Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

m.dh 1. Erey lagu yiraahdo awrka marka la raraayo si uu araxda u toosiyo; samay; qayso. 2. Erey lagu yiraahdo awrka la dabrayo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) erey lagu yidhaahdo awrka marka la raraayo si uu araxda u toosiyo; samay: qayso.

waa la naqliyay ✓

1

(Aayad-da)

2

1. Suurad quraan, tixaha ay ka kooban tahay, middiiba.

3

2. Wax aan hor loo arki jirin oo yaab leh.

4

3. Mucjiso.

waa la naqliyay ✓

Goor aan la sugi karin, laakiin la soo dhoweynayo; ku dhowaad; meelahaas; qiyaas.

waa la naqliyay ✓

1

(Afarsuulla-ha)

2

Muruq afar suul ama afar madax leh, siiba muruqa weyn oo ku yaal bowdada docdeeda kore, oo kolka uu isku soo rooro lugtu kala baxdo oo fidsanto.

waa la naqliyay ✓

1

(Ahaan-ta)

2

Noqod; ku sugnaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Ahaansha-ha)

2

Noqosho; si, ku sugnaansho

waa la naqliyay ✓

1

(Akademiya-ha)

2

1. Urur ama maamul ka kooban dad wada waxyaqaan, oo dantoodu tahay inay kor u qaadaan aqoonta dhaqanka, suugaanta, falsamida, fanka iyo cilmiga.

3

2. Dugsi sare oo waxyaalo gaar ah laga barto, sida carbiska iyo tababbarka ciidammada, muusikada, farshaxannimada, ... (ama akademiyada).

waa la naqliyay ✓

1

(Alaakoodin-ta)

2

1. Sasabid; suubaan-salaaxid; maaweelin.

3

2. (cayaar) luuqin; alalaasid.

waa la naqliyay ✓

Si wanaagsan ku sugan; (maanta Guuleed ash ma aha).

waa la naqliyay ✓

1

(Astaan-ta)

2

Wax laysku soo sooco (bar, haar, daqar); summad; tilmaan; asto; calaamo.

waa la naqliyay ✓

1

(Astayn-ta)

2

Astaan u yeelid; asto ama summad u yeelid.

waa la naqliyay ✓

Asto loo yeelay; calaamaysan; suntan.

waa la naqliyay ✓

1

(Awaalid-da)

2

Filid; malayn; sugid; saadin.

waa la naqliyay ✓

1

1. Ba' qaba; si xun ku sugan; aad u xanuunsan.

2

2. Gardaran.

waa la naqliyay ✓

1

(Baabbaca-da)

2

1. Gacanta dadka inta dhudhunka ka hoosaysa oo calaacasha, faraha iyo suulku ka mid yihiin oo wax lagu qabto; cukur; sacab; cagta nafleyda qaarkeed;

3

2. Orod gaar ah oo geelu cagaha la dhaco dhulka.

waa la naqliyay ✓

1

(Baabbah-da)

2

Baabba' noqday oo aan wax ka joogin; aan gudihiisa wax ku jirin; maran; eber; cidla'; waxba; sufur.

waa la naqliyay ✓

1

(Baabsi-ga)

2

Baadi cid kale leedahay oo, xadid darteed, loo suntado, loo summadrogo.

waa la naqliyay ✓

1

(Baadisooc-a)

2

Astaan baadida lagu soo sooco; summad.

waa la naqliyay ✓

1

(Badbaada-da)

2

Cabsi iyo wax laga baqo oo dhan la'aan; nabad ku sugnaan; nabadgelyo; nabaaddiino; samatabbax.

waa la naqliyay ✓

1

(Badhan-ka)

2

Geed, wax yar ah, oo xalleefsan oo wareegsan oo dhexda daloollo ku leh, oo dharka lagu kor tolo oo inta ilaha (daldaloollada) laysu suro, dacallada isku qabta oo isku xira; guluus.

waa la naqliyay ✓

1

(Baqbeena-da)

2

Subag iyo caano isku shiilmay oo weli isku murugsan.

waa la naqliyay ✓

prep. - kor (il libro è sul banco: buugga miiska korkiisa buu yaallaa).

waa la naqliyay ✓

(dabakr) erey dabakagal ah oo raaca magaca la gabadhaasu, tilmaamayo sida; ninkaasu, taladaasu.

waa la naqliyay ✓

1

de: U [letter of the Somali alphabet]

2

initial: u

3

lx: u'

4

pd: (-da)

5

ps: n-f

6

key: u'

waa la naqliyay ✓

1

bu'¹: m.dh (bu'o, m.l) 1. Isha nafleyda inteeda madow. 2. Afarta caloolood ee raamsatada middeed. 3. Cudur beeryarada barariya oo kaneecada laga qaado. 4. (sh.r) B. dheh: cod lagu muujiyo shanqar aad u badan.

