taluul

taluulan¹: f.mg1 (-lmay, -lantay) Boor, qiiq iyo wixi lamida wax kor isu taagay noqosho.

taluulan²: f.mg4 (-lnay, -lnayd) Boor, qiiq iyo wixi lamida wax kor isu taagay ahaansho.

m.f.dh eeg taluul².

qalluul¹: m.dh Qarsashada cid wax ay qaybinaysay wax ka qarsato.

qalluul²: f.mg1 (-uulay, -uushay) Cid qaybineysay wax ka qarsasho.

(fal) cid wax ay qaybineysay wax ka qarsasho.

qalluul -ka: (magac, lab, keli) qarsashada cid wax ay qaybinaysay wax ka qarsato.

-da: (magac, dhedig, keli) gacmo laad laadin uu kibir ku jiro. Qaluulo ayuu u joogsadaa saaxiibkaa.

m.l (muus.) Magaca la siiyo durbaannada (nasar) loo adeegsado ciyaar-ta nuumbiga.

(Tacluus-ta)

1. Xanuun-yaryar aan meel keliya qabane, oogadu wada dareento ama iska garato.

2. Xanuun; bugto;

3. Juucjuuc.

m.dh 1. Cudur, bugto. 2. Juucjuuc.

f. n., [abstract] misery; poverty; illness, general malaise

-ta: (magac, dhedig, keli) cudur saameeya dad ama duunyo isku deegaan ah. Dh: saxal. Li: caafimad.

a: dacluus

cf: xanuun

de: misery; poverty; [ext.] illness, general malaise

initial: t

lx: tacluus

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: tacluus

f.g/mg3 (-uushay, -uulatay) la-mid: xuluulo.

(fal) geedo dhexdood ama meel kale oo cidhiidhi ah dhex gal oo dhex jibaax oo gudaha u gal. Bakhaarka xaluulo oo xayawaanka iska eeg.

(Luul-ka)

Iniino kulkulucsan oo dhagaxdidib ama xaraar ah oo badanaa cad kolkolna midabyo kale leh oo aad qaali u ah; waxaa si yaab leh u sameeya lohodka qaarkiis: qalbacyada dhulmanta bahalku ku jiro baa waxaa soo dhexgala bahal kaloo yar ama iniin ciid ah ama wax kale; kolkaasaa bahalku si uu waxaan gudihiisa soo galay uga nabad galo, dhacaan qoyan oo xabag oo kale ah ku daboolaa oo kubbad kulucsan ka dhigaa; dabadeed kubbaddaa adkaata oo luul noqota; luulka la beero isaguna waa la mid: qalbacyada gudohooda baa uun wax loo geshaa oo dabadeed bahalku luul ka dhigaa.

luul: f.mg1 (luulay, luushay) Carrab calalinta ay carruurtu carrabka calaliso.

lųul: m.l.u Iniino kulkulucsan, sida dhagaxa u adag oo cad ama midab kale leh aadna qaali u ah, kuna dhex jira laba qalbac oo dhulman ah oo laga helo badda gudaheeda.

lųul: m.l.u Iniino kulkulucsan, sida dhagaxa u adag oo cad ama midab kale leh aadna qaali u ah, kuna dhex jira laba qalbac oo dhulman ah oo laga helo badda gudaheeda.

pr. n., [feminine] Lul, Lool

v. chew one's tongue ~ grind the gums (of baby in teething stage)

luul m. n. precious item (e.g., pearl, diamond)

name-f precious, pearl, diamond; gems grinder

-ka: (n) pearl (peerl); gem (jeem)

magac loo baxsho gabadh qaali ah sida uu luulku nolosha ku yahay.

-ka: (magac, lab, keli) iniino kulkulucsan oo dhagax, didib ama xaraar ah oo badanaa cad, kolkolna midabyo kale leh oo aad u qaali ah. Waxa uu ku dhex samaysmaa bilbilka oy isu egyihiin ee lohodka. Qalbacyada bilbilka dhulmantiisa ayaa waxa dhexgala wax yar oo nool ama iniin ciideed ah, kolkaas ayuu bahalku si uu waxaa gudihiisa soo galay uga nabadgalo, waxa uu ku sii daayaa dheecaan qoyan oo subag oo kale ah oo dabeed adkaada oo sidii kubad yar 'luul' noqda. Luul ayaan xeebta ka helay Dh: lulu'.

