taandhayn

(fal) isdhexgeli oo isku dardar turubka si haadadku isugu dhafmaan. Baandhay turubka oo qaybi. Dh: baandhee.

baandhay: (fal) baadhitaan is dabajoog ah ku samee; fatashaad ku suubbi. Dh: baadh, baandhee, fatash.

m.f.dh eeg candhee.

-ta: (magac, dhedig, keli) cudurka candhada ku ridid. Dh: cadhayn.

candhayn-ta: (magac, dhedig, keli) xoolo, candho weynaansho oo dhalmo isku diyaarin. Dh: dhaysin.

u.j Erey qof dheddig ah oo lala hadlayo, waalidna loo yahay, dareenkiisa lagu soo jeediyo. la-mid: maandha.

u.j Erey qof dheddig ah oo lala hadlayo, waalidna loo yahay, dareenkiisa lagu soo jeediyo. la-mid: maandha.

(ereydhawaaq) qof dhedig ah oo lala hadlayo, waalidna loo yahay, dareenkiisa lagu soo jeediyo. Dh: maandha.

m.f.dh eeg raandee. la-mid: randays.

-ta: (magac, dhedig, keli) socod wax badan raadkii ay sameeyeen. Dh: hobshaynta.

m.l 1. Dhar ay askartu kubabka ku duuban jirtay. 2. la-mid: baandhayn.

-ka: (magac, lab, keli) baandhayn ku samayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) barwaaqayn oo wax ka farxiya wada gaadhsiin. Maanshaynta Eebbaa abkoow meel walliba gaadha. Dh: nicmayn, maanshayn.

(tilmaame) turub is dhexgashan oo isku dhafan.

-ta: (magac, dhedig, keli) marka ilmaha yar socodka la baroyo, tallaabada sida loo qaado la tusayo.

daaddahayn -ta: (magac, dhedig, keli) hawl koox lagu wado, hoggaaminteed. Daaddahaynta shirka waxa wada shirguddoomiyaha.

(Dhaandhaan-ka)

Qof wax u dhiman yihiin oo ku nool siyaalo sillan iyo hadanaa rasnaan, korkiisa iyo dharkiisaba ka muuqata oo la moodo inuu isula kasa hayo oo isyeelyeela hayo; qof sacsacan; dhab-qalallo; sawir

dhaandhaan¹: m.l Qof aad u garaad yar oo maskaxda wax uga dhimmanyihiin.

dhaandhaan²: f.g1 (-aamay, -aantay; -aami) Qof aad u garaad yar oo maskaxda wax uga dhimmanyihiin noqosho.

m.l Qof aad u garaad yar oo maskaxda wax uga dhimmanyihiin.

m. n. idiot, seriously mentally-retarded person

-ka: (n) idiot (idh-yat); foolish or stupid person ~ nacas, sawir

-ka: (magac, lab, keli) qof aqoontiisu gaaban tahay ama doqonniino ku jirto. Dh: nacas, dabbaal. Li: fariid.

cf: dhabqalallo, sawir

de: idiot, seriously mentally-retarded person

lx: dhaandhaan

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: dhaandhaan

-ka: (magac, lab, keli) isku shaandhayn.

shaandhays -ka: (magac, lab, keli) 'budo' shaandhayn.

shaandhays -ka: (magac, lab, keli) 'dawlad' shaandhayn.

shaandhays -ka: (magac, lab, keli) 'turub' shaandhayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) xanuun shaashada ee ku dhaca umusha iyo ilmaha qaadsiin.

tarandhaaf¹: m.l la-mid: tarandhaafid.

tarandhaaf²: f.mg1 (-fay, -ftay) Wax aad u badasho.

v. increase, multiply to an excessive amount

-ka: (magac, lab, keli) taran badan yeelad.

de: increase, multiply to an excessive amount

initial: t

lx: tarandhaaf

pd: (tarandhaafay)

ps: v1=intr

key: tarandhaaf

(Aanayn-ta)

Aano ku raadin ama darteed wax ku yeelid.

m.f.dh eeg aanee.

