suu — Macnaha & Turjumaada

1

(saa + wuu)

2

saa waa uu; saa isagu wuu.

waa la naqliyay ✓

conj., vl. pron. in order that he ...; well, then he...; anyway he...

waa la naqliyay ✓

(conjunction plus pronoun) the manner or way in which he...; how he.... Ex: suu yiri? how he said?

waa la naqliyay ✓

(falkaabe) su'aaleed u dhigma: siduu?.

waa la naqliyay ✓

1

a: siduu

2

de: in order that he ...; well, then he...; anyway he...

3

initial: s

4

lx: suu

5

ps: conj + vpro

6

xe: How is he? = si (da) + uu

7

xv: Suu yahay?

8

key: suu

waa la naqliyay ✓

1

(Aayad-da)

2

1. Suurad quraan, tixaha ay ka kooban tahay, middiiba.

3

2. Wax aan hor loo arki jirin oo yaab leh.

4

3. Mucjiso.

waa la naqliyay ✓

1

(Afarsuulla-ha)

2

Muruq afar suul ama afar madax leh, siiba muruqa weyn oo ku yaal bowdada docdeeda kore, oo kolka uu isku soo rooro lugtu kala baxdo oo fidsanto.

waa la naqliyay ✓

1

(Akademiya-ha)

2

1. Urur ama maamul ka kooban dad wada waxyaqaan, oo dantoodu tahay inay kor u qaadaan aqoonta dhaqanka, suugaanta, falsamida, fanka iyo cilmiga.

3

2. Dugsi sare oo waxyaalo gaar ah laga barto, sida carbiska iyo tababbarka ciidammada, muusikada, farshaxannimada, ... (ama akademiyada).

waa la naqliyay ✓

1

(Alaakoodin-ta)

2

1. Sasabid; suubaan-salaaxid; maaweelin.

3

2. (cayaar) luuqin; alalaasid.

waa la naqliyay ✓

1

(Baabbaca-da)

2

1. Gacanta dadka inta dhudhunka ka hoosaysa oo calaacasha, faraha iyo suulku ka mid yihiin oo wax lagu qabto; cukur; sacab; cagta nafleyda qaarkeed;

3

2. Orod gaar ah oo geelu cagaha la dhaco dhulka.

waa la naqliyay ✓

1

(Bisin-ka)

2

Aayadda suuradaha Quraanku (mid maahee) ka wada bilawdaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Caraatan-ka)

2

Cayaar sii baabba'aysa oo wiilal iyo gabdho laysu caayo, cay kaftan ah oo aan laga caroon: mirihiisu, suugaan ahaanta aad bay u fiican yihiin haseyeeshee cayda xun oo uu ku dhisan yahay baa dishey; yooyootan.

waa la naqliyay ✓

1

(Carsaanya-da)

2

Nafley kalluunka qolofta ku jira lagu tirsho; waxay leedahay afar lugood iyo labo birqaab oo ay wax ku qabato; hor iyo dibba waa u oroddaa; - qabaanqab; suulalgoys.

waa la naqliyay ✓

1

(Caynaan-ka)

2

Labada suun oo muquufka xakamaha labada dhinac kaga kala xiran, oo faraska lagu duwdumo.

waa la naqliyay ✓

1

(Celiya-ha)

2

Suun xalleefsan oo jilicsan oo badanaa dumaysan oo faraska surkiisa iyo kooraha moqotinkiisa hore isu haya.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabaggelis-ka)

2

Xarig ama suun xoolaha la rara hayo ama la heensayna hayo dabada loo gesho si aan rarka ama kooruhu horay ugu dhicin.

waa la naqliyay ✓

1

(Daraawiish-ta)

2

1. Urur wadaaddood (dariiqo) oo shiikh u taliyo, nabaddiyo colaaddaba.

3

2. Daraawiishtii Mahdigii Suudaan iyo tii Ina Cabdille Xasan.

4

3. Ciidanka Soomaalida oo nabadda gudaha, qayb kamid ah.

5

4. Masaakiin; cayr.

waa la naqliyay ✓

1

(Dejin-ta)

2

1. Wax kor joogey ama saarraa, hoos geyn.

3

2. (bad) doon ama markab burburin, burburin baddu la cunto oo haabadki lala waayo.

