taaran — Macnaha & Turjumaada

Meel lagu taaray, la suray, laga soo laallaadshey.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Alaab wax la saaray ahaansho.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] hung up (on high)

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) meel wax la sudhay; wax meel laga soo laallaadshay. Alaabbtu way taaran tahay. Dh: caallan.

waa la naqliyay ✓

1

de: hung up (on high)

2

initial: t

3

lx: taaran

4

pd: (taarnaa)

5

ps: adj-der

6

key: taaran

waa la naqliyay ✓

1

(Aaran-ka)

2

1. Qaalmaha yaryar oo geela; qaan.

3

2. Doog iyo barwaaqo.

waa la naqliyay ✓

m.l.u 1. Geela intiisa aan weli gaarin da'dii uu ku rimi ama wax ku rimin lahaa. 2. Doog iyo barwaaqo badan. 3. Aa. ah: meel doog badan leh. 4. Aa. ah: waqti doog iyo barwaaqo leh.

waa la naqliyay ✓

m.l.u 1. Geela intiisa aan weli gaarin da'dii uu ku rimi ama wax ku rimin lahaa. 2. Doog iyo barwaaqo badan. 3. Aa. ah: meel doog badan leh. 4. Aa. ah: waqti doog iyo barwaaqo leh.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [abstract] abundance of water and green grass; prosperity, flourishing natural environment

2

aaran m. n., [collective] young camels who are no longer sucklings, camel youth

waa la naqliyay ✓

1

aaran-ah: (adj) 1. prosperous (paros-peras); well-to-do; good time. Ex: sannad aaran ah; a prosperous year. 2. evergreen (evergriin). Ex: dhul aaran ah; an evergreen land

2

aaran: 2 -ka: (n) young camels

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magacwadareed) xoolaha inta qaanka ah ee aan weli curan ama la raran, gaar ahaan geela. Aaran dib u hadhay, aar ha laayee, awr xun baa dhalay. Dh: aalo, ulul, aadhan, qaan.

2

aaran -ka: (magac, lab, keli) xilliga dooggu aad u qawlo ee xooluhu barqofadhiisi noqdaan. Aaran iyo abaari Allow kuu maso, uunkana u kala roon. Dh: deegaan, barwaaqo. Li: abaar.

3

aaran-ka: (magac, lab, keli) roob dhul ballaadhan ka da'ay oo aad loogu barwaaqaystay. Waxa noo da'ay aaran aad noo doojiyay. Dh: mahiigaan, roob.

waa la naqliyay ✓

1

(Taran-ta)

2

1. Carruur ama dhal badan; farac.

3

2. Badasho; bulaal.

4

3. Barako.

waa la naqliyay ✓

1

taran¹: m.l la-mid: tarmid.

2

taran²: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) 1. Miro dalag la kariyey badasho. 2. Nafley is dhashay tiradeeda badasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) 1. Miro dalag la kariyey badasho. 2. Nafley is dhashay tiradeeda badasho. m.f.dh, tarmid.

waa la naqliyay ✓

Product

waa la naqliyay ✓

1

v. multiply, be multiplied ~ propagated

2

taran [feminine] n., [abstract] state of having lot of descendants; act of becoming numerous

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) breed (biriidh); breeding (biriiding); reproduction (ri-poro-dhak-shin); propagation (poro-pa-geey-shin) ~ tarmid, dhalmo. Ex: xubnaha taranka; the reproductive organs

2

taran -tarmay / tarantay: (v) generate, multiply or produce many, usually many children or offspring

waa la naqliyay ✓

1

(fal) carruur badan dhal; si fiican u farcan. Taran oo bado oo bulaal. Dh: farcan.

2

taran -ka: (magac, lab, keli) wax is dhalay oo batay; farcamid. Dh: farac.

3

taran -ta: (magac, dhedig, keli) isku dhufashada labo tiro. Taranta 2 iyo 3 waa 6.

4

taran -ta: (magac, dhedig, keli) farcamid, badasho, bulaalid. Taranta caruur ayaa lagu helaa.

waa la naqliyay ✓

La ifiyey; ifa haya; shidan.

waa la naqliyay ✓

1

daaran¹: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) 1. Wax la shiday noqosho (dab); wax la ifay noqosho (nal, feynuus iyo wixi lamida). 2. Wax hadlay ama muuqday noqosho (raadiyo, telefishan iyo wixi lamida).

