taltaalid

(Talalid-da)

Jibaadid; madaarid; taahid.

m.f.dh eeg talal².

-da: (magac, dhedig, keli) eeg taahid.

f.g1 (-aalay, -aashay) 1. Cid hawl ay hayso ka jeedin. 2. Balaayo cid ku dhicid.

m.dh la-mid: callaalid.

(Fataalid-da)

Fataalnimo samayn.

m.f.dh eeg fataal².

-da: (magac, dhedig, keli) rag iyo dumar isu geyn. Dh: fataalis.

(Galaalid-da)

Galaal u yeelid, marin.

m.f.dh eeg galaal².

-da: (magac, dhedig, keli) galaal u marin.

m.f.dh eeg jalaal².

(Tacaalid-da)

(la-tacaalid) Dhaawac daran ama cudur halis ah, degdeg wax uga qabasho.

m.f.dh eeg tacaal². la-mid: tacaal¹.

-da: (magac, dhedig, keli) (la ~) dhaawac daran ama cuddur halis ah, degdeg wax uga qabasho.

(Callaalid-da)

Callaal siin; laaluushid.

m.f.dh eeg callaal². la-mid: calaal¹, calaalid, callaal¹ (4).

-da: (magac, dhedig, keli) callaal siin; laaluushid.

dąllaalid: m.f.dh eeg dąllaal². la-mid: dillaalid, dullaalid.

-da: (magac, dhedig, keli) labo wax kala iibsanaya u kala dhaxayn oo u kala iibis. Dh: dillaalid.

(Galgaalid-da)

(xoolo, kd.) galgaal noqosho.

m.f.dh eeg galgaal².

-da: (magac, dhedig, keli) naag ama neef aan dhalin, oo aad u cayila noqosho.

(Gantaalid-da)

Gantaal ku ridid, ku dhufasho.

-da: (magac, dhedig, keli) gantaal ku ridid ama ku dhufasho.

m.f.dh eeg halmaal.

-da: (magac, dhedig, keli) xirfad iyo wixii la mid ah, ku shaqaysi lagu shaqaysto oo wax lagaga dheefo.

halmaalid -da: (magac, dhedig, keli) (la ~) cid kale, wax la wadaagid ama kala mid ahaansho; wax kala sinnaansho.

(Kalkaalid-da)

Gargaarid; kaalmayn; taageerid; waxtarid.

m.f.dh eeg kalkaal².

Catalysis

-da: (magac, dhedig, keli) kaalmayn iyo gargaarid. Dh: kaalmayn.

(Qalqaalid-da)

Tabaabushayn; abaabulid.

m.f.dh eeg taftaaf.

-da: (magac, dhedig, keli) cudur i xanuun, la caatoobid.

(Tallaabid-da)

Meel (webi, waddo, kd.) babac uga gudbid, ka tallaabsasho, goyn.

m.f.dh eeg tallaab. la-mid: tillaabid.

-da: (magac, dhedig, keli) xuduud, waddo, tog iyo wixii la mid ah; dhinaca kale u gudbid. Dh: gudbid.

tallaabid-da: (magac, dhedig, keli) habka ay xooluhu isku rimiyaan. Dibigu saca wuu tallaabay.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg tallaalid.

(Walwaalid-da)

Wax culus oo laallaada sidid; dandaamin.

m.dh la-mid: waldaamin.

-da: (magac, dhedig, keli) wax culus oo laallaada sidid. Dh: dandaamid,

Nooc kamid ah baanadaha ee leh madax sugan oo furan iyo mid faraati-xaglood ah.

m.f.dh eeg baaltaag². la-mid: baaltaag¹.

(Calaacalid-da)

Hadal calaacal ah ku hadlid; cataabid.

m.f.dh eeg calaacal³. la-mid: calaacal¹, calaancal¹, calaancalid.

-da: (magac, dhedig, keli) cataabidda iyo cabashada ay dhibaato keento; hadal calaacal ah ku hadlid. Dh: cataabid.

(Dhantaalid-'da)

Wax u dhimid ama ka dhimid.

m.f.dh eeg dhantaal².

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale, wax u dhimid; dhib iin u yeesha gaadhsiin. Kala dhantaalidduu cadwgaagu kaaga dhawrsadaa. Dh: waxyeellayn.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg mala'awaalid

-ga: (n) reciprocation (ri-sip-ri-keey-shin); reciprocity; alternation (ol-ter-neey-shin); to and fro movement ~ dhafandhaaf

Kala jeeda, kala leexsan.

m.f.dh eeg waalwaal.