4

3. (suugaan) curin.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhaboobid-da)

2

Wax suuraggalay noqosho; dhab noqosho; run noqosho.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Dhay-da), a) Caano cusub oo aan weli suusucin; caanaha markaas la lisay; kasoofeen. b) (Dhay-da, Dhay-ga) Geed yar oo aan lug iyo laamo midna lahayn; wuxuu lee yahay caleemo waaweyn oo balballaaran oo hilib leh oo iyagoo xiddig la moodo dhulka ku barraaqa.

2

2. (Dhay-ga) Legga xoolaha qaarki.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhexxir-ka)

2

Suun; boqor; kd.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhud-da)

2

1. Daliigo miiqan ama soohan, oo inta laysku jebsho, xargaha laga sameeyo, middood.

3

2. Suuman ama xargo, qalab ka kooban yahay, midkood.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhurwaa-ga)

2

Bahal yeeyda xoogaa ka weyn oo hilibka cuna, mid uu disho iyo mid baqti ahba. Wuxuu lee yahay guud, iyo ilko xoog badan oo laf kasta burburin kara iyo labo lugood oo jeenyaha ka gaaggaaban, cagtiisuna afar suul bay leedahay; wuxuu caan ku yahay, ci' sillan oo wirixa iyo qosolka dadka waalan u eg. ~ waraabe.

waa la naqliyay ✓

1

(Duugid-da)

2

1. Suun ama wax la mid ah oo la jilciyo inta suunduuge ama qalab kale wax lagaga qabto.

3

2. (qof) tuujin: daliigid.

4

3. Dhulka dhexdiisa ku qarin; xabaalid; aasid.

waa la naqliyay ✓

1

(Falid-da)

2

1. Afka ama addinka wax ka qabasho; wax aan hor u jirin, la imaansho; (wax) si ka dhigid; samayn; waxayn; falkin; yeelid; suubbin; qabasho.

3

2. Beer dhirta ka jarid, limid, kd.

4

3. Falfalid; sixrid.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) geednagaadh ka kooban caleemo balballaadhan oo isku duuban oo, siyaabo kala duwan loo cuno.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) midabyada lo'da midab ka mid ah oo cawllaan casuus xiga ah. Waxan soo iibsaday qaalin suub ah. Dh: bullay.

waa la naqliyay ✓

1

(Suud-da)

2

Ciidda qaarkeed midabka ay dharka u yeesho.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Wasaq badanaa isugu jirta maduul iyo dufan oo dharka iyo jirka dadku yeeshaan. 2. Naqa ugu horreeya ee roob soo saaro.

waa la naqliyay ✓

f. n. stain on cloth from dust ~ grease

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) suit (suut); business suit or leisure suit

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) ciidda qaarkeed midabka ay dharka u yeesho.

2

suud -da: (magac, dhedig, keli) midab ay ciiddu dharka u yeesho.

waa la naqliyay ✓

1

de: stain on cloth from dust ~ grease (usually reddish)

2

initial: s

3

lx: suud

4

pd: (-da)

5

ps: n-f

6

key: suud

waa la naqliyay ✓

1

(Suuf-ka)

2

1. Dhogorta nafleyda qaarkeed.

3

2. Dharka dhogortaas laga sameeyo; dhogor.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Geedgaab ka mid ah dalagga lagu beero dhulalka kulul oo ubax cad iyo miro kulkulucsan oo marka ay bislaadaan dillaaca leh oo uu ka soo baxo walax cad oo dharka laga sameeyo. 2. Duf cad oo geedka suufku dhalo oo dharka laga sameeyo. 3. Dhogorta idaha iyo wixi lamida oo dharka iyo gogosha qaarkeed laga sameeyo.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Geedgaab ka mid ah dalagga lagu beero dhulalka kulul oo ubax cad iyo miro kulkulucsan oo marka ay bislaadaan dillaaca leh oo uu ka soo baxo walax cad oo dharka laga sameeyo. 2. Duf cad oo geedka suufku dhalo oo dharka laga sameeyo. 3. Dhogorta idaha iyo wixi lamida oo dharka iyo gogosha qaarkeed laga sameeyo.

waa la naqliyay ✓

m. n., (mass n.) (adj.): wool; cotton-wool; woolen

waa la naqliyay ✓

1

(Suf) All.Som. Gossypium sp. Malvaceae.

2

S Gossypium arboreum L. Malvaceae.

3

S Gossypium barbadense L. Malvaceae.

4

S Gossypium herbaceum L. Malvaceae.

5

C,S Ipomoea paolii Chiov. Convolvulaceae.