2

daaran²: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) 1. Wax la shiday ahaansho (dab); wax la ifay ahaansho (nal, feynuus iyo wixi lamida). 2. Wax hadlay ama muuqday ahaansho (raadiyo, telefishan iyo wixi lamida).

waa la naqliyay ✓

1

daaran¹: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) 1. Wax la shiday noqosho (dab); wax la ifay noqosho (nal, feynuus iyo wixi lamida). 2. Wax hadlay ama muuqday noqosho (raadiyo, telefishan iyo wixi lamida). m.f.dh, daarmid.

2

daaran²: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) 1. Wax la shiday ahaansho (dab); wax la ifay ahaansho (nal, feynuus iyo wixi lamida). 2. Wax hadlay ama muuqday ahaansho (raadiyo, telefishan iyo wixi lamida). m.f.dh, daarnaan.

waa la naqliyay ✓

1

der. [adjective] lit, ignited

2

daaran [inchoative] v. catch fire, be ignited

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax shidan ama holcaya. Dabku wuu daaranyahaye wax innoogu kariya.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) la-mid: faran².

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax la faadhay.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cid kale, guulguulid. Dh: haaraan.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) Ka m.: wax ka kaaftoomid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) Ka m.: wax ka kaaftoomid. m.f.dh, maarmid.

waa la naqliyay ✓

(v) [with preposition ka] no longer need; not need ~ see also [eeg] ka maaran

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ka kaaftoon oo baahidiisa ka hadh. Wixii laguu dildo ka maaran.

2

maaran -ka: (magac, lab, keli) ciid isku dhegta marka la qooyo oo wax lagu kabbiso. Ciddaa maaranka ah waddada ku kabbis. Dh: garri.

3

maaran -ka: (magac, lab, keli) kaaftoon wax laga kaaftoomo oo baahida loo qabo la iska dhaafo.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) «kala ~ wax kala maqan ah: kala qaaran ah.

waa la naqliyay ✓

1

1. Raar laga kor dhisay, loo yeelay.

2

2. Meel kore lagu raaray.

waa la naqliyay ✓

1

raaran¹: f.mg1 (-rmay, -rantay) Wax la raaray noqosho.

2

raaran²: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax meel sare saaran ahaansho.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] stored on a shelf

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) meel kore saaran oo is dul yaalyaalla ah.

2

raaran: (tilmaame) raar laga dul dhisay. Gaadhi aad u raaran ayaa rogmaday.

3

raaran: (tilmaame) weeday oo meeshiisii meel aan ahayn ka soo baxay ah.

waa la naqliyay ✓

1

de: stored on a shelf

2

lx: raaran

3

pd: (raarnaa)

4

ps: adj-der

5

key: raaran

waa la naqliyay ✓

Wax kale korkooda la dhigay; kor yaal.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax meel dhulka ka sarreysa la dhigay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax meel dhulka ka sarreysa la dhigay ahaansho. m.f.dh, saarnaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] above, placed on top of, loaded onto

waa la naqliyay ✓

-saamaa / saamayd: (preposition) 1. over (o-ver); above (a-boov) Ex: warqadda miiska saaran; the paper over the table. 2. aboard (a-boodh); on board. Ex: baabuurka dadka saaran u sheeg; tell the people on board the vehicle

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) mid meel la saaray; meel sare yaal; meel kore la dhigay.

waa la naqliyay ✓

1

de: above, placed on top of, loaded onto

2

initial: s

3

lx: saaran

4

pd: (saarnaa)

5

ps: adj-der

6

key: saaran

waa la naqliyay ✓

1

1. La taagey; la joojiyey.

2

2. Aan fadhiyin, soconaynna; joog cagaha dhulka ugu haya.

3

3. Soo baxsan; likaysan; liqdaaran.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-gnaa, -gnayd) 1. Wax la togay ahaansho. 2. Wax ama qof aan socon ahansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-gnaa, -gnayd) 1. Wax la togay ahaansho. 2. Wax ama qof aan socon ahansho. m.f.dh, taagnaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] erect, fixed, standing, upright; halted; stable, permanent

waa la naqliyay ✓

-taagnaa / taagnayd: (adj) standing (istaandhing); vertical (veer-tikaal); erect (irekt); remaining upright

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) wax qaab dhereran leh. Nin taagan ayaan soo dhaafay. Dh: turqan, dhereran, dhidban, quturan, ligan.

2

taagan: (tilmaame) likaysan; kacsan; liqdaarsan.

waa la naqliyay ✓

1

de: erect, fixed, standing, upright; halted; stable, permanent

2

initial: t

3

lx: taagan

4

pd: (taagnaa)

5

ps: adj-der

6

key: taagan

waa la naqliyay ✓

1

(Taarad-ka)

2

Taarasho.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: taarasho.

waa la naqliyay ✓

vl. n. act of hanging something up (on high); doing a service ~ favor

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) wax meel laga laallaadinayo oo meel sare la sudhayo. Dh: taarasho, callaalad.