2

bu'²: m.dh 1. (baayoloji) Jidh dhex yaallo saytobalaasamka unugyada, kaasoo ay ku jiraan walxaha hiddo side DNA. 2. (kiimika) Qaybta atamka ee saldanabeedku toganyahay, cufka atamkuna ka yimaado; b.du borotoonno iyo niyuutroonno ayay ka koobantahay; b.da atamka waxaa lagu muujin karaa summad tilmaamaysa tirada (cufka, borotoonnada, atamka) iyo curyaha magaciisa.

waa la naqliyay ✓

1

bu'¹: m.dh (bu'o, m.l) 1. Isha nafleyda inteeda madow. 2. Afarta caloolood ee raamsatada middeed. 3. Cudur beeryarada barariya oo kaneecada laga qaado. 4. (sh.r) B. dheh: cod lagu muujiyo shanqar aad u badan.

2

bu'²: m.dh 1. (baay.) Jidh dhex yaallo saytobalaasamka unugyada, kaasoo ay ku jiraan walxaha hiddo side DNA. 2. (kiim.) Qaybta atamka ee saldanabeedku toganyahay, cufka atamkuna ka yimaado; b.du borotoonno iyo niyuutroonno ayay ka koobantahay; b.da atamka waxaa lagu muujin karaa summad tilmaamaysa tirada (cufka, borotoonnada, atamka) iyo curyaha magaciisa.

waa la naqliyay ✓

-da: (n) core (koor); nucleus (niyuukilyas)

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) isha inta sawirka qabata ee wax lagu arko ee madaw. Bu'da ishuu nabarku kaga dhacay. Dh: inan.

2

bu'-da: (magac, dhedig, keli) isha biyuhu ka soo butaacaan ee ceelasha. Bu'da ceel bannaan kuma taallo. Dh: il.

3

bu'-da: (magac, dhedig, keli) adhiga caloolshiisa. Bu'da adhiga lama cunee ba'aye raggu hadmuu gumoobay.

4

bu'-da: (magac, dhedig, keli) bar yar oo ku taalla badhtamaha unugga, waana waxa xukuma nolosha iyo firfircoonida unugga. Bu'du waa halka udubdhexaadka u ah walaxda u yar ee shey ka samaysan yahay. Bu'da atamku waa ubucda samayska walxaha.

waa la naqliyay ✓

1

de: eyeball; anything round filled with s.t.; stomach; [ext.] nucleus (of the atom) {physics}

2

lx: bu'

3

pd: (-da)

4

ps: n0-f

5

key: bu'

waa la naqliyay ✓

f.a eeg duw.

waa la naqliyay ✓

(fal) dhinac ama doc u leexi. Saca darka ku du'.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Afarta nur oo sanadu u qeybsanto midkood: wuxuu u dhexeeyaa diraacda (jiilaal) iyo xagaaga, waana xilli roob. 2. 12- bilood; sano.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Afarta nur oo sanadu u qeybsanto midkood: wuxuu u dhexeeyaa diraacda (jiilaal) iyo xagaaga, waana xilli roob. 2. 12-bilood; sano.

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) spring (ispiring)-, raining season ~ xilliga guga

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) afarta xilli ee sannadka mid ka mid ah una dhexeeya xagaaga iyo jiilaalka. Gu' hagaagay oo da'ay iyo geela oo dhalay, ayuu guur samaadaa.

