sudhukaan

(Dhukaan-ka)

Cudur geela ku dhaca oo qaniinka ka kaca.

dhukaan¹: m.l Cudur ur qurmoon leh geela ku dhaca, neefka daaqa u diida oo uu la caatoobo.

dhukaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Dhukaan qaadid (geel).

m.l Cudur ur qurmoon leh geela ku dhaca, neefka daaqa u diida oo uu la caatoobo.

m. n. disease of camels; camel with the disease

dhukaan v. be sick (of a camel)

-ka: (n) disease that infects [affects] camels ~ dhugato

-ka: (magac, lab, keli) cudur xoolaha ku dhaca gaar ahaanna geela. Dhab baa loo hadlaa waxaynu nahay duul dhukaan qaba e.

(Shukaan-ta)

1. Loox qori ah ama bir oo adag oo ballaaran oo doonnida qaarkeeda danbe ama markabka, faseexado kula dhegsan, oo khashabadda dhoofsan ama seebka lagu wado, lagu duwduwo.

2. Iskujoog, garangar shufeerku qabto iyo xubno kale ka kooban, oo gaadiidka cirka iyo kan dhulka iyo kan badduba lee yihiin.

m.dh (-mmo, m.l) 1. Meesha uu fariisto qofka wada baabuur, markab,dayuurad iyo wixi lamida. 2. Isku joog garangar ama wax u dhigma iyo xubno kale ka kooban oo gaadiidka badda, cirka iyo dhulka ninka wadaa uu adeegsado.

m.dh (-mmo, m.l) 1. Meesha uu fariisto qofka wada baabuur, markab,dayuurad iyo wixi lamida. 2. Isku joog garangar ama wax u dhigma iyo xubno kale ka kooban oo gaadiidka badda, cirka iyo dhulka ninka wadaa uu adeegsado.

f. n. steering wheel ~ apparatus of ship, car ~ airplane; cockpit

-ta: (n) steering wheel (steering-wiil); helm (helem) ~ isteerinka baabuurka ama markabka

-ta: (magac, dhedig, keli) loox qori ah ama bir ah oo adag oo ballaadhan oo markabka ama doonnida qaarkeeda danbe, faseexado kula dheggan, oo khashabadda dhoofsan lagu du'duwo, lagu wado.

shukaan-ta: (magac, dhedig, keli) qalab si fudud loo leexleexin karo oo laga huggaamiyo gaadiidka intiisa badan sida baabuurta doonyaha iyo wixii la mid ah. Baabuurka haddaad shukaanta hayn waydo laamiga wuu kaala leexan. Dh: shookaan.

de: steering wheel ~ apparatus of ship, car ~ airplane; cockpit

initial: s

lx: shukaan

pd: (-ta)

ps: n1-f

key: shukaan

Crotalaria dumosa 30, Indigofera ruspolii 10, I. spinosa 01

(Gurduban) C Crotalaria dumosa Franch. Papilionaceae.

N Indigofera intricata Boiss. Papilionaceae.

C Indigofera spinosa Forsk. Papilionaceae.

C Indigofera ruspolii Bak. F. Papilionaceae.

Dhego aad u yaryar ama u gaaggaaban leh.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax dhego yaryar ahaansho (nafley).

der. [adjective] having very small ears, small-eared; hard of hearing

(tilamaame) neef dhego aad u yaryar oo gaagaaban leh. Lax dhukan col iyo abaar midna ma oga.

cf: dhakan

de: having very small ears, small-eared; [fig.] hard of hearing

lx: dhukan

pd: (dhukanaa)

ps: adj-der

key: dhukan

(Dukaan-ka)

Qol ama aqal alaabada ganacda ah la dhigo oo lagu kala gato.

m.l (-nno/-ammo, m.dh) Qol khaanado alaabta la saaro leh oo cuntada, dharka iyo wixi lamida lagu gado.

m.l (-nno/-ammo, m.dh) Qol khaanado alaabta la saaro leh oo cuntada, dharka iyo wixi lamida lagu gado.

common n. shop, store

-ka: (n) shop (shop), store (istoor) ~ daas

Negozio

Shop

-ka: (magac, lab, keli) meherad wax lagu iibiyo oo si joogta ah looga shaqeeyo. Dukaanka kabriid iiga soo iibi. Dh: tukaan.

bw: Arabic

de: shop, store

lx: dukaan

pd: (-ka Pl: dukaammo ~ dukaanno (/da))

ps: n2b/c-m

key: dukaan

pr. n., loc. Sudan

de: Sudan

initial: s

lx: Sudaan

ps: n0-loc-f

key: Sudaan

(Dhufaan-ka)

(xoolo) xiniinyihii laga baxshey; dhufaanid.

