sudaan

m.l (naxwe) Labo curiye oo aan is qaban karin oo midba midka kale aan u oggolaanayn in ay iskula jiraan hal meel.

m.l (naxwe) Labo curiye oo aan is qaban karin oo midba midka kale aan u oggolaanayn in ay iskula jiraan hal meel.

name-f ruler, queen

m.dh la-mid: boodaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel biyamareen ah. Furdaan dhexdeed ha seexan. Dh: faraq.

furdaan -ta: (magac, dhedig, keli) awaaraytidu inta aanay bislaan, madaxa hadhuudhka oo isaga oo aan firi yeelan madoobaada oo intaanu qarxin la cuno. Beerta furdaan iyo aalaba ka guro.

(Gudnaan-ta)

Gudnaansho.

m.f.dh eeg gudan. la-mid: gudnaansho.

f. n., [abstract] state of being circumcised

-ta: (magac, dhedig, keli) qof la guday oo baarada laga jaray ahaan.

a: gudnaansho (/ha) [vn6-m-st]

de: state of being circumcised

lx: gudnaan

pd: (-ta)

ps: n-f-abs

key: gudnaan

guudaan¹: m.l Nooc cudur ka mid ah cudurrada geelaha oo geeri leh.

guudaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Geel guudaan haya ahaansho.

m. n. disease of camels with a fatal outcome

guudaan v. murmur, talk senseless words

-ka: (magac, lab, keli) cudur geela qoorta kaga dhaca oo lafaha jejebiya. Neefka guudaanka qaba waa laga gubaa.

(Juudaan-ka)

Cudur lays qaadsiiyo oo qofka uu ku dhaco ku raaga (wate), oogadana googgooya; wuxuu ku dhacaa haragga iyo sooha oogada iyo faraqmaskaxeedka wax lagu garto; wuxuu kaloo oogada u yeelaa: kasoobbax badan oo oogada ka soo yaaca iyo buurbuur guntimo ah iyo jaamo gaatir cad yeesha; ~ baras.

juudaan¹: m.l Cudur halis ah oo dadka oogadiisa googooya.

juudaan²: m.l (daawo) Cudur muddo dheer oo uu keeno “mycobacterium leprae”. Wuxuu wax yeelleeyaa maqaarka, dareemayasha iyo xuubka gudaha ka mara xubnaha daloola (mucous membrane). Waxaa laga helaa dalalka cimilada kulul, si toos ah ayaa la isaga qaada.

juudaan¹: m.l Cudur halis ah oo dadka oogadiisa googooya.

juudaan²: m.l (daaw.) Cudur muddo dheer oo uu keeno 'mycobacterium leprae'. Wuxuu wax yeelleeyaa maqaarka, dareemayasha iyo xuubka gudaha ka mara xubnaha daloola (mucous membrane). Waxaa laga helaa dalalka cimilada kulul, si toos ah ayaa la isaga qaada.

m. n., [collective] leprosy

-ka: (n) leprosy (lepersi)

-ka: (magac, lab, keli) xanuun dadka kaga dhaca faraha lugaha iyo gacmaha oo jarjara.

de: leprosy

lx: juudaan

pd: (-ka)

ps: n-m-col

key: juudaan

mudnaan: m.f.dh eeg mudan³. la-mid: mudnaansho.

mųdnaan: m.f.dh eeg mųdan². la-mid: mųdnaansho.

f. n. injection

mudnaan [feminine] n. priority; state of being deserving

-ta: (n) importance (im poort'ancs)-, priority (para-yoorati); merit (meer 'it) ~ ahmiyad; qaddarin

-ta: (magac, dhedig, keli) turqanaan oo wax la muday ahaan.

mudnaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax kale oo dhan uga xaq lahaan; mid wax mutaystay ahaan. Ninka baahan ayaa mudnaanta la siiyaa kolka gargaar la qaybinayo.

m.f.dh eeg rudan. la-mid: rudnaansho, rudhnaan, rudhnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax rudan oo mar ilkaha lagu goostay ahaan.

-ca: (magac, lab, keli) aan baqin, geesi; warac.

(Shukaan-ta)

1. Loox qori ah ama bir oo adag oo ballaaran oo doonnida qaarkeeda danbe ama markabka, faseexado kula dhegsan, oo khashabadda dhoofsan ama seebka lagu wado, lagu duwduwo.

