tabay — Macnaha & Turjumaada

(fal) farsamee; qaabay; hab farsamo u maaree. Dh: tabee, farsamee, leexleexi.

waa la naqliyay ✓

1

(Tabayn-ta)

2

1. Hadba tab cusub keenid, muujin.

3

2. Tabo kula kicid; xeeladayn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg tabee. la-mid: tabays.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) hadba tab cusub keenid ama muujin. Dh: xeeladayn, qaabayn, farsamayn, nidaamin.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: tabayn.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg tabayn.

waa la naqliyay ✓

(fal) legad oo lugta ku mar. Tabco ku qabo oo sudh. Dh: lagad, leged.

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) necktie (nek-taay); bow tie (boow-taay) ~ niikteyn

waa la naqliyay ✓

1

(fal) arrin ama talo curi; arrin hindis oo taabbage-lintiisa qorshee. Talaan aabay lahaa, tusmaan gaadhsii lahaa, tilmaan abid baan lahaa. Dh: astay, aabee, qorshay, dheego.

2

aabay: (fal) wax u aabbayeel; tixgeli oo aabbee. Aabay waalidkaaga ajar baa ku jiree. Dh: aabee, aabbayeel.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) nooc khudradda la cuno ka mid ah oo dusha diir laga qaado ku leh boostana baruur huruud ah iyo iniinyo yaryar oo kawa filfisha u eg ku leh Dh: mafafaay, babbaay, cambefilfil.

waa la naqliyay ✓

(fal) beytari iyo wixii la mid ah, danab u yeel oo tamari. Dh: dabee, jaajgaree, danabay.

waa la naqliyay ✓

1

(Gabay-ga)

2

Tixo la tirsho oo ka kooban ereyo iyo xuruuf qiyaasan oo tirsan oo xaraf ku dhisan; wuxuu lee yahay tixo is wada dherer le'eg iyo ereyo xulanti ah oo midba la gesho meel uu ku habboon yahay; qaarkood waxay lee yihiin dhawaaqyo iyo yeer isu eg'eg oo tixaha xubno looga dhigo oo lagu dhex googgooyo si ay u yeeshaan luuq iyo dhicitaan laysla hela hayo, muusikana ku dhafan tahay, oo dhabaqa iyo deelqaafka ka ilaaliya. Gabaygu, sida maansada xubneheeda kale (geeraar, jiifto, kd.), wuxuu ka hadlaa wax kastoo qofka laabtiisa ku soo dhaca, wuxuuna lee yahay saamays daran oo kan hadalka kale ka xoog weyn; waa laga luuqiyaa.

waa la naqliyay ✓

1

gabay¹: m.l (-yo, m.dh) Nooc maansada ka mid ah oo leh qaafiyad, luuq iyo wixi lamida oo aan muusig loo tumin.

2

gabay²: f.mg1 (-byay, -bayday; -byi) Gabay tirin.

waa la naqliyay ✓

1

gabay¹: m.l (-yo, m.dh) Nooc maansada ka mid ah oo leh qaafiyad, luuq iyo wixi lamida oo aan muusig loo tumin.

2

gabay²: f.mg1 (-byay, -bayday; -byi) Gabay tirin. m.f.dh, gabyid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. poem form (long classical Somali epic poetry)

2

gabay v. recite a poem, chant poetry

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) poetic composition; poem (pooem); poetry (powyetari) ~ maanso, gabey, shicir

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hadal taxan oo macno miisaan fiican leh dheh; gabay tiri oo samee. Xaaladda la joogo ka gabay.

2

gabay -ga: (magac, lab, keli) qayb suugaanta ka mid ah oo leh qaafiyad iyo miisaan u gaar ah. Waxa uu gabaygu leeyahay macno iyo duluc uu ku qotomo.

waa la naqliyay ✓

مَنظُومَة، قَصِيدَة، قصيد

waa la naqliyay ✓

1

(Habay-ga)

2

Weel cusub oo la tolay (gocoy), kolka biyo ama wax kale oo la mid ah lagu shubo, sii deynta uu sii daayo, oo dhibcuhu aayar aayar, daldaloollada tolmada uga soo baxbaxaan.

waa la naqliyay ✓

1

habay¹: m.l 1. H. ah: weel cusub oo la tolay, markaa la agloolay oo hoorihii lagu shubo sii daaya. 2. la-mid: habyid. la-mid: habayo.

