soojeedsasho

m.f.dh eeg jeedso. la-mid: jeedsad.

-da: (magac, dhedig, keli) dhinac kale, daymoosho.

(fal) xaggayga soo eeg; soo noqo.

-ka: (magac, lab, keli) dhinacuu ka jeeday u soo jeedin; soojeedsi.

(Jeensasha-da)

Dib ama dhinac wejiga ama oogada oo dhan u jeedin, u duwid, u wareejin; (ama jeesasho).

m.dh eeg jeenso. la-mid: jeensad, jeensi, jeesad, jeesasho, jeesi.

-da: (magac, dhedig, keli) dhinac kale daymood. Dh: jeesasho.

m.f.dh eeg moodso.

-da: (magac, dhedig, keli) sida ay tahay maahee si kale moodis oo u haysasho.

m.f.dh eeg seexso.

m.dh la-mid: foofsasho.

-da: (magac, dhedig, keli) xoolo daaq gaysasho.

m.f.dh eeg xoodso. la-mid: xoodsad, xoodsi.

m.f.dh eeg oodeyso. la-mid: oodeysi.

m.f.dh eeg sheegso. la-mid: sheegsad, sheegsi.

m.f.dh eeg qoodeyso. la-mid: qoodeysi.

m.f.dh eeg soofayso.

m.f.dh eeg xoogeyso.

-da: (magac, dhedig, keli) xoog yeelasho. Dh: quwaysasho, xoogaysasho.

(Cadceedsasha-da)

1. (galab) xagga cadceeddu jirto aadid; xagga galbeed u socosho.

2. Diinta ka bixid; riddoobid; gaaloobid; kufriyid.

m.f.dh eeg cadceedso. la-mid: cadceedsad, cadceedsi.

-da: (magac, dhedig, keli) cadceedda isku dhigid oo wax cadceedsanaya ahaansho. Dh: cadceedsasho, cadceedsi.

cadceedsasho -da: (magac, dhedig, keli) socoto iyo wax la mid ah, dib u dhicid ilaa cadceeddu kululaanayso; kallahaadda dib uga dhicid. Dh: bariisasho, cadceedsasho, cadceedsi.

cadceedsasho -da: (magac, dhedig, keli) milay galab ah, xagga cadceeddu jirto u jeesasho ama aadid; galbeed u socosho. Dh: galbasho.

cadceedsasho -da: (magac, dhedig, keli) diinta ka bixid; gaaloobid. Dh: riddoobid.

m.f.dh eeg doonyeyso. la-mid: doonyeysi, doonyeysad.

m.f.dh eeg haaneedso. la-mid: haaneedsad.

m.f.dh eeg janjeerso. la-mid: janjeersad, janjeersi.

m.f.dh eeg santeecso.

m.f.dh eeg shafeecso. la-mid: shafeecsad, shafeecsi.

(Joogjoogsasha-da)

1. Wax ku kor istaagtaagid.

2. Jimicsi gaar ah oo qofkii daal hayo ama muruqyadu xanuuna hayaan, inta la jiifiyo oo qof kale cag xoog korka uga saarsaaro, lagu ladnaado.

3. Hadba kala go'id, joogsasho, istaagid; xiriir la'aan.

m.f.dh eeg joogjoogso. la-mid: joogjoogsad, joogjoogsi.

m.dh la-mid: oodrogasho.

m.f.dh eeg saddexeyso. la-mid: saddexeysad, saddexeysi.

m.dh la-mid: biicsasho.

(Beegsasha-da)

Beegsad.

m.f.dh eeg beegso. la-mid: beegsad, beegsi.

-da: (magac, dhedig, keli) beegidda wax inta uu dhanyahay. Beegasho horteed dooro burka aad rabto. Dh: miisasho, qiyaasasho.

beegsasho-da: (magac, dhedig, keli) beegsadka aad yool beegsanayso. Dh: beegsi, haweysasho, hansasho, haabasho, tiigsasho.