2

taarad -ka: (magac, lab, keli) qofku waxaanuu samayn oo lagu raro. Arrintaasi way i taaran.

waa la naqliyay ✓

1

a: taarasho (/da) [vn-f]

2

de: act of hanging s.t. up (on high); doing a service ~ favor

3

initial: t

4

lx: taarad

5

pd: (-ka)

6

ps: vn-m

7

see: taaro

8

key: taarad

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) 1. Warqadda lagu oggolaado lacag la doonayo in la bixiyo. 2. Warqad maxkamaddu ku oggolaato qof in la xiro ama in wax la baaro.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) 1. Warqadda lagu oggolaado lacag la doonayo in la bixiyo. 2. Warqad maxkamaddu ku oggolaato qof in la xiro ama in wax la baaro.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) waraaq dacwadeed oo qof loogu yeedhayo oo maxkamaduhu gooyaan. Ninkii eedeysanaha ahaa maxkamaddaa waaran u dirtay. Dh: shiti.

waa la naqliyay ✓

La sinsimay oo la fiiqay.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax la xąaray ahaansho.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] swept (clean); smoothed (out)

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) haran oo la fiiqay ah. Daarad xaaran wax ku akhri. Dh: fiiqan, xaaqan, haran.

2

xaaran: (tilmaame) sallaxan oo wixii alaab yaal oo dhan laga guray ah.

3

xaaran: (tilmaame) caaray oo caloosha laga hayo ah. Hal xaaran ayaa xerada jiifta.

waa la naqliyay ✓

1

de: swept (clean); smoothed (out)

2

initial: x

3

lx: xaaran

4

pd: (xaarnaa)

5

ps: adj-der

6

key: xaaran

waa la naqliyay ✓

1

(i')

2

1. Xarafka sagaalaad oo Alifka Soomaalida. Waa shaqal.

3

2. Uyaalka qofka hore oo keli ah oo wax la taarana hayo oo falku xaggiisa aada hayo; aniga.

4

-i: ereyada ay raacdo, kuwa ugu badani waa — 1. Tilmaanta magaca wax laga sheegayo ama lagu sheegayo (oo kolka uusan tilmaanta wadan oo keligiis yahay qaata qodobbada -ku, -tu iyo wixii ka farcama) sida 'wiilka wanaagsan - wiilka wanaagsani waa walaalkay, waa Soomaali, waa uu bukaa, waa uu shaqeeyaa; naagta quruxda badani waa boqorad; ninka deeqsiga ah wax buu bixiyaa; ... 2. Waxay kaloo raacdaa magacyada dheddig, oo kelida ah, oo shibbane ku dhammaada, oo aan qodob wehelin, magacyadaas oo iyaguna ah kuwo wax laga sheegayo ama wax lagu sheegayo (dani waa seeto; lafi ma jabin; doodi ma furna; ...). 3. Haddii magaca tilmaanta wax la taaranayo oo falku xaggiisa aadayo, -i(du) markaas raaci mayso, oo la oran kari mayo: wiilkaasi u yeer; libaaxaasi dil; inankaasi anigaa dhalay; hashaasi lis. Waxay la macne tahay -u.

waa la naqliyay ✓

Uyaalka qofka lala hadla hayo oo koox ah oo wax la taarana hayo (falku xaggiisa aada hayo); idinka.

waa la naqliyay ✓

1

1. Uyaal uu lee yahay qofka hadlaya oo kooxda ah oo kan lala hadlayaa ku jiro, oo wax la taarana hayo; innaga.

2

2. a) (ina) Kii uu dhalay: inankii; wiilkii. b) (inà) Tii uu dhalay; inantii; gabadhii.

waa la naqliyay ✓

1

Uyaalka qofka hore oo kooxda ah kolka wax la taaranayo ama falku xaggiisa aada hayo (sida: biyo na siiya; wiilkii baa na arkay); annaga.

