suun — Macnaha & Turjumaada

1

1. (Suun-ka) Daliig ama dhuub idiin ah ama wax kale oo inta dhexda lagu xirto dharka dhicidda u diida ama qalabka qaarki lagu celiyo ama lagu qaado.

2

2. (Suun-ta) Ur; sanuun.

waa la naqliyay ✓

1

suun¹: m.l (-uuman, m.dh) 1. Daliig maqaar ama wax kale ka samaysanoo dhexda lagu xirto si uu dharka u celiyo. 2. Siddada alaabta qaarkeed sida dhiilaha, satiyada iyo wixi lamida lagu qaado. 3. Celiye idiin ah oo gadaal iyo horay kabaha ka haya si aysan u siiban.

2

suun²: m.dh 1. Ur udgoon. 2. Daal iyo jiirago' safar dheer laga muto.

3

suun³: f.g1 (-uumay, -uuntay; -uumi) Wax meel yaal ka qaadid.

waa la naqliyay ✓

m.l (-uuman, m.dh) 1. Daliig maqaar ama wax kale ka samaysanoo dhexda lagu xirto si uu dharka u celiyo. 2. Siddada alaabta qaarkeed sida dhiilaha, satiyada iyo wixi lamida lagu qaado. 3. Celiye idiin ah oo gadaal iyo horay kabaha ka haya si aysan u siiban.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. belt, strap; safety belt

2

suun [feminine] n. odor, unpleasant smell

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) belt (beelt); waistband (weeyst-baandh)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) wax dhexda lagu xidho sida surwaalada iyo wixii la mid ah. Suun ayaan soo iibsaday.

2

suun -ka: (magac, lab, keli) daliig ama dhuub idiin ah ama wax kale oo inta dhexda lagu xidho oo dharka hoos'u'siibashada u diida ama qalabka qaarkii, sida toorreyda, iyo wixii la mid ah lagu celiyo ama lagu qaato.

3

suun -ta: (magac, dhedig, keli) dhul cidla' ah oo maristeedu ama ku nolaansheheedu adag yahay.

4

suun -ta: (magac, dhedig, keli) ur; sanuun.

waa la naqliyay ✓

حزام

waa la naqliyay ✓

1

shuun¹: m.l.u Timo ka soo baxa gumaarka dadka; bisqin; bisqan.

2

shuun²: m.dh Boqorradda shinnida.

waa la naqliyay ✓

1

shuun¹: m.l.u Timo ka soo baxa gumaarka dadka; bisqin; bisqan.

2

shuun²: m.dh Boqorradda shinnida.

waa la naqliyay ✓

pr. n., [feminine] Shune

waa la naqliyay ✓

m. n., (mass n.): pubic hair

waa la naqliyay ✓

name-fhigh caste. Cf: Gobaad, Gobey, Samaale

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. pubic hair; pubic (piyuu-bik); used ;n southern Somalia ~ bisqin, shiciran. 2. in northern Somalia, where it is used to name girls, it is offensive to use the word [shuun] to refer to pubic hair;

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh qaali ah oo boqorad lagu tilmaamay.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) sharaf; xurmee; sare u qaad.

2

shuun -ka: (magac, lab, keli) ruuxa u wehelyeel ah carooska ee garab jooga. Shuun adaa ii noqon caawa. Dh: minxiisad.

3

shuun -ta: (magac, dhedig, keli) boqoradda shinnida.

4

shuun -ta: (magac, dhedig, keli) timaha cawrada dadka ka soo baxda marka ay qaangaaraan. Dh: bisqin, nabas, shicirad.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: surin.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dariiq yar oo la maro. Surun sangadh yari ku dhaaf. Dh: surin.

waa la naqliyay ✓

1

susun¹: m.dh Tax tiro ah oo midba kan ka horreeya ka badantahay ama ka yartahay tirooyin isla eg.

2

susun²: f.mg1 (-umay, -untay) la-mid: sunsun.

waa la naqliyay ✓

m.dh (xisaab) Tax tiro ah oo midba kan ka horreeya ka badantahay ama ka yartahay tirooyin isla eg.

waa la naqliyay ✓

Progression, Sequence

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax sida adhi isdab socoda oo isku xigxiga. Susun adhi ah ayaa halkan waraabe ku laayey.

waa la naqliyay ✓

m.l Sabuul yaryar oo ka baxa beer duqowday ama roob yari ku da'ay.

waa la naqliyay ✓

1

(Caynaan-ka)

2

Labada suun oo muquufka xakamaha labada dhinac kaga kala xiran, oo faraska lagu duwdumo.

waa la naqliyay ✓

1

(Celiya-ha)

2

Suun xalleefsan oo jilicsan oo badanaa dumaysan oo faraska surkiisa iyo kooraha moqotinkiisa hore isu haya.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabaggelis-ka)

2

Xarig ama suun xoolaha la rara hayo ama la heensayna hayo dabada loo gesho si aan rarka ama kooruhu horay ugu dhicin.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhexxir-ka)

2

Suun; boqor; kd.

waa la naqliyay ✓

1

(Duugid-da)

2

1. Suun ama wax la mid ah oo la jilciyo inta suunduuge ama qalab kale wax lagaga qabto.

3

2. (qof) tuujin: daliigid.

