tap

/teyp/ (n) 1. cajalad (n) 2. galool xarig ah, sida badan wax layskula xiro (n) 3. sharooto galoolan (sharooto). (v) 4. duubid, cajalad ama filin (v) 5. xirid; dhuujin oo xarig iwm lugu dhuujiyo.

tape, n.f. - dharbaxada; feedh ku dhufashada; meesha qasabad laga xidho ama laga furo

tapé, adj. - si fiican loo garaacay

/traap/ (n) 1. dabin (n) 2. shir-qool (dabin-qool, sida qof dabin loo qoolo) (n) 3. gaari-faras (gaariga faraska lugu jiido) (infl) (n) 4. afka (af) (v) 5. dabin-ku dhicid (dabin galid) (v) 6. khatalid; khatalmid. trapper/traapar/ (n) dabin-dhige (dabin-yahan, siiba qofka dabinka ku ugaarta).

n., (a snare) dabin, -ki; v.tr., dab.

-ta

(naxwe) Labada qodob oo dhabta ah oo qodbaha kale ka farcamaan midkood (midka kale waa -ka); waxaa ka farcama -da iyo -sha. Waxaa qaata magacyada dheddig oo ku dhammaada B, F, G, N, R, S.

ta¹: mu.ti.dh kuwa, w Magacuyaal tilmaame oo dhaddig, oo wax ama cid hadlaha u dhow lagu tilmaansado. Tusaale: “Ta timid waa Caasho”. la-mid: tan¹

ta²: (-ta) q.dh Qodob magaca dhaddig dib looga qodbo si looga dhigo wax cayiman. Xarafka “t” ee qodobkan wuxuu isu beddelaa “d” markuu raaco magacyada lab oo ku dhammaada d,c,x, h, y, iyo (') hamsa. Markii la raaciyana magac ku dhammaada xarafka “l” labadaa xaraf waxay isu beddelaan “sh”. Tusaale: “ul+ta-> usha, bad+ta> badda”.

ta¹: mu.ti.dh (kuwa, w) Magacuyaal tilmaame oo dhaddig, oo wax ama cid hadlaha u dhow lagu tilmaansado. Tusaale: Ta timid waa Caasho. la-mid: tan.

ta²: (-ta) q.dh Qodob magaca dhaddig dib looga qodbo si looga dhigo wax cayiman. Xarafka 't' ee qodobkan wuxuu isu beddelaa 'd' markup raaco magacyada lab oo ku dhammaada d, c, x, h, y, iyo (') hamsa. Markii la raaciyana magac ku dhammaada xarafka 'l' labadaa xaraf waxay isu beddelaan 'sh'. Tusaale: ul+ta -> usha, bad+ta> badda.

(magac'uyaal) tilmaame oo dhedig oo wax ama cid hadlaha u dhow lagu tilmaansado. Dh: tan. Wa: kuwa.

ta, adj. poss. - lahaan dhadig ah

/kaap/ (n) 1. koofiyad (koofi badanaa food leh) (n) 2. dabool; fur (v) 3. daboolid; aabburid (v) 4. ka roonaan (ka saramarid).

/kaap/ (n) 1. koofiyi food dheer leh. 2. haruub, dobool.

cap, n.m. - dhul badda gashan.

m., koofiyad, -di.

/gaap/ (n) 1. meel-bannaan, dalool (n) 2. farqi, dhextaal

Fantax

n., (deep, between two rocks) bohol, -shi; (an opening) dilaac, -i; gap in the front teeth, fanax, -hi.

wareeg

n., dhab, -ti.

lap, v.tr., (lick up) raq,

Khariidad

Khariidad

/maap/ (n) khariidad, maab.

n., warqadda dunidu ku sawiran tahay.

/naap/ (n) hurdo gaaban (indha-guduudsi).

n., (nipple) ib, -ti.

/raap/ (n) shanqar (siiba shanqarta garaaca).

v.tr., (snatch away) da', ka qaad, ka dhifo.

Dheecaan

/saap/ (n) 1. dheecaanka dhirta(v) 2. daciifin (baabi'in, wax qofka awooddiisa ama kartidiisa daciifiya) (infl) 3. nacas (qof doqon ah).

dheccaan (geed)

n., dheecaan, -ki, dhacaan.