dhufaan¹: m.l (-nno, m.dh) 1. (-nno, m.dh) Dh. ah: neef xoolo ah la xiniinya baxshay. 2. la-mid: dhufaanid.

dhufaan²: f.g1 (-nay, -ntay) Neef xoolo ah xiniinya bixin.

dhufaan¹: m.l (-nno, m.dh) (-nno, m.dh) Dh. ah: neef xoolo ah la xiniinya baxshay.

dhufaan²: f.g1 (-nay, -ntay) Neef xoolo ah xiniinya bixin. m.f.dh, dhufaanid.

m. n. castred animal; castration, gelding

dhufaan v. castrate, geld

-ay / tay: (v) castrate (kaas-tareeyt); geld (geldh); emasculate (imaas-kileeyt); make sterile (isteeral)

dhufaan -ka: (n) castrater (kaas-tareyter) or castrator (kaas-tareytor)

(fal) neef ama qof lab, xiniinyaha ka saar oo wax tuman ka dhig. Dh: tun.

dhufaan-ka: (magac, lab, keli) labka oo xiniinyaha laga saaro. Dh: koran. Li: qoodh, xiniiyaqab.

-ca: (magac, lab, keli) aan baqin, geesi; warac.

-ta: (magac, dhedig, keli) loox qori ama wax kale ka samaysan oo baabuurta iyo doonyaha ama maraakiibta lagu wado; shukaan.

(Suubaan-ka)

Dhagaxa kuwiisa sulubka ah.

suubaan¹: m.l (-nno, m.dh) Dhagax sulub ah oo aan xanaf lahayn.

suubaan²: m.dh 1. Dhul bannaan oo ciid guduudan oo carro san ah leh oo caws ka baxo. 2. Nooc qorratada ka mid ah oo ku nool dhulalka cadduunka ah. 3. Miraha goosayga iyo wixi lamida oo bisil marka ay wax yar dharaan.

m. n. polished ~ smooth stone

(tilmaame) sibiil ah oo karkar iyo kurtimo midna lahayn. Masku dub suubaan ah buu leeyahay.

suubaan -ka: (magac, lab, keli) dhagaxa kuwiisa sulubka ah.

suubaan -ta: (magac, dhedig, keli) ciid jilicsan oo casuus ah, aan dibir ahayn.

cf: sulub

de: polished ~ smooth stone

initial: s

lx: suubaan

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: suubaan

(n) Sudan; Khartoum is the capital and the largest city ~ Soodaan

(Suugaan-ta)

1. Wax kasta oo la qoro ama lagu hadlo oo ulajeeddadooda loo jeelo ama loo bogo ama si kale loo jeclaysto ama saamays weyn oo la dareemo leh; murti; xigmad.

2. Hadal xallad ama quluud ama xudduud la xiiseeyo leh.

3. Hadal sarbeeb hoose ama xifaalo qarsoon leh.

4. Laamaha cilmiga mid ka mid ah, waxyaalaha laga qoray ama laga yiri.

5. Naq: doog; cosob; magool; (ama soogaan).

m.dh 1. Hadal tix ama tiraab ah oo murti hugan. 2. Laan aqoonta ka mid ah oo la barto; adab. 3. Naq; doog; cosob. la-mid: soogaan.

m.dh 1. Hadal tix ama tiraab ah oo murti hugan. 2. Laan aqoonta ka mid ah oo la barto; adab. 3. Naq; doog; cosob. la-mid: soogaan.

f. n. literature, poetry

-ta: (n) literature (liti-rijor); creative writing; poem (pooym); poetry (powa-tiri) poetic composition

Letteratura

Literature

-ta: (magac, dhedig, keli) laamaha culuunta mid ka mid ah oo ku salaysan qoraal ama hadal ulajeeddo iyo fikrad leh dareenka aadamba na xiise iyo baraarug ku sameeya oo xadanteeya. Suugaantu, waxay u kala baxdaa tix sida: gabayga, heesta, geeraarka, guuxa iyo wixii la mid ah iyo tiraab sida riwaayadda iyo sheekada.

suugaan -ta: (magac, dhedig, keli) hadal sarbeeb hoose ama xifaalo qarsoon leh.

suugaan -ta: (magacwadareed) hadal xallad ama quluud ama falsmi iyo xuduud la xiiseeyo leh, sida: gabayga, heesta, geeraarka, guuxa, iyo wixii la mid ah

suugaan -ta: (magac, dhedig, keli) laamaha cilmiga mid ka mid ah, waxyaalaha laga qoray ama laga yidhi.

suugaan -ta: (magac, dhedig, keli) cawska roobaystay oo qoyay geedaha ugu horreeya ee ka soo baxa. Dh: naq, doog, cosob, magool, soogaan.

