ido ah oo curtay. 2. Meesha xoonku ku hoydo oo ilmaha gashado.

waa la naqliyay ✓

f. n. ewe, female sheep

waa la naqliyay ✓

/laaks/ (adj) dabacsan (si dabacsan wax u fulin).

waa la naqliyay ✓

-da: (n) female sheep; ewe (yuu); sheep (shiip)

waa la naqliyay ✓

1

(I) Pecora in lattazione;

2

(E) Suckling Ewe

3

(S) LAX (S. g.: Laḥ)

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) neef ido ah oo dhedig.

2

lax -da: (magac, dhedig, keli) dhoobo yar oo kuusan oo xuunku gidaarrada ku nabo si uu ugu dhalo; dibirlaxlaha rugtiisa.

waa la naqliyay ✓

1

cf: adhi ~ ari; Opp: wan

2

de: ewe, female sheep

3

lx: lax

4

pd: (-da)

5

ps: n1-f

6

key: lax

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-xay, -xtay; -nixi) 1. Cabsi iyo welwel kedis ah dareemid. 2. U n.: qof wax wanaagsan la jeclaysasho iyadoo laga xanunsanayo dhib haysata.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-xay, -xtay; -nixi) 1. Cabsi iyo welwel kedis ah dareemid. 2. U n.: qof wax wanaagsan la jeclaysasho iyadoo laga xanunsanayo dhib haysata. m.f.dh, nixid.

waa la naqliyay ✓

v. be startled, frightened; feel sorry, sad, aggrieved, regretful, timid

waa la naqliyay ✓

-ay / day: (v) 1, become afraid; scare (iskeer), be frightened (fareeyt'enidh), panic (paanik)-, shock (shook). 2. feel pity or sorrow

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dareen cabsi ah oo degdeg ah dareen: argagax oo naftaada u sas. Adoon arkayn haddi meel haw lagaaga yidhaa nax.

2

nax: (fal) naxariisi ha ku gasho oo dabacsanaan muuji. Agoonka u nax.

waa la naqliyay ✓

1

de: be startled, frightened; feel sorry, sad, aggrieved, regretful, timid

2

lx: nax

3

pd: (naxay)

4

ps: v1=intr

5

key: nax

waa la naqliyay ✓

1

(Qax-a)

2

Degdeg cabsi leh oo meel looga guuro, looga cararo.

waa la naqliyay ✓

1

qax¹: m.l Guuriitaan meel si degdeg ah looga cararo cabsi awgeed.

2

qax²: f.mg1 (-xay, -xday; qaxi/qixi) Cabsi awgeed meel si degdeg ah uga guurid.

waa la naqliyay ✓

1

qax¹: m.l Guuriitaan meel si degdeg ah looga cararo cabsi awgeed.

2

qax²: f.mg1 (-xay, -xday; qaxi/qixi) Cabsi awgeed meel si degdeg ah uga guurid. m.f.dh, qixid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [abstract] flight, escape, evacuation

2

qax v. evacuate (an area), run away, flee, emigrate

waa la naqliyay ✓

-ay/day/een/nay: (v) flee (filii); run away from danger; run for one's life; take to flight

waa la naqliyay ✓

1

(fal) meel dhibaato ka jirto baqo ama cabsi uga guur. Meesha daad baa qarqiyee ka qax.

2

qax-a: (magac, lab, keli) geeddi la guuro cabsi iyo mushkilad jirta darteed. Qax rafaad badan ayay Soomaalidu gaxday. Dh: qaxootiyid.

waa la naqliyay ✓

Aan gef iyo laaxin lahayn; qalad la'.

waa la naqliyay ✓

1

sax¹: m.l.kh S. ah: wax aan qalad ahayn.

2

sax²: f.g1 (-xay, -xday) Wax qalad ka bixin.

waa la naqliyay ✓

1

sax¹: m.l.kh S. ah: wax aan qalad ahayn.

