taallo — Macnaha & Turjumaada

1

(Taalla-da)

2

1. Dhis ama wax korka la iska saarsaaray oo kor loo dheereeyey.

3

2. Dhis lagu muuneeyo oo lagu xusuusto wax dhacay oo taariikh leh, ama qof, wax weyn oo waxtar ah, oo aan la illaawi karin, dadkiisa ama dalkiisa u sameeyey; ~ xusuuseed.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Dhis ama wax korka la iska saarsaaray oo kor loo dheereeyey. 2. Dhis lagu muuneeyo oo lagu xusuusto wax dhacay oo taariikh leh, ama qof, wax weyn oo waxtar ah, oo aan la illaawi karin, dadkiisa ama dalkiisa u sameeyey. Tusaale: “T. xusuuseed”.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Dhis ama wax korka la iska saarsaaray oo kor loo dheereeyey. 2. Dhis lagu muuneeyo oo lagu xusuusto wax dhacay oo taariikh leh, ama qof, wax weyn oo waxtar ah, oo aan la illawi karin, dadkiisa ama dalkiisa u sameeyey. Tusaale: T. xusuuseed.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. cairn; pile; statue, monument

2

taallo v., neg., present habitual: it [fem.] is not there

3

taallo v., rel, present habitual: that it [fem.] is there

4

taallo v., opt. form: let it [fem.] be there

waa la naqliyay ✓

-taallada: (n) monument (mon-yo-menf); statue (istaa-juu); memorial (me-moo-riyaal). Ex: tallada Daljirka Daahsoon; the statue of the Unknown Soldier

waa la naqliyay ✓

1

Monumento

2

Monument

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) dhis korka la iska saarsaaray oo kor loo dheereeyey.

2

taallo -da: (magac, dhedig, keli) dhismo qaab gaar ah loo dhiso oo lagu xusuusto wax dhacay oo taariikh leh ama qof weyn oo reebay wax waxtar leh, oo aan la illaabi karin, dadkiisa iyo dalkiisa u sameeyey. Dh: maala.

waa la naqliyay ✓

تمثال، نُصب

waa la naqliyay ✓

v., sg., opt. form: let me be (in a place)

waa la naqliyay ✓

1

de: let me be (in a place)

2

lx: aallo

3

ps: v4c-1sg-opt

4

key: aallo

waa la naqliyay ✓

1

(Faalla-da)

2

Arrin dhacday ama la qoray ama afka laga sheegay oo laga hadlo, in la sii caddeeyo, ama wax looga sheego oo xumaanteeda ama samaanteeda la muujiyo darteed.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Faahfaahin lagaga hadlayo dhacdo, meel, wax iyo wixi lamida. la-mid: faalle.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Faahfaahin lagaga hadlayo dhacdo, meel, wax iyo wixi lamida. la-mid: faalle.

waa la naqliyay ✓

f. n. commentary, exegesis

waa la naqliyay ✓

-da / faallada: (n) editorial (edi-tooriyal); editorial comment; commentary; remark ~ tacliiq, faaqidaad

waa la naqliyay ✓

1

Commento

2

Commentary

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) arrin dhacay ama la qoray ama afka laga sheegay oo wax sii caddaynaya laga sheego. Dh: faaqidaad.

waa la naqliyay ✓

1

de: commentary, exegesis

2

lx: faallo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: faallo

waa la naqliyay ✓

تعليق

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) buuraha dushooda meelaha dhagaxdu ku urursan yihiin ee loo yaqaan taallooyinka. Dh: taallo.

waa la naqliyay ✓

1

(Naalla-da)

2

1. Wax wanaagsan; khayr.

3

2. Caloolsami; farax.

4

3. War lagu farxo; bishaaro.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Ladnaan xag dhaqaalo iyo caafimaad. 2. Yididdiilo wanaagsan.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Ladnaan xag dhaqaalo iyo caafimaad. 2. Yididdiilo wanaagsan.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. good fortune ~ news, happiness, unforgettable situation

2

naallo: v., pl., opt. form: let us be (there)!; may we be (in a place)

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) rajo iyo iddidiilo wax wanaagsan maanka lagu hayo.

2

naallo -da: (magac, dhedig, keli) dhagax badan oo meel la toomiyey muddo qarniyaal horeed ah; dhisme gaboobay oo ah dhagax la isdulsaaray oo kor loo dheereeyay. Dh: taallo.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) midho iyo caleen xoolo u ruxid.

