Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Tacaal-ka)

2

(la tacaal) Qof ama wax kale oo dhaawac xuni gaarey ama cudur halis ahi ku dhacay, oo degdeg wax looga qabto; gargaar degdeg ah.

waa la naqliyay ✓

1

tacaal¹: m.l la-mid: tacaalid.

2

tacaal²: f.mg1 (-aalay, -aashay) La t.: qof buka caafimaadkiisa ku dadaalid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-aalay, -aashay) La t.: qof buka caafimaadkiisa ku dadaalid. m.f.dh, tacaalid.

waa la naqliyay ✓

m. n. medical treatment ~ aid

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) (la ~) qof ama wax kale oo dhaawac culusi gaadhay oo xaaladdiisa degdeg wax looga qabto. Dh: gurmad.

waa la naqliyay ✓

1

de: medical treatment ~ aid

2

initial: t

3

lx: tacaal

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: tacaal

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Masaabir sal buuran oo xagga hoose lagaga taxo kabaha. 2. Bir qoobabka fardaha lagu dhejiyo.

waa la naqliyay ✓

m. n. horse shoe

waa la naqliyay ✓

1

(fal) labo sarood iyo wax ka badan isku nab.

2

nacaal -ka: (magac, lab, keli) nabid la isku nabo labo sarood iyo wax ka badn. Kabaha nacaal fican iigu samee. Dh: jaansaar.

3

nacaal -ka: (magac, lab, keli) masaabiir kabaha lagu nabo si ay iskugu xajiso. Nacaal ii soo bi wuu iga dhammaadee.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: horse shoe

3

lx: nacaal

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: nacaal

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Wadiiqo yar oo isku xirta laba waddo oo is barbarsocda.

waa la naqliyay ✓

name-m nice, admirable

waa la naqliyay ✓

m. n. spleen

waa la naqliyay ✓

1

(Wacaa-sha)

2

Waayo; xog'ogaal.

waa la naqliyay ✓

m.dh Wax jira; war; xog. Tusaale: “War iyo w. midna uma hayo”.

waa la naqliyay ✓

m.dh Wax jira; war; xog. Tusaale: War iyo w. midna uma hayo.

waa la naqliyay ✓

f. n. information

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) wax jira; ogaal. War iyo wacaal toona uma hayo wax dhacay maanta. Dh: war; xog, ogaal.

waa la naqliyay ✓

1

cf: ogaal; waayo

2

de: information

3

initial: w

4

lx: wacaal

5

pd: (/sha)

6

ps: n-f

7

key: wacaal

waa la naqliyay ✓

1

(Baxnaanis-ka)

2

Eegid iyo dhursugid, wax la tijaabinayo sida waxbarashada ardada, bedertanka fardaha, dadka buka waabjiifintooda, la tacaaliddooda, hayntooda; baxnaanin. Tijaabo; Imtixaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Dawa-da)

2

1. Wixii cudurrada, nabarrada, kd., inta lagula tacaalo (ismarin; cabbid, isku mudid, dhaymo, ...) fayoobi keena.

3

2. Dawaco; dayo.

waa la naqliyay ✓

1

(Sanca-da)

2

1. Si aqoon iyo tab leh, oo wax loo qabto; farsamo.

3

2. (dawo) nabarrada iyo cudurrada oo si kasmo ah wax looga qabto ama loola tacaalo.

4

3. Aqoon hawl gaar ah loo lee yahay; xirfo.

waa la naqliyay ✓

1

daawo: m.l la-mid: taawo¹.

2

dąawo¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Maaddo cudurrada, nabarrada, dhaawaca iyo wixi lamida lagula tacaalo. 2. Heshiis iskaashi oo cid ka dhexeeya. 3. Maaro; xal. la-mid: dawo.

3

daawo²: f.g3 (-waday, -wadatay) Wax in muddo ah indhaha ku hayn.

4

dąawo²: m.dh (-ooyin, m.l) (daawo) Walax kasta oo saameysa qaabka iyo shaqada noole. Daawoyinka waxa loo isticmaalaa ka hortagga, cudur aqoonsiga iyo daaweynta cudurrada iyo baabi'inta astaamahooda.

waa la naqliyay ✓

1

daawo: f.g3 (-waday, -wadatay) Wax in muddo ah indhaha ku hayn. m.f.dh,daawasho.

