ereyga

ta'

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

ta'

DHAN

(qodob) ku daba karma magacda dhedig ee ku dhammaada shibbanayaasha b, f, g, n, r, sh, iyo j si uu u noqdo wax la isla garanayo. Xarafka 't' ee qodobkan wuxuu isu beddelaa 'd' markuu raaco magacyada lab oo ku dhammaada d, c, x, h, y iyo (/') hamsa. Marka la raaciyo magac ku dhammaada xarafka 'l' labadaa xaraf waxay isu beddelaan 'sh'.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

ta'

DHAN
1

de: T [letter of the Somali alphabet] Voiceless dental stop or plosive

2

initial: t

3

lx: ta'

4

pd: (-da)

5

ps: n-f

6

key: ta'

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Aabayn

DHAABAN
1

(Aabayn-ta)

2

1. Tixgelin; aabayeelid; daryeelid.

3

2. (weel) xoolayn.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Aad

DHAABAN
1

aad: 1. (⁰) Dhab; si daran.

2

2. Adigu.

3

-aad: Tiraab lagu dabakaro tirada oo muujiya jagada tiradaasi ku abbaaran tahay, saddex-aad (3d.); shan-aad (5d.); sagaal-aad (9d.).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Aaddanaan

DHAABAN
1

(Aaddanaan-ta)

2

Ku abbaarnaan; toosnaan; ekaan; beegnaan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Aafeyn

DHAABAN
1

(Aafeyn-ta)

2

Aafo gaarsiin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Aagaan

DHAABAN
1

1. (Aagaan-ka) Furka aagaamaha iyo haamaha lagu daboolo.

2

2. (Aagaan-ta) Haan yar.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Aakhiro

DHAABAN
1

(Aakhira-da)

2

Meesha iyo nolosha danbe oo lagu noolaan doono, kolka adduunka laga tago.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Aaladeyn

DHAABAN
1

(Aaladeyn-ta)

2

Aalad u yeelid; qalabayn; hubayn; qurxin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Aammiin

DHAABAN
1

(Aammiin-ta)

2

Erey ducada dabadeeda la yiraahdo oo ulajeeddadiisu tahay Ilaahow aqbal.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Aammusin

DHAABAN
1

(Aammusin-ta)

2

Hadal u diidid ama ku celin, hadal ka joojin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Aammusnaan

DHAABAN
1

(Aammusnaan-ta)

2

Hadlid la'aan; shib ahaan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Aanayn

DHAABAN
1

(Aanayn-ta)

2

Aano ku raadin ama darteed wax ku yeelid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Aashaa

DHAABAN
1

(aash-)

2

Si miyir iyo xasilloonaani ku jirto; aayar, tartiib.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Aasnaan

DHAABAN
1

(Aasnaan-ta)

2

Wax la xabaalay ahaan; xabaalnaan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Aayad

DHAABAN
1

(Aayad-da)

2

1. Suurad quraan, tixaha ay ka kooban tahay, middiiba.

3

2. Wax aan hor loo arki jirin oo yaab leh.

4

3. Mucjiso.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Aayar

DHAABAN

Si deggan oo miyir leh; qunyar; tartiib; xasil.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Aayatiin

DHAABAN
1

(Aayatiin-ka)

2

Waxtar aan durba dhalane, waa danbe, oo iyadana loo baahan yahay, la filana hayo oo loogu talaggalo; waxtar raaga; cirib-danbeed; meecaad.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Aayid

DHAABAN
1

(Aayid-da)

2

Wax raagey ama dib loo dhigay, waa danbe oo loo baahan yahay, waxtarkooda helid, ku tabkicid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Aayo

DHAABAN
1

1. (Aaya-da) (waa shedan tahay) Carruurta hooyadood maahee, oorida kale, oo aabbahood qabo.

