soo — Macnaha & Turjumaada

Erey tixaha hadalka ulajeeddooyin kala duwduwan u yeela (sida: soo soco; dayuurad soo raac; sida xaalkaagu yahay soo sheeg, ...) wuxuu ka soo horjeedaa sii.

waa la naqliyay ✓

1

soo¹: fk.we la-mid: sow.

2

soo²: qr. fk 1. Qurub tilmaamaya in falku uu u jeedo dhinaca hadlaha ama yeelaha. Tusaale: “Soo gal! Hoosta u soo deg! Ii soo sheeg!”. 2. Qurub tilmaamaya in falku uu keenayo sii aadid iyo soo noqosho. Tusaale: “Cali soo eeg! Hilib baan soo iibsanayaa”.

waa la naqliyay ✓

qr.fk 1. Qurub tilmaamaya in falku uu u jeedo dhinaca hadlaha ama yeelaha. Tusaale: Soo gal! Hoosta u soo deg! Ii soo sheeg! 2. Qurub tilmaamaya in falku uu keenayo sii aadid iyo soo noqosho. Tusaale: Cali soo eeg Hilib baan soo iibsanayaa.

waa la naqliyay ✓

deictic, preposition: this way, here, back, hither, in this direction

waa la naqliyay ✓

ici (exprime le rapprochement).

waa la naqliyay ✓

(preposition) in this direction or toward this direction. Ex: soo gal; come in

waa la naqliyay ✓

1

falkaabee la raaciyo falalka imaatinka tusinaya sida: 'Soo soco.' 'Dayuuradda soo raac.' 'Soo bood!' Li: sii.

2

soo: (ereydhawaaq) la adeegsado marka adhiga la hakinayo.

waa la naqliyay ✓

1

de: this way, here, back, hither, in this direction

2

initial: s

3

lx: soo

4

nt: indicates movement towards the speaker or return after an action is performed; often no English equivalent; Opp: sii

5

ps: deic-prep

6

key: soo

waa la naqliyay ✓

1

a: (a')

2

Xarafka koowaad oo Alifka Soomaalida. Waa shaqal.

3

-a: (naxwe) qodob raaca ereyada lab oo kelida ah oo 6 shibbane ku dhammaada (c, h, kh, q, x iyo hamsa, sida: magac-a, daah-a, jookh-a, maraq-a, madax-a iyo go'-a).

waa la naqliyay ✓

1

* (Aalkol-ka)

2

Biyabbiyood aan midab lahayn, oo ur sillan, oo daarmi og, oo baabbi'i og, oo siyaalo badan loo soo saaro, waxna loogu qabsado, (ama aalkolo).

waa la naqliyay ✓

1

(Ab-ka)

2

Awooweyaashii hore oo laga soo jeedey; isir; wasiir; walcan.

waa la naqliyay ✓

Goor aan la sugi karin, laakiin la soo dhoweynayo; ku dhowaad; meelahaas; qiyaas.

waa la naqliyay ✓

1

(Abraar-ka)

2

Soo bood; meel dad badan ama dhir badan xoog ku marid; jibaax; majiir.

waa la naqliyay ✓

1

(Afarrey-da)

2

1. Gabay yar, shanley.

3

2. (shax) afar iska soo horjeedda oo hogi u dhexayso, oo ka samaysan labo jare oo taagan (isku dhici kara).

waa la naqliyay ✓

1

(Afarsuulla-ha)

2

Muruq afar suul ama afar madax leh, siiba muruqa weyn oo ku yaal bowdada docdeeda kore, oo kolka uu isku soo rooro lugtu kala baxdo oo fidsanto.

waa la naqliyay ✓

1

(Afayn-ta)

2

Bir iyo wixii kaloo wax lagu gooyo, af u yeelid; soofayn; lisid; sibid; loolin

waa la naqliyay ✓

Af leh; soofaysan; lisan; looshan.

waa la naqliyay ✓

1

(Afeef-ta)