6

S, May, C Gossypium hirsutum L. Malvaceae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. cotton (ko-tan); wool (wuul) 2. feminine sanitary pads used during the menstruation

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dharka dhogorta laga sameeyo; dhogor.

2

suuf -ka: (magac, lab, keli) dhogorta nafleyda qaarkeed.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

cf: dhogor

3

de: wool; cotton-wool; [atr.] woolen

4

initial: s

5

lx: suuf

6

pd: (-ka)

7

ps: n-m-mass

8

key: suuf

waa la naqliyay ✓

1

(Suul-ka)

2

Farta weyn oo sacabka ama cagta.

waa la naqliyay ✓

1

suul¹: m.l (-lal, m.l) Farta weyn ee sacabka ama cagta ku taal.

2

suul²: f.mg1 (-uulay, -uushay) Wax dhammaasho.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. thumb (finger); big toe

2

suul v. come, scrape ~ rub off, disappear

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) thumb (tham)

2

suul -ay / suushay: (v) disappear (dis-apiir); fade (feeydh); vanish (vaa-nish); pass out of existence

waa la naqliyay ✓

1

(fal) isqari; qarsoon; aroor.

2

suul-ka: (magac, lab, keli) farta weyn ee sacabka ama cagta ku taal. Suul faro kuma jiro.

waa la naqliyay ✓

إنهام

waa la naqliyay ✓

1

1. (Suun-ka) Daliig ama dhuub idiin ah ama wax kale oo inta dhexda lagu xirto dharka dhicidda u diida ama qalabka qaarki lagu celiyo ama lagu qaado.

2

2. (Suun-ta) Ur; sanuun.

waa la naqliyay ✓

1

suun¹: m.l (-uuman, m.dh) 1. Daliig maqaar ama wax kale ka samaysanoo dhexda lagu xirto si uu dharka u celiyo. 2. Siddada alaabta qaarkeed sida dhiilaha, satiyada iyo wixi lamida lagu qaado. 3. Celiye idiin ah oo gadaal iyo horay kabaha ka haya si aysan u siiban.

2

suun²: m.dh 1. Ur udgoon. 2. Daal iyo jiirago' safar dheer laga muto.

3

suun³: f.g1 (-uumay, -uuntay; -uumi) Wax meel yaal ka qaadid.

waa la naqliyay ✓

m.l (-uuman, m.dh) 1. Daliig maqaar ama wax kale ka samaysanoo dhexda lagu xirto si uu dharka u celiyo. 2. Siddada alaabta qaarkeed sida dhiilaha, satiyada iyo wixi lamida lagu qaado. 3. Celiye idiin ah oo gadaal iyo horay kabaha ka haya si aysan u siiban.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. belt, strap; safety belt

2

suun [feminine] n. odor, unpleasant smell

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) belt (beelt); waistband (weeyst-baandh)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) wax dhexda lagu xidho sida surwaalada iyo wixii la mid ah. Suun ayaan soo iibsaday.

2

suun -ka: (magac, lab, keli) daliig ama dhuub idiin ah ama wax kale oo inta dhexda lagu xidho oo dharka hoos'u'siibashada u diida ama qalabka qaarkii, sida toorreyda, iyo wixii la mid ah lagu celiyo ama lagu qaato.

3

suun -ta: (magac, dhedig, keli) dhul cidla' ah oo maristeedu ama ku nolaansheheedu adag yahay.

4

suun -ta: (magac, dhedig, keli) ur; sanuun.

waa la naqliyay ✓

حزام

waa la naqliyay ✓

1

(Suuq-a)

2

Meel laysugu yimaado oo alaabada iyo waxyaalaha kale oo ganacsiga ah la isku dhaafsado: meel dukaammo ku yaalliin; carwo yar.

waa la naqliyay ✓

m.l (-qyo, m.dh) Meel si joogto ah la isugu yimaad oo alaabta iyo waxyaalaha ganacsiga ah lagu kala beddesho.

waa la naqliyay ✓

m.l (-qyo, m.dh) Meel si joogto ah la isugu yimaad oo alaabta iyo waxyaalaha ganacsiga ah lagu kala beddesho.

waa la naqliyay ✓

m. n. market, bazaar

waa la naqliyay ✓

-a: (n) market (maar-kef); marketplace (maar-ket-paleeys); mart (maarf) —suuqa ku-dhacda: (n) flea market (filii-maar-ket)

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) meel laysugu yimaaddo oo alaabta iyo waxyaalaha laga ganacsado, lasyku dhaafsado; meel laga dukaansado. Suuqa xaraashka gee maacuunta. Dh: saylad.