2

qaallo -da: (magac, dhedig, keli) eeg qaalle. qaalmaqooqshe -ha: (magac, lab, keli) caws xooluhu ay jecel yihiin oo inta badan dhirta hoosteeda ka baxa. Qaalmaqooqshaha xooluhu way jecel yihiin. Dh: xuluul.

waa la naqliyay ✓

v., subject case, present habitual: it is it [fem.] that is there

waa la naqliyay ✓

1

de: it is it [fem] that is there With preposition ku

2

initial: t

3

lx: taalla

4

ps: v4c-3f-subj-prhb

5

xe: an underground city

6

xv: magaalo dhulka hoostiisa ku taalla

7

key: taalla

waa la naqliyay ✓

v., sg., -ind, simple past tense: you were (situated) there

waa la naqliyay ✓

1

de: you were (situated) there {N}

2

initial: t

3

lx: taalle

4

ps: v4c-2sg-ind-past

5

key: taalle

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) xiirashada iyo habaynta timaha.

2

taaloo -ga: (magac, lab, keli) qaab timaha loo xiirto oo jeegada la banneeyo. Dh: qoordiid.

waa la naqliyay ✓

ciyaar Soomalidu ciyaaraan ha yeeshee gobol walba si gooni ah looga ciyaaro waxay gaar u tahay ragga qalabka lagu ciyaaro ama la qaato waxaa ka mid ah maqaar lo'aad ama harag, serbi madheedh ah oo uu qaato ninka laashinka ah, buun yar oo kalax ah iyo kabo maqaar ah.

waa la naqliyay ✓

1

v., neg., present habitual: it [masc.] is not there

2

yaallo: v.-,rel, present habitual: that it [masc.] is there

3

yaallo: v., opt. form: may it [masc.] be there

waa la naqliyay ✓

1

(Buurid-da)

2

Taallo qaab buureed leh samayn: weyneyn; kuusid; yuucid.

waa la naqliyay ✓

1

1. (aqal, kd.) dhisan.

2

2. (dhagax, kd.) meel ku uruursan oo taallo laga dhigay.

3

3. (xoolo, dad, ...) meel yoobsan; meel tuuran; xoonsan.

4

4. (fallaar) waabaayaysan.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhoobid-da)

2

1. Wax meel isugu geyn oo taallo ka dhigid; tuumin.

3

2. (xoolo, kd.) tuurid; xoomin.

4

3. (fallaar) waabaayo marin.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Doon-ka) a) Xoolaha tabarta yar oo aan ceelka gaari karin oo guryaha lagu waraabsho. b) Ciidda iyo dhoobada ceelasha dheerdheer uurkooda laga soo saaro. c) * Wixii sidaas oo kale dhulka uurkiisa hoose laga doono oo laga soo baxsho. d) Ciid sida tallatiirriyaadda u samaysan oo ceelasha dheerdheer dhinacyadooda ka abuuranta; taallo ka samaysantay waxyaalaha dhulka uurkiisa hoose laga soo baxsho oo ceelasha agtooda lagu qubo.

2

2. (Doon-ta) Gaadiid-badeed markabkana ka yar bedenkana ka weyn; xaryan; (ama doonni).

waa la naqliyay ✓

1

(Duddun-ta)

2

Taallo adag oo kolkol aad u dheer oo jaad aboorka kamid ahi samaysto; wuxuu ka dhisaa ciid candhuufo lagu qooyey; duddumo; (ama dundun).

waa la naqliyay ✓

1

(Hil-ka)

2

Wax dusha iska saarsaaran; taallo; tuun.

waa la naqliyay ✓

1

(Taallayn-ta)

2

Taallo ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

1

(Taallo-tiirriyaad-da)

2

Dhisas kuwo yaryar iyo kuwo aad u waaweynba leh oo la yiraahdo tiirri hore baa dhistay; waxaa badanaa laga kor dhisaa meel qof madax ah ama waayeel ah ama boqor ah lagu aasay; ~ Xabaal-tiirriyaad; haram.

waa la naqliyay ✓

1

(Taallo-xusuuseed-da)

2

Taallo wax lagu xusuusto.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh (-ooyin, m.l) Taallo dhoob adag ka samaysan, godad leh oo nooc aboorka ka mid ahi candhuuftiisa ku dhiso. la-mid: duddumo, dundumo, dundun³.

waa la naqliyay ✓

m.l (xisaab) Habdhis kulan ee rugta ay bari taallo lagu helo fogaanta ay bartaasi u jirto xarriiqyo tixraac oo lagu magacaabo dhidibbo. Laba addimaa-leyaasha waxaa la adeegsadaa laba xarriiqood, badanaaba labada xarriiqood waa ay isku qotomaan. Waxa ayna sammeeyaan habdhiska kulannada laydi. Xarriiqda jiifta waa dhidibka - x, tan taaganna waa dhidibka - y. Barta ay labada xarriiqood iska gooyaan 0, waa unugga habdhiska kullanka.