2

Hadal, kolka la dooda hayo la hormarsado, oo waxyaalo la oran doono marmarsiinyo looga dhigo, ama waxyaalo laga baqa hayo sooqaadkood lagu gudbo.

waa la naqliyay ✓

1

(Affur-ka)

2

Cunnada la cuno kolka qorraxdu dhacdo bisha soonqaad.

waa la naqliyay ✓

Aan soommanayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Affurid-da)

2

Soonka jebin; cunnada affurka cunid.

waa la naqliyay ✓

1

(Afgaab-ka)

2

Cudur sida furuqa oogada nabarro biyo leh ka soo yaaciya; furuqbiyoole.

waa la naqliyay ✓

1

(Afmeerid-da)

2

Wax wareegsan ama qaab kaleba leh, afkiisa ku soo wareegid, soo koobid.

waa la naqliyay ✓

1

(Afuufid-da)

2

Neef afka ka soo deyn, oo meel ama wax ku toosin.

waa la naqliyay ✓

1

(Afyaal-ka)

2

1. Madax; horfiiq.

3

2. Qofka dadka soo dhoweyntiisa u qaybsan.

4

3. Oodafo; dhacan.

5

4. Horgalka tusbaxa.

waa la naqliyay ✓

1

(Agaagsa-ha)

2

Qof wax badan helay (hilib; lacag, ...) wax yar oo uu u gooyo kii aan wax helin, ama laga qaado; xoolaha la soo dhaco, waxa laga baxsho; loog.

waa la naqliyay ✓

1

(Aji-ga)

2

1. Dhalad ah; gob; xor.

3

2. Soomaali.

waa la naqliyay ✓

1

(Ansaar-ta)

2

Muslinkii hore oo reer Madiina oo Nebi Maxamed iyo Muhaajiriintii soo dhoweeyey oo taageerada weyn u fidiyey.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-cday, -cotay) 1. (f.g) Socod samayn. 2. (f.g) Hadal la hayey sii wadid. 3. (f.mg) La s.: cid la saaxiibid. 4. (f.mg) La s.: wax xogtooda hayn.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-cday, -cotay) 1. (f.g) Socod samayn. 2. (f.g) Hadal la hayey sii wadid. 3. (f.mg) La s.: cid la saaxiibid. 4. (f.mg) La s.: wax xogtooda hayn. m.f.dh, socosho.

waa la naqliyay ✓

v. walk, go on, move, proceed; continue, be in progress

waa la naqliyay ✓

-socday / socotay: (v) 1. walk (wook); go for a walk; step (isteep); pace (paaj) ~ lugee. 2. move (muuv); go (goow) ~ dhaqaaq

waa la naqliyay ✓

(fal) dhaqaaq; taltallaabso. Li: joogso.

waa la naqliyay ✓

1

de: walk, go on, move, proceed; continue, be in progress

2

initial: s

3

lx: soco

4

pd: (socday / socotay)

5

ps: v3b=intr

6

syn: aad, tag

7

key: soco

waa la naqliyay ✓

agg. - adag.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-oshay, -olatay) Hilib iyadoo aan biyo iyo weel la isticmaalin dab ku bislaysasho.

waa la naqliyay ✓

v. roast ~ grill for oneself

waa la naqliyay ✓

/sowlow/ (n) 1. muustiko ama hees hal-qof qaado 2. keli ah (aan la wehelin).

waa la naqliyay ✓

-soshay / solatay: (v) roast, broil or grill for one's self

waa la naqliyay ✓

agg. - keli.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hilib, iyo wixii la mid ah, dabka dushiisa ku dubo.

2

solo -da: (magac, dhedig, keli) meesha laanta faraceedu ku kala leexdo. Dh: sollo.

waa la naqliyay ✓

1

de: roast ~ grill for oneself

2

initial: s

3

lx: solo

4

pd: (soshay)

5

ps: v3b=tr

6

key: solo

waa la naqliyay ✓

1

sooc¹: m.l.kh S. ah: wax xul ah.