2

dąawo¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Maaddo cudurrada, nabarrada, dhaawaca iyo wixi lamida lagula tacaalo. 2. Heshiis iskaashi oo cid ka dhexeeya. 3. Maaro; xal. la-mid: dawo.

3

dąawo²: m.dh (-ooyin, m.l) (daaw.) Walax kasta oo saameysa qaabka iyo shaqada noole. Daawoyinka waxa loo isticmaalaa ka hortagga, cudur aqoonsiga iyo daaweynta cudurrada iyo baabi'inta astaamahooda.

waa la naqliyay ✓

/insalin/ (n) daawo lagula tacaalo cudurka kaadi-sonkorowga.

waa la naqliyay ✓

/riihabilateyshan/ (n) baxnaanis, sida la tacaalidda qof jiranaa si uu u ladnaado

waa la naqliyay ✓

(fal) cid kale, dawo sii oo xanuunkiisal la tacaal. Kolkaad xanuunkiisa garato bukaanka daaweysii. Dh: daawee, dawee.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, kali) wax kasta oo xanuunnada, nabarrada ama kob kasta oo bugta bogsiiya oo lagula tacaalo ama xal u noqda dhibta cudurrada iyo xanuunnada. Dh: waawo.

2

dawo-da: (magac, dhedig, kali) eeg dacawo.

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) xanuun iyo wax la mid ah, qabitaan oo la tacaalid; wada noolaansho.

2

lanoolaansho-ha: (magac, lab, keli) nolosha oo cid kale lala wadaago. Lanoolaanshaha dadka waa la bartaa.

3

lanoolaansho -ha: (magac, lab, keli) (is ~) dhaqan aan fiicnayn oo nin iyo naag aan isqabini ay wada deggan yihiin.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xiisado iyo qulqulatooyin la tacaalid.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) tab iyo aqoon xirfadaysan oo wax loo suubbiyo. Dh: farsamo, xirfad.

2

sanco -da: (magac, dhedig, keli) nabarrada iyo cudurrada oo si kasmo leh wax looga qabto ama loola tacaalo.

waa la naqliyay ✓

1

de: give medical treatment to; [fig.] rescue, come to s.o.'s aid

2

lx: la tacaal

3

pd: (tacaalay)

4

ps: v1=expr

5

key: la_tacaal

waa la naqliyay ✓

1

(Tacaalid-da)

2

(la-tacaalid) Dhaawac daran ama cudur halis ah, degdeg wax uga qabasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg tacaal². la-mid: tacaal¹.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) (la ~) dhaawac daran ama cuddur halis ah, degdeg wax uga qabasho.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Qori, dhagax iyo wixi lamida oo muddo badan ceel agtiisa yiil.

waa la naqliyay ✓

Inta badan dhex yaal qoyaan biyood.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) qofka baxaalliga wanaagsan.

waa la naqliyay ✓

name-m he who milks cows; cow milker

waa la naqliyay ✓

1

sadcaal¹: m.l la-mid: socdaal¹.

2

sadcaal²: f.mg1 (-aalay, -aashay) la-mid: socdaal².

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) socod safar; socod ujeeddo leh. Dh: ambabbax, socdaal.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) eeg tabaalo.

waa la naqliyay ✓

1

(Tabaala-ha)

2

(weligeed: koox) waayaha adduunka; sah; xaal; waxtabasho; dhibo.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Dhib waxtabasho. 2. Waayaha adduunka; sah.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Dhib waxtabasho. 2. Waayaha adduunka; sah.

waa la naqliyay ✓

m. n. trouble; financial difficulty; physical weakness

waa la naqliyay ✓

-tabaalaha: (n) destitution (des-ta-tuushin); poverty (pover-ti); bad times; misfortune (mis-foor-jin); adversity (adh-veersiti); difficulty (difi-kalti) ~ dhibaato

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhib iyo kadeed laga dhaxlo duruuf nololeed oo adkaata; waayaha adduunka. Tabaalaha adduunku yaanu mabda'aaga tirtirin. Dh: sah, xaal. Li: badhaadhe.

waa la naqliyay ✓

1

de: trouble; financial difficulty; physical weakness

2

initial: t

3

lx: tabaalo

4

pd: (/ha ~ /da)

5

ps: n6-m/f

6

key: tabaalo

waa la naqliyay ✓

m.l.kh T. ah: qof daal ama xanuun la liita. la-mid: tacbaan.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh T. ah: qof daal ama xanuun la liita. la-mid: tacbaan.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) daalka faraha badan iyo caajiska firfircoonida kaa qaada. Tabcaan baad tahaye bal horta yar naso. Dh: caajis.

