Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Suul-ka)

2

Farta weyn oo sacabka ama cagta.

waa la naqliyay ✓

1

suul¹: m.l (-lal, m.l) Farta weyn ee sacabka ama cagta ku taal.

2

suul²: f.mg1 (-uulay, -uushay) Wax dhammaasho.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. thumb (finger); big toe

2

suul v. come, scrape ~ rub off, disappear

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) thumb (tham)

2

suul -ay / suushay: (v) disappear (dis-apiir); fade (feeydh); vanish (vaa-nish); pass out of existence

waa la naqliyay ✓

1

(fal) isqari; qarsoon; aroor.

2

suul-ka: (magac, lab, keli) farta weyn ee sacabka ama cagta ku taal. Suul faro kuma jiro.

waa la naqliyay ✓

إنهام

waa la naqliyay ✓

1

(Asuul-ka)

2

Qaanuun; sharci; xeer.

waa la naqliyay ✓

m.l Xeer aan qorneyn oo dad meel wada deggani leeyihiin.

waa la naqliyay ✓

m.l Xeer aan qorneyn oo dad meel wada deggani leeyihiin.

waa la naqliyay ✓

n. rule, regulation

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xeerka lagu heshiiyay in lagu dhaqmo. Dh: kab, qaynuun, sharci, xeer.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

cf: sharci, xeer

3

de: rule, regulation

4

lx: asuul

5

pd: (-ka)

6

ps: n -m

7

key: asuul

waa la naqliyay ✓

1

(Sufu-sha)

2

Meel aan doog lahayn; abaar.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. la-mid: sufur 2. Habaas yar oo dabayshu kiciso. 2. Meel abaar ah. 3. Hoog; belo. la-mid: sufuul, suluf.

waa la naqliyay ✓

f. n. dry ~ grassless land, desert area

waa la naqliyay ✓

1

-sha: (magac, dhedig, keli) meel aan doog lahayn; abaar.

2

suful-sha: (magac, dhedig, keli) habaas yar oo dabayshu kiciso.

3

suful-sha: (magac, dhedig, keli) hoog; belo: sufuul; suluf.

waa la naqliyay ✓

1

de: dry ~ grassless land, desert area

2

initial: s

3

lx: suful

4

pd: (/sha)

5

ps: n-f

6

key: suful

waa la naqliyay ✓

1

(Sugu-sha)

2

Madowga dhuxusha.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh.kh S. ah: midab aad u madow.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh.kh S. ah: midab aad u madow.

waa la naqliyay ✓

f. n. black color of charcoal

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) madowga dhuxusha oo kale, madow dhalaal ku jiro.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dhuxul, madow

2

de: black color of charcoal

3

initial: s

4

lx: sugul

5

pd: (/sha)

6

ps: n-f

7

key: sugul

waa la naqliyay ✓

1

sukul¹: m.l la-mid: shukul¹.

2

sukul²: f.g1 (-ulay, -ushay) la-mid: shukul².

waa la naqliyay ✓

v. pound (grain)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) midab aad u madow oo dhuxusha u eg. Dh: sugul.

waa la naqliyay ✓

1

de: pound (grain)

2

initial: s

3

lx: sukul

4

pd: (sukulay)

5

ps: v1=tr

6

key: sukul

waa la naqliyay ✓

1

(Suqu-sha)

2

Gooryaan yaryar oo dadka iyo duunyadaba caloosha ka gala.

waa la naqliyay ✓

m.dh Habaas; firo.

waa la naqliyay ✓

f. n. tiny intestinal worm species

waa la naqliyay ✓

1

-sha: (magac, dhedig, keli) gooryaan yaryar oo duunyada iyo dadka caloosha ka gala, gooryaan calooleed. Dh: dulun.

2

suqul -sha: (magac, dhedig, keli) isha hadhuudhka.

waa la naqliyay ✓

1

cf: gooryaan

2

de: tiny intestinal worm sp.

