takheey
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
TAKHEEY
(Takhei) N Avicennia marina (Forsk) Vierh. Verbenaceae.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
takhay
-da: (magacwadareed) dhir badda coonkeeda ka baxda oo waaweynaata. Xididkeedu intuu dhulka galo ayuu dib kor ugu soo baxaa si uu hawada ku qaato. Takhay badan ayaa ka baxda xeebta.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Haaheeyo
Haa; haahey.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
haaheeyo
qr. la-mid: haah.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
haaheeyo
inter. yes
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
haaheeyo
(tilmaame) waa run; wax sax ah. Dh: haa.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
haaheeyo
de: yes
lx: haaheeyo
ps: intj
key: haaheeyo
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
MAKADEEY
S Sorghum arundinaceum (Desv) Stapf. Gramineae.
S Sorghum versicolor Anders. Gramineae.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
tacheter
tacheter, v. - astaamayn; calaamadayn
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
TAK-TAKEEY
(Tac-tachei) S Flagellaria guineensis Schumach. Flagellariaceae.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
take
/teyk/ (v) qaadasho (qaadid, qaad).
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
take
v.tr., hoo, hay, hayso, qab, qabo, qaad, qaado, qabso; I took the cup at his hand, fujaanki gacantiisaan ka qaaday; take that malefactor, laayaanka qabso; they took the town, magaaladi qaatay; if I can take him, hadaan qaadan karo; take the meat out of the pot, cadka kasoo bixi distiga; take that physic, daawada qaado; it has taken root, xididay leedahay; take hold of that, waxaas qabso or xajiso; take a snuff, nashug urso; we took the longest way, dawgi ugu dheeraa baannu qabsannay or raacnay; take the shortest way, dawga ugu gaaban qabso; take care, heed, is garaw, foojigow, iska eeg, iska dhawr; take you no care of that, dan adigu ha u gelin; let your friends take part with you, u daa saaxiibyadaadu hakula wadaageenay; he took alarm at the noise, sanqadhii buu ku naxay; take a good resolution, tala aada qaado; I take you at your word, hadalkaagaan kuu daynayaa; take that word in good part, hadalkaa ha qoonsan; take him in a lie, been ku qabo; take in a bad deed, falniin xun ku qabo; take pity on him, u naxariiso; I took a great affection to him, jacayl wanaagsan baan u qabay; I shall take it as a great favour, sidii sado wanaagsan baan kaga aqbali; I will take that affair at my own peril, hawshaas sababtaydu ku qaadan doonaa; what course shall I take now? dawma aan qabsanayaa?; I take it to be the best way, sidii ugu wanaagsanayd baan u wadaa or u sidaa; he took offence at that, waxaasi cay u qaatay; take an account of the suit, arrintii war nooga keen; take my word for it, hadalkayga rumayso; take time, waqti qaado, dulqaado; take and keep, hoo oo qaado; take again, mar kale qaado; take back again, cesho; take him along with you, sii kaxayso; take that asunder, baydi; take away, meesha ka qaad, ninka ka kaxai or ka saar; take away his flock, adhigiisa kala tag; take that down, waxaas deji; take him down, iska hoosaysii, iska jooji; I shall take his pride down, amarkiisa waan jebin or basarin; I took him for another, nin kalaan mooday; take from, ka dufo, ka qabo, ka qaad, soo dufo; take of, la tag; take off the skin, haragga or duubka iska jar or goo; take off your hat, koofiyadda iska dhig; take him off from his work, shuqulkiisa ka saar; take out that tooth, iligga soo bixi or soo jiid; take to pieces, jeexjeex; take to, kaxay, soo kaxay; take up arms, hub qaata; that will take up a good deal of time, hawl badan baa igaga bixi doonta; take up the book, kitaabka qaad.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Takh
(Takh-a)
Budo la karshey iyo wixii la mid ah ama u eg, kolka ay dusha ka qaboobaan uurkana ka kulul yihiin, gaaska ama neecawda kulul oo sida qarxasho ahaan, dibadda u soo baxbaxa, oo meeshiiba raad goobaabin ah ku reeba.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
takh
takh¹: m.l Badbadka soorta. la-mid: takhid.
takh²: f.mg1 (-khay, -khday) Soor karaysa badbadid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
takh
m. n. anything cool on the surface and hot below; bubble from a hot lower layer
takh v. bubble (from heat under a cooled surface); boil up
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
takh
-ay / -day: (v) boil (booyl)-, be boiling; spluttering noise made by cooking food
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
takh
-a: (magac, lab, keli) budo la kariyey iyo wixii la mid ah kolka dusha ay ka qaboobaan hoostana ka kulul yihiin, hawada kulul ee meesha ay ka soo baxdo goobaabinta ku samaysa.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dakee
f.mg2 (-keeyay, -kaysay) 1. Sariir, kursi iyo wixi lamida ku dul raaxaysasho. 2. Biyo ku dul maraabayn (markab ama doon).