(qodob) ku daba karma magacda dhedig ee ku dhammaada shibbanayaasha b, f, g, n, r, sh, iyo j si uu u noqdo wax la isla garanayo. Xarafka 't' ee qodobkan wuxuu isu beddelaa 'd' markuu raaco magacyada lab oo ku dhammaada d, c, x, h, y iyo (/') hamsa. Marka la raaciyo magac ku dhammaada xarafka 'l' labadaa xaraf waxay isu beddelaan 'sh'.

de: T [letter of the Somali alphabet] Voiceless dental stop or plosive

initial: t

lx: ta'

pd: (-da)

ps: n-f

key: ta'

Taas.

taa¹: mu.ti.dh (kuwaas, w) Magacuyaal tilmaame oo dhaddig, oo wax qofka hadlaya ka fog oo farta la isugu fiiqayo lagu tilmaansado. Tu. “taa soo socota waa Hodan”. la-mid: taas¹

taa²: (-taa) dk.ti.dh la-mid: taas².

taa³: (-taa) dk.lh.dh la-mid: taada².

mu.ti.dh (kuwaas, w) Magacuyaal tilmaame oo dhaddig, oo wax qofka hadlaya ka fog oo farta la isugu fiiqayo lagu tilmaansado. Tu. Taa soo socota waa Hodan. la-mid: taas.

(pronoun) for that ~ taas, saas. Ex: taa darteed; for that reason

(magac'uyaal) wax dhedig oo wax kaa fog. fartana lagu fiiqayo lagu tilmaansado. Taa sii jeedda la hadal. Dh: taas. Wa: kuwaa, kuwaas.

(Tab-ta)

Aqoon gaar ah oo waaya'aragnimo lagu soo bartay oo hawl ama cayaar ama wax kale oo adag qabashadooda fududaysa; hab;

2. Sir; dhagar; xeelad; khatal.

m.dh (-bo, m.l) 1. Xeelad wax lagu qabto. 2. Hab; nidaam; qaab. 3. Caano lo'aad oo caloosha ku adkaada oo aan si fiican loo matagi karin.

m.dh (-bo, m.l) 1. Xeelad wax lagu qabto. 2. Hab; nidaam; qaab. 3. Caano lo'aad oo caloosha ku adkaada oo aan si fiican loo matagi karin.

f. n. tactic; trick; cunning; skill; skills

tab v. come to know, realize

/taab/ (n) lifaaq maro ama warqad ah oo shay lugu dhejiyo (sida lifaaqa yar ee shaatiyada kulleetiga uga dhagan).

-ta: (n) strategy (istaraa-ta-ji); tactics (taak-tikis); plan (palaan); politics (polo-tikis) ~ khiddad, sir, xeelad

tab -ay / tay: (v) miss (mis); feel the lack or loss of. Ex: ma i tabtay? did you miss me? ~teb

Tattica

Tact

(fal) xasuuso inuu kaa maqan yahay; maxaa kaa magan dareen. Dh: teb.

tab: (fal) dhaaf oo tallow; mar oo hore u soco. Tab intaan albaabka lagaa xidhin. Dh: teb.

tab: (fal) cid kale, sir; farsamo kula dhaqan.

tab-ta: (magac, dhedig, keli) xeelad farsamo oo wax lagu qabto ee shaqada hagaajisa, ee lagu qiyaaso aqoon lagu kasbado waayo aragnimo. Tabta aqalada loo dhiso ayuu soo bartay. Dh: hab, nidaam, qaab, xeelad, xirfad.

Xeelad waayo-arag.

حيلة

tac, (tac au tac), n.m. - jawaabid dagdag an

(Taf-ta)

1. (maro, ...) Dacal; fay.

2. Bowdo; tar.

taf¹: m.dh (-fo, m.l) 1. Maro dacalkeed. 2. Bowdada inteeda hoose.

taf²: f.g1 (-fay, -ftay) 1. Meel aan sallaan loo fuulo lahayn korid. 2. Cid turunturreyn.

taf¹: m.dh (-fo, m.l) 1. Maro dacalkeed. 2. Bowdada inteeda hoose.

taf²: f.g1 (-fay, -ftay) 1. Meel aan sallaan loo fuulo lahayn korid. 2. Cid turunturreyn. m.f.dh, tafid.

f. n. thigh

taf [feminine] n. fringe, edge (of garment)

taf v. climb (up), scale

-ay / tay: (v) climb (kaleem)-, ascend (a-sendh) ~ kor. Ex: buurta taf; climb the mountain.

taf: -ta: (n) edge (eej); fringe (firiij), frill (firiil)-, border (boor-dher)-, margin (maar-jin) ~ faraq, dacal

(fal) meel kore afarta addin ku kor.

taf -ta: (magac, dhedig, keli) dacalka hoose ee marada. Maradu inta badan taftay ka jeexantaa. Dh: xayn, dacalka, fay.

taf-ta: (magac, dhedig, keli) qayb ka mid ah jidhka dadka oo ah bowdyaha xagooda debadda xiga. Orod buu labada tafood xaytay Dh: bawdo, tar.

