Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

talaggal¹: m.l 1. T. ah: qof talo bixin kara; ujedda; qorshe. 2. la-mid: talaggelid.

2

talaggal²: f.mg1 (-alay, -ashay; -geli) Ku t.: wax qorshaysasho.

waa la naqliyay ✓

1

talaggal¹: m.l T. ah: qof talo bixin kara; ujedda; qorshe.

2

talaggal²: f.mg1 (-alay, -ashay; -geli) Ku t.: wax qorshaysasho. m.f.dh, talaggelid.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] plan, design; wise man, sage, one capable of giving advice

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) arrin ama wax kale ku sii xisaabtamid.

waa la naqliyay ✓

1

de: plan, design; [ext.] wise man, sage, one capable of giving advice Alt sp: talagal ~ talogal

2

initial: t

3

lx: talaggal

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m-cmp

6

key: talaggal

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) adviser or advisor (ad-veey-zer); intellectual person.

2

ku talagal -ay / talagashay: (v) plan ahead; know in advance; be prepared ~ u diyaargarow

waa la naqliyay ✓

1

(Aayatiin-ka)

2

Waxtar aan durba dhalane, waa danbe, oo iyadana loo baahan yahay, la filana hayo oo loogu talaggalo; waxtar raaga; cirib-danbeed; meecaad.

waa la naqliyay ✓

1

(Badeecad-da)

2

Waxa ganacsiga loogu talaggalay; (ama badeeco).

waa la naqliyay ✓

1

1. (Daab-ka) Alaabta ama qalabka qaarkiis, docdiisa loogu talaggalay in la qabto ama lagu qaado, kd.

2

2. (Daab-ta) Xanuun kubadhagaxow daran wata oo ku dhaca ubadka yaryar iyo weylaha iyo maqasha oo caanaha cusub iyo danbarku keenaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabdheer-ta)

2

Dabka lagu dagaallamo oo loogu talaggalay inuu meel fog wax ka dilo, wadajirkiisa; colka dabkaas sita.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabgaab-ka)

2

Hubka lagu dagaallamo oo loogu talaggalay inuu meel dhow keliya wax ka dilo; colka dabka jaadkaas ah sita.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Dar-ka) a) Yeelka xoolaha lagu shubo mid kamid ah oo ka samaysan harag weyn oo wareegsan oo gadow leh; b) meelo dhisan oo loogu talaggalay in biyuhu ku soo ururaan ama lagu shubto; qabaal; berked. c) Dad; duul.

2

2. (Dar-ta) Daraad; aw.

waa la naqliyay ✓

1

(Duullaan-ka)

2

Col dagaal ku talaggalay oo u socda.

waa la naqliyay ✓

1

(Duullan-ka)

2

Ku talaggalka lagu talaggalay ama la guddoonsadey in la duulo.

waa la naqliyay ✓

1

(Far-ta)

2

1. Xubnaha dhuudhuuban oo ciddiyuhu ku yaalliin oo sacabbada iyo cagaha dadku ku dhammaadaan middood.

3

2. Ereyo ama hadal ama xuruuf qoran ama daabacan; hab wax loo qoro; qoraal duwan oo qolo u gaar ah.

4

3. Waraar yar oo biyo jeexeen ama looguba talaggalay inay maraan; biyammareen; kanaal; keli; gacan; tog.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Gantaal-ka) Qalab lagu dagaallamo, ama wax kale, oo loogu talaggalay in la gano ama la rido ama la tuuro.

2

2. (Gantaa-sha) Riddo: tuuryo.

waa la naqliyay ✓

1

(Goob-ta)

2

1. Dhul iska bannaan.

3

2. Kob la banneeyey oo dhis lagu wareejiyey ama iskaba furan oo loogu talaggalay cayaaraha iyo dabbaaldegga iyo wixii kale oo la mid ah oo la daawado.