2

sax²: f.g1 (-xay, -xday) Wax qalad ka bixin. m.f.dh, saxid.

waa la naqliyay ✓

Accurate

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [abstract] (adj.): correctness, the right way; correct, exact

2

sax v. correct, check

waa la naqliyay ✓

1

-ah: (adj) correct (ko-rakt), accurate (aku-reeyt); exact (ig-sakt); perfect (peer-fakt)

2

sax -ayday: (v) correct (ko-rakt); make corrections or perfection; rectify (rek-ti-faay); set right; straighten out

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ha khaldin; khalad ka bi'i, toosi oo laaxinka ka tir. Dh: sug, hagaaji.

2

sax (fal): imtixaan inta khalad ku jira eeg.

3

sax: (tilmaame) aan gef iyo laaxin lahayn; khalad la'aan; aan qaldanayn. Dh: dhab, run. Li: qalad.

waa la naqliyay ✓

(qodob) ku daba karma magacda dhedig ee ku dhammaada shibbanayaasha b, f, g, n, r, sh, iyo j si uu u noqdo wax la isla garanayo. Xarafka 't' ee qodobkan wuxuu isu beddelaa 'd' markuu raaco magacyada lab oo ku dhammaada d, c, x, h, y iyo (/') hamsa. Marka la raaciyo magac ku dhammaada xarafka 'l' labadaa xaraf waxay isu beddelaan 'sh'.

waa la naqliyay ✓

1

de: T [letter of the Somali alphabet] Voiceless dental stop or plosive

2

initial: t

3

lx: ta'

4

pd: (-da)

5

ps: n-f

6

key: ta'

waa la naqliyay ✓

Taas.

waa la naqliyay ✓

1

taa¹: mu.ti.dh (kuwaas, w) Magacuyaal tilmaame oo dhaddig, oo wax qofka hadlaya ka fog oo farta la isugu fiiqayo lagu tilmaansado. Tu. “taa soo socota waa Hodan”. la-mid: taas¹

2

taa²: (-taa) dk.ti.dh la-mid: taas².

3

taa³: (-taa) dk.lh.dh la-mid: taada².

waa la naqliyay ✓

mu.ti.dh (kuwaas, w) Magacuyaal tilmaame oo dhaddig, oo wax qofka hadlaya ka fog oo farta la isugu fiiqayo lagu tilmaansado. Tu. Taa soo socota waa Hodan. la-mid: taas.

waa la naqliyay ✓

(pronoun) for that ~ taas, saas. Ex: taa darteed; for that reason

waa la naqliyay ✓

(magac'uyaal) wax dhedig oo wax kaa fog. fartana lagu fiiqayo lagu tilmaansado. Taa sii jeedda la hadal. Dh: taas. Wa: kuwaa, kuwaas.

waa la naqliyay ✓

1

(Tab-ta)

2

Aqoon gaar ah oo waaya'aragnimo lagu soo bartay oo hawl ama cayaar ama wax kale oo adag qabashadooda fududaysa; hab;

3

2. Sir; dhagar; xeelad; khatal.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-bo, m.l) 1. Xeelad wax lagu qabto. 2. Hab; nidaam; qaab. 3. Caano lo'aad oo caloosha ku adkaada oo aan si fiican loo matagi karin.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-bo, m.l) 1. Xeelad wax lagu qabto. 2. Hab; nidaam; qaab. 3. Caano lo'aad oo caloosha ku adkaada oo aan si fiican loo matagi karin.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. tactic; trick; cunning; skill; skills

2

tab v. come to know, realize

waa la naqliyay ✓

/taab/ (n) lifaaq maro ama warqad ah oo shay lugu dhejiyo (sida lifaaqa yar ee shaatiyada kulleetiga uga dhagan).

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (n) strategy (istaraa-ta-ji); tactics (taak-tikis); plan (palaan); politics (polo-tikis) ~ khiddad, sir, xeelad

2

tab -ay / tay: (v) miss (mis); feel the lack or loss of. Ex: ma i tabtay? did you miss me? ~teb

waa la naqliyay ✓