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dakee
v. lie down, rest
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dakee
-yey / dakeysay: (v) have a pleasurable or good time; enjoy (injooy) ~ raaxayso
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dakee
(fal) gogol ku dul raaxayso oo ku dul naso.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dakee
de: lie down, rest
lx: dakee
pd: (dakeeyey)
ps: v2b=
key: dakee
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
jahee
f.g2 (-heeyay, -haysay) Qof jaho aadsiin. la-mid: jihee.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
jahee
f.g2 (-heeyay, -haysay) Qof jaho aadsiin. m.f.dh, jahayn. la-mid: jihee.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
jahee
v. direct; orient
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
jahee
-yey / jaheysay: (v) 1. cause to move toward a direction; 2. make an orientation ~ jihee
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
jahee
(fal) dad ama xoolo, jaho u kaxee.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
jahee
de: direct; orient
lx: jahee
pd: (jaheeyey)
ps: v2b=tr
key: jahee
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
kheer
m. n. goodness
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
kheer
-ka: (n) see [eeg] khayr
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
kheer
bw: Arabic
de: goodness
lx: kheer
pd: (-ka)
ps: n4-m
see: khayr
key: kheer
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
rakee
v. build a platform, shelf, etc.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
rakee
cf: rako
de: build a platform, shelf, etc.
lx: rakee
pd: (rakeeyey)
ps: v2b=tr
key: rakee
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
sakee
f.mg2 (-keeyay, -keysay) Hanti seko u bixin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
tabee
f.g2 (-beeyay, -baysay) Wax xeeladayn.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
tabee
v. show a new skill; do well; handle (a situation) tactfully
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
tabee
-yey / tabeysay: (v) fix something skillfully; set right
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
tabee
de: show a new skill; do well; handle (a situation) tactfully
initial: t
lx: tabee
pd: (tabeeyey)
ps: v2b=tr
key: tabee
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
tache
tache, n.f. - calaamad; bar; astaan
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
tâche
tâche, n.f. - shaqo adag
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
tahay
v., sg., present habitual: you are / she is
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
tahay
[personal pronoun she plus verb to be] —are you. Ex: Soomaali miyaad tahay? are you a Somali?
waa tahay: (expression) OK (oo-keey); alright; yes ~ haye, waa yahay
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
tahay
de: you are / she is
initial: t
lx: tahay
ps: v5a-2sg/3f-prhb
xe: How are you?
xv: Adigu sideed tahay?
key: tahay
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
tasee
f.g2 (-seeyay, -saysay) Wax qarin.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
tasee
v. ignore, disregard; look down upon
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
tasee
(fal) taso ku rid.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
tasee
de: ignore, disregard; look down upon
initial: t
lx: tasee
nt: tasayn ~ taseyn (ta) [vn-f]
pd: (taseeyey)
ps: v2b=tr
key: tasee
Magacyada Nafleyda Soomaaliyeed (Laatiin-Talyaani-Ingiriis-Soomaali) - Funayooli, Simoneeta [1985]
Tukey
(I) Cavallo nero;
(E) Black Horse
(S) TUKEY (S. c.: Tukei)
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
yakee
f.g2 (-keeyay, -kaysay) Cid ganaax weyn saarid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
yakee
f.g2 (-keeyay, -keysay) Cid ganaax weyn saarid. m.f.dh, yakayn.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
yakee
v. fine, impose a penalty on someone
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
yakee
(fal) yake ka qaad. Adeer ninku baahadii buu diidee noo yakee. Dh: ganaax, takhsiir.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
yakee
de: fine, impose a penalty on s.o.
