suuldaaran

(Suldaan-ka)

Nin saldano u madax ah; boqor.

m.l (-nno, m.dh) Nin dhaxaltooyo ahaan dawlad ama qolo madax ugu ah, oo aan la dooran; boqor.

m.l (-nno, m.dh) Nin dhaxaltooyo ahaan dawlad ama qolo madax ugu ah, oo aan la dooran; boqor.

name: Suldan

Common N. sultan, prince

name-m sultan, prince

name-m ruler, king

-ka: (n) sultan (sul-taan) ~ boqor

-ka: (magac, lab, keli) nin saldano u madax ah. Dh: bogor.

suldaan -ka: (magac, lab, keli) madaxdhaqameed reer ama qabiil u calman. Dh: ugaas, malaaq, imaam, wabar, duub, boqor.

(n) Sudan; Khartoum is the capital and the largest city ~ Soodaan

name-f ruler, queen

dulsaaran¹: f.mg4 (-rmay, -rantay; -rmi) Lacag la amaahday faa'iido ku korortay noqosho.

dulsaaran²: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Ood weyn oo godaha laga keymamiyo ahaansho.

f.mg4 (-rmay, -rantay; -rmi) Lacag la amaahday faa'iido ku korortay noqosho. m.f.dh, dulsaarmid.

Comp. adj., (ie. n., adj.): placed on top of; staying ~ living with another group

(adj) 1. placed (paleeysidh); placed on the top of. 2. dependent (di-peen-dhant); relying on or requiring the aid of another for support. Ex: wiilkii reerkuu dulsaaran yahay; the boy is dependent on the family

(tilmaame) dushiisa saaran oo koryaal. Dh: dulyaal.

de: placed on top of; [fig] staying ~ living with another group (e.g., friend, relatives or family)

lx: dulsaaran

pd: (dulsaarnaa)

ps: adj-cmp

key: dulsaaran

-ka: (magac, lab, keli) isqarin; suulid; qarsoomid.

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Qof aan cidna xumaan qalbiga ugu hayn ahaansho.

-ka: (magac, lab, keli) gef la sameeyay, garawshiinyo iyo wax laga garaabi karo ku sababayn. Dh: raalligelin, garowshiinyo.

(Quuddarrayn-ta)

Filasho; rajeyn; sugid.

m.f.dh eeg quuddarree.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax incid ku siiso filasho. Dh: filasho, quuddarrays.

(fal) suuldhabaale samee; kindhay.

m.dh la-mid: boodaan.

m. n. expedition, attack, onslaught

wiil dhashay xilli uu aabihii duullaan tegayay ama ku maqnaa. Waxa kale oo loo baxshaa wiil la rajaynayo in uu noqdo mid cadawga ku duula.

de: expedition, attack, onslaught

lx: duulaan

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: duulaan

guudaan¹: m.l Nooc cudur ka mid ah cudurrada geelaha oo geeri leh.

guudaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Geel guudaan haya ahaansho.

m. n. disease of camels with a fatal outcome

guudaan v. murmur, talk senseless words

-ka: (magac, lab, keli) cudur geela qoorta kaga dhaca oo lafaha jejebiya. Neefka guudaanka qaba waa laga gubaa.

-ta: (magac, dhedig, keli) rayo madaw oo roobka kor socota. Guulaan badan ayaa roobkani leeyahay. Dh: daruur; fad.

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax aad u liita ahaansho.

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax aad u liita ahaansho. m.f.dh, ildarnaan.

adj., idiom: poor, wretched, unhappy, in bad shape

-aa: (adj) not normal; unsound; ill (zzT) ~ il dheer, il go'an, il xun

(tilmaame) aad u liita oo tamardaran.

de: poor, wretched, unhappy, in bad shape

lx: ildaran

pd: (ildarnaa)

ps: adj-idiom

key: ildaran

(Juudaan-ka)

Cudur lays qaadsiiyo oo qofka uu ku dhaco ku raaga (wate), oogadana googgooya; wuxuu ku dhacaa haragga iyo sooha oogada iyo faraqmaskaxeedka wax lagu garto; wuxuu kaloo oogada u yeelaa: kasoobbax badan oo oogada ka soo yaaca iyo buurbuur guntimo ah iyo jaamo gaatir cad yeesha; ~ baras.