(Tag-ga)

1. Aroos lala tago; guur; kaxaysasho.

2. Ayaan; cawo; nasiib; qadan; buruud; bili; doobir.

tag¹: m.l/dh 1. Guur. 2. Nasiib.

tag²: f.g/mg1 (-gay, -gtay; -tegi) 1. (f.g) Cid meel aadid. 2. (f.mg) Ka t.: wax dayn ama dhaafid. 3. (f.mg) Kala t.: cid wax kala baxsasho; kala bixid. 4. (f.mg) U t.: u imaansho; la kulmid; nin naag u galmoosho. 5. (f.mg) Ku t.: meel la tagayo gaadiid u raacid; wax la qaatay ka samrid. 6. (f.mg) Ula t.: arrin iyo wixi lamida cid la kaashad. 7. (f.mg) Uga t.: wax cid ku dhaafid. 8. (f.mg.) La t.: qaadasho; wadasho; kaxaysasho; raacid.

f.g/mg1 (-gay, -gtay; -tegi) 1. (f.g) Cid meel aadid. 2. (f.mg) Ka t.: wax dayn ama dhaafid. 3. (f.mg) Kala t.: cid wax kala baxsasho; kala bixid. 4. (f.mg) U t.: u imaansho; la kulmid; nin naag u galmoosho. 5. (f.mg) Ku t.: meel la tagayo gaadiid u raacid; wax la qaatay ka samrid. 6. (f.mg) Ula t.: arrin iyo wixi lamida cid la kaashad. 7. (f.mg) Uga t.: wax cid ku dhaafid. 8. (f.mg.) La t.: qaadasho; wadasho; kaxaysasho; raacid. m.f.dh, tegid.

v. go (to); depart

tag m. n., [abstract] luck, fate, fortune (good ~ bad)

tag m. n., [collective] marriage kin, affinity ~ relationship brought by a marriage

/taag/ (n) 1. lifaaq yar oo warbixin ama aqoonsi loola jeedo, oo meel lugu dhajiyo (n) 2. dhuumashow (ciyaar carruureed) (v) 3. ku xirid (ku dhejin) (v) 4. daba-gelid (daba-raacid).

-ay / tay: (v) go away; leave (liiv); depart (di paart) Ex: iga tag: leave me alone —isku tag -a: (i) 1. gathering; assembly (a-sem-bli), congregation (kon-gi-rigeey-shin). 2. sexual intercourse

(fal) halkan ka dhaqaaq oo meel kale qabo.

tag: (fal) «ka ~» beretanka dheeree, ka mudh, dhaaf.

tag: (fal) (ka ~) cid meel ama wax jira, ka reeb oo ha ku darin.

tag: (fal) (ka ~) meel ama cid ka anbabbax, ka boqool, ka soco. Maanta ayuu laaska ka tegey.

tag: (ka ~) cid ama wax meel ku dhaaf; dhig oo dhaaf. Wuxuu ka tegey qalin iyo buug.

tag: (ka ~) ha xusin; ha sheegin. Markuu khudbadda akhriyayey, wuxuu ka tegey intii ugu fiicnayd.

tag: (ka ~) qof geeryooday iyo wixii la mid ah, reeb.

tag: (fal) (kala ~) walaxyo isu dhowaa, kala durug, kala fogow.

tag: (fal) (kala ~) ka guur, isfura, kala socda. Labdii isqaban waayaa, way kala tagaan.

tag: (fal) (la ~) qaado oo la dhaqaaq.

tag: (fal) (la ~) gabadh inaad guursato darteed u kaxayso; la bax. Gabadh aan raalli ahayn, lalama tago.

tag: (fal) (u ~) u imaw; la kulan.

tag: (fal) (u ~) jinsi kaa duwan, u galmoo.

tag-ga: (magac, lab, keli)) barako Ilaahay dadka qaarkood raaciyo oo wixii ay ka qaybqaataanba tarmo. Taggaaga ayaa wanaagsan. Dh: cawo, nasiib, ayaan, qadan, doobir.

m.l 1. Dun xariir ah oo maryaha lagu qurxiyo. 2. T. ah: qof aad u marqaansan ama u sarqaansan.

(tilmaame) wax soo dhergay oo buuxa. Tal ayaan joogaa oo ma rabo casho. Dh: tel.

tal-ka: (magac, lab, keli) talada iyo arrinta la isla gorfeeyo oo lagu heshiiyo. Talka way ku qaateen is raac oo tallaahiya e.

