Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Suugaan-ta)

2

1. Wax kasta oo la qoro ama lagu hadlo oo ulajeeddadooda loo jeelo ama loo bogo ama si kale loo jeclaysto ama saamays weyn oo la dareemo leh; murti; xigmad.

3

2. Hadal xallad ama quluud ama xudduud la xiiseeyo leh.

4

3. Hadal sarbeeb hoose ama xifaalo qarsoon leh.

5

4. Laamaha cilmiga mid ka mid ah, waxyaalaha laga qoray ama laga yiri.

6

5. Naq: doog; cosob; magool; (ama soogaan).

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Hadal tix ama tiraab ah oo murti hugan. 2. Laan aqoonta ka mid ah oo la barto; adab. 3. Naq; doog; cosob. la-mid: soogaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Hadal tix ama tiraab ah oo murti hugan. 2. Laan aqoonta ka mid ah oo la barto; adab. 3. Naq; doog; cosob. la-mid: soogaan.

waa la naqliyay ✓

f. n. literature, poetry

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) literature (liti-rijor); creative writing; poem (pooym); poetry (powa-tiri) poetic composition

waa la naqliyay ✓

1

Letteratura

2

Literature

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) laamaha culuunta mid ka mid ah oo ku salaysan qoraal ama hadal ulajeeddo iyo fikrad leh dareenka aadamba na xiise iyo baraarug ku sameeya oo xadanteeya. Suugaantu, waxay u kala baxdaa tix sida: gabayga, heesta, geeraarka, guuxa iyo wixii la mid ah iyo tiraab sida riwaayadda iyo sheekada.

2

suugaan -ta: (magac, dhedig, keli) hadal sarbeeb hoose ama xifaalo qarsoon leh.

3

suugaan -ta: (magacwadareed) hadal xallad ama quluud ama falsmi iyo xuduud la xiiseeyo leh, sida: gabayga, heesta, geeraarka, guuxa, iyo wixii la mid ah

4

suugaan -ta: (magac, dhedig, keli) laamaha cilmiga mid ka mid ah, waxyaalaha laga qoray ama laga yidhi.

5

suugaan -ta: (magac, dhedig, keli) cawska roobaystay oo qoyay geedaha ugu horreeya ee ka soo baxa. Dh: naq, doog, cosob, magool, soogaan.

6

suugaan-ta: (magac, dhedig, keli) wax kasta oo la qoro ama lagu hadlo oo ulajeeddadooda loo jeelo ama loo bogo ama si kale loo jeclaysto ama xiise ay naftu dareento leh. Dh: murti, xikmad.

7

suugaan -ta: (magac, dhedig, keli) layrta qabow ee ka danbaysa roobka da'a: yalanyalxo.

8

suugaan -ta: (magac, dhedig, keli) budada hadhuudhka.

waa la naqliyay ✓

1

de: literature, poetry

2

initial: s

3

lx: suugaan

4

pd: (-ta)

5

ps: n-f

6

key: suugaan

waa la naqliyay ✓

أدب

waa la naqliyay ✓

1

uugaan¹: m.l 1. (m.l.u) Daruuro cokan. 2. Yabaq, buuq. la-mid: uugaamo.

2

uugaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) 1. Daruuro cukan cir ku dedmid. 2. Yabqid; buuqid.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. (m.l.u) Daruuro cokan. 2. Yabaq, buuq. la-mid: uugaamo.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dad ama duunyo badan, meel isugu imow oo marba dhan u guurguur.

2

uugaan -ka: (magac, lab, keli) jugta iyo sanqadha ka yeedha wax culus oo meel ku ciiray.

3

uugaan -ka: (magac, lab, keli) dad ama duunyo isku duuban oo dhan u socda, qaylo iyo sarwaxanna weheliyaan. Uugaankii ka baxayay ducada waa la yaabayay.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-aamo, m.dh) Daruur.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac lab keli) uugaanka dad badan oo aan nidaamsanayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh Habka jiib, jaan iyo sacab isku dubbadhacsani u dhadhammaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Suubaan-ka)

2

Dhagaxa kuwiisa sulubka ah.

waa la naqliyay ✓

1

suubaan¹: m.l (-nno, m.dh) Dhagax sulub ah oo aan xanaf lahayn.

2

suubaan²: m.dh 1. Dhul bannaan oo ciid guduudan oo carro san ah leh oo caws ka baxo. 2. Nooc qorratada ka mid ah oo ku nool dhulalka cadduunka ah. 3. Miraha goosayga iyo wixi lamida oo bisil marka ay wax yar dharaan.

waa la naqliyay ✓

m. n. polished ~ smooth stone

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) sibiil ah oo karkar iyo kurtimo midna lahayn. Masku dub suubaan ah buu leeyahay.