2

2. (Aaya-ha) Waxtar waa danbe wax laga dheefo; ciribdanbeed; aayatiin; meecaad; liil danbe; (ama aaye).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Abaaji

DHAABAN
1

(Abaaji-ga)

2

Lumid waa danbe la tabo; tasow.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Abaajiyid

DHAABAN
1

(Abaajiyid-da)

2

Baadi wax badan sii maqnayd, iyadoo aan la tebin; tasoobid.

waa la naqliyay ✓

Eraybixinta Af Soomaaliga ee Hawlaha Wasaaradaha (Soomaali-Ingiriis-Talyaani) - Guddiga Af Soomaaliga [1972]

Eta'

DHAFANDHAAF

Da' Cumri

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

a'

DHAFANDHAAF
1

de: A [first letter of the Somali alphabet], alif

2

lx: a'

3

pd: (-da)

4

ps: n-f

5

key: a'

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

ta

DHAFANDHAAF
1

-ta

2

(naxwe) Labada qodob oo dhabta ah oo qodbaha kale ka farcamaan midkood (midka kale waa -ka); waxaa ka farcama -da iyo -sha. Waxaa qaata magacyada dheddig oo ku dhammaada B, F, G, N, R, S.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

ta

DHAFANDHAAF
1

ta¹: mu.ti.dh kuwa, w Magacuyaal tilmaame oo dhaddig, oo wax ama cid hadlaha u dhow lagu tilmaansado. Tusaale: “Ta timid waa Caasho”. la-mid: tan¹

2

ta²: (-ta) q.dh Qodob magaca dhaddig dib looga qodbo si looga dhigo wax cayiman. Xarafka “t” ee qodobkan wuxuu isu beddelaa “d” markuu raaco magacyada lab oo ku dhammaada d,c,x, h, y, iyo (') hamsa. Markii la raaciyana magac ku dhammaada xarafka “l” labadaa xaraf waxay isu beddelaan “sh”. Tusaale: “ul+ta-> usha, bad+ta> badda”.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

ta

DHAFANDHAAF
1

ta¹: mu.ti.dh (kuwa, w) Magacuyaal tilmaame oo dhaddig, oo wax ama cid hadlaha u dhow lagu tilmaansado. Tusaale: Ta timid waa Caasho. la-mid: tan.

2

ta²: (-ta) q.dh Qodob magaca dhaddig dib looga qodbo si looga dhigo wax cayiman. Xarafka 't' ee qodobkan wuxuu isu beddelaa 'd' markup raaco magacyada lab oo ku dhammaada d, c, x, h, y, iyo (') hamsa. Markii la raaciyana magac ku dhammaada xarafka 'l' labadaa xaraf waxay isu beddelaan 'sh'. Tusaale: ul+ta -> usha, bad+ta> badda.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

ta

DHAFANDHAAF

(magac'uyaal) tilmaame oo dhedig oo wax ama cid hadlaha u dhow lagu tilmaansado. Dh: tan. Wa: kuwa.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]

ta

DHAFANDHAAF

ta, adj. poss. - lahaan dhadig ah

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

aa'

DHAFANDHAAF

f.g1 (aa'ay, aa'day) 1. Cid ama wax garaacid, u cagajuglayn. 2. Dagaallamid.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

aa'

DHAFANDHAAF

(fal) dhagax, waran iyo wax la mid ah, qof ama meel ku tuuryee oo ku rid. Shalay waxa dhacay dagaal la isku aa'ay rasaasta nool. Dh: rid, tuur.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Ba'

DHAFANDHAAF
1

(Ba'-a)

2

Dhicitaan, dhibaato iyo waxyeello xun cid gaarsiiya; hoog; belo; baabba'; baas.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

ba'

DHAFANDHAAF
1

ba'¹: m.l 1. Hoog iyo dhibaato aad u badan. 2. (e.d) Dhibaato iyo waxyeello xun cid gaarsiiya; baabba'.

