tahaliil
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
tahaliil
-tahaliisha: (n) holy water; sacred or blessed water ~ taxaliil, tahliil
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Tahliil
(Tahlii-sha)
1. Biyo ama wax la mid ah, oo inta Quraan lagu akhriyo, la cabbo ama lagu mayrto, in barako iyo fayoobi laga helo darteed; cashar; taxliil.
2. Werdi la akhriyo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
tahliil
m.dh Biyo quraan lagu akhriyey oo la cabbo ama lagu mayrto si barako ama fayoobi looga helo. la-mid: taxliil².
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
tahliil
m.dh Biyo quraan lagu akhriyey oo la cabbo ama lagu mayrto si barako ama fayoobi looga helo. la-mid: taxliil.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
tahliil
f. n. holy water
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Tahliil
name-m blessed; curative; attempter; holy water (which may be blessed by the ink from a Qur'anic text or prayers; it's drunk or sprinkled as a blessing, to cure sickness or protect crops). Lit: he who has been blessed
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
tahliil
-tahliisha: (n) sacred or blessed water used to cure a sick person ~ tahaliil
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
Tahliil
magac loo baxsho wiil loo duceeyay ama diinta lagu daweeyay oo (tahliil) loo qoray.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
tahliil
-sha: (magac, dhedig, keli) werdi la ahkriyo.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
tahliil
a: taxliil
de: holy water (which may be blessed by the ink from a Koranic text or prayers; it is drunk or sprinkled as a blessing, to cure sickness, protect crops, etc.)
initial: t
lx: tahliil
pd: (/sha)
ps: n-f
syn: cashar {C & S}
key: tahliil
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
taxaliil
-sha: (magac, dhedig, keli) cashar lagu aqriyo biyo oo bukaanka la waraabiyo. Dh: tuf.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
cashar
-ka: (n) [Pl. cashro-da] lesson (lesan); class (kalaas) ~ darsi
cashar: -ka: (n) sacred water (seyk-ridh wo-ter) ~ tahaliil
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
haliil
f.mg1 (-iilay, -iishay) Ku h.: wax si xad dhaaf ah ugu degdegid (sida wax heliddood ama qof wax gaarsiintii).
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
haliil
(fal) «ku ~» cunto iyo wixii la mid ah, xoog u doon adoo hamuun darteed dhareerka daadinaya; hamuun dheeri ah muuji.
haliil-ka: (magac, lab, keli) hamuunta iyo doonista xoogga ah ee cunto iyo wixii la mid ah loo qabo.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
tahlil
-sha: (magac, dhedig, keli) tuf Qur'aan ah oo loo dhigo dadka buka si ay ugu caafimaadaan. Dh: tuf, cashar, taxliil.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dhaliil
dhaliil¹: m.l/dh Daldalool iyo iin wax leeyahay.
dhaliil²: f.g1 (-iilay, -iishay) Daldalool iyo iin wax leeyihiin sheegid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dhaliil
dhaliil¹: m.l/dh Daldalool iyo iin wax leeyahay.
dhaliil²: f.g1 (-iilay, -iishay) Daldalool iyo iin wax leeyihiin sheegid. m.f.dh, dhaliilid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dhaliil
v. disapprove of, look down on
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dhaliil
-sha: (magac, dhedig, keli) goldaloolo iyo nusqaan cid ama hawl leedahay. Qof walba dhaliil ayuu leeyahay. Dh: dhalliil, nusqaan.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dhaliil
cf: darraw
de: disapprove of, look down on
lx: dhaliil
pd: (dhaliilay)
ps: v1=
key: dhaliil
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Khaliil
name-m sincere; friend
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
taxliil
taxliil¹: m.l Qaab loo raadiyo xallinta mas'alo (xisaab iyo wixi lamida).
taxliil²: m.dh la-mid: tahliil.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
taxliil
m.l Qaab loo raadiyo xallinta mas'alo (xisaab iyo wixi lamida).
