taqal — Macnaha & Turjumaada

-ka: (magac, lab, keli) gudaha markabka ama doonnida. Tagalka ayey biyo u galeen markabkii.

waa la naqliyay ✓

1

(Aqal-ka)

2

Dhis dadku dhexdiisa dego oo ku noolaado; guri; hooy; min; minan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Dhis dadku dhexdiisa dego oo ku noolaado; guri; hooy; min.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Dhis dadku dhexdiisa dego oo ku noolaado; guri; hooy; min.

waa la naqliyay ✓

m. n. house, hut

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) house (hows); home

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhismo dadku dhexdiisa dego oo ku noolaado; dhisme aadanahu ku dhex noolyahay, gabbaad na uga ah dhaxanta, roobka iyo milicda. Aqal waa ka aakhiro. Dh: guri, hoy. daar, baro, min.

waa la naqliyay ✓

1

de: house, hut

2

lx: aqal

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: aqal

waa la naqliyay ✓

1

v., present habitual: it [fem.] is (situated / located) there

2

taal v., neg., present habitual: it [fem.] is not there

3

taal v., subject case, present habitual: it is it [fem.] that is there

4

taal v., sg., present habitual: you are (situated / located) there

waa la naqliyay ✓

-taallay: (v) [with proposition ku] situate (si-tiweeyt); locate (lo-keeyt); used with feminine nouns ~ tiil. Ex: sheeg meesha ay ku taal? tell me where it is situated [located]?

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xeer soo jireen ah. Dh: xeer.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Baqal-ka, Baqa-sha) Gammaanka jaad ka mid oo geenyada iyo dameerku iska dhalaan.

2

2. (Baqal-ka) Cagcagaarka la cuno mid ka mid ah; bagal.

waa la naqliyay ✓

1

baqal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Gammaan lab oo ay dameer iyo geenyo iska dhaleen. 2. la-mid: bagal.

2

baqal²: m.dh (-qlo, m.l) Gammaan dheddig oo ay geenyo iyo dameer iska dhaleen.

waa la naqliyay ✓

1

baqal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Gammaan lab oo ay dameer iyo geenyo iska dhaleen. 2. la-mid: bagal.

2

baqal²: m.dh (-qlo, m.l) Gammaan dheddig oo ay geenyo iyo dameer iska dhaleen.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] mule

waa la naqliyay ✓

-baqasha: (n) mule (miyuul). Ex: baqashu waa dhasha dameer lab ah iyo faras dhedig ah; the mule is offspring of a male donkey and a female horse

waa la naqliyay ✓

1

(I) Mulo, femmina;

2

(E) Female Mule

3

(S) BAGKAS (S. c. m.: Bagàs)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) labka jaad gammaanka ka mid ah dameerka ka dheer faraskana ka gaaban oo xoog badan loona adeegsado gaadiid ahaan. baqal -sha: (magac, dhedig, keli) jaad ka mid ah gammaanka dabjoog ah oo ay iska dhaleen geenyo iyo dameer ama faras iyo dameer oon tarmin. Baqali ma dhasho wax dhalana ma doonto. Baqal fardo ladaaqaday faras ayey ismoodaa, geenyo.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: mule

3

lx: baqal

4

pd: (-ka ~ /sha Pl: buquul (/sha))

5

ps: n2-m, n1-f, n8-m

6

key: baqal

waa la naqliyay ✓

بَعْلِ، ابْنِ الْفَرَسِ مِنْ الْحِمَارِ

waa la naqliyay ✓

1

(Jaqal-ka)

2

Daanka hoostiisa; (ama jiqil)

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Daanka dadka xaggiisa hoose. la-mid: jiqil.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Daanka dadka xaggiisa hoose. la-mid: jiqil.

waa la naqliyay ✓

m. n. area underneath the chin; angle of the jaw

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) cheek (jiik); jaw (joo) ~ daan

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) daanka hoostiisa. Wa: jaqlaha.

waa la naqliyay ✓

1

a: jiqil

2

de: area underneath the chin; angle of the jaw

3

lx: jaqal

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: jaqal

waa la naqliyay ✓

1

1. (Maqal-ka) a) Hawsha dheguhu qabtaan; kartida dheguhu wax ku dareemaan. b) Qoldhob yar oo wax lagu rito, badanaa lacagta; khaanad.

2

2. (Maqa-sha) Dhasha yaryar oo ariga.

waa la naqliyay ✓

1

maqal¹: m.l 1. Awood dheguhu wax ku dareemaan. 2. la-mid: maaqal (1) Khaanad ku samaysan armaajo, miis iyo wixi lamida oo wax lagu rito. 3. Dixiri yaryar oo digada xoolaha ka dhasha; maqli.

2

maqal²: m.dh.u Ubadka ariga.