2

ba'²: f.mg1 (-'ay, -'day; -bi'i) 1. Hoog iyo dhibaato aad u weyn la kulmid. 2. Ka b.: xaalad leh gaajo, harraad, ciil iyo wixi lamida ka bixid. 3. Ka b.: midab, wasakh iyo wixi lamida meel ay yaalleen ka tirtirmid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

ba'

DHAFANDHAAF
1

ba'¹: m.l 1. Hoog iyo dhibaato aad u badan. 2. (e.d) Dhibaato iyo waxyeello xun cid gaarsiiya; baabba'.

2

ba'²: f.mg1 (-'ay, -'day; -bi'i) 1. Hoog iyo dhibaato aad u weyn la kulmid. 2. Ka b.: xaalad leh gaajo, harraad, ciil iyo wixi lamida ka bixid. 3. Ka b.: midab, wasakh iyo wixi lamida meel ay yaalleen ka tirtirmid. m.f.dh, bi'id.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

ba'

DHAFANDHAAF
1

-ay | day: (v) be destroyed (dista-rooyidh) ~ baaba'

2

ba' -a: (n) 1. destruction (dis-tarak-shiri)-, havoc (haavek) widespread devastation. Ex: ba 'a ku dhacay ah; dhalka Soomaaliya.... the destruction that happened to Somalia... 2. misfortune (mis-foorjun) ~ ayaandaro, nasiibdaro —Syn: adversity, mishap, mischance

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

ba'

DHAFANDHAAF
1

(fal) qof xun noqo; dhaqanka iyo dadnimaduba ha kaa lumaan. Li: wanaagsanow.

2

ba': (fal) jab iyo dhibaato ha ku soo gaadho oo eedaad. Dh: bi'id, bi'is, hoog, balanbal, baaba', hankaag, belo, baas, rogmad, hiirtaanyo.

3

ba': (fal) sidii la rabay ha noqon; manfac iyo midhaha dhalin. Dh: bi'id, bi'is, xumow. Li: bax.

4

ba': (fal) khad, qoraal iyo waxii la mid ah oo meel ku yaallay, masaxan oo tirtiran. Qoraalkii meesha ka ba'ay dib ugu qora. Dh: baaba', masaxan.

5

ba' -a: (magac, lab, keli) jab iyo dhibaato. Ba' iyo hoog baa colkii helay. Dh: baas, bi'id, bi'is, baaba', hoog, balanbal, hankaag, belo, rogmad, hiirtaanyo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

ca'

DHAFANDHAAF
1

de: C [letter of the Somali alphabet] Voiced pharyngeal fricative

2

lx: ca'

3

pd: (-da)

4

ps: n-f

5

key: ca'

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Da'

DHAFANDHAAF
1

(Da'-da)

2

Inta qof ama wax kale nool yahay ama jiro haddii laga soo bilaabo waagii uu dhashay ama la sameeyey; da'aad; fil; fac; facaad.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

da'

DHAFANDHAAF
1

da'¹: m.dh 1. la-mid: da'aad. Inta sano, bilo, maalmo iyo wixi lamida ee nafley jirto laga bilaabo maalintii uu dhashay; cumri. 2. D. ah: qof sanado badan jira; duq. 3. Dad hal casri wada nool.

2

da'²: f.mg1 (-'ay, -'day; -di'i) 1. Roob cirka ka imaansho. 2. Hoore, si dhibic dhibic ah u daadasho.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

da'

DHAFANDHAAF
1

da'¹: m.dh 1. la-mid: da'aad. Inta sano, bilo, maalmo iyo wixi lamida ee nafley jirto laga bilaabo maalintii uu dhashay; cumri. 2. D. ah: qof sanado badan jira; duq. 3. Dad hal casri wada nool.

2

da'²: f.mg1 (-'ay, -'day; -di'i) 1. Roob cirka ka imaansho. 2. Hoore, si dhibic dhibic ah u daadasho. m.f.dh, di'id.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

da'

DHAFANDHAAF
1

-da: (n) age (eejyj ~ da'aad. Ex: da 'deedu waa toban sano; she is ten years old

2

da' -ay / day: (v) rain (reeyri). Ex: beri roob ma da 'ayaa? will it be raining tommorow?

