talaabayn

-ta: (magac, dhedig, keli) timo, wax halabaysan oo dheeraaday ka dhigid.

-ta: (magac, dhedig, keli) malab samayn. Kolka ubuxu dillaaco ayay shinnidu malabaynta bilawdaa.

(Qalabayn-ta)

Qalab siin, u yeelid.

m.f.dh eeg qalabee.

-ta: (magac, dhedig, keli) qalabka oo dhan diyaarin oo u dhammaystirid. Dawladda ayaa iska xilsaartay qalabaynta goobaha waxbarasho. Dh: qalabays.

m.f.dh eeg salabee.

-ta: (magac, dhedig, keli) qalab u dhammayn; qalabayn; salabays.

salabayn -ta: (magac, dhedig, keli) meel mafiiq marin oo nadiifin. Dh: xaaqid, xaadhid, fiiqid.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax samayntiisa laga maagayo oo dadka hortii la falo si inta kale ay ugu dhiirrato. Dh: balaalaxayn, biimayn. balaambal -ka: (magac, lab, keli) carcaraaf iyo saxaariir dhib badan. Dh: balanbal, balambal.

(Calaamayn-ta)

Calaamo u yeelid; astayn; calaamadin.

m.dh la-mid: calaamadin.

-ta: (magac, dhedig, keli) culaab u yeelid; culaysin.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof muruq qabtay, shey kulul saarsaarid. Dh: diirdiirin, solid.

m.f.dh eeg lallabee.

-ta: (magac, dhedig, keli) lallabo dareemid. Dh: yaqyaqsi, laqanyood.

(Maraabayn-ta)

Dhadqhaqaaqa iyo dheeldheelliyidda doonyaha iyo maraakiibta badda saaran, oo hirarku ku wacan yihiin.

m.f.dh eeg maraabee. la-mid: maraamayn.

vl. n. rolling movement of ships and boats caused by the waves

-ta: (magac, dhedig, keli) kolba dhan u dheeliyid; marba xag u dulaamid. Maraabaynta doonyaha waa lagu wada matagaa. Dh: maraabays, duldullaamid.

de: rolling movement of ships and boats caused by the waves

lx: maraabayn

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: maraabayn

(Tabaalayn-ta)

Tabo u helid; farsamayn.

m.f.dh eeg tabaalee. la-mid: tabaalayo, tabaalays.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, dhibaataynta; silcinta waxyeello iyo kadeed la gaadhsiiyo, noole. Dh: tabaalays, dhibaataynta.

m.f.dh eeg tagaabee. la-mid: tagaabo (2).

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, caawin; kaalmayn; taageerid.

-ha: (magac, lab, keli) qofka qof meel ama wax kale meel ka gudbiya.

(Walaalayn-ta)

Walaalo ka dhigid.

m.f.dh eeg walaalee.

-ta: (magac, dhedig, keli) walaalo ka dhigid.

-ta: (magac, dhedig, keli) sida waraabaha u ci'yid; dhurwaa iska dhigid. Carruurtu waraabaynta way ka sasaan.

(Xalaalayn-ta)

Xalaal ka dhigid; Bannayn.

m.f.dh eeg xalaalee. la-mid: xalaalays.

Legittimazione

Legitimize

-ta: (magac, dhedig, keli) ilmo yar gaar ahaan gabadh baaro ka goyn. Dh: gudid, gudis.

xalaalayn-ta: (magac, dhedig, keli) xalaal ka dhigid oo inuu bannaan yahay sheegid. Dh: bannayn xalaalays.

xalaalayn-ta: (magac, dhedig, keli) neef dhimanaya gawracid. Bisinka ku bilaw xalaalaynta neef. Dh: gawricid, birayn. Li: duufin.

xalaalayn -ta: (magac, dhedig, keli) ammaano ciddii lahayd illawsiin oo iska yeelasho.

