tabaalayn

-ka: (magac, lab, keli) abaar aad u daran oo aafo ah. Waxaa arligii beddelay, abaar iyo aafo kulul, abaalays baa ka dhacay.

(Abaarayn-ta)

Abaar ka dhigid.

m.f.dh eeg abaaree. la-mid: abaaraysiin.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhul iyo deegaan barwaaqo ahaa, xaalufin ama abaar ku ridid.

(fal) wax qof uu diidanyahay ama saluugganyahay oggalaysii; qof xanaaqsan raaligeli.

(Taallayn-ta)

Taallo ka dhigid.

m.f.dh eeg taallee.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhismo taallo ah, meel ka dhisid.

tabaalac¹: m.l Daal badan.

tabaalac²: f.mg1 (-cay, -cday) Socod badan daal kala kulmid.

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Wax la xabaalay ahaansho.

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Wax la xabaalay ahaansho. m.f.dh, xabaalnaan.

der. [adjective] buried, interred

-xabaalnaa / xabaalneyd: (adj) buried (bee-ridh) underground; interred

(tilmaame) xabaal ku duugan, qabri ku aasan. Qof xabaalan sidii qof nool ayaa loo xushmeeyaa. Dh: aasan, duugan.

de: buried, interred

initial: x

lx: xabaalan

pd: (xabaalnaa)

ps: adj-der

key: xabaalan

(Abaalhayn-ta)

Samaan laysu falay, mahad iyo xusuus wanaagsan u hayn.

m.f.dh eeg abaalhay.

vl. n., [compound] gratitude for a favor, indebtedness

-ta: (magac, dhedig, keli) xasuus iyo wanaag oo loo hayo cid horay samafal u geysatay. Abaalhayntu waa dhaqan wanaagsan.

de: gratitude for a favor, indebtedness

lx: abaalhayn

pd: (-ta)

ps: vn2-f-cmp

key: abaalhayn

-ta: (magac, dhedig, keli) wax samayntiisa laga maagayo oo dadka hortii la falo si inta kale ay ugu dhiirrato. Dh: balaalaxayn, biimayn. balaambal -ka: (magac, lab, keli) carcaraaf iyo saxaariir dhib badan. Dh: balanbal, balambal.

m.f.dh eeg dabaylee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xagga dabaysha u kaxayn. Xoolaha dabaylaynta ka daa.

-ta: (magac, dhedig, keli) socdaal dheer oo xidhiidhsan marid; socod aan kala go' lahayn samayn. Laba habeen oo habaqlayn ah ayaan ku soo gaadhnay magaalada.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof muruq qabtay, shey kulul saarsaarid. Dh: diirdiirin, solid.

-ta: (magac, dhedig, keli) magaalo ka dhigid. Dh: magaalays.

-ta: (magac, dhedig, keli) codka 'qabac' samayn oo ku celcelin.

-ka: (magac, lab, keli) sabaalayn; sasabid.

-ta: (magac, dhedig, keli) sagaal ka dhigid, tiro sagaal gaadhsiin.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kaalmo u baahan wax tarid. Dh: caawin, taakulayn, waxtar. tagaabee: (fal) cid kale, kaalmee; caawi; taageer.

-ta: (magac, dhedig, keli) talaabo ku cabbirid; tilaabayn.

(Tusaalayn-ta)

Tusaalooyin badan soo qaadid, sheegsheegid; wax wax lagu garto, meelo ka tustusid.

m.f.dh eeg tusaalee. la-mid: tusaalays.

-ta: (magac, dhedig, keli) ka tilmaan bixin cid wax loo sheego.

tusaalayn -ta: (magac, dhedig, keli) tusaalooyin badan soo qaadid, sheegsheegid, wax wax lagu garto, meelo badan ka hoga tusid. Dh: tustudsid.

(Walaalayn-ta)

Walaalo ka dhigid.

m.f.dh eeg walaalee.

-ta: (magac, dhedig, keli) walaalo ka dhigid.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid la kaftamid oo dacaayadayn. Ninkaasi xafaalaynta wuu ka cadhoodaa. Dh: xifaalayn, xafaalays. xafaalays -ta: (magac, dhedig, keli) faan iyo dacaayad isku jira samayn.

(Xalaalayn-ta)

Xalaal ka dhigid; Bannayn.

m.f.dh eeg xalaalee. la-mid: xalaalays.

Legittimazione

Legitimize

-ta: (magac, dhedig, keli) ilmo yar gaar ahaan gabadh baaro ka goyn. Dh: gudid, gudis.

xalaalayn-ta: (magac, dhedig, keli) xalaal ka dhigid oo inuu bannaan yahay sheegid. Dh: bannayn xalaalays.

xalaalayn-ta: (magac, dhedig, keli) neef dhimanaya gawracid. Bisinka ku bilaw xalaalaynta neef. Dh: gawricid, birayn. Li: duufin.

xalaalayn -ta: (magac, dhedig, keli) ammaano ciddii lahayd illawsiin oo iska yeelasho.