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

da'

DHAFANDHAAF
1

(fal) roob, dhibco dhulka ku soo daadi oo biyadhig. Haddaan la kala roonaan roobku ma da'o.

2

da'-da: (magac, dhedig, keli) muddada dad ama wax kale jiri karo; inta u dhaxaysa malinkii uu dhashay ama la sameeyey ilaa maalinka la joogo. Markaan da'da jirey shan iyo toban, markaan damac guur la soo kacay, dookhayga markaan u sahantegay. Dh: da'aad, gu', cumri, fil, fac.

3

da': (tilmaame) wax in badan jirey, muddo dheer noolaa, waqti soo qaatay, ah wax gabaoobay. Dugsiiye kolka waa da' hadda wixii ka danbeeya.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]

da'

DHAFANDHAAF

عُمْرِ

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

fa'

DHAFANDHAAF
1

-da: (magac, dhedig, keli) orodka aadka ah oo qofku mar keli ah isa sii daayo. Kolkaad libaaxa aragtay ba ummaddu fa'daadii ka yaabtay. Dh: taw, nay. Li: kuurkuursi.

2

fa': (ereycodeed) lagu sunto sanqadha furniinka kediska ah ee meel hore u xidhnayd sida daaqad oo kale. Anoo hurda ayuun bay Faadumo albaabka fa' ka siisay.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

fa'

DHAFANDHAAF
1

de: F [letter of Somali alphabet] Voiceless labio-dental fricative

2

lx: fa'

3

pd: (-da)

4

ps: n-f

5

key: fa'

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

ga'

DHAFANDHAAF
1

de: G [letter of Somali alphabet] Voiced velar stop or plosive; can be double; alternates with k

2

lx: ga'

3

pd: (-da)

4

ps: n-f

5

xv: arag ~ arkay

6

key: ga'

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

ha'

DHAFANDHAAF
1

de: H [letter of the Somali alphabet]

2

lx: ha'

3

pd: (-da)

4

ps: n-f

5

key: ha'

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

ja'

DHAFANDHAAF
1

a: jiin

2

de: J [letter of the Somali alphabet] Voiced or voiceless palato-alveolar affricate

3

lx: ja'

4

pd: (-da)

5

ps: n-f

6

key: ja'

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

ka'

DHAFANDHAAF
1

a: kaaf

2

de: K [letter of Somali alphabet] Can never be final

3

lx: ka'

4

pd: (-da)

5

ps: n-f

6

key: ka'

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

La'

DHAFANDHAAF

Aan haysan; aan lahayn; ka maqan; dhimman; ... (sida: nin lug la'; waa lacag la' yahay; toban saddex la' waa toddoba; ...).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

la'

DHAFANDHAAF

f.g4 (-'aa, -'ayd) Wax, wax ka maqanyihiin ahaansho.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

la'

DHAFANDHAAF

f.g4 (-'aa, -'ayd) Wax, wax ka maqanyihiin ahaansho. m.f.dh, la'aan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

la'

DHAFANDHAAF

-aa / la'ayd: (adj) without (with-awt); not having; lacking (laaking). Ex: dhagala': deaf (dheef)

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

la'

DHAFANDHAAF

(fal) aan la haysan; wax aan la hayn. Nin indhola' baa na soo maray. Warsame wuu indhala' yahay.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

ma'

DHAFANDHAAF
1

de: M [letter of the Somali alphabet] Voiced bilabial nasal; can be double; can never be final in a syllable or word

2

lx: ma'

3

pd: (-da)

4

ps: n-f

5

xe: miin

6

xv: nin ~ niman

7

key: ma'

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

na'

DHAFANDHAAF
1

a: nuun

2

de: N [letter of the Somali alphabet] Voiced alveolar nasal; can be double

3

lx: na'

4

pd: (-da)