suugaan-ta: (magac, dhedig, keli) wax kasta oo la qoro ama lagu hadlo oo ulajeeddadooda loo jeelo ama loo bogo ama si kale loo jeclaysto ama xiise ay naftu dareento leh. Dh: murti, xikmad.

suugaan -ta: (magac, dhedig, keli) layrta qabow ee ka danbaysa roobka da'a: yalanyalxo.

suugaan -ta: (magac, dhedig, keli) budada hadhuudhka.

de: literature, poetry

initial: s

lx: suugaan

pd: (-ta)

ps: n-f

key: suugaan

أدب

(Fududaan-ta)

Fudayd ahaan; culays la'aan.

m.f.dh eeg fudud. la-mid: fudayd, fudfudayd, fududaansho.

f. n., [abstract] lightness, easiness; state of being impatient

-ta: (magac, dhedig, keli) hawl yaraan; sahlanaan.

de: lightness, easiness; state of being impatient

lx: fududaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: fududaan

-ta: (magac, dhedig, keli) ahaanshaha wax irmaan. Gudhnaan buu ku iibsaday hasha.

-ta: (magac, dhedig, keli) midho macaan oo la cuno oo geed gaabka la qadhaabto ah. Madheedh duud ku yaal iyo; gobka laagta daafkiyo, daayeer mudhcaan, waa loogu dawgalay. Dh: murcud.

mudhcaan -ta: (magac, dhedig, keli) nooc ka mid ah qudhaanta oo daayeerku cuno.

m.dh la-mid: rudnaan.

-ka: (magac, lab, keli) eeg cudhid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg hudhid.

-ka: (magac, lab, keli) guritaan.

(tilmaame) la mudhxiyay ah oo waxba dul oollin. Dh: muruxsan.

der. [adjective] putrid, rotten, spoiled

de: putrid, rotten, spoiled

lx: qudhunsan

pd: (qudhunsanaa)

ps: adj-der

see: qurunsan {N}

key: qudhunsan

-ka: (magac, lab, keli) in mar ilkaha ku goosasho. Dh: rudid, rudhniin, hudhitaan.

-ka: (magac, lab, keli) tudhidda lafteeda; naxiista iyo dulqaadka iyadoo da' ama awood la xeerinayo. Dh: tudhniin.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax si xun u uraya ahaan. Dh: qadhmuunaan. Li: udgoonaan.

m.f.dh eeg shushuban. la-mid: shushubnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax markii hore isku jiray sida badar iyo wixii la mid ah kala qaybqaybsanaan. Dh: qayb-qaybsanaan.

shushubnaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax shushuban ahaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) yoolyoolnaan, ur'urursanaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) addimada ka xidhnaan oo dhaqaaqa kariwaa. Si uun baan u ciil bixi lahaa, ma cudcudnaadeene. Dh: tigtignaan, garbaduubnaan

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax la dhudhumiyey ahaansho.

(tilmaame) wax dhundhun lagu cabbiray. Maradu way dhudhunsan tahay. Dh: xuslisan.

m.f.dh eeg guduudan. la-mid: guduudnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) midab guduudan lahaan.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax hundhura ahaansho (qof).

m.dh la-mid: kaduudnaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) mid kuduudan ahaan. Dh: guduudnaan.

m.f.dh eeg muddugan. la-mid: muddugnaansho, muddugsanaan, muddugsanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) cidhib tirnaan oo wax an waxba ka jirin ahaan. Muddugnaan Eebbaan ka barinay Dh: hallignaan.

muddugnaan-ta: (magac, dhedig, keli) qaawanaan oo mudh iyo gacan ahaan. Dh: qaawanaan. muddugnaansho-ha: (magac, lab, keli) ahaanta wax muddugan.

-ka: (magac, lab, keli) hoolnaan oo dub iyo diirba la'aan. Dh: galdhicitaan, diirmitaan, murxitaan.

[KORLUBANJ Indigofera ruspolii 01

-ka: (magac, lab, keli) ku deeqitaan. Dh: hurid, quuritaan.

-ka: (magac, lab, keli) 'dareere iyo wixii la mid ah' saydhitaan.

saydhitaan -ka: (magac, lab, keli) 'mici' ku saydhitaan.

saydhitaan -ka: (magac, lab, keli) 'qodax' saydhniin.

f.mg4 (-naa, -nayd) maro, daah iyo wixi lamida wax shushub loo yeelay ahaansho.

(tilmaame) dad yoolyoolsan, ur'urursan.

m.f.dh eeg shulshulan². la-mid: shulshulnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax shulshul leh ahaan.

(Adkaan-ta)

Jileecdarro; qallafsanaan; kakanaan.

m.f.dh eeg adag. la-mid: adayg, adkaansho.

m.f.dh eeg adkow. la-mid: adayg.

Hardness

f. n., [abstract] hardness, toughness