-da: (magac, dhedig, keli) (is ~) qof waalan iska yeelyeelid.

waalwaalid -da: (magac, dhedig, keli) hareeraha qabasho oo wax culus qaadid.

-da: (magac, dhedig, keli) wax horay looga shaqeeyey gacanta marin oo qurqurxin. Dh: tafaftirid, xaalxaalis.

m.f.dh eeg alal.

-da: (magac, dhedig, keli) arooridda geela ee meel fog oo aroorta hore la kallihiyo.

alalid -da: (magac, dhedig, keli) taah iyo jibaad; cod dheer oo la maqlo samayn.

(Laalid-da)

1. Laal cayaarid.

2. Meel kore surid, ka soo laallaadin.

3. Wax laalan oo aan weli dhicin ka dhigid; dib u dhigid.

m.f.dh eeg laal². la-mid: laalis.

-da: (magac, dhedig, keli) wax meel kore saarid ama ku tuurid. Dh: laalis.

laalid -da: (magac, dhedig, keli) arrin iyo wixii la mid ah, dib u dhigid; gadaal u riixid. Dh: laalis.

name-m nice, admirable

m.l (-iyo, m.dh) (kiimika) Beys xooggan oo biyaha ku milma. Ereygani wuxuu tilmaamayaa haydarogsaydhada biraha alkali (ururka 1aad) oo keliya, hasayeeshee sida caamka ah waxaa loo isticmaalaa beys kasta oo milma.

m.l (-iyo, m.dh) (kiim.) Beys xooggan oo biyaha ku milma. Ereygani wuxuu tilmaamayaa haydarogsaydhada biraha alkali (ururka 1aad) oo keliya, hasayeeshee sida caamka ah waxaa loo isticmaalaa beys kasta oo milma.

-ga: (magac, lab, keli) magaca guud ee beysyada siiba cusbooyinka ka dhasha falgalka uu oksijiin la sameeyo biraha la yidhaahdo alkaaliin.

(Awaalid-da)

Filid; malayn; sugid; saadin.

m.dh la-mid: aawil¹, aawilid, awaal¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) wax saadin; wax saadaalin.

(fal) hilib iyo wixii la mid ah, ilakaha ku gooso oo ku jilci inta aanad liqin.

-da: (magac, dhedig, keli) hadal hindise ah. Iska daa halaalida. Dh: halaasi.

m.f.dh eeg ilaal².

(Itaalid-da)

(ku itaalid) Le'ekaysiin; ka badin la'aan.

m.f.dh eeg itaal³.

-da: (magac, dhedig, keli) ku tuntuunsi.

m.dh la-mid: masalid.

-da: (n) representation (rap'ar zen teey shan) ~ matalaad

-da: (magac, dhedig, keli) riwaayad ama dhacdo hore fal ahaan cid ku tusid. Mataliddu waa aqoon mawhibo la socoto. Dh: masalid.

matalid -da: (magac, dhedig, keli) masal soo qaadasho. Dh: masalid, tusaalayn.

-da: (magac, dhedig, keli) dilid ama waxyeello dilka ka dhicin samayn. Inuu Eebbahay inni qatalin qariya laabtiinna.

(Salalid-da)

Si naxdin iyo argaggax leh, hurdo uga soo boodid, uga kicid: (ama selelid.).

m.f.dh eeg salal². la-mid: selelid.

-da: (magac, dhedig, keli) biyo iyo wixii la mid ah, dulsabbayn; dul heehaabid.

salalid -da: (magac, dhedig, keli) aad u boodid.

salalid -da: (magac, dhedig, keli) si naxdin iyo argagax leh, hurdo uga soo boodid, uga kicid. Dh: selelid, sasid.

salalid -da: (magac, dhedig, keli) jaho garanwaa ku dhaca ruuxa.

(fal) qof meel ka gudbi; tilaabi.

(Tallaal-ka)

1. Sac furuq qaba malax laga soo qaado oo dabadeed qof jirki la geliyo, si qofkaasi cudurka furuqa uga nabadgalo oo guri ama kabbax uga noqdo; tariib.