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
taxliil
f. n. holy water
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
taxliil
-sha: (magac, dhedig, keli) biyo Qur'aan lagu akhriyey oo loo isticmaalo in lagu daaweeyo qof buka ama neef xanuunsanaya. Taxliil u soo dhig ilmahan buka. Dh: cashar.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
taxliil
de: holy water
initial: t
lx: taxliil
pd: (/sha)
ps: n-f
see: tahliil
key: taxliil
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Jafaliil
(Jafaliil-ka)
Wax aan qaab wanaagsan lahayn; foolxun.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
jafaliil
m.l.kh (-llo, m.dh) J. ah: wax aan qaab wannaagsan lahayn; foolxun.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
jafaliil
m. n. ugly thing ~ person
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
jafaliil
-ka: (magac, lab, kali) nooc hargab xumaaday oo leh qufac iyo xummad.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
jafaliil
de: ugly thing ~ person
lx: jafaliil
pd: (-ka)
ps: n2-m
key: jafaliil
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
tacaliin
f. n. education; knowledge
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
tacaliin
de: education; knowledge
initial: t
lx: tacaliin
pd: (-ta)
ps: n-f
see: tacliin
key: tacaliin
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
tahliili
f.mg2 (-iyay, -isay) U t.: cid tahliil u tufid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bahaldile
(Bahaldila-ha)
Nin qolo ama col wada oo ugu horreeya xagga geesinnimada iyo dagaalka; halaqdile.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bahaldile
m.l (-layaal, m.dh) 1. Nin qolo ama col wada oo ugu horreeya xagga geesinnimada iyo dagaalka. 2. Nin beel madax u ah. la-mid: bahaldileen.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
bahaldile
m. n., [compound] fierce fighter, one who fights with beasts
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
bahaldile
-bahaldilaha: (n) warrior (woo riyor); spearhead (ispiiyar heedh) ~ dagaalyahan
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bahaldile
-ha: (magac, lab, keli) beel ama col weerar ah, ninka hormoodka u ah ee hor kacaya; ninka ugu geesisan ee ugu libaaxsan colka. Colka bahaldilaha ka toogta intay goori goortahay.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
bahaldile
de: fierce fighter, one who fights with beasts
lx: bahaldile
pd: (/ha)
ps: n7-m-cmp
key: bahaldile
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
jafaaliil
-ka: (magac, lab, keli) wax aan qaab wanaagsan lahayn oo fool xun. Dh: foolxun.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
jafaliile
m.l Shayddaan; indhaxamil.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
jafaliile
(tilmaame) mid hargab iyo xummad qaba.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku haliil
v. act without hesitating; confront, face (up to)
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ku_haliil
de: act without hesitating; confront, face (up to)
lx: ku haliil
pd: (haliilay / haliishay)
ps: v1=
key: ku_haliil
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
tafaasiil
m.dh.u Faahfaahin.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
tafaasiil
m.dh.u Faahfaahin.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
tafaasiil
f. n., [collective] details; explanations
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
tafaasiil
-tafaasiisha: (n) details (di-teelis)-, specifications (espa-si-fi-keey-shinis); particulars (paar-tiki-laaris); descriptions (dis-kirip-shinis); explanations (ekis-pala-neey-shinis) ~ sharaxaad, tafaasiir
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
tafaasiil
-sha: (magac, dhedig, keli) hadal iyo wax la mid ah, faahfaahin; faallayn; faallo.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
tafaasiil
bw: Arabic
de: details; expla-nations
initial: t
lx: tafaasiil
pd: (/sha)
ps: n-f-col
key: tafaasiil
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
tahliilin
m.f.dh eeg tahliili. la-mid: taxliilin.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
taltaliin
-ka: (magac, lab, keli) qof hadal badan; taltaliini; nacnacle.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
aliil
m.l (-lo, m.dh) (baayoloji) Mid ka mid ah muuqaallada talantaalliga ah ee hiddo side. Noolayaasha badankoodu waxay leeyihiin laba aliil oo midba hiddoside ka yimid (midba waalid ka yimid), kaas oo ku jira koromosoomyo iskumid ah. Hal aliil badanaa waxa uu shiiqiyaa ka kale oo loo yaqaan shiiqsane, kaas oo ay ka baxaan astaamaha u gaarka ah noolahaas.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
aliil
m.l (-lo, m.dh) (baay.) Mid ka mid ah muuqaallada talantaalliga ah ee hiddo side. Noolayaasha badankoodu waxay leeyihiin laba aliil oo midba hiddoside ka yimid (midba waalid ka yimid), kaas oo ku jira koromosoomyo iskumid ah. Hal aliil badanaa waxa uu shiiqiyaa ka kale oo loo yaqaan shiiqsane, kaas oo ay ka baxaan astaamaha u gaarka ah noolahaas.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
aliil
-ka: (magac, lab, keli) qaababka kala duduwan ee uu isku muujiyo hiddaside.
Qaamuuska Ereybixinta: Xisaab (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Taali
Consequent
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
tahal
f.g1 (-hlay, -hashay; -hli) Wax isku dayid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
tahal
v. try, attempt, have the power to do something
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
tahal
(fal) haleel, ku fillow oo awood u lahaw, u babacdhig iyo karti ku dabool. Dh: haleel.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
tahal
de: try, attempt, have the power to do s.t.
initial: t
lx: tahal
pd: (tahlay)
ps: v1=
xe: She attempted to do the work.
xv: Waxay tahashay inay shaqada qabato.
key: tahal
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
tahli
v. attempt, try
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
tahli
de: attempt, try
initial: t
lx: tahli
pd: (tahliyey)
ps: v2a=
xe: He tried to get up.