3

maqal³: f.g1 (-qlay, -qashay; -qli) Shanqar iyo wixi lamida dhegaha ku dareemid.

waa la naqliyay ✓

1

maqal¹: m.l 1. Awood dheguhu wax ku dareemaan. 2. la-mid: maaqal (1) Khaanad ku samaysan armaajo, miis iyo wixi lamida oo wax lagu rito. 3. Dixiri yaryar oo digada xoolaha ka dhasha; maqli.

2

maqal²: m.dh.u Ubadka ariga.

3

maqal³: f.g1 (-qlay, -qashay; -qli) Shanqar iyo wixi lamida dhegaha ku dareemid. m.f.dh, maqlid.

waa la naqliyay ✓

1

v. hear, listen to

2

maqal vl. n. hearing, auditory sense, faculty ~ power of hearing

3

maqal m. n. drawer (for money), cash register

4

maqal [feminine] n., [collective] young sheep and goats

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) hearing (hiyiring)-, listening (lisining)-, sense of hearing ~ maqlid-da

2

maqal -ay / maqashay: (v) listen (li-sin); hear (hi-yar); heed (hiidh)-, pay attention ~ dhagayso

3

maqal -ka: (n) till (tiil); cash drawer; compartment for money

4

maqal -maqasha: (n) kids (kidhis); young animals, especially baby goats or sheep ~ waxaro, naylo

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cod ama jabaq dhegaha u fur oo dhugo. Maqal waxan ku leeyahay. Dh: dhegeyso.

2

maqal: (fal) wax lagu yidhaahdo yeel oo siduu yahay u fuli. Magal waxa uu aabbahaa ku leeyahay oo waanadiisa yeel. Dh: oggolow, fuli, yeel. Li: did.

3

maqal -ka: (magac, lab, keli) awood ilaahay dhegaha geliyay oo ah in jabaqda dibadda ka socota ay dareento dabadeed u gudbiso maskaxda si loogu beddelo falcelis. Li: dhegala'aan.

4

maqal -ka: (magac, lab, keli) nooc dirxiga ka mid ah oo lagu xajiimoodo. Maqalka waa lagu caarooda. Dh: xajiimaale.

5

maqal -ka: (magac, lab, keli) khaanad la soo jiido oo uu miis leeyahay ama gidaar ku samaysa oo wax lagu gurto. Maqalka miiskaaga xidho kolkaad baxaysid. Dh: khaanad, makhal.

6

maqal -sha: (magacwadareed) dhasha yaryar ee adhiga. Magaleey warlaay ma laguu warramay

waa la naqliyay ✓

سمع

waa la naqliyay ✓

v. duplicate, copy

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax ka soo baxa geedaha marka uu roob fiicani ku da'o. Naqal soo gal ah ayaa todobaadkan jira.

waa la naqliyay ✓

1

a: naqil

2

de: duplicate, copy

3

lx: naqal

4

pd: (naqlay)

5

ps: v1=

6

key: naqal

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-hlay, -hashay; -hli) Wax isku dayid.

waa la naqliyay ✓

v. try, attempt, have the power to do something

waa la naqliyay ✓

(fal) haleel, ku fillow oo awood u lahaw, u babacdhig iyo karti ku dabool. Dh: haleel.

waa la naqliyay ✓

1

de: try, attempt, have the power to do s.t.

2

initial: t

3

lx: tahal

4

pd: (tahlay)

5

ps: v1=

6

xe: She attempted to do the work.

7

xv: Waxay tahashay inay shaqada qabato.

8

key: tahal

waa la naqliyay ✓

1

(Talal-ka)

2

Jibaad; madaar; taah.

waa la naqliyay ✓

1

talal¹: m.l Taah.

2

talal²: f.mg1 (-alay, -ashay) Nafley taahid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. moan, groan

2

talal v. moan, groan

waa la naqliyay ✓

name-m moan, groan. Syn: Dalal

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xanuun ama dhib dartood la jibaad.

2

talal -ka: (magac, lab, keli) aadaar cod hoose oo damaq iyo dareen keeno. Dh: taah.

3

talal -ka: (magac, lab, keli) buuxdhaaf iyo badnaan. Togaggeenna gaaxdiyo biyaha talalayee muuqda.

waa la naqliyay ✓

1

(Tawal-ka)

2

Welwel; walbahaar.

waa la naqliyay ✓

1

tawal¹: m.l Welwel, walbahaar.

2

tawal²: f.mg1 (-alay, -ashay) Walwalid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [abstract] worry, anxiety

2

tawal [inchoative] v. worry, be ~ get anxious

waa la naqliyay ✓

1

(fal) walaac oo walbahaar. Tawal ayaan kaa dareemayaa

2

tawal-ka: (magac, lab, keli) welwel iyo walbahaar.

waa la naqliyay ✓

1

(Waqal-ka)

2

1. Daruur biyo la culus.

3

2. Roobka laftiisa.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Daruur biyeysan. 2. Roob.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Daruur biyeysan. 2. Roob.

waa la naqliyay ✓

m. n. rain-cloud; rain

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) roobka laftiisa.