/tool/ tallness; (adj) 1. dheer (dherer badan) (adj) 2. joog (dherer).

a., dheer.

tuul¹: m.l la-mid: tųur¹.

tuul²: f.g1 (-ray, -rtay) la-mid: tųur³.

v. load; dump in a heap, pile (up); throw

(fal) is dul saarsaar ama meel ku wada ururi oo tiiri. Cawskan gur oo tuul. Dh: taallay, tuumi.

tuul-ka: (magac, lab, keli) qalab waxyaabo badan ka kooban oo matoorrada, raadyayaasha iyo wixii la mid ah, lagaga shaqeeyo.

a: tuur

de: load; dump in a heap, pile (up); throw

initial: t

lx: tuul

pd: (tuulay)

ps: v1=tr

key: tuul

-ka: (magac, lab, keli) marka arabikhida oo ku taal sabuulkeeda lagu kariyo.

-ka: (magac, lab, keli) god dheer oo qarandi qodday. Aluun buu ku dhacay odaygii. Dh: hog, dalluun.

(Asuul-ka)

Qaanuun; sharci; xeer.

m.l Xeer aan qorneyn oo dad meel wada deggani leeyihiin.

m.l Xeer aan qorneyn oo dad meel wada deggani leeyihiin.

n. rule, regulation

-ka: (magac, lab, keli) xeerka lagu heshiiyay in lagu dhaqmo. Dh: kab, qaynuun, sharci, xeer.

bw: Arabic

cf: sharci, xeer

de: rule, regulation

lx: asuul

pd: (-ka)

ps: n -m

key: asuul

n. phr. he ... another [.]

de: he ... another [FOCUS] = kale + baa + uu

lx: kaluu

ps: np + focus

key: kaluu

(Talal-ka)

Jibaad; madaar; taah.

talal¹: m.l Taah.

talal²: f.mg1 (-alay, -ashay) Nafley taahid.

m. n. moan, groan

talal v. moan, groan

name-m moan, groan. Syn: Dalal

(fal) xanuun ama dhib dartood la jibaad.

talal -ka: (magac, lab, keli) aadaar cod hoose oo damaq iyo dareen keeno. Dh: taah.

talal -ka: (magac, lab, keli) buuxdhaaf iyo badnaan. Togaggeenna gaaxdiyo biyaha talalayee muuqda.

Shalow

talus, n.m. - meel taag ah; dalcad

(Batul) N Beta vulgaris L. Chenopodiaceae?

calcul, n.m - Xisaab; U fiirsasho.

calcul vésical (médecine) - dhagax ku samaysma kaliyaha iyo kaadi mareenka.

v. massage

(Dalug) S Suaeda fruticosa (L) Forsk. Chenopodiaceae.

S Suaeda micromeris Brenan. Chenopodiaceae.

S Suaeda monoica J.F.Gmel. Chenopodiaceae.

a: daliig

de: massage

lx: daluug

pd: (daluugay)

ps: v1=

key: daluug

-ta: (magac, dhedig, keli) god ama meel kale oo hoos u dheer oo halis ah. Dh: dalluun.