5

ps: n-f

6

key: na'

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

qa'

DHAFANDHAAF
1

a: qaaf

2

de: Q [letter of the Somali alphabet] Voiced or voiceless uvular stop

3

lx: qa'

4

pd: (-da)

5

ps: n-f

6

key: qa'

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

ra'

DHAFANDHAAF
1

de: R [letter of the Somali alphabet] Voiced alveolar roll or trill; can be double

2

lx: ra'

3

pd: (-da)

4

ps: n-f

5

key: ra'

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

sa'

DHAFANDHAAF

(fal) aad u'carood, u xanaaq; is madaxmar oo si aad ah u cadhoo; si daran u xanaaq. Sulaymaan koolkii seefta loola baxay buu sa'ay.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

sa'

DHAFANDHAAF
1

a: siin

2

de: S [letter of the Somali alphabet] Voiceless alveolar fricative

3

initial: s

4

lx: sa'

5

pd: (-da)

6

ps: n-f

7

key: sa'

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Taa

DHAFANDHAAF

Taas.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

taa

DHAFANDHAAF
1

taa¹: mu.ti.dh (kuwaas, w) Magacuyaal tilmaame oo dhaddig, oo wax qofka hadlaya ka fog oo farta la isugu fiiqayo lagu tilmaansado. Tu. “taa soo socota waa Hodan”. la-mid: taas¹

2

taa²: (-taa) dk.ti.dh la-mid: taas².

3

taa³: (-taa) dk.lh.dh la-mid: taada².

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

taa

DHAFANDHAAF

mu.ti.dh (kuwaas, w) Magacuyaal tilmaame oo dhaddig, oo wax qofka hadlaya ka fog oo farta la isugu fiiqayo lagu tilmaansado. Tu. Taa soo socota waa Hodan. la-mid: taas.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

taa

DHAFANDHAAF

(pronoun) for that ~ taas, saas. Ex: taa darteed; for that reason

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

taa

DHAFANDHAAF

(magac'uyaal) wax dhedig oo wax kaa fog. fartana lagu fiiqayo lagu tilmaansado. Taa sii jeedda la hadal. Dh: taas. Wa: kuwaa, kuwaas.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Tab

DHAFANDHAAF
1

(Tab-ta)

2

Aqoon gaar ah oo waaya'aragnimo lagu soo bartay oo hawl ama cayaar ama wax kale oo adag qabashadooda fududaysa; hab;

3

2. Sir; dhagar; xeelad; khatal.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

tab

DHAFANDHAAF

m.dh (-bo, m.l) 1. Xeelad wax lagu qabto. 2. Hab; nidaam; qaab. 3. Caano lo'aad oo caloosha ku adkaada oo aan si fiican loo matagi karin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

tab

DHAFANDHAAF

m.dh (-bo, m.l) 1. Xeelad wax lagu qabto. 2. Hab; nidaam; qaab. 3. Caano lo'aad oo caloosha ku adkaada oo aan si fiican loo matagi karin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

tab

DHAFANDHAAF
1

f. n. tactic; trick; cunning; skill; skills

2

tab v. come to know, realize

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]

tab

DHAFANDHAAF

/taab/ (n) lifaaq maro ama warqad ah oo shay lugu dhejiyo (sida lifaaqa yar ee shaatiyada kulleetiga uga dhagan).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

tab

DHAFANDHAAF
1

-ta: (n) strategy (istaraa-ta-ji); tactics (taak-tikis); plan (palaan); politics (polo-tikis) ~ khiddad, sir, xeelad

2

tab -ay / tay: (v) miss (mis); feel the lack or loss of. Ex: ma i tabtay? did you miss me? ~teb

waa la naqliyay ✓

Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]

Tab

DHAFANDHAAF
1

Tattica

2

Tact

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

tab

DHAFANDHAAF
1

(fal) xasuuso inuu kaa maqan yahay; maxaa kaa magan dareen. Dh: teb.