-da: (magac, dhedig, keli) hadal la yidhi been u qaadasho.

m.f.dh eeg deenso.

-da: (magac, dhedig, keli) cid wax ka amaahasho; deyn qaadasho. Dh: deynsasho, amaahasho.

(Doogsasha-da)

Roob badan helid.

m.f.dh eeg doogso. la-mid: doogsad, doogsimaad, doogsimo, doogsin.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg doogsad.

(Doorsasha-da)

1. Wax wax kale dhaafsasho.

2. Bogsasho; caafimaadid; fayoobi helid; ladnaansho; raysasho.

3. (lacag) sarrifasho.

m.f.dh eeg doorso. la-mid: doorsad, doorsi.

-da: (magac, dhedig, keli) shey, mid kale kale ku beddelesho.

-da: (magac, dhedig, keli) timaha saqaf ku kala bixin, shanlaysasho. Dh: shanlaysasho, fidhasho, feerasho, fidhasho, firasho.

m.f.dh eeg foofso. la-mid: foofsad, foofsi, soofsad, soofsasho, soofsi.

m.f.dh eeg heenso. la-mid: heensad, heensi, hiinsad, hiinsasho, hiinsi.

-da: (magac, dhedig, keli) fuuqsasho; hiinsasho.

(Hoobsasha-da)

(caano) si hoobsi ah u dhamid.

m.f.dh eeg hoobso. la-mid: hoobsad, hoobsi.

-da: (magac, dhedig, keli) hab caanaha la lisayo loo dhamo oo kolkii weelku buuxsamo ba la qurquriyo oo la dhimo, si haddana loogu sii liso. Dh: hoobsad.

(Hoorsasha-da)

Wax da'a haya ama la shuba hayo, weel ama sacab u dhigasho; hoorsi.

m.f.dh eeg hoorso. la-mid: hoorsad, hoorsi.

-da: (magac, dhedig, keli) wax da'aya ama shubmaya weel ama sacabka u dhigasho. Dh: hoorsad.

(Joogsasha-da)

1. Sida loo socona hayo, istaagid.

2. Sida loo fadhiyo, kicid.

m.f.dh eeg joogso. la-mid: joogsad, joogsi.

vl. n. act of stopping ~ coming to a halt; standing up

-da: (magac, dhedig, keli) socod ama orod dabadii, istaagid.

de: act of stopping ~ coming to a halt; standing up

lx: joogsasho

pd: (/da)

ps: vn6-f

key: joogsasho

m.f.dh eeg keenso. la-mid: keensad.

-da: (magac, dhedig, keli) keensadka wax kaa maqan. Dh: keensi.

(Leexsasha-da)

Soo duwasho.

m.f.dh eeg leexso.

Peculato

Embezzlement

-da: (magac, dhedig, keli) wax soo duwasho; wax weecsasho.

leexsasho-da: (magac, dhedig, keli) xoolo lunsasho oo si aan sharci ahayn u qaadasho. Dh: lunsasho, leexsad.

m.f.dh eeg loolso. la-mid: loolsad, loolsi.

m.f.dh eeg meerso. la-mid: meersi.

-da: (magac, dhedig, keli) xaggaaga u wareejisasho. Meersashada alaabta meel kale kaa taalla cidi kuuma diidayso. Dh: wareejisasho.

(Neefsasha-da)

Si isdabajoog ah, neef sanbabbada u gelin oo uga soo saarid.

neefsasho¹: m.f.dh eeg neefo. la-mid: neefsad, neefsi.

neefsasho²: m.dh Dariiqadda dheefsasho ee xayawaanka iyo dhirta taas oo walax orgaanik ah la burburinayo lagana dhigayo walxo sahlan isla markaana tamar la soo saarayo, iyada oo lala kaashanayo molikiyuullo gaar ah oo tamarta qaada oo loo isticmaalo dariiqooyin dheefsasho oo kale. Dhirta iyo xayawaanka badankooda neefsashadu waxay u baahantahay ogsajiin, iyo kaarboon laba ogsaydh oo ah dhammaadka maxsuulka.