3

initial: s

4

lx: suqul

5

pd: (/sha)

6

ps: n-f

7

key: suqul

waa la naqliyay ✓

1

1. (Suuli-da) Dhar cudbi ah oo midab guduudan.

2

2. (Suuli-ga) Musqul; kortag.

waa la naqliyay ✓

1

suuli¹: m.l (-iyo, m.dh) Dhisme yar oo ay gudihiisa ku yaaliin godad lagu saxaroodo laguna kaadsho; musqul.

2

suuli²: m.dh.kh S. ah: dhar cudbi ah oo midabyo leh oo dumarku qaato.

3

suuli³: f.g1/2 (-iyay, -iday/-isay; -iyi) Wax baabi'in.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) Dhisme yar oo ay gudihiisa ku yaaliin godad lagu saxaroodo laguna kaadsho; musqul.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. toilet, lavatory, latrine

2

suuli [feminine] n. red cotton cloth

3

suuli v. extinguish; have something annihilated

waa la naqliyay ✓

1

-yey / say: (v) make something fade or disappear

2

suuli: -ga: (n) toilet (tooy'lat); wash-room (waash'ruum); bathroom (baathruum); rest room (rest ruum); W.C. [water closet] ~ musqul

waa la naqliyay ✓

1

(fal) 'awood Rabbi' qof hurda ruuxiisa meel u dheelmi; aroori.

2

suuli-da: (magac, dhedig, keli) dhar cudbi ah oo midab guduudan.

3

suuli -ga: (magac, lab, keli) god lagu saxaroodo. Suuliga aqalku waa urayaa. Dh: musqul, beytalmay, musqul, kortag, godxaar.

waa la naqliyay ✓

1

(Suxul-ka)

2

Meesha cududda iyo dhudhunku iska galaan siiba docda dibadda xigta oo fiiqan kolka gacantu laaban tahay, (ama xusul).

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Gacanta, meesha cududda iyo dhudhunku iska galaan docda dibadda xigta oo dhuuban marka gacantu laabantahay. la-mid: xusul.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Gacanta, meesha cududda iyo dhudhunku iska galaan docda dibadda xigta oo dhuuban marka gacantu laabantahay. la-mid: xusul.

waa la naqliyay ✓

m. n. elbow

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) elbow (el-bow) ~ xusul

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) halka cududda iyo dhudhunku iska galaan siiba barta gadaal iyo debedda xigta oo kolka gacantu laaban tahay waxa fiiqan noqota. Dh: xusul.

waa la naqliyay ✓

1

a: xusul

2

de: elbow

3

initial: s

4

lx: suxul

5

pd: (-ka)

6

ps: n2-m

7

key: suxul

waa la naqliyay ✓

1

(Afarsuulla-ha)

2

Muruq afar suul ama afar madax leh, siiba muruqa weyn oo ku yaal bowdada docdeeda kore, oo kolka uu isku soo rooro lugtu kala baxdo oo fidsanto.

waa la naqliyay ✓

1

(Baabbaca-da)

2

1. Gacanta dadka inta dhudhunka ka hoosaysa oo calaacasha, faraha iyo suulku ka mid yihiin oo wax lagu qabto; cukur; sacab; cagta nafleyda qaarkeed;

3

2. Orod gaar ah oo geelu cagaha la dhaco dhulka.

waa la naqliyay ✓

1

(Carsaanya-da)

2

Nafley kalluunka qolofta ku jira lagu tirsho; waxay leedahay afar lugood iyo labo birqaab oo ay wax ku qabato; hor iyo dibba waa u oroddaa; - qabaanqab; suulalgoys.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhurwaa-ga)

2

Bahal yeeyda xoogaa ka weyn oo hilibka cuna, mid uu disho iyo mid baqti ahba. Wuxuu lee yahay guud, iyo ilko xoog badan oo laf kasta burburin kara iyo labo lugood oo jeenyaha ka gaaggaaban, cagtiisuna afar suul bay leedahay; wuxuu caan ku yahay, ci' sillan oo wirixa iyo qosolka dadka waalan u eg. ~ waraabe.