-ta: (magac, dhedig, keli) «u ~» fal cid kale u tiirinta, si loo muujiyo in uu sababtiisa lahaa. Aanaynta gabay fidnadeed oo aanay lahayn Caasha, waa xadgudub loo gaystay xuquuqda qoraalka.

(tilmaame) wax ama meel la baadhay oo gacanta la mariyey.

m.f.dh eeg baahee.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof sabool ah ama gacan madhan, gargaar u soo ururin. Dh: qaadhaamid, jiscin.

-ta: (magac, dhedig, keli) caad yeelashada cirka.

m.f.dh eeg caanee.

-ta: (magac, dhedig, keli) cunto, shaah iyo la mid ah, caano ku darid.

(Cadhayn-ta)

Cadho ku ridid.

m.f.dh eeg cadhee.

-ta: (magac, dhedig, keli) cadho ku ridid.

(fal) cudurka candhada ku rid. Dh: cadhay.

candhay: (fal) xoolo, candhadu ha ku weynaato oo dhalmo isku diyaari. Dh: dhaysi, habaasi.

(tilmaame) meel la qoday.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel iftiin u soo tabayo, hagoogid oo hadh u yeelid. Dh: hadhays, harayn, dadid.

-ta: (magac, dhedig, keli) maad iyo maaweelo lagu qoslo samayn. Boon Xirsi waa xiddigga maadaynta Soomaalida.

u.j la-mid: maandhay.

n. phr. daughter!

de: daughter! {C & S}

lx: maandha

pd: (maandhay)

ps: np-voc

key: maandha

(tilmaame) xummad iyo xanuun yar qaba. Wilku saaka wuu gandhan yahay.

-ta: (magac, dhedig, keli) wasakh ku saydhin; uskagayn; wasakhayn; sarayn; sadhays.

sadhayn -ta: (magac, dhedig, keli) masabidid qof waxaanu qabin oo aad dusha kasaartid. Dh: qabadsiin.

-ta: (magac, dhedig, keli) marka wax la cabbirayo oo taako lagu qiyaasay ka dhigid; taako ku cabbirida. Taakayntu yaanay kaa khaldamin.

taakayn -ta: (magac, dhedig, keli) taako u dhigid oo joojin. Taakaynta waa lagu ilko beelaa. Dh: taakays.

-da: (magac, dhedig, keli) taanbuug: khaymad.

(fal) hobshay oo bootaan ka dillaaci ku laboraadlay oo xag walba u tooray qoob iyo cag ku butay oo raad ku badi. Waa bahal tardhay neef dagaal kaa teweliyaa e. Dh: hobshay, raadadee.

(tilmaame) haran oo la fiiqay ah. Daarad xaadhan wax ku akhri. Dh: fiiqan, xaaqan, haran.

xaadhan: (tilmaame) sallaxan oo wixii alaab yaal oo dhan laga guray ah.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhunkasho iyo salaaxid. Baashayntu ubadka way barbaarisaa.

-ka: (magac, lab, keli) lacag yar oo qadaadiic ah oo u dhiganta labaatan senti; labo kumi.

-ka: (magac, lab, keli) eeg candhayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) hanti tirid iyo mooraduugid; caydh ka dhigid; sabool ka dhigid. Dh: cayrayn, caydhays.

(Daandaan-ka)

Wareer iyo tabaryari in lala dhaco lagu sigto; dhacdhaca haya; dalanbaabbi: sirinsirqo.

daandaan¹: m.l 1. D. ah: nafley tabar daran oo dhaadhacaysa. 2. la-mid: daandaamid.

daandaan²: f.g1 (-aamay, -aantay; -aami) Tabardarro awgeed dhicdhicid.

v. feel dizzy

daandaan vl. n. dizziness

-ah: (adj) dizzy (diisi) ~ dhawakhsan

-ka: (magac, lab, keli) wareer iyo miyir-doorsoon in lala dhaco lagu sigto. Dh: dalanbaabi, sirinsirqo, wareer.

dhandhan¹: m.l la-mid: dhadhan¹.

dhandhan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) la-mid: dhadhan².

-ka: (magac, lab, keli) sida uu carrabku ka dareemo cunro ama cabbitaan. Dh: dhadhan.