2

suubaan -ka: (magac, lab, keli) dhagaxa kuwiisa sulubka ah.

3

suubaan -ta: (magac, dhedig, keli) ciid jilicsan oo casuus ah, aan dibir ahayn.

waa la naqliyay ✓

1

cf: sulub

2

de: polished ~ smooth stone

3

initial: s

4

lx: suubaan

5

pd: (-ka)

6

ps: n2-m

7

key: suubaan

waa la naqliyay ✓

(n) Sudan; Khartoum is the capital and the largest city ~ Soodaan

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) suugo ku darid: suugays; sanuunadayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Akademiya-ha)

2

1. Urur ama maamul ka kooban dad wada waxyaqaan, oo dantoodu tahay inay kor u qaadaan aqoonta dhaqanka, suugaanta, falsamida, fanka iyo cilmiga.

3

2. Dugsi sare oo waxyaalo gaar ah laga barto, sida carbiska iyo tababbarka ciidammada, muusikada, farshaxannimada, ... (ama akademiyada).

waa la naqliyay ✓

1

(Caraatan-ka)

2

Cayaar sii baabba'aysa oo wiilal iyo gabdho laysu caayo, cay kaftan ah oo aan laga caroon: mirihiisu, suugaan ahaanta aad bay u fiican yihiin haseyeeshee cayda xun oo uu ku dhisan yahay baa dishey; yooyootan.

waa la naqliyay ✓

1

(Dejin-ta)

2

1. Wax kor joogey ama saarraa, hoos geyn.

3

2. (bad) doon ama markab burburin, burburin baddu la cunto oo haabadki lala waayo.

4

3. (suugaan) curin.

waa la naqliyay ✓

1

(Falsami-da)

2

Wax qaab iyo qurux leh oo la curiyo; wax farsamo isha iyo uurku jeclaystaan iyo farshaxannimo leh; (suugaan) hadal, kd., maanku jeclaysto oo jeel iyo macaan iyo xudduud ka helo; Falsamidu waa jaadad badan: wax qoran ama xardhan ama aslan ama daabacan ama masawiran, ... wax la dhisay ama dhoobo ka samaysan, ama hub iyo alaabo iyo marashi ah; wax la falkiyey ama la tolay; sheeko ama maanso; maadeys ama cayaar; muusika: laga luuqiyo ama la tumo ama la yeersho...; farsamo; farshaxan; fan; (ama falsamo).

waa la naqliyay ✓

1

(Hordhac-a)

2

1. Dhicitaanka dhaca goortii la filayey goor ka soo horraysa; shinkiisa ka soo hormara, ka soo dheereeya.

3

2. (xoolo, ...) kuwa la socda weligi ka soo horreeya; aan dabaadi ahayn; caarad.

4

3. (suugaan) hadal kooban oo hadalka weyn laga soo hormariyo oo lagu caddeeyo; arar; gogol.

waa la naqliyay ✓

1

(Jacbur-ka)

2

1. (suugaan) gabay ama wax la mid ah oo ulakas loo deelqaafiyo.

3

2. Wax si qaab xun isugu rakiban; wax gurracan.

waa la naqliyay ✓

1

* (Lahjad-da)

2

(Tilmaamo aan wada sal lahayn).

3

1. Xagga siyaasadda, hadal rasmi ahaan qaran u qaatay, mid ka duwan.

4

2. Xagga suugaanta, hadal aan suugaan iyo murti qoran yeelan.

5

3. Af yare duwan oo qof lee yahay, ama degmo, ama xirfo, kd. ~ Afguri.

waa la naqliyay ✓

1

(Maadeys-ka)

2

Sheeko suugaaneed oo dhacday ama dhici karta, oo inta dad jilo la daawado si waxbarasho ama aqoon kale looga dheefa ama muusikada iyo cayaaraha ku jira loogu raaxaysto; riwaayad.

waa la naqliyay ✓

1

(Maahmaah-da)

2

Hadal yar oo duuban oo badanaa xaraf ku dhisan oo dad meel deggani isla wada yaqaanniin oo si cad oo suugaaneed u sheega haya murti iyo run la wada og yahay (ama maahmaahyo).

waa la naqliyay ✓

1

(Maansa-da)

2

Magac guud oo suugaaneed oo kooba waxyaalo badan oo la tirsho, sida gabayga iyo masafada.

waa la naqliyay ✓

1

(Murti-da)

2

1. Ulajeeddo kasmo iyo aqoon iyo waaya'aragnimo ku dhisan oo ama cusub ama la dhaxlay oo fil weyn, oo sida eg ama runtu tahay, si sarbeeb ah ama cad, dadka u barta, oo hadalka iyo maansada iyo heesta iyo maahmaahda iyo waxyaalo kale oo suugaanta kamid ah, laga dhex helo; hadal saamays weyn leh; suugaan; xigmad; quluud.