4

3. Kob wax lagu heero ama wixii ka soo baxa lagu kaydsho, badanaana la taalleeyo; beer; goof.

5

4. Kob dagaal weyni ka dhacay oo labo col isku heshay.

6

5. Gegi dayuuraduhu ku degaan kana duulaan.

7

6. Meel weyn oo la qaybshey, qayb kamid ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Horujeed-ka)

2

(dugsi) weli waxbarashadii loogu talaggalay ku gudajira oo aan dhammayn; aan naqtiin ahayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Jid-ka)

2

1. Dhul si farsamo ah loo falay oo loo adkeeyey oo in la maro loogu talaggalay; daw; waddo; marin; dhabbe.

3

2. Sida eg oo gartu ku jirto; xaq; garsoor; tusmo.

4

3. Sharci; qaanuun.

waa la naqliyay ✓

1

(Jimicsi-ga)

2

1. Oogada daashey ama curuqday oo la kala bixbixiyo.

3

2. (*) Hab gaar ah oo dhaqdhaqaaqyo kala duwduwan iyo cayaaro ka kooban, oo loogu talaggalay in oogada, siiba muruqyada, lagu dhiso oo lagu adkeeyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Kubbad-da)

2

Geed kankoonsan oo ka samaysan cinjir ama harag ama wax kale oo in lagu cayaaro loogu talaggalay; qaar waa waaweyn oo waxay ka kooban yihiin labo waxyaalood oo isku gudajira oo midka kore adag yahay midka hoosena jilicsan yahay oo neef laga buuxin karo (waxaa kamid ah: kubbadaha cagta, kolayga, laliska, sacabka, dabaasha, kd.) qaarna waa yaryar (oo waxaa kamid ah: kubbadaha kabrada (xeegada), tenniska, iyo kuwo kale oo badan).

waa la naqliyay ✓

1

(Loolih-ka)

2

Qalab (qodob, kd.) af fiiqan oo aroor dheeri ku wareegsan yahay oo loogu talaggalay inuu, dalool dhexda aroor kale oo qodan ku leh dhexgalo isagoo wareega haya.

waa la naqliyay ✓

1

* (Matxaf-ka)

2

Dhis weyn ama qol loogu talaggalay in la dhigo oo lagu kaydiyo oo lagu daawado wixii alaabo ah oo leh qiime taariikheed ama cilmi ama dhaqan ama falsami.

waa la naqliyay ✓

1

(Moos-ka)

2

1. Dhis dhoobo ama wax kale ah oo loogu talaggalay inuu biyaha daadka ah celiyo.

3

2. Biyammareen yar oo daadka weeciya ama biyo fadhiya wada.

4

3. Muuska la cuno.

waa la naqliyay ✓

1

(Ogeysiis-ka)

2

War loogu talaggalay in qof ama dad badan la gaarsiiyo; iclaan.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Raar-ka) a) Gogol caws laga falkiyo oo marriin lagu qurxiyo; harrar. b) Kaabad. c) Qalab kasta oo loogu talaggalo in alaabo kale korka laga saaro.

2

2. (Raar-ta) (aqal, kd.) gudaha shishe; gaso; sal.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Qof wax kala tashasho.

waa la naqliyay ✓

(fal) cid kale, arrin u sii sheeg inuu kusii xisaabtamo.

waa la naqliyay ✓

name-m nice, admirable

waa la naqliyay ✓

m.l Meesha ay cadduunka iyo buuraleydu iska galaan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) meesha ay cadduunka iyo buuraleydu iska galaan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xoogdarrada qof itaal lahaan jirey tamargabo. Dh: hawlgab.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax dhici doona oo aad u gorshaysato in uu si udhici doona ama aad u malaysato. Dh: filid, malayn, qorshayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabaggal-ka)

2

Dabaggelid, dabajoog.

waa la naqliyay ✓

1

dabaggal¹: m.l 1. Baaris qoto dheer oo lagu sameeyo wax qarsoon oo la doonayo in la hubsado. 2. la-mid: dabaggelid. Cidaan qaabilsan baaridda arrin la tuhunsanyahay in ay dhacday ama dhici doonta. 3. Ciidanka nabadsugidda qayb ka mid ah oo qabilsan la socoshada arrimaha dibloomaaysiyiinta.

2

dabaggal²: f.g1 (-galay, -ashay; -geli) 1. Cid, cid kaloo ka horreeysa gadashooda istaagid ama socosho. 2. Wax qarsoon, baaritaan qotodheer leh ku samayn.

waa la naqliyay ✓

1

dabaggal¹: m.l 1. Baaris qoto dheer oo lagu sameeyo wax qarsoon oo la doonayo in la hubsado. 2. la-mid: dabaggelid. Cidaan qaabilsan baaridda arrin la tuhunsanyahay in ay dhacday ama dhici doonta. 3. Ciidanka nabadsugidda qayb ka mid ah oo qabilsan la socoshada arrimaha dibloomaaysiyiinta.