2

sooc²: f.g1 (-cay, -cday) 1. Wax intooda fiican la bixid. 2. Kala s.: wax isku jira noocyadooda kala saarid.

waa la naqliyay ✓

1

sooc¹: m.l.kh S. ah: wax xul ah.

2

sooc²: f.g1 (-cay, -cday) 1. Wax intooda fiican la bixid. 2. Kala s.: wax isku jira noocyadooda kala saarid. m.f.dh, soocid.

waa la naqliyay ✓

v. sort (out), separate, divide into groups

waa la naqliyay ✓

1

-ay I day: (v) [with preposition ka] keep apart; separate

2

kala sooc -ay / -day: (v) distinguish (dis-taangu-wiish)-, differentiate or discriminate between; sort out (soort aawt) Ex: qamadiga iyo buunsha kala sooc; separate the wheat from the chaff

waa la naqliyay ✓

1

(fal) gaar u saar, dhinac u ururi, ka takoor, Riyaha ka sooc adhiga kale. Dh: xul, madh, miir.

2

sooc-a: (magac, lab, keli) xul ah; wax isku wada mid ah oo aan wax kale oo ka duwani ku dhex jirin. Dh: xulanti. Li: tarrax..

waa la naqliyay ✓

1

de: sort (out), separate, divide into groups

2

initial: s

3

lx: sooc

4

pd: (soocay)

5

ps: v1=tr

6

key: sooc

waa la naqliyay ✓

1

(Soof-ka)

2

1. Soofidda xoolaha; meesi; foof.

3

2. Xoolo nool oo soof taga; duunyo.

waa la naqliyay ✓

1

soof¹: m.l la-mid: foof¹.

2

soof²: f.mg1 (-fay, -ftay) la-mid: foof².

waa la naqliyay ✓

1

m. n. grazing-ground; livestock, flocks and herds

2

soof v. go out to graze

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) go outdoors grazing, usually from the early morning ~ foof

waa la naqliyay ✓

1

(fal) 'xoolo' daaq tag; dareer.

2

soof -ka: (magac, lab, keli) daaq doonasho. Xoolihii oo dhami way soof tageen. Dh: foof.

3

soof -ka: (magac, lab, keli) meesi; soof.

4

soof -ka: (magac, lab, keli) xoolo nool oo soof taga, duunyo.

waa la naqliyay ✓

1

soog¹: m.l 1. Duleedka meel la deggan yahay oo loo kor-tago. 2. S. ah: qof dhuuban oo xoog leh. 3. S. ah: xarig xooggan.

2

soog²: f.g1 (-gay, -gtay) Wax qotomin.

waa la naqliyay ✓

v. stretch

waa la naqliyay ✓

(fal) wax taag; wax kala jiid; wax tog.

waa la naqliyay ✓

1

de: stretch

2

initial: s

3

lx: soog

4

pd: (soogay)

5

ps: v1=tr

6

key: soog

waa la naqliyay ✓

1

(Sooh-a)

2

1. Soohidda dharka, xargaha, ... iyo waxa laga sooho laftooda.

3

2. Wax la falkiyey ama la saabcaareeyey.

4

3. Dunta xubnaha iyo hilibka nafledu ka samaysan yihiin.

waa la naqliyay ✓

1

sooh¹: m.l S. ah: xarig aan tidac ahayn oo laba dhudood ka samaysan.

2

sooh²: f.g1 (-hay, -hday) 1. Wax miiqid. 2. Wax isku tidcid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-hay, -hday) 1. Wax miiqid. 2. Wax isku tidcid. m.f.dh, soohid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. weave, weaving; spinning

2

sooh v. wind, spin (thread); weave (cloth)

waa la naqliyay ✓

-ay / day: (v) interweave (inter-wiiv)', interlace (inter-laayz); weave (wiiv)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) 'maydhax' xadhig ka samay, ka samee.

2

sooh-a: (magac, lab, keli) dunta xubnaha iyo hilibka nafleydu ka samaysan yihiin.

3

sooh-a: (magac, lab, keli) soohidda dharka, xadhkaha.