2

habay²: f.mg1 (-byay, -bayday; -byi) Weel dareere lagu shubay sii dayn.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-byay, -bayday; -byi) Weel dareere lagu shubay sii dayn.

waa la naqliyay ✓

m. n. leak; condition of new woven vessel that leaks slightly; special utensil for feeding a baby

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hannaani oo qurxi; nidaami oo hagaaji.

2

habay-ga: (magac, lab, keli) weel dhawaan la tolay oo cusayb ahaan wixii lagu shubo u sii daaya ama ay uga tiftifqaan. Habaygii biyaha qubay, miyuu dhibic hanbeeyaa. Dh: gocay, habayo.

waa la naqliyay ✓

1

de: leak; condition of new woven vessel that leaks slightly; special utensil for feeding a baby

2

lx: habay

3

pd: (-ga)

4

ps: n2-m

5

key: habay

waa la naqliyay ✓

1

(Kabay-ga)

2

Waxa jaba, waxa la saaro oo lagu kabo; kab.

waa la naqliyay ✓

m.l (-yo, m.dh) 1. Kabjad. 2. Qalab nafley jabtay lagu kabo.

waa la naqliyay ✓

m. n. support for something being mended, splint

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale, kab la dhac.

2

kabay-ga: (magac, lab, keli) wax jabay waxa la saaro oo lagu kabo ama lagu kabayeeyo, ama suun kabeed inta lagu kabayeeyo. Dh: kab, kabaye.

waa la naqliyay ✓

1

de: support for s.t. being mended, splint

2

lx: kabay

3

pd: (-ga)

4

ps: n2-m

5

key: kabay

waa la naqliyay ✓

1

(fal) tiro markii hore mid ahayd, labo ka dhig.

2

labay: (fal) tallan oo go'aan ka shaki.

3

labay: (fal) ilmo labaad dhal.

4

labay: (fal) labood dhal; dhedig mid aan ahayn dhal.

waa la naqliyay ✓

1

(Qabay-ga)

2

Haruub qabo laga tolay.

waa la naqliyay ✓

m.l Weelka qabada laga sameeyo.

waa la naqliyay ✓

m. n. vessel made of fiber

waa la naqliyay ✓

[GABAY] Euphorbia longispina 01

waa la naqliyay ✓

1

(fal) goedka qabada ku samee.

2

qabay-ga: (magac, lab, keli) hadhuub qabo laga tolo. Gorofka qabayga ah geela ku lisa.

waa la naqliyay ✓

1

cf: haruub

2

de: vessel made of fiber

3

lx: qabay

4

pd: (-ga)

5

ps: n2-m

6

key: qabay

waa la naqliyay ✓

1

tabac¹: m.l la-mid: tacbid.

2

tabac²: f.g1 (-cay, -cdas) la-mid: tacab².

waa la naqliyay ✓

tabac, n.m. - buuriga; toobaako; meesha sigaarka laga gato; tobakaayada.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-bnaa, -bnayd) Tiro taxane ah oo eber ka yar ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-bnaa, -bnayd) Tiro taxane ah oo eber ka yar ahaansho. m.f.dh, tabnaan.

waa la naqliyay ✓

Negative

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] negative {mathematics}

waa la naqliyay ✓

(adj) [Mathematics]; negative (nega-tiv); a number with the negative sign [ - ] ~ tabane

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) ah tirooyinka aan buuxin, sida 3, 5, 7 iyo wixii la mid ah. 9 iyo 253 tirooyinka taban ayey ka mid yihiin.

waa la naqliyay ✓

1

de: negative {mathematics}

2

initial: t

3

lx: taban

4

pd: (tabnaa)

5

ps: adj-der

6

key: taban

waa la naqliyay ✓

1

(Tabar-ta)

2

Xoog; itaal; taag; karti; awood (ama tamar).

waa la naqliyay ✓

m.dh Xoog; itaal. la-mid: tabaro, tamar, tamaro.

waa la naqliyay ✓

m.dh Xoog; itaal. la-mid: tamar.

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): strength, ability, capability; power, force, energy

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) 1. capability (keeypabiliti); ability (abiliti) ~ awood, karaan. Syn: capacity, faculty, talent, skill, competence, aptitude. 2. power (paawar); strength (istareen-gath) ~ xoog, quwad, tabar

waa la naqliyay ✓

1

Energia

2

Energy

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) awood dhaqaale. Dh: awood, taag.