2

tab: (fal) dhaaf oo tallow; mar oo hore u soco. Tab intaan albaabka lagaa xidhin. Dh: teb.

3

tab: (fal) cid kale, sir; farsamo kula dhaqan.

4

tab-ta: (magac, dhedig, keli) xeelad farsamo oo wax lagu qabto ee shaqada hagaajisa, ee lagu qiyaaso aqoon lagu kasbado waayo aragnimo. Tabta aqalada loo dhiso ayuu soo bartay. Dh: hab, nidaam, qaab, xeelad, xirfad.

waa la naqliyay ✓

Ereybixinta Qalabka Farsamada Gacanta - Maxamuud Iimaan Aadan [1975]

Tab

DHAFANDHAAF

Xeelad waayo-arag.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]

tab

DHAFANDHAAF

حيلة

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]

tac

DHAFANDHAAF

tac, (tac au tac), n.m. - jawaabid dagdag an

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Taf

DHAFANDHAAF
1

(Taf-ta)

2

1. (maro, ...) Dacal; fay.

3

2. Bowdo; tar.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

taf

DHAFANDHAAF
1

taf¹: m.dh (-fo, m.l) 1. Maro dacalkeed. 2. Bowdada inteeda hoose.

2

taf²: f.g1 (-fay, -ftay) 1. Meel aan sallaan loo fuulo lahayn korid. 2. Cid turunturreyn.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

taf

DHAFANDHAAF
1

taf¹: m.dh (-fo, m.l) 1. Maro dacalkeed. 2. Bowdada inteeda hoose.

2

taf²: f.g1 (-fay, -ftay) 1. Meel aan sallaan loo fuulo lahayn korid. 2. Cid turunturreyn. m.f.dh, tafid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

taf

DHAFANDHAAF
1

f. n. thigh

2

taf [feminine] n. fringe, edge (of garment)

3

taf v. climb (up), scale

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

taf

DHAFANDHAAF
1

-ay / tay: (v) climb (kaleem)-, ascend (a-sendh) ~ kor. Ex: buurta taf; climb the mountain.

2

taf: -ta: (n) edge (eej); fringe (firiij), frill (firiil)-, border (boor-dher)-, margin (maar-jin) ~ faraq, dacal

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

taf

DHAFANDHAAF
1

(fal) meel kore afarta addin ku kor.

2

taf -ta: (magac, dhedig, keli) dacalka hoose ee marada. Maradu inta badan taftay ka jeexantaa. Dh: xayn, dacalka, fay.

3

taf-ta: (magac, dhedig, keli) qayb ka mid ah jidhka dadka oo ah bowdyaha xagooda debadda xiga. Orod buu labada tafood xaytay Dh: bawdo, tar.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Tag

DHAFANDHAAF
1

(Tag-ga)

2

1. Aroos lala tago; guur; kaxaysasho.

3

2. Ayaan; cawo; nasiib; qadan; buruud; bili; doobir.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

tag

DHAFANDHAAF
1

tag¹: m.l/dh 1. Guur. 2. Nasiib.

2

tag²: f.g/mg1 (-gay, -gtay; -tegi) 1. (f.g) Cid meel aadid. 2. (f.mg) Ka t.: wax dayn ama dhaafid. 3. (f.mg) Kala t.: cid wax kala baxsasho; kala bixid. 4. (f.mg) U t.: u imaansho; la kulmid; nin naag u galmoosho. 5. (f.mg) Ku t.: meel la tagayo gaadiid u raacid; wax la qaatay ka samrid. 6. (f.mg) Ula t.: arrin iyo wixi lamida cid la kaashad. 7. (f.mg) Uga t.: wax cid ku dhaafid. 8. (f.mg.) La t.: qaadasho; wadasho; kaxaysasho; raacid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