2

suuq-a: (magac, lab, keli) geed uu geelu cuno oo uu ka qaado caatonimo iyo waydoobid.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: market, bazaar

3

initial: s

4

lx: suuq

5

pd: (-a)

6

ps: n2a-m

7

key: suuq

waa la naqliyay ✓

سوق

waa la naqliyay ✓

1

1. (Suur-ka) Qiyaamaha, dadka la soo noolaynayo, geeska la afuufo oo loo yeersho; buun;

2

2. (Suur-ta) Qaabwanaag; qurux.

waa la naqliyay ✓

1

suur¹: m.l Buunka qiiyamo la yeersho maalinta ee uumiga la xisaabayo.

2

suur²: m.dh 1. Muuqaal qurxoon. 2. (-ro, m.l) Qabaal aan ceelka laga qaadin oo xoolaha laggu shubo. 3. (-ro, m.l) Dhagax, qashin iyo wixi lamida oo badar ku dhex jira.

3

suur³: f.mg1 (-ray, -rtay) Seexasho weyn, saq gelid; gam'id.

4

sųur: f.g1 (-ray, -rtay) Badar biyo qashin kaga saarid.

waa la naqliyay ✓

1

suur¹: m.l Buunka qiiyamo la yeersho maalinta ee uumiga la xisaabayo.

2

suur²: m.dh 1. Muuqaal qurxoon. 2. (-ro, m.l) Qabaal aan ceelka laga qaadin oo xoolaha laggu shubo. 3. (-ro, m.l) Dhagax, qashin iyo wixi lamida oo badar ku dhex jira.

3

sųur: f.g1 (-ray, -rtay) Badar biyo qashin kaga saarid. m.f.dh, sųurid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. final trumpet call (at the end of the world); horn

2

suur [feminine] n., [abstract] symmetry, beauty

3

suur v. fall into a deep asleep

waa la naqliyay ✓

1

(fal) miyir beel; suul; suux.

2

suur-ka: (magac, lab, keli) buunka qiyaamaha la yeedhsho; maalinta uumiyaha la xisaabayo.

3

suur-ta: (magac, dhedig, keli) waxa la afuufi doono maalinta adduunka la rogayo. Suurtii la afuufaye, tallow siday dunidu noqon?. Dh: buun, caroog.

4

suur-ta: (magac, dhedig, keli) qaab wanaag. Dh: qurux.

waa la naqliyay ✓

1

(Suus-ka)

2

1. Weel qiyaasi ku taal oo badarka iyo wixii la mid ah lagu beego, lagu cabbiro.

3

2. Bahal yar oo badarka gala oo cuna.

waa la naqliyay ✓

1

suus¹: m.l 1. (-sas, -m.l) Weel qiyaasi ku taal oo badarka iyo wixii la mid ah lagu beego, lagu cabbiro. 2. Bahal yar oo badarka gala oo cuna.

2

suus²: m.l (daawo) Bololid iyo jajabid ilko ama lafo.

waa la naqliyay ✓

1

suus¹: m.l 1. (-sas, -m.l) Weel qiyaasi ku taal oo badarka iyo wixii la mid ah lagu beego, lagu cabbiro. 2. Bahal yar oo badarka gala oo cuna.

2

suus²: m.l (daaw.) Bololid iyo jajabid ilko ama lafo.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. measuring cup (for grain ~ dry measure)

2

suus m. n. tooth decay, dental cavity

3

suus m. n. grain-eating insect, weevil species

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. a tin container for measuring grain. 2. bacteria that cause dental caries [cavity] 3. snout beetle that destroys the grain

waa la naqliyay ✓

1

(ereydhawaaq) la yidhaahdo marka la doonayo in dad hadlaya la aamusiiyo si wax loo dhegeysto. Suus aynnu dhegeysanno koortii gela e'. Dh: hus; shuush.

2

suus -ka: (magac, lab, keli) bahal yar oo badarka gala oo cuna. Dh: daaniye.

3

suus-ka: (magac, lab, keli) cayayaan aad u yaryar oo ilkaha gala oo dalooliya.