2. Wixii sida malaxdaas ka samaysan bahallada cudurrada keena oo dhintay, oo oogada la geliyo ama lagu mudo, si cudur looga hortago oo guri looga noqdo.

3. Hawsha ama farsamada tallaalka lafteeda.

4. Geed yar oo meel laga rujiyo oo meel kale lagu beero.

5. Labo geed oo kala jaad ah oo inta mid laan ama cad laga gooyo midka kale dhexdiisa la geliyo oo lagu xiro, si labada geed u midoobaan oo miro hor leh oo kuwi hore ka wanaagsan u dhalaan.

6. Labo geed oo isku jaad ah (mid lab iyo mid dheddig) oo sidoo kale laysugu dhufto; faxal; awrdhaw.

tallaal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Malaxda ka samysan cudur keenayaasha oo dhimaty oo oogada la geliyo ama lagu mudo, si cudur looga hortago oo guri looga noqdo. 2. Hawsha ama farsamada tallaalka lafteeda. 3. Geed yar oo meel laga rujiyo oo meel kale lagu beero. 4. Laba geed oo kala jaad ah oo inta mid laan ama cad laga gooyo midka kale dhexdiisa la geliyo oo lagu xiro, si labada geed u midoobaan oo inino hor leh oo kuwii hore ka wanaagsan u dhalaan.

tallaal²: m.l (-llo, m.dh) (daawo) Dareere loo diyaariyay in lagu daweeyo ama lagaga hortago cudurrada ay dhaliyaan noolayaasha ili-ma-aragtayda ah.

tallaal³: f.g1 (-aalay, -aashay) Tallaal ku samayn.

tallaal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Malaxda ka samysan cudur keenayaasha oo dhimaty oo oogada la geliyo ama lagu mudo, si cudur looga hortago oo guri looga noqdo. 2. Hawsha ama farsamada tallaalka lafteeda. 3. Geed yar oo meel laga rujiyo oo meel kale lagu beero. 4. Laba geed oo kala jaad ah oo inta mid laan ama cad laga gooyo midka kale dhexdiisa la geliyo oo lagu xiro, si labada geed u midoobaan oo inino hor leh oo kuwii hore ka wanaagsan u dhalaan.

tallaal²: m.l (-llo, m.dh) (daaw.) Dareere loo diyaariyay in lagu daweeyo ama lagaga hortago cudurrada ay dhaliyaan noolayaasha ili-ma-aragtayda ah.

tallaal³: f.g1 (-aalay, -aashay) Tallaal ku samayn. m.f.dh, tallaalid.

m. n. vaccine; innoculation, vaccination; graft, transplant

tallaal v. vaccinate, innoculate; graft, transplant

-ka: (n) immunization (im-yi-naa-zeey-shin); vaccination (vaak-si-neey-shin); vaccine (vaak-siin)

tallaal -ay / tallaashay: (v) immunize (im-yi-naayz); vaccinate (vaak-si-neeyt)

tallaal -ka: (n) seedling (siid-ling)

(fal) cid kale, daawo ka hortag ah ku mud. Tallaal carruurrta ay da'doodu ka yar tahay lix jir.

tallaal: (fal) geed beer oo dhulka ku taag, si uu u baxo. Tallaal geed mirimmirida.

tallaal: (fal) isku mud labo geed oo kala jaad ah.

tallaal -ka: (magac, lab, keli) labo geed oo kala jaad ah oo inta mid caleentii laga soo qaado oo ka kale lagu mudo si midho tayo leh ama cayn kale ah loo helo.

tallaal -ka: (magac, lab, keli) daawo dadka lagu mudo, si ay uga badbaadaan cudurada faafa badanaa caruurta lagu mudo. Tallaalka dabayshu waa cudur ka hortag.

tallaal-ka: (magac, lab, keli) geed yar oo meel laga rujiyo oo meel kale lagu beero.

لَقَاحٍ طُعْمِ

m.f.dh eeg tawal².

-da: (magac, dhedig, keli) werwerid: walbahaarid.

-da: (magac, dhedig, keli) ka warramidda wax aan weli dhicin iyada oo la kaashanayo astaamaha lagu tilmaansan karo.

-da: (magac, lab, keli) geed biqlay meel kale u rarid oo ku beerid. Dh: abaqaalid, tallaalid.

-da: (magac, dhedig, keli) kibrid; islaweyni ku dhaqan. Dh: kibrid