m.dh Dariiqadda dheefsasho ee xayawaanka iyo dhirta taas oo walax orgaanik ah la burburinayo lagana dhigayo walxo sahlan isla markaana tamar la soo saarayo, iyada oo lala kaashanayo molikiyuullo gaar ah oo tamarta qaada oo loo isticmaalo dariiqooyin dheefsasho oo kale. Dhirta iyo xayawaanka badankooda neefsashadu waxay u baahantahay ogsajiin, iyo kaarboon laba ogsaydh oo ah dhammaadka maxsuulka.

-neefsashada: (n) the act of breathing, respiration (res-pa-reey-shin); inhaling and exhaling ~ neefsi

-da: (magac, dhedig, keli) si is daba joog ah neef u soo saarid una qaadasho.

(Qoonsasha-da)

Kahasho; nebcaysasho; gensasho.

m.f.dh eeg qoonso. la-mid: qoonsad, qoonsi, qoonsimaad.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qoonsad.

m.f.dh eeg qoorso. la-mid: qoorsi.

(Roobsasha-da)

Roob helid, ku di'id, u di'id.

m.f.dh eeg roobso. la-mid: roobsad.

m.f.dh eeg roogso. la-mid: roogsi, rorogsasho, rorogsi.

(Roorsasha-da)

(xoolo) awr qooqan oo neef dheddig eryooda oo kufsada.

m.f.dh eeg roorso. la-mid: roorsad, roorsi.

-da: (magac, dhedig, keli) awr qooqqan hal dhedig eryasho oo abaahid. Dh: roorsad.

(Saadsasha-da)

Wax saad ah, isu saadin; saraadasho.

m.f.dh eeg saadso. la-mid: saadsad, saadsi.

-da: (magac, dhedig, keli) 'wax xun' inay kugu dhacaan, jeclaysi, jeclaysad.

saadsasho-da: (magac, dhedig, keli) wax inay kugu dhacaan awaalasho, dhiciddooda u yeedhasho. Dh: saadsi, saadsad.

(Sheegasha-da)

1. Wax gar u lahaantood ku doodid, ku hadlid.

2. Wax isku sheegid, isku tilmaamid, iska warramid.

3. Tol ama hayb isku tirin, ku abtirsasho.

m.f.dh eeg sheego. la-mid: sheegad.

vl. n. claiming; recounting one's ancestry

-sheegashada: (n) demanding (di-maanding); claiming (kaleeyming); requesting (rik-weest-ing)

-da: (magac, dhedig, keli) gar caddaysad, marsasho.

de: claiming; recounting one's ancestry

initial: s

lx: sheegasho

pd: (/da)

ps: vn-f

key: sheegasho

m.f.dh eeg sijiso.

de: vigil, being awake, staying up late

hm: 1

initial: s

lx: soojeed

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: soojeed_1

de: stay awake ~ up late, be sleepless, lie awake

hm: 2

initial: s

lx: soojeed

pd: (soojeeday)

ps: v1=intr

key: soojeed_2

de: front (of building ~ body); direction one is facing

hm: 3

initial: s

lx: soojeed

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: soojeed_3

(Soojeedid-da)

1. Qofka hadlaya ama wax eegaya xaggiisa, wejiga iyo laabta ku jeedin; qaabbilid.

2. Seexasho iyo hurdo iska dhawrid, isu diidid; dhafrid.

3. Soojeed habeen (xus, caways...) ka qaybgelid.

m.f.dh eeg soojeed².

-da: (magac, dhedig, keli) qofka hadlaya ama wax eegaya xaggiisa, wejiga iyo laabta ku jeedin; qaabbilid.

soojeedid-da: (magac, dhedig, keli) seexasho iyo hurdo iska dhawrid; isu diidid; dhafrid.

soojeedid -da: (magac, dhedig, keli) soojeed habeen, sida: xus, caweys, iyo wixii la mid ah ka gaybgelid.