2

gu' -ga: (magac, lab, keli) labo iyo toban bilood oo isku noqda sannad tirsigooda. Nin gu' kaa wayni gu' ba'as kaa weyn.

waa la naqliyay ✓

1

a: Gu

2

cf: xilli (season), jir (year of age)

3

de: main rainy ~ wet season ('spring') [March through June]; [ext.] year (of age)

4

lx: Gu'

5

pd: (-a)

6

ps: n2a-m-time, n7-m

7

key: Gu'

waa la naqliyay ✓

ربيع

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) dharka la xidho ee la isku asturo. 'Duq xun oo hu' xun huwan' ku celceli. Dh: dhar, maryo, marashi, hub, marriin.

waa la naqliyay ✓

inter. kneel (camel)!, down boy!

waa la naqliyay ✓

(ereycodeed) lagu fadhiisiyo awrta.

waa la naqliyay ✓

1

de: kneel (camel)!, down boy! Order to a camel to sit or kneel down

2

lx: ju'

3

ps: intj

4

syn: tu', tuu

5

key: ju'

waa la naqliyay ✓

(fal) aad u'carood, u xanaaq; is madaxmar oo si aad ah u cadhoo; si daran u xanaaq. Sulaymaan koolkii seefta loola baxay buu sa'ay.

waa la naqliyay ✓

1

a: siin

2

de: S [letter of the Somali alphabet] Voiceless alveolar fricative

3

initial: s

4

lx: sa'

5

pd: (-da)

6

ps: n-f

7

key: sa'

waa la naqliyay ✓

1

(So'-da)

2

Hilibka intiisa jiirka ah ama cas.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Hilibka intiisa jiirka ah ama cad. 2. Cagaarka meel bannaan oo biyo ku fideen ku hara. 3. Meel ceelal badan oo isu dhow ku yaallaan. 4. Dhulka intay joogsadaan xoolaha ceelka ka cabbayaa.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Hilibka intiisa jiirka ah ama cad. 2. Cagaarka meel bannaan oo biyo ku fideen ku hara. 3. Meel ceelal badan oo isu dhow ku yaallaan. 4. Dhulka intay joogsadaan xoolaha ceelka ka cabbayaa.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) dooxada halka biyaha leh; meel biyo leh.

2

so' -da: (magac, dhedig, keli) dhulka intay joogsadaan xoolaha ceelka ka cabbayaa; dixda meesha ay xooluhu ku biyarogtaan kolka ay soo cabbaan.

3

so'-da: (magac, dhedig, keli) hilibka intiisa jiidhka ah ama cas. Ma so' baa ma saan baa, waxa hadhay bal suuree.

waa la naqliyay ✓

1

cf: hilib

2

de: red meat

3

initial: s

4

lx: so'

5

pd: (/da)

6

ps: n0-f-mass

7

key: so'

waa la naqliyay ✓

Hoosaad

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Waddo yar oo dhex marta geedo bahalla galeen ah. 2. Dhul dhir dhaadheer oo ciriiri ah leh oo aan la geli karin.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Waddo yar oo dhex marta geedo bahalla galeen ah. 2. Dhul dhir dhaadheer oo ciriiri ah leh oo aan la geli karin.

waa la naqliyay ✓

Sudd

waa la naqliyay ✓

s.m. - koonfur.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) buur soo oodan co aan waddo lahayn.

2

sud-da: (magac, dhedig, keli) meel sare dhulka uga yara kacsan.

waa la naqliyay ✓

sud, n.m. - koonfur (jiho)

waa la naqliyay ✓

/suu/ (v) dacwayn (maxkamad la korid).

waa la naqliyay ✓

1

sug¹: m.l Yaraan; guridambays; cirrannuug.

2

sug²: f.g1 (-gay, -gtay) Wax xaqiiqdooda helid.

3

sųg: f.g1 (-gay, -gtay) Wax imaatinkooda dhawrid.

waa la naqliyay ✓

1

sug: f.g1 (-gay, -gtay) Wax xaqiiqdooda helid. m.f.dh, sugid.

2

sųg: f.g1 (-gay, -gtay) Wax imaatinkooda dhawrid. m.f.dh, sųgid.

waa la naqliyay ✓

1

v. wait for, expect

2

sug v. affirm, ascertain, make sure ~ certain; secure; make firm

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) 1. wait (weeyt); await (a-weeyt); hold on (holdh-on) pause (paaws) Ex: wax yar sug; wait a minute. 2. make certain; make sure; hit the nail on the head. Ex: wuu ku sugay; he got the right answer

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhawr.