2

waqal-ka: (magac, lab, keli) daaruur inay da'do u dhaw oo biyo la cuslaatay. Waqal da'ay sidiisii miyaan idin waraabsiiyay. Dh: daruur, fad.

waa la naqliyay ✓

1

cf: daruur; roob

2

de: rain-cloud; rain

3

initial: w

4

lx: waqal

5

pd: (-ka)

6

ps: n2-m

7

key: waqal

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Doonyaha safarrada dhaadheer gala tan ugu weyn oo qaadi karta kun jawaan iyo ka badan. la-mid: baqaalad, baqlad.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Doonyaha safarrada dhaadheer gala tan ugu weyn oo qaadi karta kun jawaan iyo ka badan. la-mid: baqaalad, baqlad.

waa la naqliyay ✓

1

(Dadqal-ka)

2

Nin dadka qasha oo hilibkiisa cuna.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Nin hilibka dadka cuna.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] cannibal; ogre

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) cannibal (kaanibal) ~ dadcun

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof ama dugaag, hilibka dadka ku nool. Dadqal looma gurguurto.

waa la naqliyay ✓

1

de: cannibal; ogre Lit: human slaughter

2

lx: dadqal

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m-cmp

5

key: dadqal

waa la naqliyay ✓

1

(Hanqal-ka)

2

Oogada dadka qaarkeeda kore oo hore oo madaxa iyo caloosha u dhexeeya; laab.

waa la naqliyay ✓

m.l Qaarka sare ee dadka inta madaxa iyo caloosha u dhexeysa. la-mid: hangal¹.

waa la naqliyay ✓

m.l Qaarka sare ee dadka inta madaxa iyo caloosha u dhexeysa. la-mid: hangal.

waa la naqliyay ✓

m. n. chest (body from the abdomen to the chin)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) oogada inta sare ee madaxa iyo caloosha u dhaxaysa. Libaaxii kolkuu i arkay ayuu hanqalka la kacay. Dh: xabbadka, laab.

2

hanqal -ka: (magac, lab, keli) dhawaaqa onkodku sameeyo.

waa la naqliyay ✓

1

cf: laab

2

de: chest (body from the abdomen to the chin)

3

lx: hanqal

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: hanqal

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) 1. la-mid: maqal 1 (2). Khaanad ku samaysan armaajo, miis iyo wixi lamida oo wax lagu rito. 2. Findoob.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) 1. la-mid: maqal¹: (2). Khaanad ku samaysan armaajo, miis iyo wixi lamida oo wax lagu rito. 2. Findoob.

waa la naqliyay ✓

m. n. drawer (for money), cash box

waa la naqliyay ✓

1

a: maqal

2

de: drawer (for money), cash box

3

lx: maaqal

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: maaqal

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: maqaalad.

waa la naqliyay ✓

m. n. article in a newspaper ~ magazine

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) article (aar-tikal); article of a publication; column (kolam); essay (esee);

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qoraal dheer oo mawduuc gaar ah ku saabsan oo falanqayn iyo sharraxaad badani la socoto oo qalabka warbaahinta lagu daabaco. Dh: maqaalad.

waa la naqliyay ✓

1

a: maqaalad (da) [n1-f], maqaalo (/da) [n6-f]

2

bw: Arabic

3

de: article in a newspaper ~ magazine

4

lx: maqaal

5

pd: (-ka)

6

ps: n2-m

7

key: maqaal

waa la naqliyay ✓

1

qalqal¹: m.l la-mid: khalkhal¹.

2

qalqal²: f.mg1 (-alay, -ashay) la-mid: khalkhal².

waa la naqliyay ✓

1

(Shaqal-ka)

2

1. Xaraf keligi lagu dhawaaqi karo oo intii la doono la jiidi karo, sida a, e, i, o, u; xarako.

3

2. Waxa wax loogu dardaro inay qurux u kordhiyaan; sharrax; dahaar.

waa la naqliyay ✓

1

shaqal¹: m.l (shaqallo, m.dh) Sharrax lagu qurxiyo weelasha, albaabada, dariishadaha iyo wixi lamida.

2

shaqal²: m.l (shaqallo, m.dh) (naxwe) Xaraf keligii lagu dhawaaqi karo oo intii la doono la jiidi karo; shaqalladu waxay ka dhashaan hawo soo marta marinka codka iyagoo aan waxba celinin. Tusaale: “a, e, i, o, u, aa, ee iyo wixi lamida”. Sh. culus: shaqallada Soomaaliyeed iyagoo ah 10 (5 gaagaaban iyo 5 dhaadheer) ayaa haddana midkiiba uu yeelan karaa laba cod: mid “culus” sida “dųul” (oo ah duullaan u bixid) iyo mid “fudud” sida “duul” (oo ah haadid).