waa la naqliyay ✓

m.dh Taallo wax lagu xusuusto.

waa la naqliyay ✓

m.dh (fiisikis) Summad: Ep. Tamarta ku keydsantay walax, uguna wacantahay meesha ay taalo, waxaana ay le'egtahay hawsha ku baxday walax ka dhaqaajinta bar beegaal (sida oogada dhulka) ilaa meesha ay hadda taallo. Waxaa lagu helaa Ep = mgh.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh (-ooyin, m.l) Taallo dhoob adag ka samaysan, godad leh oo nooc aboorka ka mid ahi candhuuftiisa ku dhiso. la-mid: duddumo, dundumo, dundun.

waa la naqliyay ✓

m.l (xisaab) Habdhis kulan ee rugta ay bari taallo lagu helo fogaanta ay bartaasi u jirto xarriiqyo tixraac oo lagu magacaabo dhidibbo. Laba addimaaleyaasha waxaa la adeegsadaa laba xarriiqood, badanaaba labada xarriiqood waa ay isku qotomaan. Waxa ayna sammeeyaan habdhiska kulannada laydi. Xarriiqda jiifta waa dhidibka - x, tan taaganna waa dhidibka - y. Barta ay labada xarriiqood iska gooyaan 0, waa unugga habdhiska kullanka.

waa la naqliyay ✓

m.dh (fiisikis) Summad: Ep. Tamarta ku keydsantay walax, uguna wacantahay meesha ay taalo, waxaana ay le'egtahay hawsha ku baxday walax ka dhaqaajinta bar beegaal (sida oogada dhulka) ilaa meesha ay hadda taallo. Waxaa lagu helaa Ep = mgh.

waa la naqliyay ✓

Taallo dhagaxeed

waa la naqliyay ✓

/memooriyaal/ (n) 1. taallo (taallo wax ama qof lugu xuso) (adj) 2. xus ama xaflad qof dhintay lugu xusuusto.

waa la naqliyay ✓

/manyumenti/ (n) 1. taallo 2. dhismo taariikhi ah.

waa la naqliyay ✓

/paaj/ (n) 1. jaan, kar ama gabal meel daloosha lugu karo ama lugu awdo 2. jaan-saarid (kar-karid) 3. bar ama gaashi meel ku taal (dhibic ka muuqaal duwan meeshay ku taallo).

waa la naqliyay ✓

1

de: cairn; pile; statue, monument

2

hm: 1

3

initial: t

4

lx: taallo

5

pd: (/da)

6

ps: n6-f

7

xe: Who is that statue of?

8

xv: Taalladaas yaa leh?

9

key: taallo_1

waa la naqliyay ✓

1

de: it [fem] is not there

2

hm: 2

3

initial: t

4

lx: taallo

5

pd: (taal)

6

ps: v4c-3f-neg-prhb

7

xe: There is no newspaper here.

8

xv: Jariidad halka ma taallo.

9

key: taallo_2

waa la naqliyay ✓

1

de: that it [fem] is there

2

hm: 3

3

initial: t

4

lx: taallo

5

ps: v4c-3f-rel-prhb

6

xe: Could you tell me where the nearest post office is?

7

xv: Ma ii sheegi kartaa meeshee ku taallo boostada ugu dhow?

8

key: taallo_3

waa la naqliyay ✓

1

de: let it [fem] be there

2

hm: 4

3

initial: t

4

lx: taallo

5

ps: v4c-3f-opt

6

xe: Leave the money alone!

7

xv: Lacagtu ha taallo!

8

key: taallo_4

waa la naqliyay ✓

1

de: grave monument, tomb Alt sp: taallatiirriyaad

2

hm: 5

3

initial: t

4

lx: taallo

5

pd: (-da)

6

ps: n2a-f-cmp

7

key: taallo_5

waa la naqliyay ✓

1

de: monument, memorial Alt sp: taallaxusuuseed

2

hm: 6

3

initial: t

4

lx: taallo

5

pd: (-da)

6

ps: n2a-f-cmp

7

key: taallo_6

waa la naqliyay ✓

s.m. - faras.

waa la naqliyay ✓

-da: (magacwadareed) bilo ka mid ah bilaha jiilaalka, labada bilood ee ka horreeya bisha u dambaysa jiilaalka ee cirirka. Dhaxantii daalalada ayaan ku harqay.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ooday, -ootay) Ka f.: wax faallo ka bixin.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ooday, -ootay) Ka f.: wax faallo ka bixin.

waa la naqliyay ✓

(fal) «ka~ » arrin ama wax kale, wax ka sheeg.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-saday, -satay) Itaal yeelasho.