(Faduu-sha)

Aabi; maag: gardarro; daandaansi.

m.dh Maag, daandaansi.

m.dh Maag, daandaansi.

f. n. provocation

-faduusha: (n) an offensive action or remark; insult (in salt); offense or provocation — aflagaado

-sha: (magac, dhedig, keli) gardarro iyo xadgudub. Dh: gardarro, daandaansi, aabi, maag, adyad.

de: provocation

lx: faduul

pd: (/sha)

ps: n1-f

key: faduul

m.l la-mid: guluus.

m. n. button

-ka: (n) button (baten) ~ badhan, guiuus —hogga gaiuuska: buttonhole

bw: guluus {C & S}

de: button

lx: galuus

pd: (-ka)

ps: n2a-m

syn: badhan

key: galuus

(Huluu-sha)

Meel jiq ah ama iyadoo la taagan yahay aan la mari karin, oo isgaabin ama gurguurad keliya lagu maro; xuluul.

m.dh la-mid: xuluul.

f. n. tight passage, narrow place

-sha: (magac, dhedig, keli) meel jiq ah oo iyada oo la taagan yahay aan la mari karin, oo isgaabin ama gurguurad keliya lagu mari karo. Dh: xuluul.

a: xuluul

de: tight passage, narrow place

lx: huluul

pd: (/sha)

ps: n2-f

key: huluul

m.l la-mid: madduul.

m. n. sooty ~ blackened object

de: sooty ~ blackened object

lx: maduul

pd: (-ka)

ps: n2-m

see: madduul

key: maduul

mid ka mid ah koox ama hurin xiddigo ah oo tiradoodu tahay qiyaastii boqol kun oo milyan oo walxood gorraxduna ku jirto. Dh: habarjiid.

maluug-ga: (magac, lab, keli) muuqaal durugsan oo aan la sixi karayn waxa uu yahay oo inta beeraha la dhextaago qof loo ekeysiiyo. Dh: tuhun. Li: hubaal.

maluug -ta: (magac, dhedig, keli) tuhun aan markhaati iyo caddayn kale midna loo hayn. Dh: matatuul.

f.g/f.mg1 (-qay, -qday) 1. Madax timo ka wada xiirid. 2. Ku maluuq subag, dhoob, wasaq iyo wixi lamida meel ku dhoobid.

f.g/f.mg1 (-qay, -qday) 1. Madax timo ka wada xiirid. 2. Ku maluuq subag, dhoob, wasaq iyo wixi lamida meel ku dhoobid. m.f.dh, maluuqid.

(fal) Madax timo ka wada xiirid.

maluuq-a: (magac, lab, keli) eeg malluuq.

m.l la-mid: mas'uul.

-ah: (adj) responsible (ris poon sibal); answerable (aan 'sarabal); liable (laayabal); accountable (a-kawn tabal)

mas'uul -ka: (n) responsible person

-ka: (magac, lab, keli) qof waxgarad ah oo wax lagu aamini karo. Call waa nin masuula oo talo qaadan kara. Dh: xilkas, waayeel.

masuul-ka: (magac, lab, keli) qof meel u sarreeya oo maamulkeeda haya. Dh: madax, taliye.

m.l Aqbal.

m. n. accord, in agreement, agreeing

-ka: (magac, lab, keli) oggolaansho ama yeelid.

de: accord, in agreement, agreeing

lx: qabuul

pd: (-ka)

ps: n-m-expr

xe: He was in agreement.

xv: Arabic

key: qabuul

-ka: (magac, lab, keli) joogsi uu kibir xuni ku jiro. Qaluus ayuu u joogsaday maamuluhu.

m.dh la-mid: qulul.

-sha: (magac, dhedig, keli) eeg qulqul.

(Rasuul-ka)

Nebiga Ilaah dad u diro.

m.l (rusuul, m.dh) (dii.) Nabi Ilaahay ku amray inuu cid kale gaarsiiyo waxyi loo soo dhiibay.

m.l (rusuul, m.dh) (dii.) Nabi Ilaahay ku amray inuu cid kale gaarsiiyo waxyi loo soo dhiibay.

m. n. prophet; apostle

-ka: (n) prophet (porofit); messenger (ma-sin-jer). Ex: rasuulkii Alle; the messenger of Allah

-ka: (magac, lab, kele) mid ka mid ah ambiyada uu Rabbi dadka iyo jinkaba u soo diro. Dh: nebi, ergey.

a: rusuul

bw: Arabic

de: prophet; apostle

lx: rasuul

pd: (-ka Pl: rusuul (/sha))

ps: n2-m, n8-m

key: rasuul