4

3. Dhulka dhexdiisa ku qarin; xabaalid; aasid.

waa la naqliyay ✓

1

(Hilqad-da)

2

1. Garangar yar oo loo yeelo alaabta qaarkeed oo inta suun, kd., loogu xiro, lagu qaado.

3

2. Dhegaha dumarku qaataan middood.

waa la naqliyay ✓

1

(Indha-sha)

2

Daliig yaryar oo dhuuban oo suun ah oo aad loo jilciyey.

waa la naqliyay ✓

1

(Jeedal-ka)

2

Suun adag oo dabo la qabto leh, oo fardaha orod lagaga keeno; nadi.

waa la naqliyay ✓

1

(Jeeniqaar-ka)

2

Maro ama suun, inta qarqarka laga rido, kilkilada u tusmaysan hoosteeda, afafka laysugu xiro: garwaaxaysi.

waa la naqliyay ✓

1

(Jil-ka)

2

1. Daliigo suun ah oo dhuudhuuban oo dhigaha la samayna hayo, korka lagaga duubo.

3

2. Hab, dadka aan cidohooda la joogin, loo qaybsado oo cunno loo siiyo.

4

3. Canjil; dhaajis.

5

4. Kaltiris; miile.

6

5. Faa'ido, dheef.

waa la naqliyay ✓

1

(Karbaash-ka)

2

1. Suun duuban oo dheer oo dabo la qabto leh, oo wax lagu kaxeeyo ama lala dhaco; shaabuug.

3

2. Abjed; kebed.

waa la naqliyay ✓

1

(Kiishad-da)

2

Suun la xirto oo jeeb lacagta lagu rito leh.

waa la naqliyay ✓

1

(Meeraxeer-ka)

2

Xarig dheer oo badanaa suun ka samaysan, oo kolka awrta inta la raro oo la dhigeeyo oo lammada lagu rogo, korka lagaga soo wareejiyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Qool-ka)

2

1. Suun ama xarig il leh oo maqasha iyo wixii la mid ah, surka lagaga xiro ama loo geliyo; mareeg.

3

2. Kan eyga.

4

3. Ul weyn.

5

4. Kuul.

waa la naqliyay ✓

1

(Qoorxir-ka)

2

a) (*) Maro yar oo dhuuban oo badanaa xariir ah oo raggu surka ku xirto, guntin qaabab badan lehna u yeelo. b) Suun dumaysan oo heensaha kamid ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Shakad-da)

2

Suun xabbadaha (= saanadda) lagu guro oo lagu qaato.

waa la naqliyay ✓

1

(Shakamad-da)

2

Suun dumaysan oo fardaha luqunta looga lulo.

waa la naqliyay ✓

1

(Suuncalya-ha)

2

Suumanka xakamaha mid ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Suunjeega-ha)

2

Suun heensaha ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Wegered-ka)

2

Suun kooraha fardaha docdiis ka laallaada, oo inta hoos iyo faraska boggiisa la soo mariyo, kooraha docdiisa kale afka loo suro ama si kale oo xoog leh loogu xiro, oo kooraha xajiya; (ama wagarad).

waa la naqliyay ✓

1

(Sun-ta)

2

Wax haddii wax yar laga cuno ama laga cabbo ama si kale oogada u gaaraan, loo dhinto ama lala bukoodo; waabaayo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Maaddo haddii ay jirka nafleyda gasho ama oogada gaarto loo dhinto ama lala bukoon karo; waabaayo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Maaddo haddii ay jirka nafleyda gasho ama oogada gaarto loo dhinto ama lala bukoon karo; waabaayo.

waa la naqliyay ✓

Qorrax

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): poison; toxin

waa la naqliyay ✓

/san/ (n) 1. qorrax (n) 2. cadceed (ilayska iyo kulka qorraxda) (v) 3. qorraxayn (qorraxda u dhigid).