4

sooh -a: (magac, lab, keli) wax la soohay, la saabcaareeyey.

waa la naqliyay ✓

1

(Sool-ka)

2

Dhul oommane ah.

waa la naqliyay ✓

m.l Hawd oommane ah.

waa la naqliyay ✓

pr. n., loc. Sol [region of eastern Somalia.]

waa la naqliyay ✓

m. n. waterless country, arid land, desert

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dhul oomane ah.

2

sool-sha: (magac, dhedig, keli) buuraha yar. Dh: gunbur

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) soon; ramadaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Soon-ka)

2

1. Bilaha dayaxa oo Muslinku tirsado, tooda sagaalaad oo u dhexaysa Gasayar iyo Soonfur, oo gudeheeda la soomo.

3

2. Tiirarka Islaamka, kan afraad, oo Muslinka faraya, in bisha Soon soddonkeeda maalmood, wax la cuno iyo wax la cabboba laga soomo oo laga dheeraado.

4

3. Qadoodi, hamuun; ~ Soonqaad.

waa la naqliyay ✓

1

soon¹: m.l 1. Tiiraarka islaamka kooda afaraad oo muslinka faraya in bisha ramadaan soddonkeeda wax la cuno iyo wax la cabbo laga fogaado maalintii. 2. Bilaha dayaxa ee Soomaalidu tirsato tooda sagaalaad ee u dhexeysa soondheere iyo soonfur, lana soomo; soonqaad. 3. Qadoodi.

2

soon²: f.mg1 (-oomay, -oontay; -oomi) Soon gudasho.

waa la naqliyay ✓

1

soon¹: m.l 1. Tiiraarka islaamka kooda afaraad oo Muslinka faraya in bisha ramadaan soddonkeeda wax la cuno iyo wax la cabbo laga fogaado maalintii. 2. Bilaha dayaxa ee Soomaalidu tirsato tooda sagaalaad ee u dhexeysa soondheere iyo soonfur, lana soomo; soonqaad. 3. Qadoodi.

2

soon²: f.mg1 (-oomay, -oontay; -oomi) Soon gudasho. m.f.dh, soomid.

waa la naqliyay ✓

m. n. ninth month of the Somali lunar calendar; Ramadan fast

waa la naqliyay ✓

v. fast, keep the fast of Ramadan

waa la naqliyay ✓

/suun/ (adv) dhakhso leh (mar dhow).

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) the ninth month of the year in the Muslim year. Ex: bisha Soon; the month of Ramadan ~ soonqaad

waa la naqliyay ✓

-soomay / soontay: (v) abstain from food, especially for religious reasons; fast (faast)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) bilaha dayaxa ee muslinku tirsado, teeda sagaalaad oo u dhexaysa gasayar iyo soonfur, oo Rabbi dadkiisa ku waajibiyey in soddonkeeda casho la soomo.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) 'maalinnimada bisha Ramadaan, inta ay cadceeddu soo jeeddo' waxba ha cunin, ha cabbin, hana la iman wax soonka kaa buriya.

2

soon -ka: (magac, lab, keli) tiirarka Islaamka, kiisa 4aad, oo qofka muslimka ah faraya inuu bisha Soon uu ka soomo cuntada, cabbidda, iyo wixii la mid ah.

waa la naqliyay ✓

صِيَامٍ، صَوْمٍ

waa la naqliyay ✓

-ad, goor dhow; it is too soon, waad soo dhaqsatay.

waa la naqliyay ✓

1

(Soor-ta)

2

1. Wixii cunno ah oo la isku sooro oo dhan; cunto.

3

2. Cunno si gaar ah looga sameeyo meseggada iyo galleyda oo garcadde iyo sanuunad labadaba lagu cuno; shuuro.

waa la naqliyay ✓

1

soor¹: m.l 1. Cayayaan duula, afar baal leh, duqsiga u eg wax yarna ka weyn, xoolaha dhiigga ka nuugga oo cudur ku reeba. 2. Buntuq afkiisa mindi ka taagan.