2

sug: (fal) hubi; xaqiiji; cadday.

waa la naqliyay ✓

Wadar

waa la naqliyay ✓

/sam/ (n) 1. xisaab lacageed (qadar lacag ah) (n) 2. wadar (isu-geyn) (n) 3. xisaab-fallo (sida kudarta, ka-goyda iwm).

waa la naqliyay ✓

n., xisaab, -ti, tiro, -adi; sum given monthly to the Somali chiefs, miri, -di.

waa la naqliyay ✓

1

(Sun-ta)

2

Wax haddii wax yar laga cuno ama laga cabbo ama si kale oogada u gaaraan, loo dhinto ama lala bukoodo; waabaayo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Maaddo haddii ay jirka nafleyda gasho ama oogada gaarto loo dhinto ama lala bukoon karo; waabaayo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Maaddo haddii ay jirka nafleyda gasho ama oogada gaarto loo dhinto ama lala bukoon karo; waabaayo.

waa la naqliyay ✓

Qorrax

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): poison; toxin

waa la naqliyay ✓

/san/ (n) 1. qorrax (n) 2. cadceed (ilayska iyo kulka qorraxda) (v) 3. qorraxayn (qorraxda u dhigid).

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) poison (pooy-san); toxicity (tok-siisiti); poisonousness; venom (veenom); toxicant; toxin ~ waabaayo

waa la naqliyay ✓

1

Veleno

2

Poison

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax haddii wax yar laga cuno ama laga cabbo ama si kaleba ay oogada u gaarto, loo dhinto ama loola bukoodo. Dh: waabay.

waa la naqliyay ✓

1

de: poison; toxin

2

initial: s

3

lx: sun

4

pd: (-ta)

5

ps: n1-f-mass

6

key: sun

waa la naqliyay ✓

سم

waa la naqliyay ✓

n., qorax, -di, cadceed, -di; morning sun, qorax subax; evening sun, qorax galbeed.

waa la naqliyay ✓

agg. e pron. - kiisa; (sua: teeda).

waa la naqliyay ✓

n., fiiqsi, -gi; v.tr., fiiqso.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Sur-ka) Luqun; qoor; marmar.

2

2. (Sur-ta) Malabka dhurduhu sameeyo.

waa la naqliyay ✓

1

sur¹: m.l (-rar, m.l) Luqun; qoor.

2

sur²: m.dh Malabka dhurduhu sameeyo.

3

sur³: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax siddo leh meel ka soo laalaadin. 2. Isa s.: laba shay siddooyinkooda is dhexgelin.

waa la naqliyay ✓

1

sur¹: m.l (-rar, m.l) Luqun; qoor.

2

sur²: m.dh Malabka dhurduhu sameeyo.

3

sur³: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax siddo leh meel ka soo laalaadin. 2. Isa s.: laba shay siddooyinkooda is dhexgelin. m.f.dh, surid.

waa la naqliyay ✓

1

ditransitive v. hang something on ~ over something else

2

sur m. n. neck

3

sur [feminine] n., (mass n.): honey

waa la naqliyay ✓

1

-ay I tay: (v) hang up (haangap); suspend (sas-peend); hook up (huuk ap) ~ soo laalaadi

2

sur -ta: (n) honey (ha-ni); especially made by a bee

3

sur -ka: (n) neck (neek) ~ qoor-ta

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qoorta ama luqunta. Dh: luqun, qoor, marmar.

2

sur-ta: (magac, dhedig, keli) malabka dhurduhu sameeyo.

waa la naqliyay ✓

sur, prép. - kor

waa la naqliyay ✓

1

sûr, adj. - khasnad; amman ah; ka dhawrsanaan khatarta; badqaba; badbaadsan; nabadgaba; shaki la'aan; xaqiiq; laysku halayn karo;

2

bien sûr - runtii; xaqiiqdii; sidaad tidhi; sidaad malaynayso

waa la naqliyay ✓

1

(saa + wuu)

2

saa waa uu; saa isagu wuu.

waa la naqliyay ✓

conj., vl. pron. in order that he ...; well, then he...; anyway he...

waa la naqliyay ✓

(conjunction plus pronoun) the manner or way in which he...; how he.... Ex: suu yiri? how he said?

waa la naqliyay ✓

(falkaabe) su'aaleed u dhigma: siduu?.

waa la naqliyay ✓

1

a: siduu

2

de: in order that he ...; well, then he...; anyway he...

3

initial: s

4

lx: suu

5

ps: conj + vpro

6

xe: How is he? = si (da) + uu

7

xv: Suu yahay?

8

key: suu

waa la naqliyay ✓

1

(Tu'-da)

2

Cudur xoolaha ku dhaca.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Cudur xoolaha ku dhaca. 2. la-mid: tuu.

waa la naqliyay ✓

(fal) yur dheh. Yu' ku dheh yuu ku cunine.

waa la naqliyay ✓