2

tabar -ta: (magac, dhedig, keli) awoodda wax qabad ee xoogga ah ee noolaha, Dh: tag, karti, awood, tamar,.

3

tabar -ta: (magac, dhedig, keli) quwadda kooraanka

waa la naqliyay ✓

1

bw: tabaro, tamar, tamaro

2

de: strength, ability, capability; power, force, energy

3

initial: t

4

lx: tabar

5

pd: (-ta)

6

ps: n1-f-mass

7

syn: daaqad ~ daaqo, itaal, maaro, xoog

8

key: tabar

waa la naqliyay ✓

v., sg., present habitual: you are / she is

waa la naqliyay ✓

1

[personal pronoun she plus verb to be] —are you. Ex: Soomaali miyaad tahay? are you a Somali?

2

waa tahay: (expression) OK (oo-keey); alright; yes ~ haye, waa yahay

waa la naqliyay ✓

1

de: you are / she is

2

initial: t

3

lx: tahay

4

ps: v5a-2sg/3f-prhb

5

xe: How are you?

6

xv: Adigu sideed tahay?

7

key: tahay

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) weel sida masafta u ballaadhan oo weel iyo wiciyadda la dulsaaro ama lagu qaado. Tarayga cad bikeeriyaha ku soo qaad.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ha tixgelin; ha qadderin, xaqir. Wixii kugu xadgudba tasay.

2

tasay: (fal) hallee, lumi. Tasee lacagta.

waa la naqliyay ✓

(fal) tib la dhac, ku tun, ku dhufo. Tibay naagtii ku maagtay.

waa la naqliyay ✓

1

(Garmaama-ha)

2

1. Rogrogga iyo tabaynta dagaalka.

3

2. Dagaal been ah; dhoollatusad.

waa la naqliyay ✓

1

(Xeeladayn-ta)

2

Xeelad ku samayn; tabayn; khatalid; sirid.

waa la naqliyay ✓

1

abaaji¹: m.l Xoolo lumay oo waa dambe la tabay.

2

abaaji²: f.mg1 (-iyay, -iday; -iyi) Xoolo lumay waa dambe tebid.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax maqnaa oo muddo badan la tabayay.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dad ciyaaraya oo gacmaha isula tega; kaftan iyo ciyaar isqabsasho u tabay.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) meel iftiin u soo tabayo, hagoogid oo hadh u yeelid. Dh: hadhays, harayn, dadid.

waa la naqliyay ✓

(fal) 'carruur' sasab; ruux waxa uu tabayo illowsii. Ubadka lama uleeyee waa la saabasaabeeyaa. Dh: sab, sabaabli, suubaansalaax.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) inta qof qaban karo hawl ama waxtarkiisu yahay. Ku tabay oo ku tabay waxad tari se mooyaane. Dh: karid.

2

tarid -da: (magac, dhedig, keli) wax loo baahan yahay cid siin; abaal u gelid. Dh: taris.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax humaagsi maskaxda kaa qabsada. Tashigu wuu igu batoo, waxbay tabaysaa naftani, tash baa iga haysta meel, taakana way ii jirtaa.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale. anbabbixin; sagootiyid.

2

waddacid-da: (magac, dhedig, keli) hab badda hirarkeeda loogu ciyaaro oo si tabaysan laysugu raaciyo. Waddacidda waa la bartaa.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) tabaysan; farsamaysan.

waa la naqliyay ✓

Tabaynta hannaanka.

waa la naqliyay ✓

1

de: come to know, realize

2

hm: 2

3

initial: t

4

lx: tab

5

pd: (tabay ~ tebay)

6

ps: v1=tr

7

see: teb

8

key: tab_2

waa la naqliyay ✓

1

(Tabcayn-ta)

2

Tabco ku qabasho; qonfid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg tabcee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) tabco ku qabasho, sudhid, legdinta wiilasha oo uu lugta lugta kale kaga maro. Wiilku wax tabcayn ogaa.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg tabcayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Aabayn-ta)

2

1. Tixgelin; aabayeelid; daryeelid.

3

2. (weel) xoolayn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg aabee.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) aabbayeelid iyo tixgelin. Aabbaynta waalidku waa axsaan loo aayo.