tag

DHAFANDHAAF

f.g/mg1 (-gay, -gtay; -tegi) 1. (f.g) Cid meel aadid. 2. (f.mg) Ka t.: wax dayn ama dhaafid. 3. (f.mg) Kala t.: cid wax kala baxsasho; kala bixid. 4. (f.mg) U t.: u imaansho; la kulmid; nin naag u galmoosho. 5. (f.mg) Ku t.: meel la tagayo gaadiid u raacid; wax la qaatay ka samrid. 6. (f.mg) Ula t.: arrin iyo wixi lamida cid la kaashad. 7. (f.mg) Uga t.: wax cid ku dhaafid. 8. (f.mg.) La t.: qaadasho; wadasho; kaxaysasho; raacid. m.f.dh, tegid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

tag

DHAFANDHAAF
1

v. go (to); depart

2

tag m. n., [abstract] luck, fate, fortune (good ~ bad)

3

tag m. n., [collective] marriage kin, affinity ~ relationship brought by a marriage

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]

tag

DHAFANDHAAF

/taag/ (n) 1. lifaaq yar oo warbixin ama aqoonsi loola jeedo, oo meel lugu dhajiyo (n) 2. dhuumashow (ciyaar carruureed) (v) 3. ku xirid (ku dhejin) (v) 4. daba-gelid (daba-raacid).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

tag

DHAFANDHAAF

-ay / tay: (v) go away; leave (liiv); depart (di paart) Ex: iga tag: leave me alone —isku tag -a: (i) 1. gathering; assembly (a-sem-bli), congregation (kon-gi-rigeey-shin). 2. sexual intercourse

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

tag

DHAFANDHAAF
1

(fal) halkan ka dhaqaaq oo meel kale qabo.

2

tag: (fal) «ka ~» beretanka dheeree, ka mudh, dhaaf.

3

tag: (fal) (ka ~) cid meel ama wax jira, ka reeb oo ha ku darin.

4

tag: (fal) (ka ~) meel ama cid ka anbabbax, ka boqool, ka soco. Maanta ayuu laaska ka tegey.

5

tag: (ka ~) cid ama wax meel ku dhaaf; dhig oo dhaaf. Wuxuu ka tegey qalin iyo buug.

6

tag: (ka ~) ha xusin; ha sheegin. Markuu khudbadda akhriyayey, wuxuu ka tegey intii ugu fiicnayd.

7

tag: (ka ~) qof geeryooday iyo wixii la mid ah, reeb.

8

tag: (fal) (kala ~) walaxyo isu dhowaa, kala durug, kala fogow.

9

tag: (fal) (kala ~) ka guur, isfura, kala socda. Labdii isqaban waayaa, way kala tagaan.

10

tag: (fal) (la ~) qaado oo la dhaqaaq.

11

tag: (fal) (la ~) gabadh inaad guursato darteed u kaxayso; la bax. Gabadh aan raalli ahayn, lalama tago.

12

tag: (fal) (u ~) u imaw; la kulan.

13

tag: (fal) (u ~) jinsi kaa duwan, u galmoo.

14

tag-ga: (magac, lab, keli)) barako Ilaahay dadka qaarkood raaciyo oo wixii ay ka qaybqaataanba tarmo. Taggaaga ayaa wanaagsan. Dh: cawo, nasiib, ayaan, qadan, doobir.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

tal

DHAFANDHAAF

m.l 1. Dun xariir ah oo maryaha lagu qurxiyo. 2. T. ah: qof aad u marqaansan ama u sarqaansan.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

tal

DHAFANDHAAF
1

(tilmaame) wax soo dhergay oo buuxa. Tal ayaan joogaa oo ma rabo casho. Dh: tel.

2

tal-ka: (magac, lab, keli) talada iyo arrinta la isla gorfeeyo oo lagu heshiiyo. Talka way ku qaateen is raac oo tallaahiya e.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Tan

DHAFANDHAAF
1

1. Qof ama wax dheddig oo qofka hadlaya u dhow oo farta la isugu fiiqayo (sida: tan i sii; gabadhii meeday? Waa tan; ...) kolka ay magac ku xiriirsan tahay oo tilmaan u tahay, waxay noqotaa tan.