2. Iskujoog, garangar shufeerku qabto iyo xubno kale ka kooban, oo gaadiidka cirka iyo kan dhulka iyo kan badduba lee yihiin.

m.dh (-mmo, m.l) 1. Meesha uu fariisto qofka wada baabuur, markab,dayuurad iyo wixi lamida. 2. Isku joog garangar ama wax u dhigma iyo xubno kale ka kooban oo gaadiidka badda, cirka iyo dhulka ninka wadaa uu adeegsado.

m.dh (-mmo, m.l) 1. Meesha uu fariisto qofka wada baabuur, markab,dayuurad iyo wixi lamida. 2. Isku joog garangar ama wax u dhigma iyo xubno kale ka kooban oo gaadiidka badda, cirka iyo dhulka ninka wadaa uu adeegsado.

f. n. steering wheel ~ apparatus of ship, car ~ airplane; cockpit

-ta: (n) steering wheel (steering-wiil); helm (helem) ~ isteerinka baabuurka ama markabka

-ta: (magac, dhedig, keli) loox qori ah ama bir ah oo adag oo ballaadhan oo markabka ama doonnida qaarkeeda danbe, faseexado kula dheggan, oo khashabadda dhoofsan lagu du'duwo, lagu wado.

shukaan-ta: (magac, dhedig, keli) qalab si fudud loo leexleexin karo oo laga huggaamiyo gaadiidka intiisa badan sida baabuurta doonyaha iyo wixii la mid ah. Baabuurka haddaad shukaanta hayn waydo laamiga wuu kaala leexan. Dh: shookaan.

de: steering wheel ~ apparatus of ship, car ~ airplane; cockpit

initial: s

lx: shukaan

pd: (-ta)

ps: n1-f

key: shukaan

(n) Sudan; Khartoum is the capital and the largest city ~ Suudaan

soudain, adv. - si lama filaan ah; kediso

m.l Magacyada Alle mid ka mid ah.

m.l Magacyada Alle mid ka mid ah.

m. n. the Perfect One (one of the names of God)

eray Ilaah loola jeedo oo macnihiisu yahay xumaan laawe. Subxaan! Ma sidaas ayaa kuu danbaysay?

bw: Arabic

de: the Perfect One (one of the names of God)

initial: s

lx: Subxaan

pd: (-ka)

ps: n0-m

key: Subxaan

(Sugnaan-ta)

Wax sugan oo la hubo ahaan.

m.f.dh eeg sugan. la-mid: sugnaansho.

f. n., [abstract] certainty (of a fact); authentication paper

-ta: (n) verification; confirmation; evidence; stability (istaa-biliti)

Accuratezza

Accuracy

-ta: (magac, dhedig, keli) wax sugan oo la hubo ahaan.

de: certainty (of a fact); [ext.] authentication paper

initial: s

lx: sugnaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: sugnaan

-ka: (magac, lab, keli) jaad ka mid ah kalluungoomeedka.

m.f.dh eeg suran. la-mid: surnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel wax la sudhay ahaan. Surnaanta alaabada qaaligaa ee aad meelhaa surtaa waa halis. Dh: laalaadsanaan.

(Suubaan-ka)

Dhagaxa kuwiisa sulubka ah.

suubaan¹: m.l (-nno, m.dh) Dhagax sulub ah oo aan xanaf lahayn.

suubaan²: m.dh 1. Dhul bannaan oo ciid guduudan oo carro san ah leh oo caws ka baxo. 2. Nooc qorratada ka mid ah oo ku nool dhulalka cadduunka ah. 3. Miraha goosayga iyo wixi lamida oo bisil marka ay wax yar dharaan.

m. n. polished ~ smooth stone

(tilmaame) sibiil ah oo karkar iyo kurtimo midna lahayn. Masku dub suubaan ah buu leeyahay.

suubaan -ka: (magac, lab, keli) dhagaxa kuwiisa sulubka ah.

suubaan -ta: (magac, dhedig, keli) ciid jilicsan oo casuus ah, aan dibir ahayn.

cf: sulub

de: polished ~ smooth stone

initial: s

lx: suubaan

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: suubaan

(Suugaan-ta)

1. Wax kasta oo la qoro ama lagu hadlo oo ulajeeddadooda loo jeelo ama loo bogo ama si kale loo jeclaysto ama saamays weyn oo la dareemo leh; murti; xigmad.

2. Hadal xallad ama quluud ama xudduud la xiiseeyo leh.

3. Hadal sarbeeb hoose ama xifaalo qarsoon leh.

4. Laamaha cilmiga mid ka mid ah, waxyaalaha laga qoray ama laga yiri.

5. Naq: doog; cosob; magool; (ama soogaan).

m.dh 1. Hadal tix ama tiraab ah oo murti hugan. 2. Laan aqoonta ka mid ah oo la barto; adab. 3. Naq; doog; cosob. la-mid: soogaan.

m.dh 1. Hadal tix ama tiraab ah oo murti hugan. 2. Laan aqoonta ka mid ah oo la barto; adab. 3. Naq; doog; cosob. la-mid: soogaan.

f. n. literature, poetry

-ta: (n) literature (liti-rijor); creative writing; poem (pooym); poetry (powa-tiri) poetic composition