2

tabcaan-ka: (magac, lab, keli) qof liita oo aad u daciif ah.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: tabcaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Tacdaar-ta)

2

1. Neef xoolo ah oo Ilaah darti loo qalo; waqdhaacin.

3

2. Duco; wacays; (ama tadcaar, tamcaar).

waa la naqliyay ✓

1

tacdaar¹: m.dh (dii.) Neef xoolo ah oo Ilaah dartii loo qalo. la-mid: tadcaar¹, tamcaar¹.

2

tacdaar²: f.mg1 (-ray, -rtay) (dii.) Ku t.: neef duco darteed u qalid. la-mid: tadcaar², tamcaar².

waa la naqliyay ✓

m.dh (dii.) Neef xoolo ah oo Ilaah dartii loo qalo. la-mid: tadcaar, tamcaar.

waa la naqliyay ✓

f. n. sacrifice, animal sacrificed to God; prayer

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) Ilaahbari si balaadhan loo dalbay oo xoolo la qalayo isaga loogu dhawaanayo. Maanta waxan ka qayb galay tadcaar Alla bari ah. Dh: duco, Allabari, wacays, waqdhaacin.

waa la naqliyay ✓

1

bw: tadcaar ~ tamcaar

2

cf: duco

3

de: sacrifice, animal sacrificed to God; [ext.] prayer

4

initial: t

5

lx: tacdaar

6

pd: (-ta)

7

ps: n2-f

8

key: tacdaar

waa la naqliyay ✓

1

(Tadcaar-ta)

2

Tacdaar.

waa la naqliyay ✓

1

tadcaar¹: m.dh (-rro, m.dh) la-mid: tacdaar¹.

2

tadcaar²: f.mg1 (-ray, -rtay) la-mid: tacdaar².

waa la naqliyay ✓

f. n. animal ~ prayer sacrifice to God

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg tacdaar.

waa la naqliyay ✓

1

de: animal ~ prayer sacrifice to God

2

initial: t

3

lx: tadcaar

4

pd: (-ta)

5

ps: n2-f

6

see: tacdaar

7

key: tadcaar

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) adviser or advisor (ad-veey-zer); intellectual person.

2

ku talagal -ay / talagashay: (v) plan ahead; know in advance; be prepared ~ u diyaargarow

waa la naqliyay ✓

1

(Tallaal-ka)

2

1. Sac furuq qaba malax laga soo qaado oo dabadeed qof jirki la geliyo, si qofkaasi cudurka furuqa uga nabadgalo oo guri ama kabbax uga noqdo; tariib.

3

2. Wixii sida malaxdaas ka samaysan bahallada cudurrada keena oo dhintay, oo oogada la geliyo ama lagu mudo, si cudur looga hortago oo guri looga noqdo.

4

3. Hawsha ama farsamada tallaalka lafteeda.

5

4. Geed yar oo meel laga rujiyo oo meel kale lagu beero.

6

5. Labo geed oo kala jaad ah oo inta mid laan ama cad laga gooyo midka kale dhexdiisa la geliyo oo lagu xiro, si labada geed u midoobaan oo miro hor leh oo kuwi hore ka wanaagsan u dhalaan.

7

6. Labo geed oo isku jaad ah (mid lab iyo mid dheddig) oo sidoo kale laysugu dhufto; faxal; awrdhaw.

waa la naqliyay ✓

1

tallaal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Malaxda ka samysan cudur keenayaasha oo dhimaty oo oogada la geliyo ama lagu mudo, si cudur looga hortago oo guri looga noqdo. 2. Hawsha ama farsamada tallaalka lafteeda. 3. Geed yar oo meel laga rujiyo oo meel kale lagu beero. 4. Laba geed oo kala jaad ah oo inta mid laan ama cad laga gooyo midka kale dhexdiisa la geliyo oo lagu xiro, si labada geed u midoobaan oo inino hor leh oo kuwii hore ka wanaagsan u dhalaan.