2

aabayn-ta: (magac, dhedig, keli) samo iyo wanaag abaabulid oo wanaajin. Umuurtii aad leedahay ninkii, kuu aabaynaaya. Dh: habayn.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg aabayn.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) geedmidhood aad u dheeraada oo dusha sarena ku yeesha caleemo balballaadhan iyo midho waaweyn oo dhexda iniinyo badan ku leh. Dh: manfafaay, canbefilfil.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg babaay.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) bambo qaraxda ku tuur.

2

bambay: (fal) ceel, bam biyo kaga soo saar.

3

bambay: (fal) walax hawo ka buuxi adiga oo bam adeegsanaya.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. C. ah: haan qab ama argeeg ka samaysan oo loo diyariyay in caanaha lagu shubto. 2. Biyo, weel caanood lagu shubay oo yeeshay dhadhan la kahdo; cabo.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) haan weyn oo argeegta iyo wixii la mid ah laga sameeyo oo caanaha lagu shubto.

2

cabayo -da: (magac, dhedig, keli) biyo lagu shubtay weel caano leh oo dhadhankoogii doorsoomay oo naftu kahato. Dh: cabo.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hub iyo wixii la mid ah, rasaasta dhuunta gee oo riddo u diyaari.

2

cabbay: (fal) wax mug leh, buuxi oo wax ku gur.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabay-sha)

2

Layr ama neecaw xoog leh oo dhabanaysa; xanfar.

waa la naqliyay ✓

1

dabayl¹: m.dh (-lo, m.l) 1. Hawo xoog leh oo dhan u socota. 2. Xanfar; siigo. 3. Rooxaan ama jinniyo la aaminsanyahay in dadka ay marto ku reebto suuxdin ama xubinno qallal. 4. Dhanka dabayshu ka socoto. 5. la-mid: dabeyl.

2

dabayl²: m.dh (-lo, m.l) (c.cimi.) Mawjad hawo, oo xoog ugu socota jiho kasta, oo badanaa la moodo inay barbaro la tahay oogada dhulka.

waa la naqliyay ✓

1

dabayl¹: m.dh (-lo, m.l) 1. Hawo xoog leh oo dhan u socota. 2. Xanfar; siigo. 3. Rooxaan ama jinniyo la aaminsanyahay in dadka ay marto ku reebto suuxdin ama xubinno qallal. 4. Dhanka dabayshu ka socoto. 5. la-mid: dabeyl.

2

dabayl²: m.dh (-lo, m.l) (c.cimi.) Mawjad hawo, oo xoog ugu socota jiho kasta, oo badanaa la moodo inay barbaro la tahay oogada dhulka.

waa la naqliyay ✓

Wind

waa la naqliyay ✓

1

f. n. wind; weather

2

dabayl [feminine] n. paralysis, palsy

waa la naqliyay ✓

1

-dabaysha: (n) wind (windh); blast (balaasti)-, gust (gasti) ~ xanfar Ex: maalin dabayl badan; a windy day

2

dabayl -dabaysha (n) polio (pooli-yow); poliomyelitis (pooliyow-maaya-laaytas); infantile paralysis ~ cudurka dabaysha

waa la naqliyay ✓

1

-sha: (magac, dhedig, keli) laydh xoog leh oo siigo iyo carro wadata. Dabayl xooggan ayuu roobkii xalay watay. Dh: xanfar.

2

dabayl -sha: (magac, dhedig, keli) xanuunka ku dhaca dareemayaasha carruurta oo curyaan ka dhiga ama kala dhantaala laxaadkooga. Dabaysha ka tallaal carruurta. Dh: sinyaro.

waa la naqliyay ✓

هَوَاء، هَبُوب، نسيم، ريح

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) bir la geliyey dhamac ama bayteriga oo dab iyo tamar loo yeelo iyadoo la adeegsanayo koronto.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dab u yeelis. Dabays badan weli umaad yeelin birtan.

waa la naqliyay ✓

(fal) si colaadi ku jirto u la dagaallan oo ha u tudhin. Dh: dabree.

waa la naqliyay ✓

1

(Gabaya-ha)

2

Meel hadba waqti go'an oo lagu heshiiyey, geddisleyda iyo wixii wax genacsanayaa isugu yimaadaan oo wax ku kala gataan; suuq; carwo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-yayaal, m.l/dh) Meel hadba waqti go'an oo lagu heshiiyey ay ganacsatadu wax ku kala iibsadaan; carwo.

waa la naqliyay ✓

m. n. public area where poets recite their poems; market

waa la naqliyay ✓