-ka: (magac, lab, keli) waxyeello iyo nabar.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof meel ama hanti ilaalin oo daranyada ka dhabid.

(Haalhayn-ta)

Wax isu xilsaarid; u toogahayn; agaasimid; maarayn.

m.f.dh eeg haalhee.

-ta: (magac, dhedig, keli) hawl aan cidi kuu diran isku xilsaarid; is dirid. Haalhayntu waa astaanta lagu garto qofka mas'uulka ah.

-da: (magac, dhedig, keli) caano fadhiistay.... Handhayada garoorka ah haddii, gadawga loo saaro.

-ta: (magac, dheddig, keli) fardhexada iyo suulka oo la isku dhufto oo shanqadh laga sameeyo si loo tilmaamo wax beri hore dhacay ama loogu yeedho ruux, marka la joogo meel hadalku suurtagal ahayn. Dh: suuldhabaalayn.

m.f.dh eeg maansee.

(fal) barwaaqee oo wax ka farxiya wada gaadhsii. Rooboow dhulka noo maanshay. Dh: nimcee, wanaaji, maashee, maashay.

(Maanyayn-ta)

Hees gaar ah (maanyo) tirin, qaadid.

-ta: (magac, dhedig, keli) biyo aad u butaacid; mawjado waawayn kicin. Maanyyntiisa kolba moojad kicintiisa.

maanyayn -ta: (magac, dhedig, keli) carruur bidhibidhi ciyaarsiin. Maanyaynta waan ka daallee dhuumaalaysi aan ciyaarno. Dh: bidhibidhayn.

maanyayn-ta: (magac, dhedig, keli) sida sagaarada samayn. Maanyaynta iska daa. Dh: sagaarayn.

(Maashayn-ta)

Hafin.

m.l eeg maashee. la-mid: maashays.

-ta: (n) act of drowning someone into the water ~ hafin

-ta: (magac, dhedig, keli) wanaag iyo khayr wada gaadhsiin oo caamyeelid. Dh: nicmayn.

-ka: (magac, lab, keli) lacag ama xoolo kale oo ay dad isku dan ahi iska dhex ururiyaan si kolka baahiyi timaad ay ugu bixiyaan. Dh: baaho.

qaadhaan -ka: (magac, lab, keli) lacag ama xoolo kale oo qof baahan loo ururiyo si loogu caawiyo. Gabdhihii lacagtu ka hallawday qaadhaan ayaa loo ururiyay. Dh: baaho, qaraamaad, dhawrto.

qaandhaw¹: m.l 1. la-mid: qaandhebid, qandhow 1. Bixinta qaan laysku lahaa layska baxsho. 2. Kabarray.

qaandhaw²: f.mg1 (-dhebay, -dhawtay; - dhebi) U q.: qaan laysku lahaa bixin. la-mid: qaandhow².

(fal) amaah lagugu lahaa iska bixi. Adaa amaah qaataye iska qaandhaw. Dh: bixi, qaanbax.

qaandhaw -ga: (magac, lab, keli) deyn ku sheegad, amaah ku sheegad.

m.f.dh eeg qandhee. la-mid: qandhin.

-ta: (magac, dhedig, keli) xummad iyo xanuun aan badnayn ku ridid; qandho u keenid. Tallaalku qandhayn wuu leeyahay. Dh: xumadayn.

(Raacdayn-ta)

1. Wax lala tegey ama la dhacay, raacdo ahaan uga dabategid.

2. Ceyrin; eryid; cagaajin.

m.f.dh eeg raacdee.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax maqan doondoonid. Dh: raadcayn, doondoonid.

-ta: (magac, dhedig, keli) baadi magan doondoonid. Dh: raadin, goobid, raacdayn.

m.l la-mid: raandayn.

(Sardhayn-ta)

Seexasho yar indhaha isku qabasho.

m.f.dh eeg sardhee.

-ta: (magac, dhedig, keli) hurdo gaaban oo inyar indhaha la isku qabto; seexasho yar; indha isku qabad. Dh: indhacasaysi.

(Taallayn-ta)

Taallo ka dhigid.