2

na: -na — Tiraab ereyada kale lagu xiriiriyo oo tixaha hadalka ulajeeddooyin kala duwduwan u yeela (sida: a) Waxa Guuleed la siiyey, Warfaana ha la siiyo; libaaxiina la dil; Adiguna ma rabtaa? b) Mana arag, mana maqal; ninna ma iman; sina u yeeli mayo; yaad aragtay? Cidna); oo; xataa.

waa la naqliyay ✓

(Waxay 'waliba' kaga duwan tahay, tani waxay raacdaa magacyada wax la yeelayo, wax la taaranayo) = kiiba; tiiba; kasta.

waa la naqliyay ✓

(waxay raacdaa magacyada wax falaya, wax taaranaya) = kiiba; tiiba; kasta, (eeg walba).

waa la naqliyay ✓

(fal) cid kale, wax sii oo gargaar. Khalqiguu wax wada taaran jiray tabanayee mooyi.

waa la naqliyay ✓

1

1. Qataar lagu xiray; qufulan; dhidban.

2

2. Sixran; falan.

waa la naqliyay ✓

1

qataaran¹: f.mg1 (-rmay, -rantay) Irrid wax xirantay noqosho.

2

qataaran²: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) 1. Irrid iyo wixi lamida wax la qataaray ahaansho. 2. Qof la sixray ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

qataaran¹: f.mg1 (-rmay, -rantay) Irrid wax xirantay noqosho. m.f.dh, qataarmid.

2

qataaran²: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) 1. Irrid iyo wixi lamida wax la qataaray ahaansho. 2. Qof la sixray ahaansho. m.f.dh, qataarnaan.

waa la naqliyay ✓

1

inch. v. be locked, get bolted

2

qataaran [derived] [adjective] bewitched, cursed by black magic

waa la naqliyay ✓

-qataamaa I qataamayd: (adj) latched (laajidh)

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) mid quful ku xidhan, Dh: qufulan, xidhan, qafilan.

2

qataaran: (tilmaame) mid la baabay.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg taaran. la-mid: taarnaansho.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax meel sare lagu laalay ahaan.

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) mid caan ah.

2

tamcaran: (tilmaame) neef Ilaahay dartiis loo qashay.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: baarid².

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax walba intiisa sare. Baaraanka qaado, laakiin badhka kale anigaa leh.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) baar ka dhigid; ka dhigidda wax sare oo wacan.

waa la naqliyay ✓

1

(Baarran-ka)

2

1. Hadal.

3

2. Afeef, ballan.

waa la naqliyay ✓

1

baarran¹: m.l (-ammo/-anno, m.dh) 1. Dhawaaq afka ka soo baxa firkad gaar ah lagu cabbirayo; hadal; afeef. 2. la-mid: baarramid.

2

baarran²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) La b.: cid hadal la yeelasho.

waa la naqliyay ✓

1

baarran¹: m.l (-ammo/-anno, m.dh) Dhawaaq afka ka soo baxa firkad gaar ah lagu cabbirayo; hadal; afeef.

2

baarran²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) La b.: cid hadal la yeelasho. m.f.dh, baarramid.

waa la naqliyay ✓

m. n. conversation, talk, speech

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) hadal caadi ah ku sheekaysi. Si fiican baa xalay loo baarramay.

2

baarran: -ka: (magac, lab, keli) hadal sii teelladhigasho ah. Dh: afeef, shardi, ballan.

waa la naqliyay ✓

1

bw: afeef, ballan

2

de: conversation, talk, speech

3

lx: baarran

4

pd: (-ka)

5

ps: n2c-m

6

syn: hadal

7

key: baarran

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Meel jirka ka mid ah, wax bararay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Meel jirka ka mid ah, wax bararay ahaansho. m.f.dh, bararnaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] swollen, puffed up

waa la naqliyay ✓

-bararnaa / bararnay (adj) swollen (iswoolan); distend d. Ex: gacan bararsan; a swoller arm ~ hurgunsan

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) meel barar leh oo xanuun awgii la buuran. Meel bararan lama gubo. Dh: bararsan.

waa la naqliyay ✓

1

de: swollen, puffed up

2

lx: bararan

3

pd: (bararnaa)

4

ps: adj-der

5

key: bararan

waa la naqliyay ✓

Firfircoonaan iyo himmo ka buuxdo; hor leh oo aan daal hayn.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax dardartiisii qaba ahaansho; firfircoonaan iyo himmo ka buuxdo.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] active, vigorous

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) qof aad u firfircoon; qof himmo ka buuxdo oo aan daal lahayn.

waa la naqliyay ✓

1

de: active, vigorous

2

lx: caarran

3

pd: (caarranaa)

4

ps: adj-der

5

key: caarran

waa la naqliyay ✓

1

cawaran¹: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) Wax la cawiray noqosho. la-mid: cawiran¹.

2

cawaran²: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax la cawiray ahaansho. la-mid: cawiran².

waa la naqliyay ✓