3

2. Duluc; ujeeddo.

waa la naqliyay ✓

1

(Naftihafar-ka)

2

(suugaan) qaybaha maansada middood, oo waxyaalo been ah ama aan la falin, la sheegto oo lagu faano.

waa la naqliyay ✓

1

(Sannif-ka)

2

1. (suugaan) wax hor leh oo la curiyo, la abuuro, la hindiso; tasniif.

3

2. Wax nabar lagu dhufan lahaa oo aan si fiican loola heline, gees ama meel yar laga taabsiiyey.

waa la naqliyay ✓

1

(Sannifid-da)

2

1. (suugaan) wax hor leh curin, abuurid, hindisid.

3

2. Nabar wax lagu dhufan lahaa, (oo aan beeg wax loola helin) gees ama meel ka taabsiin.

waa la naqliyay ✓

1

(Suugaantamid-da)

2

1. Hadal suugaan ah ku wada hadlid, is dhaafsasho, is weydaarsi.

3

2. Kaftamid; isxifaalayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Suugaantan-ka)

2

Suugaantamid.

waa la naqliyay ✓

1

(Tasniif-ta)

2

(suugaan) sannif.

waa la naqliyay ✓

1

(Xallad-da)

2

Quruxda iyo dhadhan wanaagga hadalka siiba jaadadka suugaanta; quluud.

waa la naqliyay ✓

1

(Xikaaya-da)

2

Qaybaha suugaanta mid ka mid ah; sida googgaalaha bay waxay leedahay ulajeeddo labaad oo murti ah oo dad yari garan karo.

waa la naqliyay ✓

m.l (abwaanno, m.dh) 1. Buug ama buugag taxane ah oo laamaha aqoonta oo dhami ku uruursanyihiin. 2. Nin curin iyo hal-abuur suugaaneed leh. 3. Abwaan ah: nin garasho aqoon iyo waaya-aragnimo dheeraad ah leh. 4. (riwaayad) Qof riwaayadaha curiya.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) sanuunadaysan; suugo leh.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg duugan². la-mid: duugnaansho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg ruugan. la-mid: rug-naansho.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax la ruugay ahaan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg suuqan². la-mid: suuqnaansho.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) ka lajiidnaan oo dhuubnaan, aad u dheeraan oo dhuubnaan. Xanuunka ayaa ugu wacan suuqnaanta. Dh: miiqnaan.

waa la naqliyay ✓

nickname-m groaner, moaner

waa la naqliyay ✓

Wax la hubo; aan shaki ku jirin; run ah; dhab ah.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-gnaa, -gnayd) Aan ku xidhnayn, kana xor ah dhammaan astaamaha ku xeeran.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-gnaa, -gnayd) Aan ku xidhnayn, kana xor ah dhammaan astaamaha ku xeeran. m.f.dh, sugnaan.

waa la naqliyay ✓

Absolute

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] certain, sure, verified, correct, appropriate, exact, precise; reliable, confirmed

waa la naqliyay ✓

name-f certain, sure, verified, correct, appropriate, exact, precise; reliable, confirmed

waa la naqliyay ✓

-sugnaa I sugnayd: (v) proven (puruuven)-, verified (yeeri-faayidh)-, confirmed (kon-feermidh)-, substantiated (sabis-taan-shiyeeytidh) Ex: war aan sugnayn; unsubstantiated news

waa la naqliyay ✓

1

Sicuro

2

Authentication

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) la sugay, la hubiyey; aan shaki lahayn; run ah; dhab ah.

waa la naqliyay ✓

1

de: certain, sure, verified, correct, appropriate, exact, precise; reliable, confirmed

2

initial: s

3

lx: sugan

4

pd: (sugnaa)

5

ps: adj-der

6

key: sugan

waa la naqliyay ✓

La duugey.

waa la naqliyay ✓

1

duugan¹: f.mg1 (-gmay, -gantay; -gmi) Wax la xabaalay noqosho.