4

suus -ka: (magac, lab, keli) weel qiyaasi ku taal co badarka iyo wixii la mid ah lagu cabbiro, lagu beego; madaal.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-xay, -xday) Nafley miyir beelid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-xay, -xday) Nafley miyir beelid. m.f.dh, suuxid.

waa la naqliyay ✓

v. faint, lose consciousness; have epilepsy

waa la naqliyay ✓

-ay / day: (v) become unconscious; have a seizure or nervous breakdown

waa la naqliyay ✓

1

(fal) miyirbeel.

2

suux: (fal) qallal ama sarco, la dhac.

waa la naqliyay ✓

1

de: faint, lose consciousness; have epilepsy

2

initial: s

3

lx: suux

4

pd: (suuxay)

5

ps: v1=intr

6

key: suux

waa la naqliyay ✓

prep. - kor (il libro è sul banco: buugga miiska korkiisa buu yaallaa).

waa la naqliyay ✓

(dabakr) erey dabakagal ah oo raaca magaca la gabadhaasu, tilmaamayo sida; ninkaasu, taladaasu.

waa la naqliyay ✓

1

1. Xarafka u oo dheer; (ū).

2

2. Uyaalka qofka aan lala hadlayn oo lab oo keli ah; isagu.

waa la naqliyay ✓

1

uu¹: mu.dhm.y Magacuyaal tilmaamaya qofka saddexaad ee kelida lab ah (kan laga hadlayo). Tusaale: “Wuxuu rabaa inuu wax ka barto”

2

uu²: e.d Erey dareen oo tilmaamaya wax kedo ah ama wax naxdin ah, iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

1

uu¹: mu.dhm.y Magacuyaal tilmaamaya qofka saddexaad ee kelida lab ah (kan laga hadlayo). Tusaale: Wuxuu rabaa inuu wax ka barto.

2

uu²: e.d Erey dareen oo tilmaamaya wax kedo ah ama wax naxdin ah, iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

(n) long vowel of u letter of Somali alphabet. Ex: uurka; the pregnancy (pareg-nan-si)

waa la naqliyay ✓

1

shaqalka dheer ee xarafka 'u'. guur, buur.

2

uu: (ereydhawaaq) qaylodhaan ah oo gurmad lagu doonayo. Uu, uu... Waar ayaa Soomaali ahey!

3

uu: (magacuyaal) magacuyaalka qofka saddexaad ee lab. Aadan waxa uu tegey dugsigii.

waa la naqliyay ✓

vl. pron. he,

waa la naqliyay ✓

(pronoun he plus past tense verb). Ex: saacad cusub buu gatay; he bought a new watch

waa la naqliyay ✓

1

de: he + [FOCUS] = baa + uu

2

lx: buu

3

pd: (ayuu)

4

ps: focus + vpro

5

xe: He saw something.

6

xv: Wax buu arkay.

7

key: buu

waa la naqliyay ✓

(ereydhawaaq) la adeegsado marka awrka la celinayo. Duu dheh awrka. Dh: dooh.

waa la naqliyay ✓

e.d la-mid: tuu.

waa la naqliyay ✓

(ereydhawaaq) lagu fadhiisiyo neef geel ah. Dh: ju', oho.

waa la naqliyay ✓

Erey leh ulajeeddooyin ay kamid yihiin: a) Adiga (sida: Yaa kuu sheegay?). b) Adiga dartaa (sida: Yaa kuu doonay? Yaa kuu dhisay?).

waa la naqliyay ✓

pron. and preposition: to ~ for you; on your behalf

waa la naqliyay ✓

pour toi.

waa la naqliyay ✓

(pronoun you plus preposition such as to) to...you ~ kuugu. Ex: Maxuu kuu sheegay? what did he tell you?

waa la naqliyay ✓

1

vl. pron., neg. he ... not

2

muu question word, vl. pron. does he ? / is he ...?

waa la naqliyay ✓

[pronoun plus negative] 1. he..not. Ex: Cali muu arag; Ali didn't see ~ muusan 2. (interrogative word) why., he..?/ is..he..? ~ miyuu. Ex: Muuse muu orday? did Muse run?

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) erey lagu asteeyo ci'da waraabaha. Dh: aaw.

2

muu: (falkaabe) erey falkaab ah oo u dhigma miyuu aarmuu. Muu iskaba aamuso.

3

muu-da: (magac, dhedig, keli) xoolo la dhaqdo. Muuda usha ka daa. Dh: makas, xoolo.

waa la naqliyay ✓

1

sou, n.m. - lacag ganbo ah; kuumi; 1/100 shillin

2

sans le sou - lacag la'aan

waa la naqliyay ✓