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) poison (pooy-san); toxicity (tok-siisiti); poisonousness; venom (veenom); toxicant; toxin ~ waabaayo

waa la naqliyay ✓

1

Veleno

2

Poison

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax haddii wax yar laga cuno ama laga cabbo ama si kaleba ay oogada u gaarto, loo dhinto ama loola bukoodo. Dh: waabay.

waa la naqliyay ✓

1

de: poison; toxin

2

initial: s

3

lx: sun

4

pd: (-ta)

5

ps: n1-f-mass

6

key: sun

waa la naqliyay ✓

سم

waa la naqliyay ✓

n., qorax, -di, cadceed, -di; morning sun, qorax subax; evening sun, qorax galbeed.

waa la naqliyay ✓

1

(saa + wuu)

2

saa waa uu; saa isagu wuu.

waa la naqliyay ✓

conj., vl. pron. in order that he ...; well, then he...; anyway he...

waa la naqliyay ✓

(conjunction plus pronoun) the manner or way in which he...; how he.... Ex: suu yiri? how he said?

waa la naqliyay ✓

(falkaabe) su'aaleed u dhigma: siduu?.

waa la naqliyay ✓

1

a: siduu

2

de: in order that he ...; well, then he...; anyway he...

3

initial: s

4

lx: suu

5

ps: conj + vpro

6

xe: How is he? = si (da) + uu

7

xv: Suu yahay?

8

key: suu

waa la naqliyay ✓

1

1. Wax kasta ama mid kasta ha ahaadee; in kasta ha le'ekaadee; keliya; ana.

2

2. (Uun-ka) a) Wax la uumay; abuur; makhluuq. b) Uumi; oomaar.

waa la naqliyay ✓

1

uun¹: m.l 1. Wax kastoo Alle uumay. 2. Uumi.

2

uun²: f.g1 (uumay, uuntay; uumi) Eebbe wax abuurid.

3

uun³: fk. 1. Keliya. Tusaale: “Carruurta uun caanaha sii”. 2. Mid kastaba ha ahaadee. Tus.”Nin uun weyddii”. 3. Mid aan cayinnayn, mid aan la garanayn. Tusaale: “Wiil uun baa noo sheegay”.

waa la naqliyay ✓

1

uun¹: m.l 1. Wax kastoo Alle uumay. 2. Uumi.

2

uun²: f.g1 (uumay, uuntay; uumi) Eebbe wax abuurid. m.f.dh, uumid.

3

uun³: fk. 1. Keliya. Tusaale: Carruurta uun caanaha sii. 2. Mid kastaba ha ahaadee. Tusaale: Nin uun weyddii. 3. Mid aan cayinnayn, mid aan la garanayn. Tusaale: Wiil uun baa noo sheegay.

waa la naqliyay ✓

quelconque.

waa la naqliyay ✓

1

-uumay: (v) create (ki-ri-yeeyt)-, used only for Godly creation

2

uun -ka; (n) the creations of God [Allah] ~ khalqi

waa la naqliyay ✓

1

(fal) awood Rabbi u gaar ah oo uu macnaheegu yahay 'abuur'. Dh: abuur, alkun.

2

uun: (meeleeye) erey la nuxur ah waxa ugu yar ee la heli karo; mid kasta ha ahaadee; inkasta ha le'ekaadee. Mid uun i sii baabuurtaada.

3

uun -ka: (magac, lab, keli) wax kaste oo uu Rabbi abuuray. Dh: uumiye, makhluuq.

4

uun-ka: (magac, lab, keli) isbaaska iyo dhammaan wixii ku dhex abuuran ee noole ama manoole ah.

5

uun -ka: (magac, lab, keli) eeg uumi.

waa la naqliyay ✓

خلق

waa la naqliyay ✓

1

(Buun-ka)

2

1. Bocool weyn ama dhuun dheer oo kolkii la afuufo dhawaaq dheeri ka soo baxo.

3

2. Qalabka cayaaraha mid ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

m.l Bocool weyn ama dhuun dheer oo kolkii la afuufo dhawaaq dheer ka soo baxo.

waa la naqliyay ✓

m.l Bocool weyn ama dhuun dheer oo kolkii la afuufo dhawaaq dheer ka soo baxo.

waa la naqliyay ✓

m. n. conch shell horn

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) device for projecting sound waves; horn (hoon); loudspeaker

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) gooreyso sidii buunka loo yeeriyo, oo loogu baaqo shaqaalaha in waqtigii shaqada billowday, ama dhammaaday; baaq loo yeeriyo dadwaynaha magaalooyinka, markuu dagaal jiro, in gantaallada iyo bumbooyinka cadowgu, meel ammaan ah ka galaan. Dh: wiish.