Letteratura

Literature

-ta: (magac, dhedig, keli) laamaha culuunta mid ka mid ah oo ku salaysan qoraal ama hadal ulajeeddo iyo fikrad leh dareenka aadamba na xiise iyo baraarug ku sameeya oo xadanteeya. Suugaantu, waxay u kala baxdaa tix sida: gabayga, heesta, geeraarka, guuxa iyo wixii la mid ah iyo tiraab sida riwaayadda iyo sheekada.

suugaan -ta: (magac, dhedig, keli) hadal sarbeeb hoose ama xifaalo qarsoon leh.

suugaan -ta: (magacwadareed) hadal xallad ama quluud ama falsmi iyo xuduud la xiiseeyo leh, sida: gabayga, heesta, geeraarka, guuxa, iyo wixii la mid ah

suugaan -ta: (magac, dhedig, keli) laamaha cilmiga mid ka mid ah, waxyaalaha laga qoray ama laga yidhi.

suugaan -ta: (magac, dhedig, keli) cawska roobaystay oo qoyay geedaha ugu horreeya ee ka soo baxa. Dh: naq, doog, cosob, magool, soogaan.

suugaan-ta: (magac, dhedig, keli) wax kasta oo la qoro ama lagu hadlo oo ulajeeddadooda loo jeelo ama loo bogo ama si kale loo jeclaysto ama xiise ay naftu dareento leh. Dh: murti, xikmad.

suugaan -ta: (magac, dhedig, keli) layrta qabow ee ka danbaysa roobka da'a: yalanyalxo.

suugaan -ta: (magac, dhedig, keli) budada hadhuudhka.

de: literature, poetry

initial: s

lx: suugaan

pd: (-ta)

ps: n-f

key: suugaan

أدب

1. (Daan-ka) Afka labadiisa lafood oo ad'adag oo ilkuhu ku yaalliin, middood.

2. (Daan-ta) Gow; qar; af.

daan¹: m.l (-aaman, m.l) Afka labadiisa lafood oo ilkuhu ku yaalliin.

daan²: m.l (-aaman, m.l) (cilmiga naflayda) Nudo adag oo tiiriyayaal ah, ha ahaadaan laf ama carjaw kuwaas oo sameeya fuqa hoose ee xayawaanka qaarkood, gaar ahaan lafdhabarleyda. Shaqada ugu weyn ee daamanku waxa weeye inay ilkaha ka caawiyaan qaniinyada iyo calaalinta cuntada.

daan³: m.dh (-aamo, m.l) Webi, tog iyo wixi lamida labada dhinac midkood.

daan¹: m.l (-aaman, m.l) Afka labadiisa lafood oo ilkuhu ku yaalliin.

daan²: m.l (-aaman, m.l) (cilmiga naflayda) Nudo adag oo tiiriyayaal ah, ha ahaadaan laf ama carjaw kuwaas oo sameeya fuqa hoose ee xayawaanka qaarkood, gaar ahaan lafdhabarleyda. Shaqada ugu weyn ee daamanku waxa weeye inay ilkaha ka caawiyaan qaniinyada iyo calaalinta cuntada.

daan³: m.dh (-aamo, m.l) Webi, tog iyo wixi lamida labada dhinac midkood.

Bank

m. n. lower jaw; cheek

daan [feminine] n. cliff; edge; block (area)

-ka: (n) cheek (jiik); lower jaw ~ dhaban

daan -ta: (n) corner; edge. Ex: daanta galbeed; western corner

-ka: (magac, lab, keli) lafaha ilkuhu ay ku rakiban yihiin iyo hilibka isa saaran ee wejiga labadiisa dhan. Dogonta daanka jebi. Wa: daaman.

daan-ta: (magac, dhedig, keli) labada dhinac ee webi, buur iyo waxii la mid ah leedahay midkood. Daanta galbeed ee webiga shabeelle ayey biyuhu ku fataheen. Dh: bog, dhinac, doc, qar, baal, deg, dhaban, barbar.

1. (Saan-ka) Qof dab leh ama qalab kale sita oo meel ilaalinaya, hawsha uu hayo.

2. (Saan-ta) a) Harag. b) Jaan; tallaabo.

m.dh (-aamo, m.l) 1. Harag xoolaad siiba kan geela iyo lo'da. 2. Tillaabo. 3. Raad.

m.dh (-aamo, m.l) 1. Harag xoolaad siiba kan geela iyo lo'da. 2. Tillaabo. 3. Raad.

f. n. hide, animal skin, leather

saan [feminine] n. footstep, pace; footprint

saan m. n. armed guard, sentry

saan n. phr., deictic: thus, like this, this way

saan [conjunction], vl. pron. how I ...; in order that I ...

-ta: (n) step (isteep); footstep (fuut-isteep); pace (peeys); stride (istaraaydh)-, the distance covered by a step ~ talaabo

saan -ta: (n) hide (haaydh); skin of an animal ~ haraga xoolaha, sar, maqaar.