waa la naqliyay ✓

1

(Goroya-da)

2

Shinbiraha hadda adduunka ku nool tan ugu weyn; waxay ku dhaqantaa Afrika iyo Bariga Dhow, waxay leedahay sur dhuuban oo dheer iyo madax yar; lugo iyo bowdyo diiran oo mid waliba ku dhammaato labo suul; baalal gaaggaaban oo ayan ku duulin, aadse u qurux badan (kuwa haldhaaga); warriile.

waa la naqliyay ✓

1

(Jaawin-ta)

2

(suul jaawin) suul iyo far gacneed oo inta lays kor saaro oo xoog laysugu qabto, shanqar laga yeersiiyo; suuldhabaale.

waa la naqliyay ✓

1

(Jillaaba-da)

2

Qof socona haya oo, si uu u kufo ama u turaanturroodo, lug loo dhigo; suuldaar; jallaafo.

waa la naqliyay ✓

1

(Jinqool-ka)

2

Cududda qaarkeeda kore, meesha ay jiiqada ku leedahay oo kilkilada ku abbaaran ama labada suul oo muruqa cududdu (muruqa labasuulle) iska haystaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Kortag-ga)

2

Suuli; musqul.

waa la naqliyay ✓

1

(Kortegid-da)

2

Suuli aadid; saxaro fogeyn.

waa la naqliyay ✓

1

(Murdisa-da)

2

Farta gacanta, oo suulka iyo fardhaxada u dhexaysa; murugsato.

waa la naqliyay ✓

1

(Musqu-sha)

2

Qol yar oo loo kortago; suuli; kortag; (ama muqsul).

waa la naqliyay ✓

1

(Qandhuufa-da)

2

Far iyo suul ciddiyohooda oo xoog wax loogu qabto oo loogu xanuujiyo; qanjaruufo.

waa la naqliyay ✓

1

(Qoob-ka)

2

1. Dabool gees ah oo naasaley badani cagaha ama suulasha ku lee yihiin; qaar qoobkoodu waa mid (faras, dameer, farow) qaar labo buu u kala dillaacsan yahay (ari, lo', deero) qaarna suulashuu ku rogan yahay (geel, jeer, maroodi, goroyo).

3

2. Raaf, qanjaaful, ciddi.

waa la naqliyay ✓

1

(Suulalgoys-ta)

2

Carsaanyada badda jaad ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Suulid-da)

2

Baabbi'id; tirtirmid; tegid

waa la naqliyay ✓

1

(Taaka-da)

2

Suulka iyo fardhaxada gacanta oo fidsan, inta ay isu jiraan.

waa la naqliyay ✓

1

(Waar-ka)

2

Cabbir wixii dheer lagu cabbiro; wuxuu la mid yahay 3 cagood ama 36 suul ama 0.914 oo mitir.

waa la naqliyay ✓

1

(Xabaalaquf-ta)

2

Qarandi; saddex-suulley.

waa la naqliyay ✓

1

(saa + wuu)

2

saa waa uu; saa isagu wuu.

waa la naqliyay ✓

conj., vl. pron. in order that he ...; well, then he...; anyway he...

waa la naqliyay ✓

(conjunction plus pronoun) the manner or way in which he...; how he.... Ex: suu yiri? how he said?

waa la naqliyay ✓

(falkaabe) su'aaleed u dhigma: siduu?.

waa la naqliyay ✓

1

a: siduu

2

de: in order that he ...; well, then he...; anyway he...

3

initial: s

4

lx: suu

5

ps: conj + vpro

6

xe: How is he? = si (da) + uu

7

xv: Suu yahay?