2

buun-ka: (magac, lab, keli) dhuun dheer, marka la afuufo cod dheeri ka yeedho oo ka samaysan gees goodir iyo waxii la mid ah. Buunkii baa la afuufay oo col baa reerkii galaye gurmada. Dh: caroog. buun-ka: (magac, lab, keli) agab ka mid ah qalabka ciyaaraha. Buun ciyaareed iyo baana dumar midna ma buuq yara.

waa la naqliyay ✓

1

de: conch shell horn

2

lx: buun

3

pd: (-ka Pl: buunan (ka))

4

ps: n4-m

5

key: buun

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Meel dhir badan oo jiq ah. 2. Dab, webi, bad iyo wixi lamida agtooda.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Meel dhir badan oo jiq ah. 2. Dab, webi, bad iyo wixi lamida agtooda.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) kayn jiq ah. Xooluhu cuunkay daagayaan. Dh: kayn, hirrig, toon, jeeke.

waa la naqliyay ✓

1

(Duun-ka)

2

Lafti; laf- (laftayda, kd.); Naf- (naftayda, kd.).

waa la naqliyay ✓

m.l D.kayga, d.kaaga iyo wixi lamida: laftayda, laftaada iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

m. n. self

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dunida iyo waxa kor saaran. Dh: adduun.

2

duun -ka: (magac, lab, keli) naf ama ruux iyo nolol. Ninkan fulaha ah, duun kuma jiro naxdin baa naftii ka saartay.

waa la naqliyay ✓

1

de: self with the possessive pronouns

2

lx: duun

3

pd: (-ka)

4

ps: n-m

5

xe: I myself

6

xv: laf, naf

7

key: duun

waa la naqliyay ✓

1

(Guun-ka)

2

Qof filkiisu weyn yahay aanse laga garan, oo dhallinyaro la moodo; coon; hoosubbax.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh.kh Qof fil weyn oo aan da'du ka muuqan.

waa la naqliyay ✓

m. n. dwarf, midget

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. midget (mijit) ~ hoos u bax, coon. 2. person who looks younger than his age. 3. ancient

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) inanka aan u guursan ee doobnimo ku gabooba.

2

guun-ta: (magac, dhedig, keli) gashaanti gabowday; inanta inannimo ku weynaata oo aan la guursan.

waa la naqliyay ✓

1

de: dwarf, midget

2

lx: guun

3

pd: (-ka Pl: guunan (ka))

4

ps: n4-m

5

syn: coon

6

key: guun

waa la naqliyay ✓

f. n. June (sixth month of Roman calendar)

waa la naqliyay ✓

Juin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) June (/hmm) ~ juunyo Ex: bisha juun; the month of June

waa la naqliyay ✓

1

cf: bil {N < Eng}

2

de: June (sixth month of Roman calendar)

3

lx: Juun

4

pd: (-ta)

5

ps: n0-f-time

6

key: Juun

waa la naqliyay ✓

1

(Luun-ka)

2

Qolfo iyo xayaabo layiig ah oo qofka aad u harraada ama qabatooma afkiisu yeesho; jiil.

waa la naqliyay ✓

1

luun¹: m.l (-uumo, m.l) 1. Dhudda uu ku taaganyahay geed meseggo ama gallay. 2. Qolof iyo xayaabo layiig ah oo qof aad u harraaday faruuryihiisi yeeshaan; jiil. 3. Hammuun, qadsanaar.

2

luun²: m.dh Tib xoog leh oo sabuulka meseggada lagu shukulo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-uumo, m.l) 1. Dhudda uu ku taaganyahay geed meseggo ama gallay. 2. Qolof iyo xayaabo layiig ah oo qof aad u harraaday faruuryihiisi yeeshaan; jiil. 3. Hammuun, qadsanaar.

waa la naqliyay ✓

m. n. cracking of the lips from thirst

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhegdhegga xayaabo layiig ah iyo qolfo afka ku samaysma marka qofka gaajo ama harraad badani hayo.

waa la naqliyay ✓

1

de: cracking of the lips from thirst

2

lx: luun

3

pd: (-ka)

4

ps: n-m

5

key: luun

waa la naqliyay ✓

m.l (-nan, m.l) 1. Ugaarta midkooda lab ee hoggaamiya inta kale. 2. Dameer weyn oo lab ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nan, m.l) 1. Ugaarta midkooda lab ee hoggaamiya inta kale. 2. Dameer weyn oo lab ah.

waa la naqliyay ✓

m. n. strong adult male monkey, leader of its group

waa la naqliyay ✓