2

duugan²: f.mg4 (-gnaa, -gnayd) Wax la xabaalay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

duugan¹: f.mg1 (-gmay, -gantay; -gmi) Wax la xabaalay noqosho. m.f.dh, duugmid.

2

duugan²: f.mg4 (-gnaa, -gnayd) Wax la xabaalay ahaansho. m.f.dh, duugnaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] buried, covered with sand ~ soil

waa la naqliyay ✓

-aa: (adj) buried (beeridh) ~ aasan

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) wax la duugay oo jidhkiisa gacanta la mariyay. Lugtu way i duugan tahaye ha i taaban.

2

duugan: (tilmaame) wax aasan oo dhulka ku hoos jira. Qabrigaa awawgay baa ku duugan. Dh: aasan, xabaalan.

waa la naqliyay ✓

1

de: buried, covered with sand ~ soil

2

lx: duugan

3

pd: (duugnaa)

4

ps: adj-der

5

key: duugan

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] absorbed

waa la naqliyay ✓

1

de: absorbed

2

lx: nuugan

3

pd: (nuugnaa)

4

ps: adj-der

5

key: nuugan

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-gnaa, -gnayd) Wax la ruugay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) mid la ruugay oo la jajabsaday ah.

waa la naqliyay ✓

pr. n., loc. Sudan

waa la naqliyay ✓

1

de: Sudan

2

initial: s

3

lx: Sudaan

4

ps: n0-loc-f

5

key: Sudaan

waa la naqliyay ✓

1

(Sugaal-ka)

2

Kurasho; dhawris.

waa la naqliyay ✓

m.l Sųgidda.

waa la naqliyay ✓

vl. n. waiting, expectation

waa la naqliyay ✓

name-m waiting, expectation

waa la naqliyay ✓

1

Attesa

2

Certain

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil dhalashadiisa in badan la sugay oo caloosha ku raagay ama wiil dhalashadiisa ka hor reerku gabdho uun lahaa.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) korasho; dhawris; sugis.

waa la naqliyay ✓

1

de: waiting, expectation

2

initial: s

3

lx: sugaal

4

pd: (-ka)

5

ps: vn2-m

6

key: sugaal

waa la naqliyay ✓

1

(Sumaan-ta)

2

Kalluun.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Nooc kalluunka ka mid ah oo jaballada ku nool.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] fish species

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) nooc kalluunka ka mid ah oo jaballada ku nool.

waa la naqliyay ✓

1

cf: kalluun

2

de: fish sp.

3

initial: s

4

lx: sumaan

5

pd: (-ta)

6

ps: n-f-col

7

key: sumaan

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) socsocod aan ujeeddo lahayn.

waa la naqliyay ✓

(Suban) S Corchorus erinaceus Weimarck. Tiliaceae.

waa la naqliyay ✓

(fal) suugo ku dar, sanuunaday.

waa la naqliyay ✓

Si tahandhaaf ah u dheer oo u dhuuban; kalajiidan; miiqan.

waa la naqliyay ✓

1

suuqan¹: f.mg1 (-qmay, -qantay; -qmi) Wax dhuuban oo caato ah noqosho.

2

suuqan²: f.mg4 (-qnaa, -qnayd) Wax dhuuban oo caato ah ahaansho.

waa la naqliyay ✓

élancé.

waa la naqliyay ✓

-suuqnaa / suuqnayd: (adj) gangling (gaan-galing); tall and thin

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) aad u ka la jiidan oo miigan, aad u dheer oo dhuuban. Gabadh suuqan oo jalaqsan.

2

suuqan: (tilmaame) noole aan baaxad iyo ballaadh midna lahayn. Xanuun buu la suuqmay.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: boodaan.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] stoutness, obesity, fatness

waa la naqliyay ✓

1

de: stoutness, obesity, fatness Alt sp: buurraan

2

lx: buuraan

3

pd: (-ta)

4

ps: n0-f-abs

5

syn: cayillaan, shishlaan

6

key: buuraan

waa la naqliyay ✓

1

(Duufaan-ka, Duufaan-ta)

2

Roob iyo dabaylo is wata oo daadku dhulka badanki qarsho, sida tii dhacday waagii Nebi Nuux.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh (-nno, m.dh) Dabayl xoog leh, roob wadata oo waxyeello dhulka gaarsiisa.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh (-nno, m.dh) Dabayl xoog leh, roob wadata oo waxyeello dhulka gaarsiisa.

waa la naqliyay ✓

Storm, Hurricane

waa la naqliyay ✓