2

tallaal²: m.l (-llo, m.dh) (daawo) Dareere loo diyaariyay in lagu daweeyo ama lagaga hortago cudurrada ay dhaliyaan noolayaasha ili-ma-aragtayda ah.

3

tallaal³: f.g1 (-aalay, -aashay) Tallaal ku samayn.

waa la naqliyay ✓

1

tallaal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Malaxda ka samysan cudur keenayaasha oo dhimaty oo oogada la geliyo ama lagu mudo, si cudur looga hortago oo guri looga noqdo. 2. Hawsha ama farsamada tallaalka lafteeda. 3. Geed yar oo meel laga rujiyo oo meel kale lagu beero. 4. Laba geed oo kala jaad ah oo inta mid laan ama cad laga gooyo midka kale dhexdiisa la geliyo oo lagu xiro, si labada geed u midoobaan oo inino hor leh oo kuwii hore ka wanaagsan u dhalaan.

2

tallaal²: m.l (-llo, m.dh) (daaw.) Dareere loo diyaariyay in lagu daweeyo ama lagaga hortago cudurrada ay dhaliyaan noolayaasha ili-ma-aragtayda ah.

3

tallaal³: f.g1 (-aalay, -aashay) Tallaal ku samayn. m.f.dh, tallaalid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. vaccine; innoculation, vaccination; graft, transplant

2

tallaal v. vaccinate, innoculate; graft, transplant

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) immunization (im-yi-naa-zeey-shin); vaccination (vaak-si-neey-shin); vaccine (vaak-siin)

2

tallaal -ay / tallaashay: (v) immunize (im-yi-naayz); vaccinate (vaak-si-neeyt)

3

tallaal -ka: (n) seedling (siid-ling)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale, daawo ka hortag ah ku mud. Tallaal carruurrta ay da'doodu ka yar tahay lix jir.

2

tallaal: (fal) geed beer oo dhulka ku taag, si uu u baxo. Tallaal geed mirimmirida.

3

tallaal: (fal) isku mud labo geed oo kala jaad ah.

4

tallaal -ka: (magac, lab, keli) labo geed oo kala jaad ah oo inta mid caleentii laga soo qaado oo ka kale lagu mudo si midho tayo leh ama cayn kale ah loo helo.

5

tallaal -ka: (magac, lab, keli) daawo dadka lagu mudo, si ay uga badbaadaan cudurada faafa badanaa caruurta lagu mudo. Tallaalka dabayshu waa cudur ka hortag.

6

tallaal-ka: (magac, lab, keli) geed yar oo meel laga rujiyo oo meel kale lagu beero.

waa la naqliyay ✓

لَقَاحٍ طُعْمِ

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-aalay, -aashay) 1. Cid hawl ay hayso ka jeedin. 2. Balaayo cid ku dhicid.

waa la naqliyay ✓

1

(Tamcaar-ta)

2

Tacdaar.

waa la naqliyay ✓

1

tamcaar¹: m.dh la-mid: tacdaar¹.

2

tamcaar²: f.mg1 (-ray, -rtay) la-mid: tacdaar².

waa la naqliyay ✓

f. n. animal ~ prayer sacrifice

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) sumadda uu qof ama shey ku caanbaxo.

2

tamcaar-ka: (magac, lab, keli) neef xoolo ah oo Ilaah dartiis loo qalo. Dh: tadcaar.

waa la naqliyay ✓

1

de: animal ~ prayer sacrifice

2

initial: t

3

lx: tamcaar

4

pd: (-ta)

5

ps: n2-f

6

see: tacdaar

7

key: tamcaar

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) surwaal laga tolo maro aad u qaro adag.

2

targaal -ka: (magac, lab, keli) jaad dharka ka mid ah oo laga sameeyo dun adag ama dhumumuc iyo qaro leh.

waa la naqliyay ✓

1

(Tawakal-ka)

2

(Ilaah) isu dhiibid; talasaarad.

waa la naqliyay ✓

1

tawakal¹: m.l la-mid: tawakalid.