2

dabaggal²: f.g1 (-galay, -ashay; -geli) 1. Cid, cid kaloo ka horreeysa gadashooda istaagid ama socosho. 2. Wax qarsoon, baaritaan qotodheer leh ku samayn. m.f.dh, dabaggelid.

waa la naqliyay ✓

v., [compound] follow, go after

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale, ka danbee oo daba soco. Dabaggal aabbahaa oo dantaada garo.

2

dabaggal: (fal) baadhitaan ku samee cid wax looga shakisanyahay. Tuuggii waa ma dabaggalay waana la soo qabtay.

3

dabaggal-ka: (magac, lab, keli) xog ka ogaansho iyo baadhitaan ku socda dartii u dabasocod. Dadkii dilka gaystay dabaggal bay ciidanka amnigu ku hayaan. Dh: baadhitaan, dabaggur, dabasocod.

waa la naqliyay ✓

1

de: follow, go after Alt sp: dabagal

2

lx: dabaggal

3

pd: (dabaggalay)

4

ps: v1=cmp

5

key: dabaggal

waa la naqliyay ✓

1

(Faraggal-ka)

2

Cudur faraha gala.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. (daawo) Cudur faraha gala oo u yeela dhaawacyo aad u xanuun badan. 2. la-mid: farammar. la-mid: fargal (2).

waa la naqliyay ✓

m.l 1. (daaw.) Cudur faraha gala oo u yeela dhaawacyo aad u xanuun badan. 2. la-mid: farammar. la-mid: fargal.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] disease of the fingers

waa la naqliyay ✓

1

de: disease of the fingers

2

lx: faraggal

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m-cmp

5

key: faraggal

waa la naqliyay ✓

1

(Galangal-ka)

2

Soo noqnoqodka roobka iyo dabaylaha.

waa la naqliyay ✓

m.l Dabayl qabow oo ka soo horreysa roobka; saxansaxo.

waa la naqliyay ✓

m. n. windy ~ showery weather

waa la naqliyay ✓

name-m roller, windy ~ showery weather

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) meel madhan.

waa la naqliyay ✓

1

de: windy ~ showery weather

2

lx: galangal

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: galangal

waa la naqliyay ✓

Maerua sessiliflora 02

waa la naqliyay ✓

1

(Tabargal-ka)

2

Tabaraysad.

waa la naqliyay ✓

1

tabargal¹: m.l la-mid: tabargelid.

2

tabargal²: f.mg1 (-alay, -ashay; -geli) Qof ciidamin kara noqosho.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-alay, -ashay; -geli) Qof ciidamin kara noqosho. m.f.dh, tabargelid.

waa la naqliyay ✓

v., [compound] get strong; become self-sufficient ~ independent

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof iyo wixii la mid ah oo gaadhay xilligii hawsha reerka la qaban lahaa ee baylahda badhkii xilku ka saarraa loo igman karo.

waa la naqliyay ✓

1

de: get strong; [fig.] become self-sufficient ~ independent (as when a man grows up and can support himself)

2

initial: t

3

lx: tabargal

4

nt: tabargal (ka) [vn-m]

5

pd: (tabargalay)

6

ps: v1=cmp

7

key: tabargal

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qalab waxa kulayl ama qabow lagu hayo oo lagu kaydsado. Dh: tallaajad.

waa la naqliyay ✓

1

talaxgab¹: m.l la-mid: talaxgabid.

2

talaxgab²: f.mg1 (-bay, -btay) Nafley jirro awgeed la tamardhigid.

waa la naqliyay ✓

v. lose ability, strength, health ~ finances; become unable

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) marka qofku uu awood yaraado. Dh: awoodla'aan.

waa la naqliyay ✓

1

de: lose ability, strength, health ~ finances; become unable

2

initial: t

3

lx: talaxgab

4

pd: (talaxgabay)

5

ps: v1=intr

6

key: talaxgab

waa la naqliyay ✓

1

v. consider, plan, decide (on)

2

ku talaggal: v. decide, plan

waa la naqliyay ✓

1

(Taabbaggal-ka)

2

Arrin ama wax kale oo sidii loogu talaggalay noqday; meelmar; taabbaggud.

waa la naqliyay ✓

1

taabbaggal¹: m.l la-mid: taabbaggelid.