waa la naqliyay ✓

v. become strong, acquire ~ gain ability

waa la naqliyay ✓

1

de: become strong, acquire ~ gain ability

2

lx: itaalso

3

pd: (itaalsaday)

4

ps: v3a=intr

5

key: itaalso

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ooday, -ootay) la-mid: naallee.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ooday, -ootay) Ku n.: 1. Farax iyo guul ku jirid. 2. Wax rajo ku eegid. m.f.dh, naallood. la-mid: naallee.

waa la naqliyay ✓

(fal) «kuku raaxayso barwaaqo iyo wanaag. Nabadi dhalatee samo ku naalloo.

waa la naqliyay ✓

Brackets

waa la naqliyay ✓

nickname-m helper; philanthropic

waa la naqliyay ✓

1

(Taakula-da)

2

Kaalmo; gargaar; taageero.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: taakulid.

waa la naqliyay ✓

f. n. help, support, assistance

waa la naqliyay ✓

-taakulada: (n) aid (eeydh); assistance (a-siistnasi); backing (baaking); support (sa-poort) ~ mucaawino, taageero

waa la naqliyay ✓

1

Aiuto

2

Help

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax cid baahan la taro sida deeq la siiyo ama wax kale oo lagaga fillaado.

waa la naqliyay ✓

1

de: help, support, assistance

2

initial: t

3

lx: taakulo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

syn: taageero

7

key: taakulo

waa la naqliyay ✓

v., present habitual: it [fem.] is there

waa la naqliyay ✓

-taallay: (v) situate (si-tiweeyt); locate (lo-keeyt); used with feminine nouns ~ tiil, yaal. Ex. xaggee taallaa? where is it located?

waa la naqliyay ✓

1

de: it [fem] is there

2

initial: t

3

lx: taallaa

4

ps: v4c-3f-prhb

5

xe: Is there a post office in the hotel?

6

xv: taal

7

key: taallaa

waa la naqliyay ✓

v., -ind, simple past tense: it [fem.] was (situated) there

waa la naqliyay ✓

1

de: it [fem] was (situated) there

2

initial: t

3

lx: taallay

4

ps: v4c-3f-ind-past

5

key: taallay

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -laysay) Wax isku kor tubid.

waa la naqliyay ✓

1

v. amass, pile ~ heap up

2

taallee v., opt. form: it [fem.] / she may be (in a place)

waa la naqliyay ✓

(fal) meel taallo ka dhig: taallo ka dhis Aqalka umada dhiniisa taallo ayaa ka dhisan.

waa la naqliyay ✓

1

taaloog¹: m.l Hab timaha ragga loo xiiro oo diillin ballaaran oo qurxoon laga muujiyo jeegada hoose ilaa labada dhegood dushooda.

2

taaloog²: f.g1 (-gay, -gtay) Diillin ballaaran oo qurxoon, jeegada hoose ilaa labada dhegood dushooda ka muujin iyadoo timaha la xiirayo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhacdo qofka tusaale u noqota oo wax lagu cibraqaato. Taamilo kuugu filan miskiinka iyo curyaanka. Dh: cibaaro.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wakhtiga soo socda ama dhacdo iman doonta, wax ka sheegid. Xidaar waa taawilo. Dh: xidigiye.

waa la naqliyay ✓

1

(Tabaala-ha)

2

(weligeed: koox) waayaha adduunka; sah; xaal; waxtabasho; dhibo.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Dhib waxtabasho. 2. Waayaha adduunka; sah.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Dhib waxtabasho. 2. Waayaha adduunka; sah.

waa la naqliyay ✓

m. n. trouble; financial difficulty; physical weakness

waa la naqliyay ✓

-tabaalaha: (n) destitution (des-ta-tuushin); poverty (pover-ti); bad times; misfortune (mis-foor-jin); adversity (adh-veersiti); difficulty (difi-kalti) ~ dhibaato

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhib iyo kadeed laga dhaxlo duruuf nololeed oo adkaata; waayaha adduunka. Tabaalaha adduunku yaanu mabda'aaga tirtirin. Dh: sah, xaal. Li: badhaadhe.

waa la naqliyay ✓

1

de: trouble; financial difficulty; physical weakness

2

initial: t

3

lx: tabaalo

4

pd: (/ha ~ /da)

5

ps: n6-m/f

6

key: tabaalo

waa la naqliyay ✓

1

(Aala-da)

2

Qaalmaha yaryar oo lo'da.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Lo'da inteeda aan weli gaarin da'dii ay rimi ama wax rimin lahayd.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] heifer, young female cattle; heifers

waa la naqliyay ✓