1. Qof ama wax dheddig oo qofka hadlaya u dhow oo farta la isugu fiiqayo (sida: tan i sii; gabadhii meeday? Waa tan; ...) kolka ay magac ku xiriirsan tahay oo tilmaan u tahay, waxay noqotaa tan.

2. (*) (Tan-ka) Kun kiilograam ama toban kiintaal culayskood.

-tan — Ereyga tan kolka uu tilmaanta yahay oo magac ka dabadhaco; kolka magac qodob lihi ka horreeyo, inta ta'-da la tuuro baa la isku gaabin karaa (sida: naagtatan = naagtaan; maradatan = maradaan; hashatan = hashaan).

tan¹: m.l 1. Culays dhan 1000 kg. 2. Mug.

tan²: mu.ti.dh (kuwan, w) Magacuyaal tilmaame oo dhaddig, oo wax qofka ha-dlaya u dhow oo farta la isugu fiiqayo lagu tilmaansado. Tu. “Tan meesha fadhidaa waa walaashay”.

tan³: (-tan) dk.ti.dh Dibkabe tilmaame oo magac dheddig dib looga qodbo oo wax qofka hadlaya u dhow oo farta la isugu fiiqayo lagu tilmaansado. Tusaale: “Tintan tayda ma aha”.

tan⁴: fk. Ilaa; T. ama taniyo: mar laga bilaabo; jeer laga gaaro. Tusaale: “Tan iyo intii uu halkaan yimid wuu bukay”.

tan¹: m.l 1. Culays dhan 1000 kg. 2. Mug.

tan²: mu.ti.dh (kuwan, w) Magacuyaal tilmaame oo dhaddig, oo wax qofka hadlaya u dhow oo farta la isugu fiiqayo lagu tilmaansado. Tu. Tan meesha fadhidaa waa walaashay.

tan³: (-tan) dk.ti.dh Dibkabe tilmaame oo magac dheddig dib looga qodbo oo wax qofka hadlaya u dhow oo farta la isugu fiiqayo lagu tilmaansado. Tusaale: Tintani way caddahay.

tan⁴: fk. Ilaa; T. ama taniyo: mar laga bilaabo; jeer laga gaaro. Tusaale: Tan iyo intii uu halkaan yimid wuu bukay.

deictic: this, these

tan m. n. ton

tan m. n., [abstract] capacity, volume; limit

tan num. unit of ten

/taan/ (v) 1. magdin (hab haraga xoolaha looga dhigo maqaar) (v) 2. madoobaansho ama kafee u ekaansho, cadceedda qorraxda darteed (n) 3. kafee khafiif ah (midab boor ah, oo aan tikh ahayn).

(pronoun) this (this); especially used to indicate feminine nouns. Ex: tan miyaad rabtaa; Do you want this one?

tan -ka: (n) ton (tan); 1. also called net ton, or short ton; equal to 2,000 pounds (907.18 kilogram) 2. long ton; equal to 2,240 pounds (1.016 metric tons or 1,016.05 kilograms)

(magac'uyaal) tilmaama qof dhedig oo meel qofka hadlaya la joogta ama u dhaw. Tan la hadal guriga ku jirta. Wa: kuwan.

tan -ka: (magac, lab, keli) kun kiiloo garaam ama toban kiintaal culayskood; 1000kg.

طاقة، هَذِهِ

-a: (magac, lab, keli) karidda dheriga marka uu furka tuuro.

1. (Tar-ka) a) Wax soo noqnoqod keena. b) Badasho; taran.

2. (Tar-ta) a) Bowdo. b) (xiddig) afqays.

tar¹: m.l 1. Mid ka mid ah godadka dayaxa oo u dhexeeya neefmadoobaha iyo majinta oo la rumaysanyahay qofka dhasha inuu yeesho taran badan. 2. la-mid: tarid.

tar²: m.dh 1. Magac xiddig; afqays. 2. Bow-do.

tar³: f.g/lg1 (-ray, -rtay) 1. Wax t./wax u t.: cid wax qabasho. 2. Wax badin.

f.g/lg1 (-ray, -rtay) 1. Wax t./wax u t.: cid wax qabasho. 2. Wax badin. m.f.dh, tarid.

vl: have the ability, affect; be of use ~ useful; assist; multiply, increase in numbers

tar vl. n. act of increasing ~ becoming numerous; having lots of descendants

tar [feminine] n. thigh

/tar/ (n) 1. daamur (laami) (v) 2. daamurin (laami marin).

-ay / tay: (v) [with proposition wax] help (hel-pi); give relief to; ease (ii-z) Ex: dawaddii wax ma ku tartay? did the medicine help you?