juudaan¹: m.l Cudur halis ah oo dadka oogadiisa googooya.

juudaan²: m.l (daawo) Cudur muddo dheer oo uu keeno “mycobacterium leprae”. Wuxuu wax yeelleeyaa maqaarka, dareemayasha iyo xuubka gudaha ka mara xubnaha daloola (mucous membrane). Waxaa laga helaa dalalka cimilada kulul, si toos ah ayaa la isaga qaada.

juudaan¹: m.l Cudur halis ah oo dadka oogadiisa googooya.

juudaan²: m.l (daaw.) Cudur muddo dheer oo uu keeno 'mycobacterium leprae'. Wuxuu wax yeelleeyaa maqaarka, dareemayasha iyo xuubka gudaha ka mara xubnaha daloola (mucous membrane). Waxaa laga helaa dalalka cimilada kulul, si toos ah ayaa la isaga qaada.

m. n., [collective] leprosy

-ka: (n) leprosy (lepersi)

-ka: (magac, lab, keli) xanuun dadka kaga dhaca faraha lugaha iyo gacmaha oo jarjara.

de: leprosy

lx: juudaan

pd: (-ka)

ps: n-m-col

key: juudaan

Race

(Suubaan-ka)

Dhagaxa kuwiisa sulubka ah.

suubaan¹: m.l (-nno, m.dh) Dhagax sulub ah oo aan xanaf lahayn.

suubaan²: m.dh 1. Dhul bannaan oo ciid guduudan oo carro san ah leh oo caws ka baxo. 2. Nooc qorratada ka mid ah oo ku nool dhulalka cadduunka ah. 3. Miraha goosayga iyo wixi lamida oo bisil marka ay wax yar dharaan.

m. n. polished ~ smooth stone

(tilmaame) sibiil ah oo karkar iyo kurtimo midna lahayn. Masku dub suubaan ah buu leeyahay.

suubaan -ka: (magac, lab, keli) dhagaxa kuwiisa sulubka ah.

suubaan -ta: (magac, dhedig, keli) ciid jilicsan oo casuus ah, aan dibir ahayn.

cf: sulub

de: polished ~ smooth stone

initial: s

lx: suubaan

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: suubaan

(Suugaan-ta)

1. Wax kasta oo la qoro ama lagu hadlo oo ulajeeddadooda loo jeelo ama loo bogo ama si kale loo jeclaysto ama saamays weyn oo la dareemo leh; murti; xigmad.

2. Hadal xallad ama quluud ama xudduud la xiiseeyo leh.

3. Hadal sarbeeb hoose ama xifaalo qarsoon leh.

4. Laamaha cilmiga mid ka mid ah, waxyaalaha laga qoray ama laga yiri.

5. Naq: doog; cosob; magool; (ama soogaan).

m.dh 1. Hadal tix ama tiraab ah oo murti hugan. 2. Laan aqoonta ka mid ah oo la barto; adab. 3. Naq; doog; cosob. la-mid: soogaan.

m.dh 1. Hadal tix ama tiraab ah oo murti hugan. 2. Laan aqoonta ka mid ah oo la barto; adab. 3. Naq; doog; cosob. la-mid: soogaan.

f. n. literature, poetry

-ta: (n) literature (liti-rijor); creative writing; poem (pooym); poetry (powa-tiri) poetic composition

Letteratura

Literature

-ta: (magac, dhedig, keli) laamaha culuunta mid ka mid ah oo ku salaysan qoraal ama hadal ulajeeddo iyo fikrad leh dareenka aadamba na xiise iyo baraarug ku sameeya oo xadanteeya. Suugaantu, waxay u kala baxdaa tix sida: gabayga, heesta, geeraarka, guuxa iyo wixii la mid ah iyo tiraab sida riwaayadda iyo sheekada.

suugaan -ta: (magac, dhedig, keli) hadal sarbeeb hoose ama xifaalo qarsoon leh.

suugaan -ta: (magacwadareed) hadal xallad ama quluud ama falsmi iyo xuduud la xiiseeyo leh, sida: gabayga, heesta, geeraarka, guuxa, iyo wixii la mid ah

suugaan -ta: (magac, dhedig, keli) laamaha cilmiga mid ka mid ah, waxyaalaha laga qoray ama laga yidhi.