8

key: suu

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) midab madaw dhalaalaya ah leh.

waa la naqliyay ✓

1

(Buul-ka)

2

1. Aqal yar oo aan hab wanaagsan u dhisnayn.

3

2. Aqalka shinbirta.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, m.dh) 1. Aqal yar oo aan hab wanaagsan u dhisnayn. 2. Aqal shimbir. 3. Dhullax, kasoobax.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, m.dh) 1. Aqal yar oo aan hab wanaagsan u dhisnayn. 2. Aqal shimbir. 3. Dhullax, kasoobax.

waa la naqliyay ✓

m. n. hut; nest

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) [Plural buulal- buulasha] hut (hat); makeshift dwelling ~ waab

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) aqalka yar ee noocyada kala duwan leh ee ay shimbirtu dhisato.

2

buul -ka: (magac, lab, keli) aqalsoomaali aan si wanaagsan u dhisnayn, raro fiican ka samaysnayn.

3

buul -ka: (magac, lab, keli) timo badan ama dhogor badan. Dh: gas.

waa la naqliyay ✓

1

de: hut; nest

2

lx: buul

3

pd: (-ka Pl: buulal)

4

ps: n4-m

5

key: buul

waa la naqliyay ✓

عُش الطَّائِرِ، وَكْرِ، كُوحَ

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-uulay, -uushay) Wax hullaab ku qarin (qof).

waa la naqliyay ✓

1

(Duul-ka)

2

Dad; dooyo; cid; col; dar.

waa la naqliyay ✓

1

duul¹: m.l (baayoloji) Heer loo isticmaalo kala soocidda noolayaasha, kaas oo ka kooban tiro sinjiyaddoodu ay isku egyihiin ama ay isku dhawyihiin.

2

duul²: f.mg1 (-uulay, -uushay) 1. Diyaarad, shimbir iyo wixi lamida hawada dhexdeeda marid. 2. Diyaarad iyo wixi lamida ku safrid.

3

dųul¹: m.l (-lal, m.l) 1. Dad aad u badan oo aan la aqoon. 2. Jinni.

4

dųul²: f.mg1 (-uulay, -uushay) Dad badan in ay dagaal qaadaan u bixid.

waa la naqliyay ✓

1

duul¹: m.l (baay.) Heer loo isticmaalo kala soocidda noolayaasha, kaas oo ka kooban tiro sinjiyaddoodu ay isku egyihiin ama ay isku dhawyihiin.

2

duul²: f.mg1 (-uulay, -uushay) 1. Diyaarad, shimbir iyo wixi lamida hawada dhexdeeda marid. 2. Diyaarad iyo wixi lamida ku safrid. m.f.dh, duulid.

3

dųul¹: m.l (-lal, m.l) 1. Dad aad u badan oo aan la aqoon. 2. Jinni.

4

dųul²: f.mg1 (-uulay, -uushay) Dad badan in ay dagaal qaadaan u bixid. m.f.dh, dųulid.

waa la naqliyay ✓

1

v. fly

2

duul v. raid; attack

3

duul vl. n. attack, raiding

4

duul m. n. people, group of people

waa la naqliyay ✓

-ay / duushay: (v) 1. fly (flaay) 2. attack (ataak)-, take the offensive ~ ku duul, weerar

waa la naqliyay ✓

1

(fal) weerar dagaal qaad. Labadii beelood beel baa lagu duulay.

2

duul: (fal) samada mar oo sare u haad.

3

duul -ka: (magac, lab, keli) dir ama dad isku asal ah. Dh: dir.

4

duul-sha: (magac, dhedig, keli) xawayaan weyn oo agdaaga biyaha webiyada iyo haraha laga helo. Dh: jeer.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-uulay, -uushay) 1. Wax kor u tafid. 2. Wax dushiisa ku boodid. 3. Haweeney kufsasho.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-uulay, -uushay) 1. Wax kor u tafid. 2. Wax dushiisa ku boodid. 3. Haweeney kufsasho. m.f.dh, fuulid.

waa la naqliyay ✓

v. get on top of, climb up ~ on; mount, ride, board

waa la naqliyay ✓

-fuulay / fuushay: (n) climb (kaleem); board (boordh); mount (mawnt); ride (reeydh); go aboard, walk up ~ kor. Ex: fuul buurta; climb the mountain

waa la naqliyay ✓

1

(fal) meel sare kor; wax dusha uga bax, Dh: kor. Li: deg, dhaadhac.