2

tawakal²: f.g1 (-alay, -ashay) Ilaah si buuxda isugu hallayn (qof).

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-alay, -ashay) Ilaah si buuxda isugu hallayn (qof). m.f.dh, tawakalid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [abstract] trust in God

2

tawakal v. trust in God, rest one's hope in God

waa la naqliyay ✓

1

(fal) eebbe isu dhiib, tala'saaro. Tawakal ilaahay oo aamin.

2

tawakal-ka: (magac, lab, keli) Alle isku hallayn, Alle talo saarad. Dh: aaminaad,

waa la naqliyay ✓

(adv) whereabouts (weer-a-bawts). Ex: weli war iyo wacaalo lagama hayo; Information concerning his whereabouts is still unavailable

waa la naqliyay ✓

1

1. (Caal-ka) Cudur xoolaha ku dhaca oo oogadu bararto, oo cunnaxumada ka yimaada; cashi.

2

2. (Caa-sha) Harag dheer oo balaqsan oo lo'da dhuunteeda hoos uga laallaada.

waa la naqliyay ✓

1

caal¹: m.l Cudur lo'da, idaha ka barariya caloosha oo uu keeno gooryaan caloosha kaga dhashay.

2

caal²: m.dh (-lyo, m.l) Harag dheer, balaqsan oo lo'da luqunteeda dhinaca hoose ka laallaada.

3

caal³: f.mg1 (-aalay, -aashay) Lo' ama ido cudur caloosha ka barariya ku dhicid.

waa la naqliyay ✓

1

caal¹: m.l Cudur lo'da, idaha ka barariya caloosha oo uu keeno gooryaan caloosha kaga dhashay.

2

caal²: m.dh (-lyo, m.l) Harag dheer, balaqsan oo lo'da luqunteeda dhinaca hoose ka laallaada.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] disease of cattle

2

caal [feminine] n. dewlap of cow

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) cudur xoolaha ku dhaca oo barariya cunaha oo cunna'xumi ka yimaad. Caal baa adhigii ku dhacay. Dh: cashi

2

caal -ka: (magac, lab, keli) tamar iyo awood wax lagu baajiyo ama lagu maareeyo. Arrintan uma caal helayno.

3

caal -sha: (magac, dhedig, keli) saanta balaqsan ee luqunta lo'da ka laallaada.

waa la naqliyay ✓

1

v., present habitual: it [fem.] is (situated / located) there

2

taal v., neg., present habitual: it [fem.] is not there

3

taal v., subject case, present habitual: it is it [fem.] that is there

4

taal v., sg., present habitual: you are (situated / located) there

waa la naqliyay ✓

-taallay: (v) [with proposition ku] situate (si-tiweeyt); locate (lo-keeyt); used with feminine nouns ~ tiil. Ex: sheeg meesha ay ku taal? tell me where it is situated [located]?

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xeer soo jireen ah. Dh: xeer.

waa la naqliyay ✓

1

(Abaal-ka)

2

Samafal laysu galay, xusuusta wanaagsan iyo mahadda laysaga hayo; lib; gallad.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) 1. Samo cid loo galo. Tusaale: “Cali, abaal buu ii galay”. 2. Xasuusta wanaagsan ee la isaga hayo samo la isu galay. Tusaale: “Xasan, abaal baan u hayaa”.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) 1. Samo cid loo galo. Tusaale Cali, abaal buu ii galay. 2. Xasuusta wanaagsan ee la isaga hayo samo la isu galay. Tusaale Xasan, abaal baan u hayaa.

waa la naqliyay ✓

m. n. favor, reward, gratitude; just deserts

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. favor (feyver); a gracious or friendly act that is freely granted ~ asxaan. Ex: abaal ma ii gali kartaa? can you do me afavor? 2. merit (meerit); worth (woorth) ~ mudnaan. Ex: abaalkiisa marsii! give him what he deserves!

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wanaag iyo samafal ay cidi kuu gasho; xusuusta wanaagsan iyo mahadda la isugu hayo. Abaal dad galaa badan, dad gudaase yar.

waa la naqliyay ✓

1

de: favor, reward, gratitude; just deserts

2

lx: abaal

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

xe: He got his just deserts.

6

xv: Abaalkiisu helay.

7

key: abaal

waa la naqliyay ✓