3

shaqal³: f.g1 (-qlay, -qashay) 1. Wax shaqal ku qurxin. 2. Xuruuf carabi ah xarako u yeelid. 3. Dhiil, haruub iyo wixi lamida maro ku dahaarid.

waa la naqliyay ✓

1

shaqal¹: m.l (-llo, m.dh) Sharrax lagu qurxiyo weelasha, albaabada, dariishadaha iyo wixi lamida.

2

shaqal²: m.l (-llo, m.dh) (naxwe) Xaraf keligii lagu dhawaaqi karo oo intii la doono la jiidi karo; shaqalladu waxay ka dhashaan hawo soo marta marinka codka iyagoo aan waxba celinin. Tusaale: a, e, i, o, u, aa, ee iyo wixi lamida. Sh. culus: shaqallada Soomaaliyeed iyagoo ah 10 (5 gaagaaban iyo 5 dhaadheer) ayaa haddana midkiiba uu yeelan karaa laba cod: mid 'culus' sida 'dųul' (oo ah duullaan u bixid) iyo mid 'fudud' sida 'duul' (oo ah haadid). m.f.dh, shaqlid.

3

shaqal³: f.g1 (-qlay, -qashay) 1. Wax shaqal ku qurxin. 2. Xuruuf carabi ah xarako u yeelid. 3. Dhiil, haruub iyo wixi lamida maro ku dahaarid. m.f.dh, shaqlid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. vowel {grammar} a, e, i, o, u

2

shaqal m. n. decoration, embellishment

3

shaqal v. adorn, decorate; add a vowel (in Arabic script)

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) [plural shaqalada] vowel (vaawal); Ex: shaqalada afka Soomaaliga waa: A, E, I, O, U,; the vowels of the Somali alphabet are: a, e, i, o, u,

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax ku qurxi oo korka kaga tol ama kaga dheji ama kaga xaradh; shaqal u yeel.

2

shaqal -ka: (magac, lab, keli) wax, wax kale dushiis lagu qurxiyo, lagu duhaadho; marada weelka dusha lagaga tolo. Shaqal ayaa lagu tolay caagadii biyaha si ay u qaboojiso biyaha.

3

shaqal -ka: (magac, lab, keli) farta alifba'deeda intooda wax lagu xarakeeyo oo ku codaynta shibbanayaasha rogroga oo labada dhinacba ka гааса, midkood; shaqallada alifba'da far Soomaaligu waxay ka koobmaan shaqallo gaaggaaban: a, e, i, o, u, shaqallo dhexe: 'aw; ay; ey; ow; oy' iyo shaqallo dhaadheer: 'aa, ee, ii, oo, uu'; waxayna dhammaantooda cayn ahaanta u sii kalabbaxaan, kuwo lab, kuwo dheddig iyo kuwo bohon ah oo aan cayn lahayn.

waa la naqliyay ✓

حركة

waa la naqliyay ✓

(fal) dhaqaaladarree oo ha tashiilin. Tabqasaa la raacshiyo in ay tacabkhasaaraan e.

waa la naqliyay ✓

1

(Tacaal-ka)

2

(la tacaal) Qof ama wax kale oo dhaawac xuni gaarey ama cudur halis ahi ku dhacay, oo degdeg wax looga qabto; gargaar degdeg ah.

waa la naqliyay ✓

1

tacaal¹: m.l la-mid: tacaalid.

2

tacaal²: f.mg1 (-aalay, -aashay) La t.: qof buka caafimaadkiisa ku dadaalid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-aalay, -aashay) La t.: qof buka caafimaadkiisa ku dadaalid. m.f.dh, tacaalid.

waa la naqliyay ✓

m. n. medical treatment ~ aid

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) (la ~) qof ama wax kale oo dhaawac culusi gaadhay oo xaaladdiisa degdeg wax looga qabto. Dh: gurmad.

waa la naqliyay ✓

1

de: medical treatment ~ aid

2

initial: t

3

lx: tacaal

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: tacaal

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) habsamayska kabadhada khaanadahooga wax lagu gurto. Dh: ferded.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Wadiiqo yar oo isku xirta laba waddo oo is barbarsocda.

waa la naqliyay ✓

name-m post, mast (of a boat)

waa la naqliyay ✓

name-m nice, admirable

waa la naqliyay ✓

m.l.kh 1. T. ah: qof nacas ah. 2. T. ah: qof aad u tabar yar.

waa la naqliyay ✓

1

v., sg., present habitual: you know / she knows

2

taqaan v., sg., neg., present habitual: you don't know / she doesn't know

3

taqaan v., subject case, present habitual: it is she who knows

waa la naqliyay ✓