-ta: (magac, dhedig, keli) is'ixtiraamid iyo isqaddarin.

m.f.dh eeg tabaabulee. la-mid: tabaabulo, tabaabulshayn, tabaabu-lyayn, tabaabulyo

Impostazione

Setting out

-ta: (magac, dhedig, keli) tabaabushayn; tabaabulyayn.

-ka: (magac, lab, keli) qof ama wax kale meel ka gudbid; tilaabitaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) qoofalidda gammaanka lugta iyo jeeniga la isku xidho. Dh: shakaalid, shakalid.

(Fallaagayn-ta)

Fallaago ka dhigid; in cidi fallaago noqoto ku jirrabid.

m.f.dh eeg fallaagee.

-ta: (magac, dhedig, keli) fallaago noqod ama cid kale fallaago ka dhigid. Dh: budhcaddayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) hawl la hayay dhammayn. Dh: dhammaystirid, dabayaaqayn, gunaanadid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg walaandayn.

m.dh la-mid: haylid.

vl. n. brand, branding marks on cattle

-ta: (magac, dhedig, keli) aqal daso ah, haylaan dusha ka saarid.

de: brand, branding marks on cattle (consisting of a cut in the ear from which a part is left hanging)

lx: haylaamayn

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: haylaamayn

-ta: (magac, dhedig, keli) labo qof oo is dagaalaayey midba dhinac u jiidid.

-ta: (n) hesitation (hezeteeyshin); doubt (dhaawf); wavering (weey-varing); skepticism- shaki-ga, laballaboow -ga

m.f.dh eeg sannaabee. la-mid: sannahaabayn.

f.mg4 (-naa, -nayd) Ka t.: wax meel kale ka shisheeya ahaansho.

f.mg4 (-naa, -nayd) Ka t.: wax meel kale ka shisheeya ahaansho. m.f.dh, tallaabsanaan.

(tilmaame) wax la tallaabshay.

croiser.

-ta: (magac, dhedig, keli) shalwin oo meel sare hoos uga soo qululin.

walaandayn -ta: (magac, dhedig, keli) wada qaadid oo wax culus isla qabasho. Walax culus walaandayn ayaa lagu qaadi karaa. Dh: waldaafin.

(Aabayn-ta)

1. Tixgelin; aabayeelid; daryeelid.

2. (weel) xoolayn.

m.f.dh eeg aabee.

-ta: (magac, dhedig, keli) aabbayeelid iyo tixgelin. Aabbaynta waalidku waa axsaan loo aayo.

aabayn-ta: (magac, dhedig, keli) samo iyo wanaag abaabulid oo wanaajin. Umuurtii aad leedahay ninkii, kuu aabaynaaya. Dh: habayn.

1. Aan kala baxsanayn; la isku laabay; aan fidsanayn; godan; qalloocan;

2. Aan weli dhicin ama wax laga qaban; aan weli iman; haray; danbeeya.

laaban¹: f.mg1 (-bmay, -bantay; -bmi) Wax aan fidsanayn noqosho.

laaban²: f.mg4 (-bnaa, -bnayd) 1. Wax aan kala baxsanayn ahaansho. 2. Wax aan weli la samayn ahaansho.

laaban¹: f.mg1 (-bmay, -bantay; -bmi) Wax aan fidsanayn noqosho. m.f.dh, laabmid.

laaban²: f.mg4 (-bnaa, -bnayd) 1. Wax aan kala baxsanayn ahaansho. 2. Wax aan weli la samayn ahaansho. m.f.dh, laabnaan.

der. [adjective] folded, bent

laaban [derived] [adjective] remaining, left (over)

-laabnaa: (adj) folded (fool-didh); wrinkled (ring kalidh), lined (laaynidh) ~ laalaaban

(tilmaame) wax aan fidsanayn oo aan kala baxsnayn. Li: fidsan, baacsan.

laaban: (tilmaame) arrin iyo wixii la mid ah oo aan weli dhicin ama aan wax laga qaban. Arrin laaban baad Aadanow igu ikraahdeena. Dh: hadhay. haray, danbeeya.