initial: y
lx: yakee
pd: (yakeeyey)
ps: v2b=
key: yakee
Magacyada Dhirta Ceel-Dheere iyo Buula-Burte (Soomaali-Laatiin) - D. Herloker, B. Kujar [1985]
AABEEY
Jatropha tropaeolifolia 01
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
AABEEY
(Abey)
C Jatropha tropaeolifolia Pax. Euphorbiaceae.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
asheer
f.mg1 (-rtay, -ratay) Ka a.: roob da'aya meel dedan oo aan darooreyn ka gelid. la-mid: asheero.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
asheer
f.mg1 (-rtay, -ratay) Ka a.: roob da'aya meel dedan oo aan darooreyn ka gelid. m.f.dh, asheerid. la-mid: asheero.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
baahee
f.g2 (-heeyay, -heysay) U b.: qof ama dad dhibaateysan hanti u uruurin.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
bakery
/beeykari/ (n) meesha rootiga iyo keega lagu dubo (foorno). e.g. I met him at the bakery last night
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
bakery
n., mukhbaasad, - di.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
cadhee
f.g2 (-dheeyay, -dhaysay) 1. Cadho ku daarasho. 2. Dhaliicayn.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
cadhee
f.g2 (-dheeyay, -dhaysay) 1. Cadho ku daarasho. 2. Dhaliicayn. m.f.dh, cadhayn.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
cadhee
v. have a skin disease; contaminate
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
cadhee
(fal) ka xanaaji; ka caraysii; caree.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
cadhee
de: have a skin disease; [fig.] contaminate
lx: cadhee
pd: (cadheeyey)
ps: v2b=
key: cadhee
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
cashee
f.mg2 (-sheeyay, -shaysay) eeg cashaysii.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
cashee
v. dine, have the evening meal; eat dinner, supper
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
cashee
-yey / cashaysay: (n) have dinner or supper
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
cashee
(fal) eeg cashay.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
cashee
de: dine, have the evening meal; eat dinner, supper
lx: cashee
pd: (casheeyey)
ps: v2b=
key: cashee
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
GALEEY
(Galei) Al1. Som. Zea mays L. Gramineae.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Haahey
Haa; haaheeyo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
haahey
qr. la-mid: haa.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
haahey
inter. yes
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
haahey
(tilmaame) waa sidaa; waa runtaa. Dh: haa.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
haahey
de: yes Also: 'I'm here' (response when called)
lx: haahey
ps: intj
key: haahey
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
hadhee
(fal) arrin ama wax kale saamayn ku yeelo. Dh: hadhay.
hadhee: (fal) hadh u samee ama hoos u yeel. U hadhee magasha dhulku waa kulayle. Dh: hadhay, haree, haray.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
halhee
f.g2 (-heeyay, -haysay) Mar kasta wax ama qof ka hadlid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
halhee
f.g2 (-heeyay, -haysay) Mar kasta wax ama qof ka hadlid. m.f.dh, halhayn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Maahee
(ma + aha + e).
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
maahee
v., neg.-expr: it is not ...
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
maahee
(falkaabe) loo adeegsado ka salgaadhidda iyo aad wax uga ogaanta arrinta laga hadlayo oo u dhigma 'arrintaa aad ma u hubtaa?' Inta badanna waxay tustaa yaab iyo tacajub. Faarax wuxu yidhi samaalaa yimid calina wuxu uga jawaabay maayee! Waar warkaa halkeed ka keentay.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
maahee
de: it is not ... = ma + aha + ee
lx: maahee
ps: v5a-neg-expr
key: maahee
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
maahey
-da: (magac, dhedig, keli) eeg maahas.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
maceey
f. n. sweetie!, sweety!
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
MACEEY
(Maey) S Crotalaria comanestiana Volk. & Schwein. Papilionaceae.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
maceey
de: sweetie!, sweety! {S}
lx: maceey
ps: np-f-voc
key: maceey
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
nakhwe
-da: (magac, dhedig, keli) wax walba inta u fiican.
nakhwe -ha: (magac, lab, keli) geed dawo ahaan loo isticmaalo oo cid ay calooshu casirayso inta loo kariyo fuudkiisa la siiyo: geed carruurta loo kariyo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
sadhee
f.g2 (-dheeyay, -dheysay) 1. Aafeyn. 2. la-mid: saree.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
sakeel
-ka: (magac, lab, keli) baaldi caag ah oo biyaha lagu shubto ama lagu dhaansado.
Ereybixinta Qalabka Farsamada Gacanta - Maxamuud Iimaan Aadan [1975]
Sakeel
Weel inta badan caag ka samaysan ee loogu dhaqmo wax ku qaadidda iyo kaydinta sida ciid guridda, dhoobo qaadidda, biyo dhuridda iwm.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
taakee
f.g2 (-keeyay, -keysay) 1. Wax taako ku cabbirid. 2. Wax taako u dhigid. la-mid: taaki.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
taakee
f.g2 (-keeyay, -keysay) 1. Wax taako ku cabbirid. 2. Wax taako u dhigid. m.dh, taakayn. la-mid: taaki.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
taakee
v. take a hand-span measurement
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
taakee
(fal) taako ku cabbir. Taakee dhererka miiska.
taakee: (fal) wax soconayo, u dhig wax ka joojiya socodka. Taakee wiilka yar.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
taakee
bw: taaki
cf: taako
de: take a hand-span measurement
initial: t
lx: taakee
pd: (taakeeyey)
ps: v2b=tr
key: taakee
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
tabcee
f.g2 (-ceeyay, -caysay) Cid tabco ku qabasho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
tabcee
v. twist one's leg around the opponent's leg (in wrestling)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
tabcee
(fal) cid kale, tabco u dhig.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
tabcee
cf: legdan; tabco
de: twist one's leg around the opponent's leg (in wrestling)
initial: t
lx: tabcee
pd: (tabceeyey)
ps: v2b=tr
key: tabcee