(Tabaabulyayn-ta)

Qabanqaabin; abaabulid; agaasimid; (ama tabaabushayn).

m.dh la-mid: tabaabulayn.

-ta: (magac, dhaddig, keli) dhimista iyo hoos u dhigga halista nabar ama jirro leedahay. Basanbaasin buu ii noqdiyo wax i balbaalyayne. Dh: quwadjebin, taakaleelin, shiiqin, dhicisayn. Li: xoogayn, tooxid, taanaadin, labolaxaadin.

-ta: (magac, dhedig, keli) hadallo is dhaaf ah oo kala duwan, ku hadlid; marba si u hadlid; labo siyood oo is burinaya ku hadlid.

(Labacanlayn-ta)

Si labacanle ah wax u cunid, u boobid; xagga iyo xaggaba ka qaadid.

m.f.dh eeg labacanlee. la-mid: labacanlays.

-ta: (magac, dhedig, keli) labada can ba wax ku cunid oo aad u boobid oo dhinac walba ku calalin. Dh: labacanlays.

m.f.dh eeg labadablee.

(Labakaclayn-ta)

Labo jeer kicid ama boodid ama soo noqosho.

m.f.dh eeg labakaclee. la-mid: labakacle.

-ta: (magac, dhedig, keli) labo jeer kicid ama boodid. Riddadaydu labakaclayn bay sii samaysay intaanay derbiga gaadhin.

labakaclayn -ta: (magac, dhedig, keli) wax la dhammeeyay oo laga bogsaday haddana dib u soo gocasho.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax tabaalac hayo ahaansho (cid).

-ta: (magac, dhedig, keli) si qardajeex ah oo hubsiimo lahayn u dhaqmid.

-ta: (magac, dhedig, keli) laxda oo codka 'bacaac' ku celcelisa. Bacaaclaynta laxda meel fog baa laga maqlayaa. Dh: macaaclayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) sangadha 'bacbac' soo celcelin. Waa sangadh ka yeedha wax la isku gaaracayo ama la isku dhufanayo sida sacabbada. Bacbaclaynta sacabkiyo, qosolkiinnu badanaa, birqaankiinnu muu jabin?

m.dh la-mid: badbaadin.

-ta: (magac, dhedig, keli) hadal badan oo aan faa'iido lahayn la imasho.

-ta: (magac, dhedig, keli) codka ay sameeyaan qaraxyo isdabajoog ahi. Bambamlaynta boobaha Allow na baal mari.

-ta: (magac, dhedig, keli) balasbalaslayn oo kolba dhinac u roorid.

m.f.dh eeg cambaaree.

-ta (n) condemnation (kon-dem-ney-shin) denouncement (di-nown-siment) ~ dhaleecayn, canbaarayn

-ta: (magac, dhedig, keli) cambaar ku ridis; cambaar qabadsiin.

cambaarayn-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale dhaleecayn. Dh: eedayn.

(Canbaarayn-ta)

1. Canbaar u yeelid.

2. Dhaleecayn; ceebayn.

-ta: (n) condemnation (kon-dem-neyshin)-, denouncement (di-nown-simenf) ~ dhaleecayn

Accusare

To accuse

-ta: (magac, dhedig, keli) dhaleecayn; dhalliil iyo cambaar u jeedin.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, dhib iyo kadeed marin. Dh: dhibaatayn.

(Dhaqaalayn-ta)

1. Si wanaagsan u ilaalin, wax u siin; si jacayl iyo turaal ku jiro, u dhaqid, u dhawrid.

2. Tashiilid; maradhaarayn.

m.f.dh eeg dhaqaalee.

-ta: (n) the act of economizing; thrift (thirift) ~ beekhaamin

Economizzare

To economize

-ta: (magac, dhedig, keli) daryeelid oo dhuuni iyo dheef wuxuu u baahan yahayba siin. Dadka waawayni dhaqaalayn ayay u baahan yihiin. Dh: xanaanayn.

dhaqaalayn-ta: (magac, dhedig, keli) dhaqaala samayn oo wax soosaarka kor u qaadid.

m.dh la-mid: faataadhugleyn.

-ta: (magac, dhedig, keli) si islaweyni ah u dhaqmid. Dh: faataadhuglayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) hawl la hayay dhammayn. Dh: dhammaystirid, dabayaaqayn, gunaanadid.

-ta: (magac, dhedig, keli) habhab ut socosho ama u ordid. Dadka culculus orokoodu waa habhableyn. Dh: habhablays, buldhuqbuldhuqleyn.

m.dh la-mid: hooyaalayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) tix hooyaale ka dhisan ku luuqayn.