suugaan -ta: (magac, dhedig, keli) cawska roobaystay oo qoyay geedaha ugu horreeya ee ka soo baxa. Dh: naq, doog, cosob, magool, soogaan.

suugaan-ta: (magac, dhedig, keli) wax kasta oo la qoro ama lagu hadlo oo ulajeeddadooda loo jeelo ama loo bogo ama si kale loo jeclaysto ama xiise ay naftu dareento leh. Dh: murti, xikmad.

suugaan -ta: (magac, dhedig, keli) layrta qabow ee ka danbaysa roobka da'a: yalanyalxo.

suugaan -ta: (magac, dhedig, keli) budada hadhuudhka.

de: literature, poetry

initial: s

lx: suugaan

pd: (-ta)

ps: n-f

key: suugaan

أدب

(tilmaame) wax carbuunan.

m.f.dh eeg cuulan. la-mid: cuulnaansho.

(Duullaan-ka)

Col dagaal ku talaggalay oo u socda.

dųullaan: m.l 1. la-mid: dųullan, dųullimaad. Aadidda col dagaal aado. 2. D. ah: col in ay dagaal qaadaan u socda.

dųullaan: m.l 1. la-mid: dųullan, dųullimaad. Aadidda col dagaal aado. 2. D. ah: col in ay dagaal qaadaan u socda.

m. n. attack-force, raiding party, invasion, expedition

-ka: (n) attack (ataak)-, assail (a-seel)-, raid (reeydh); onslaught (on-isloot); offensive (o-feen-siv) ~ weerar

-ka: (magac, lab, keli) cid kale, col ku bixin oo weerar qaadid.

de: attack-force, raiding party, invasion, expedition

lx: duullaan

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: duullaan

غزو

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax foolxun ahaansho.

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax foolxun ahaansho. m.f.dh, fildarnaan.

der. [adjective] ugly

de: ugly

lx: fildaran

pd: (fildarnaa)

ps: adj-der

key: fildaran

(Fuullaan-ka)

Habka iyo aqoonta fardaha, kd., loo fuulo.

m.l Aqoonta iyo isticmaalka fardaha iyo rakuub fuulidda.

m. n. horsemanship, riding

-ka: (magac, lab, keli) habka iyo aqoonta fardaha loo fuulo.

de: horsemanship, riding

lx: fuullaan

pd: (-ka)

ps: n0-m

key: fuullaan

(tilmaame) wax meel iska taagan. Xoor gulaaban geedaha saroo guudka kaga jooga.

gulaalan¹: f.mg1 (-lmay, -lantay; -lmi) 1. Wax doobbo ka soo dhici weyday noqosho (awr). 2. Wax iin lug ku leh noqosho (neef geel).

gulaalan²: f.mg4 (-lnaa, -lnayd) 1. Wax doobbo ka soo dhici weyday ahaansho (awr). 2. Wax iin lug ku leh ahaansho (neef geel).

(tilmaame) awr hadduu qooqo aan doobbada soo ridan karin.

defeat

(fal) dab, qiiqaab; soo hur.

hulaaqan: (tilmaame) yalaalugaysan oo calooshu dhaqdhaqaaqayso.

hulaaqan -ka: (magac, lab, keli) hulaaqan; huritaan; qiiqaab.

m.l (naxwe) Labo curiye oo aan is qaban karin oo midba midka kale aan u oggolaanayn in ay iskula jiraan hal meel.

m.l (naxwe) Labo curiye oo aan is qaban karin oo midba midka kale aan u oggolaanayn in ay iskula jiraan hal meel.

inch. v. join (together), get joined; be added to

de: join (together), get joined; be added to

lx: ku daran

pd: (darmay)

ps: v1=inch

key: ku_daran

m.f.dh eeg kuulan. la-mid: kuulnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax la kuulay ahaan; indhakuulnaan.

der. [adjective] untidy, messy

désordonné.

de: untidy, messy

lx: mulaaqan

pd: (mulaaqnaa)

ps: adj-der

key: mulaaqan