xv: tahal
key: tahli
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
agliil
m.dh (-lo, m.dh) Cuntada la siiyo arooska toddobada beri ee ugu horreysa.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Daliil
(Daliil-ka)
1. Wax wax lagu rumaysto; marag; markhaati.
2. Xun; liid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
daliil
daliil¹: m.l.kh (-llo, m.dh) D. ah: qof dullinimo ka muuqato.
daliil²: m.l/dh (-llo, m.dh/-lo, m.l) Markhaati cad oo wax xaqiiqnimadiisa lagu caddeynayo.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
daliil
daliil¹: m.l.kh (-llo, m.dh) D. ah: qof dullinimo ka muuqato.
daliil²: m.l/dh (-llo, m.dh/-lo, m.l) Markhaati cad oo wax xaqiiqnimadiisa lagu caddeynayo.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
daliil
m. n. indication, sign, token; symptom; proof, evidence, testimony; guide book, manual, directory
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
daliil
-daliisha: (n) evidence (eva-dhans); reasoning (riisanin); proof (puruuf) ~ caddayn, markhaati; qiil
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daliil
-ka: (magac, lab, keli) caddaynta ama markhaatiga arrin muran ka taaganaa. Dh: burhaan, xujo.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
daliil
cf: marag, markhaati
de: indication, sign, token; symptom; proof, evidence, testimony; guide book, manual, directory
lx: daliil
pd: (-ka)
ps: n2-m
key: daliil
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
jaliil
-ka: (magac, lab, keli) Eebbbaha Weyn ee ma baahde.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Kaliil
(Kalii-sha)
Xilli kulul oo roobka ka soo horreeya.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
kaliil
m.dh (-lo, m.l) Xilliga roobka gu' bilawdo ama roobka dayreed oo hawadu aad u kululaato.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
kaliil
m.dh (-lo, m.l) Xilliga roobka gu' bilawdo ama roobka dayreed oo hawadu aad u kululaato.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
Kaliil
magac loo baxsho wiil dhashay waqti kaliil ah oo kulul.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
kaliil
-sha: (magac, dhedig, keli) xilli kulul oo roobka ka soo horreeya; goor xilli roobaadka ka soo hor marta oo kulul.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Khalii
(Khalii-ga)
Qoryo dhuudhuuban oo aqallada (cariishyo) lagu dhiso ama bedemmada, kd., lagu awdo; sarab; sadaq.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
maliil
maliil¹: m.l 1. la-mid: mariil 1. Qof tabartii ku dhamaatay jirro muddo haysay ama hayso awgeed. 2. la-mid: maliilid.
maliil²: f.mg1 (-iilay, -iishay) Maliil noqosho. la-mid: mariil².
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
maliil
m.l 1. la-mid: mariil 1. Qof tabartii ku dhamaatay jirro muddo haysay ama hayso awgeed.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
maliil
m. n. decrepit person, someone who has wasted away ~ is gravely ill
maliil [inchoative] v. waste away, become decrepit, be seriously ill
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
maliil
-ay / maliishay: (v) become thin (thiin), lean (liin) or gaunt (goont) due to sickness ~ mariil
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
maliil
-ka: (magac, lab, keli) qarayari xoog ah; laf yaraan aad ah oo jirro raagtay keento. Dh: miliil.
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Taalib
name-m seeker of knowledge
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
taawil
f.g/mg1 (-ilay, -ishay) la-mid: taawi.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
taawil
-ka: (magac, lab, keli) kasha ku hayn. Dh: filid, rajayn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Tahlid
(Tahlid-da)
Awood u yeelasho; maaro u helid; karid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
tahlid
m.f.dh eeg tahal.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
tahlid
vl. n. ability, power (to do ~ try something)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
tahlid
-da: (magac, dhaddig, keli) awood u yeelasho: ku fillaanta kaalin hawleed. Iskuday inaad tahli karto hawshaa. Dh: karid, awoodid. Li: gabid.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
tahlid
cf: awood, karti
de: ability, power (to do ~ try s.t.)
initial: t
lx: tahlid
pd: (-da)
ps: vn-f
key: tahlid
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
waliil
f.mg1 (-iilay, -iishay) Gariirid, qarqarid, jarayn.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
waliil
v. shiver, tremble with pain; feel pain
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
waliil
(fal) cabsi darteed la gariir.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
waliil
de: shiver, tremble with pain; feel pain
initial: w
lx: waliil
pd: (waliilay)
ps: v1=intr
key: waliil
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
daahiil
daahiil¹: m.l la-mid: diihaal¹.
daahiil²: f.mg1 (-ilay, -ishay) la-mid: diihaal².
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dawliil
m.l Muuqaal koraad.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dawliil
m.l Muuqaal koraad.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dawliil
-ka: (magac, lab, keli) joogga dheer ee qurruxda badan ee uu qofku leeyahay,
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dhabiil
(Dhabii-sha)
Maamulka iyo aqoonta lacagta iyo xoolaha; xisaab.