2

2. (*) (Tan-ka) Kun kiilograam ama toban kiintaal culayskood.

3

-tan — Ereyga tan kolka uu tilmaanta yahay oo magac ka dabadhaco; kolka magac qodob lihi ka horreeyo, inta ta'-da la tuuro baa la isku gaabin karaa (sida: naagtatan = naagtaan; maradatan = maradaan; hashatan = hashaan).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

tan

DHAFANDHAAF
1

tan¹: m.l 1. Culays dhan 1000 kg. 2. Mug.

2

tan²: mu.ti.dh (kuwan, w) Magacuyaal tilmaame oo dhaddig, oo wax qofka ha-dlaya u dhow oo farta la isugu fiiqayo lagu tilmaansado. Tu. “Tan meesha fadhidaa waa walaashay”.

3

tan³: (-tan) dk.ti.dh Dibkabe tilmaame oo magac dheddig dib looga qodbo oo wax qofka hadlaya u dhow oo farta la isugu fiiqayo lagu tilmaansado. Tusaale: “Tintan tayda ma aha”.

4

tan⁴: fk. Ilaa; T. ama taniyo: mar laga bilaabo; jeer laga gaaro. Tusaale: “Tan iyo intii uu halkaan yimid wuu bukay”.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

tan

DHAFANDHAAF
1

tan¹: m.l 1. Culays dhan 1000 kg. 2. Mug.

2

tan²: mu.ti.dh (kuwan, w) Magacuyaal tilmaame oo dhaddig, oo wax qofka hadlaya u dhow oo farta la isugu fiiqayo lagu tilmaansado. Tu. Tan meesha fadhidaa waa walaashay.

3

tan³: (-tan) dk.ti.dh Dibkabe tilmaame oo magac dheddig dib looga qodbo oo wax qofka hadlaya u dhow oo farta la isugu fiiqayo lagu tilmaansado. Tusaale: Tintani way caddahay.

4

tan⁴: fk. Ilaa; T. ama taniyo: mar laga bilaabo; jeer laga gaaro. Tusaale: Tan iyo intii uu halkaan yimid wuu bukay.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

tan

DHAFANDHAAF
1

deictic: this, these

2

tan m. n. ton

3

tan m. n., [abstract] capacity, volume; limit

4

tan num. unit of ten

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]

tan

DHAFANDHAAF

/taan/ (v) 1. magdin (hab haraga xoolaha looga dhigo maqaar) (v) 2. madoobaansho ama kafee u ekaansho, cadceedda qorraxda darteed (n) 3. kafee khafiif ah (midab boor ah, oo aan tikh ahayn).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

tan

DHAFANDHAAF
1

(pronoun) this (this); especially used to indicate feminine nouns. Ex: tan miyaad rabtaa; Do you want this one?

2

tan -ka: (n) ton (tan); 1. also called net ton, or short ton; equal to 2,000 pounds (907.18 kilogram) 2. long ton; equal to 2,240 pounds (1.016 metric tons or 1,016.05 kilograms)

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

tan

DHAFANDHAAF
1

(magac'uyaal) tilmaama qof dhedig oo meel qofka hadlaya la joogta ama u dhaw. Tan la hadal guriga ku jirta. Wa: kuwan.

2

tan -ka: (magac, lab, keli) kun kiiloo garaam ama toban kiintaal culayskood; 1000kg.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]

tan

DHAFANDHAAF

طاقة، هَذِهِ

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]

tap

DHAFANDHAAF

/taap/ (n) 1. furaha qasabadda (n) 2. guf (dabool) (n) 3. qalab-qarsoodi ah oo hadalka taleefoonka lugu dhegeysto (v) 4. furid si biyo iwm looga shubo (v) 5. garaacid (gaawin) (v) 6. isticmaalid (adeegsasho).

waa la naqliyay ✓