2

taabbaggal²: f.mg1 (-alay, -ashay; -geli) Wax meel maray ama hirgalay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-alay, -ashay; -geli) Wax meel maray ama hirgalay ahaansho. m.f.dh, taabbaggelid.

waa la naqliyay ✓

v. succeed, be realized ~ put into effect

waa la naqliyay ✓

1

-ay / taabaggashay: (v) materialize (ma-teeri-yalaayzf, make real; embody (em-boodhi)

2

taabbaggal: -ka: (n) materialization or accomplishment (a-kom-paliisht-ment) of a plan or goal ~ hirgal

waa la naqliyay ✓

1

a: taabbaggud

2

de: succeed, be realized ~ put into effect

3

initial: t

4

lx: taabbaggal

5

pd: (taabbaggalay)

6

ps: v1=intr

7

key: taabbaggal

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg talaggal². la-mid: talaggal¹ (2).

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) aarrin ku sii xisaabtamid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg talaggeli.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, talo wax ka siin oo wadaajin.

waa la naqliyay ✓

1

ballangal¹: m.l la-mid: ballanqaad¹.

2

ballangal²: f.mg1 (-alay, -ashay) la-mid: ballanqaad².

waa la naqliyay ✓

vl. n., [compound] commitment

waa la naqliyay ✓

(fal) cid kale, axdi ama ballan la gal.

waa la naqliyay ✓

1

de: commitment

2

lx: ballangal

3

pd: (-ka)

4

ps: vn2-m-cmp

5

key: ballangal

waa la naqliyay ✓

m.l Ruqso qof hal mar ku geli karo dal shisheeya; fiiso.

waa la naqliyay ✓

m.l Ruqso qof hal mar ku geli karo dal shisheeya; fiiso.

waa la naqliyay ✓

1

Visto

2

Visa

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) kolba meel gelid;

2

galaangal -ka: (magac, lab, keli) furfurnaan iyo dad dhexgalnimo. Cali waa nin galangal badan. Dh: baxaanbax. Li: xidhxidhnaan.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) isweydaar; isdhaaf.

2

talantaal -ka: (magac, lab, keli) geednagaadh yar oo sida shaaha loo karsado ama lagu darsado.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qaboojiyaha korontada ku shaqeeya ee lagu rido quutal daruuriga. Dh: tallaajad.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] tender, commerical offer

waa la naqliyay ✓

1

de: tender, commerical offer

2

initial: t

3

lx: tartangal

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m-cmp

6

syn: tendar

7

key: tartangal

waa la naqliyay ✓

1

(Xaajaggal-ka)

2

Xaajo wax ka qaban kara; xaajayaqaan.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh X. ah: nin wax garad ah oo xaajo murugtay ka garnaqa.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] wise man (one who can present a case well; one who makes a good judgement)

waa la naqliyay ✓

1

de: wise man (one who can present a case well; one who makes a good judgement)

2

initial: x

3

lx: xaajaggal

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m-cmp

6

key: xaajaggal

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) fulfil expectations; bring into being; make it possible ~ meelmari, hirgeli

waa la naqliyay ✓

1

(Alaal-ka)

2

Aan meesha uusan aqoon iyo dadka uusan aqoon ka qaloon; qof galgal badan oo dhiirran.

waa la naqliyay ✓

m.l Qof si sahlan ula qabsan karo dad iyo dal uusan aqoon; qof galgal badan oo dhiiran.

waa la naqliyay ✓

m.l Qof si sahlan ula qabsan karo dad iyo dal uusan aqoon; qof galgal badan oo dhiiran.

waa la naqliyay ✓

n (adj.): aggressive person; forward, outgoing, sociable

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) cida neef xoolo qalaad ku dhex lumay oo ka qaloonaya. Dh: baadi, kayd.

2

alaal -ka: (magac, lab, keli) qofka dhiirran ee aan maagin.

waa la naqliyay ✓

1

de: aggressive person; [atr.] forward, outgoing, sociable

2

lx: alaal

3

pd: (-ka)

4

ps: n -m

5

key: alaal

waa la naqliyay ✓

1

(Talal-ka)

2

Jibaad; madaar; taah.

waa la naqliyay ✓

1

talal¹: m.l Taah.

2

talal²: f.mg1 (-alay, -ashay) Nafley taahid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. moan, groan

2

talal v. moan, groan

waa la naqliyay ✓

name-m moan, groan. Syn: Dalal

waa la naqliyay ✓