2

soor²: m.dh 1. Galley ama meseggo shiidan oo la kariyo. 2. Gasiin; cunto.

3

soor³: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Cid cunto iyo cabbid ku martiqaadid. 2. Wax si isla eg u qaybin. la-mid: sooryee.

waa la naqliyay ✓

1

soor¹: m.dh 1. Galley ama meseggo shiidan oo la kariyo. 2. Gasiin; cunto.

2

soor²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Cid cunto iyo cabbid ku martiqaadid. 2. Wax si isla eg u qaybin. m.f.dh, soorid. la-mid: sooryee.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [collective] food (in general); porridge of maize, sorghum ~ other grain

2

soor v. feed (one's guest), entertain; treat (out)

3

soor v. distribute

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) bayonet (bay-naat) ~ baynaad

2

soor -ta: (n) 1. ground grain; porridge, grits ~ shuuro. 2. food (fuudh) ~ cunno

waa la naqliyay ✓

1

(fal) martiqaad; u loog; casuun. soor: (fal) «kala kala qaybi.

2

soor -ta: (magac, dhedig, keli) cunto si gaar ah looga sameeyo meseggo ama arabbikhi oo garcadde iyo sanuunad labadaba lagu cuno; shuuro.

3

soor -ta: (magac, dhedig, keli) wixii cunto ah oo laysku sooro oo dhan; cunto.

4

soor-ka: (magac, lab, keli) eeg saami.

waa la naqliyay ✓

1

(Soos-ka)

2

Xasilla'aan: isku kicid; qas; wareer; lab; dhiillo.

waa la naqliyay ✓

m.l Xasillooni-darro; buuq.

waa la naqliyay ✓

m.l Xasillooni-darro; buuq.

waa la naqliyay ✓

m. n. unrest, crisis, disturbance of the peace

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) xasil la'aan; isku kicid; wareer; khaakhuul; qas; lab; dhiillo.

2

soos -ka: (magac, lab, keli) khudaar, hilib iyo waxyaale kale oo cuntada lagu iidaanto; suqaar.

waa la naqliyay ✓

1

de: unrest, crisis, disturbance of the peace

2

initial: s

3

lx: soos

4

pd: (-ka Pl: soosas (ka))

5

ps: n4-m

6

key: soos

waa la naqliyay ✓

m. n. vote; voice

waa la naqliyay ✓

/suut/ (n) danbas (budada madow ee gubashada ka samaysanta).

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: vote; voice

3

initial: s

4

lx: soot

5

pd: (-ka)

6

ps: n-m

7

key: soot

waa la naqliyay ✓

n., madun, -ki.

waa la naqliyay ✓

1

1. Erey labo tilmaamood ama labo tixood xiriiriya (sida nin wanaagsan oo deeqsi ah; aqal weyn oo magaalo ku yaal; ama inoo sheega si kolkaas lagu sugan yahay (sida Cali oo buka; lo'dii oo cabtey); ama ulajeeddooyin kale abuura (isu eeg: wiilka kale iyo wiilka oo kale) ~ ee.

2

2. Xarafka o oo dheer; (ō).

waa la naqliyay ✓

xi. 1. (naxwe) Xiriiriye loo adeegsado in laysku xiro labo weer tabineed oo abyoon. Tusaale: “Cali waa nin wanaagsan oo deeqsi ah”, “Cali oo Xamar joogay ayaan la kulmay, adoo harsan waayay ma laguu soo harsaday?” 2. (naxwe) Xiriiriye isku xira laba fal oo isku mar la qabtay.

waa la naqliyay ✓

xi. 1. (naxwe) Xiriiriye loo adeegsado in laysku xiro labo weer tabineed oo abyoon. Tusaale: Cali waa nin wanaagsan oo deeqsi ah. Cali oo Xamar joogay ayaan la kulmay, adoo harsan waayay ma laguu soo harsaday? 2. (naxwe) Xiriiriye isku xira laba fal oo isku mar la qabtay.

waa la naqliyay ✓