2

fuul -ka: (magac, lab, keli) nooc ka mid ah noocyada digirta.

waa la naqliyay ✓

1

de: get on top of, climb up ~ on; mount, ride, board

2

lx: fuul

3

pd: (fuulay / fuushay)

4

ps: v1=

5

xe: Where did you get on?

6

xv: Xaggee baad ka soo fuushay?

7

key: fuul

waa la naqliyay ✓

1

1. (Guul-ka) Habeenka xoolaha aroorka ah ceelka agtiisa lagu hoyiyo, iyagoo ama weli oomman (guul-oommane; oonguul) ama cabbey oo fulliin ah (guul-cukane; wabaxguul).

2

2. (Guu-sha) dagaalka ama tartanka oo lagu adkaado; lib; libin; liibaan.

waa la naqliyay ✓

1

guul¹: m.l 1. Xoolo aroor ah oo ka dhaxay xeradoodii. 2. la-mid: guulid.

2

guul²: m.dh (-lo, m.l) Dagaalka ama tartanka oo lagu adkaado; lib; libin; liibaan.

3

guul³: f.g/mg1 (-uulay, -uushay) 1. (f.g) Cid haddadid. 2.(f.mg) Xoolo aroor ama wabax ah meel ceelka u dhow habeen u hoyasho. 3. (f.mg) Xoolo iyo wixi lamida dhaan isugu keenid. Tusaale: “Geelii wuxuu isugu guulmay gasada”.

waa la naqliyay ✓

1

guul¹: m.dh (-lo, m.l) Dagaalka ama tartanka oo lagu adkaado; lib; libin; liibaan.

2

guul²: f.g/mg1 (-uulay, -uushay) 1. (f.g) Cid haddadid. 2.(f.mg) Xoolo aroor ama wabax ah meel ceelka u dhow habeen u hoyasho. 3. (f.mg) Xoolo iyo wixi lamida dhaan isugu keenid. Tusaale: Geelii wuxuu isugu guulmay gasada. m.f.dh, guulid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. victory, success

2

guul m. n. night spent with one's livestock at the watering place

3

guul v. spend the night at the watering place with one's livestock

4

guul v. frighten, terrify, intimidate, menace

waa la naqliyay ✓

-guusha: (n) success (saksees); victory (viktari); win (win); triumph (taraayamf); conquest (konkuwest)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) nala guul; nala wadaag: nala shirkadow; nala qaybso; wax la iibinayo oo laba qof ama in ka badani lacagta wada bixiso oo ay wada yeelato.

2

guul-ka: (magac, lab, keli) dhexda u hoyasho; xooluhu markay arooraan ee ceelka lagu wado ama la soo waraabiyo ee dhexda loo sii hooyo, waxaana la yidhaahdaa: guul oomman iyo guul cokan.

3

guul-sha: (magac, dhedig, keli) labo dhinac ama in ka badan oo tartan ka dhexeeyo ama goob dagaal iskaga hor yimi dhinaca gacan sarreeya ama ay libintu raacdo. Dh: libin, badin. Li: guuldarro.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, m.l) (xisaab) Summad J. Halbeegga Caalamiga (H.C.) ee hawsha iyo tamarta, waxana uu le'egyahay hawsha la qabtay, marka xoog hal niyuutan (n) ah dhaqaajiyo walax fogaan (s) hal mitir ah. Waxa loogu magac daray aqoonyankii (1818-18 89) ee Jaymis Biriskot Juul.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, m.l) (xisaab) Summad J. Halbeegga Caalamiga (H.C.) ee hawsha iyo tamarta, waxana uu le'egyahay hawsha la qabtay, marka xoog hal niyuutan (n) ah dhaqaajiyo walax fogaan (s) hal mitir ah. Waxa loogu magac daray aqoonyankii (1818-18 89) ee Jaymis Biriskot Juul.

waa la naqliyay ✓

Joule

waa la naqliyay ✓