(Labayn-ta)

1. Labo ka dhigid.

2. Ilmo lab dhalid.

3. Tallamid; shakiyid.

m.f.dh eeg labee. la-mid: labays.

vl. n. masculinization {grammar}

-ta: (magac, dhedig, keli) labo ka dhig.

labayn -ta: (magac, dhedig, keli) labood dhalid. Dh: labays.

labayn-ta: (magac, dhedig, keli) tallamid ama go'aan ka shakiyid. Dh: labays.

labayn -ta: (magac, dhedig, keli) tiro markii hore hal ahayd, labo ka dhigid. Dh: labays, abadel.

de: masculinization {grammar} (a feature of the Somali noun)

lx: labayn

pd: (-ta)

ps: vn0-f

see: labee

key: labayn

(Tabayn-ta)

1. Hadba tab cusub keenid, muujin.

2. Tabo kula kicid; xeeladayn.

m.f.dh eeg tabee. la-mid: tabays.

-ta: (magac, dhedig, keli) hadba tab cusub keenid ama muujin. Dh: xeeladayn, qaabayn, farsamayn, nidaamin.

(adv) mostly (most li); generally (jena rali); usually vush wali) ~ aalaa

-ka: (magac, lab, keli) daboolka daawaha laxooxda lagu daboolo. Dherigiyo alqaban ka, deriskaa i siiyay, daawaha laftiisa na, waan soo amaahday. Dh: halqaban, anqabal.

m.f.dh eeg laamee.

-ta: (magac, dhedig, keli) badar la karinaayo laan ku walaaqid.

(Laqbayn-ta)

Kitaab Carabi ku qoran, ardada iyo xerta, af-Soomaali ugu fasirid.

m.f.dh eeg laqbee. la-mid: laqbays.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhexdhexaadin laba dhinac ah oo heshiis laga dhex wado. Dh: laqdabayn.

laqbayn -ta: (magac, dhedig, keli) fasiridda iyo macnaynta ereyo aan Soomaali ahayn. Xilligan an joogno culimadii hore laqbayn lagu gaadhi maayo. Dh: macnayn. tafsiirin.

-ta: (magac, dhedig, keli) hannaan gaar ah oo leh muuqaal guud oo la garan karo u samayn. Qaabaynta ayaa muhiim ah intaan hawl la bilaabin. Dh: hannaanin.

qaabayn-ta: (magac, dhedig, keli) caano lis ah iyo kuwo baryay isku biirin oo isku fadhxid. Kolka caanuhu yaryihiin ayay qaabayntu jirtaa. Dh: jaabajaabayn.

(fal) ciidan iyo wixii la mid ah, qalabki uu u baahnaa oo dhan u keen. Dawladdu ciidanka aad bay u qalabaysay. Dh: qalabee.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhammaan wada gaadhid

(fal) qalabee; qalabka u dhammee.

salabay: (fal) fiiq; xaadh; salabo mari.

-ta: (magac, dhedig, keli) marka wax la cabbirayo oo taako lagu qiyaasay ka dhigid; taako ku cabbirida. Taakayntu yaanay kaa khaldamin.

taakayn -ta: (magac, dhedig, keli) taako u dhigid oo joojin. Taakaynta waa lagu ilko beelaa. Dh: taakays.

(fal) qof meel ka gudbi; tilaabi.

pace

-da: (magac, dhedig, keli) kala bixinta labada lugood, kolka la soconayo, iyadoon orod ahayn. Alla hebel talaabo wacanaa. Li: orod.

(Talaada-da)

Toddobaadka maalintiisa saddexaad (haddii Axadda laga tirsho); waxay u dhexaysaa Isniinta iyo Arbacada (ama Salaasa).

f. n. Tuesday (fourth day of the Somali week)

-da: (n) Tuesday (tuuz-dheey) ~ Talaado. Ex: maalinta Talaadada aan ballanno; Let us make an appointment on Tuesday

-da: (magac, dhedig, keli) toddobaadka maalintiisa afaraad, una dhaxaysa isniinta iyo arbacada. Maalinta talaadada ayaa la qabanayaa shirka. Dh: salaasa.