solol — Macnaha & Turjumaada

(Solol) S, NFD Calyptrotheca somalensis Gilg. Portulacaceae.

waa la naqliyay ✓

1

(Olol-ka)

2

1. Oomaarka ama gaaska daarma kolka wax la shido oo yeesha carrabyo iyo midabyo kala duwan; belel.

3

2. (geel) ci gaar ah.

waa la naqliyay ✓

1

olol¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Holac. 2. Cida geela marka uu oomman yahay ama ubadkiisa waayo.

2

olol²: f.mg1 (-olay, -oshay) 1. Dab holcid. 2. Geel oomman ama ubadkiisa waayey ciyid.

waa la naqliyay ✓

1

olol¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Holac. 2. Cida geela marka uu oomman yahay ama ubadkiisa waayo.

2

olol²: f.mg1 (-olay, -oshay) 1. Dab holcid. 2. Geel oomman ama ubadkiisa waayey ciyid. m.f.dh, ololid.

waa la naqliyay ✓

Flame

waa la naqliyay ✓

1

m. n. flame, glow, burning

2

olol v. flame, burn

3

olol v. cry out (of a camel)

waa la naqliyay ✓

name-m flame, fire; to cry out (said of a he-camel in heat); handsome, very light-kinned

waa la naqliyay ✓

-ay / oloshay: (v) 1. flame (fa-leeym); blaze (baleeyz); flare (fa-leer); 2. olol -ka: (n) flame (fa-leeym); blaze (baleeyz)

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiilasha kolka ay yaryaraayeen qurux badnaa ama rabshad badnaa ama oohin badnaa.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) shidan oo holac bixi.

2

olol -ka: (magac, lab, keli) uurada cas ee ka baxda dabka marka aad loo shido. Afrikaba dhammaanteed, afarteeda geesood, olol baa ka baxayee… Dh: belbel, holac.

3

olol -ka: (magac, lab, keli) reenka ka baxa geela, siiba hasha dhashay marka ay ilmaheeda tebayso Ololkii hasha ayaan sheedda ka maqlay.

waa la naqliyay ✓

لهب

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-oshay, -olatay) Hilib iyadoo aan biyo iyo weel la isticmaalin dab ku bislaysasho.

waa la naqliyay ✓

v. roast ~ grill for oneself

waa la naqliyay ✓

/sowlow/ (n) 1. muustiko ama hees hal-qof qaado 2. keli ah (aan la wehelin).

waa la naqliyay ✓

-soshay / solatay: (v) roast, broil or grill for one's self

waa la naqliyay ✓

agg. - keli.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hilib, iyo wixii la mid ah, dabka dushiisa ku dubo.

2

solo -da: (magac, dhedig, keli) meesha laanta faraceedu ku kala leexdo. Dh: sollo.

waa la naqliyay ✓

1

de: roast ~ grill for oneself

2

initial: s

3

lx: solo

4

pd: (soshay)

5

ps: v3b=tr

6

key: solo

waa la naqliyay ✓

1

(Sool-ka)

2

Dhul oommane ah.

waa la naqliyay ✓

m.l Hawd oommane ah.

waa la naqliyay ✓

pr. n., loc. Sol [region of eastern Somalia.]

waa la naqliyay ✓

m. n. waterless country, arid land, desert

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dhul oomane ah.

2

sool-sha: (magac, dhedig, keli) buuraha yar. Dh: gunbur

waa la naqliyay ✓

1

(Bolol-ka)

2

(qori, ilig, kd.) duugoobey ama bahal galay oo xorshosh noqday.

waa la naqliyay ✓

1

bolol¹: m.l 1. B. ah: qori iyo wixi lamida marka ay duug ama bahal awgiis xorshosh noqdaan. 2. B. ah: miro daawo iyo wixi lamida oo faaday ama xorshashay. 3. la-mid: bololid.

2

bolol²: f.mg1 (-olay, -oshay) 1. Qori iyo wixi lamida duugnimo ama bahal galay awgeed xorshashid. 2. Miro daawo iyo wixi lamida faadid ama xorshoshid.

waa la naqliyay ✓

1

bolol¹: m.l 1. B. ah: qori iyo wixi lamida marka ay duug ama bahal awgiis xorshosh noqdaan. 2. B. ah: miro daawo iyo wixi lamida oo faaday ama xorshashay.

2

bolol²: f.mg1 (-olay, -oshay) 1. Qori iyo wixi lamida duugnimo ama bahal galay awgeed xorshashid. 2. Miro daawo iyo wixi lamida faadid ama xorshoshid. m.f.dh, bololid.

waa la naqliyay ✓

1

v. become decayed, rot

2

bolol vl. n. decay, rotting; wear and tear

waa la naqliyay ✓

1

-yey boloshay: (v) mold / (moowldh) also mould; become moldy; decay (di keey)

2

bolol -ka: (n) mold (moowldh); rotted matter; dry rot

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ilig, laf, qori, geed ama miro, qallal oo duugow. Xagar ingegay bololi ogaa. Dh: xorshosh.

2

bolol -ka: (magac, lab, keli) ilig, laf, qori ama geed gaboobay oo xar galay. Bolol noqdaa xar hadduu geed gala e'. Dh: xorshosha.

waa la naqliyay ✓

[GOLOL] Acacia horrida 01

waa la naqliyay ✓

1

(Nolo-sha)

2

1. Kolka la dhasho iyo kolka la dhinto inta u dhexaysa, sida nafluhu yahay ama ku sugan yahay.

3

2. Inta naftu joogto.

4

3. Si lagu nool yahay oo lagu dhaqmo.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Muddada naftu joogto ee u dhaxaysa dhalashada iyo dhimashada. 2. Si lagu noolyahay oo lagu dhaqmo.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Muddada naftu joogto ee u dhaxaysa dhalashada iyo dhimashada. 2. Si lagu noolyahay oo lagu dhaqmo.

waa la naqliyay ✓

f. n. life, lifetime; stages of life

waa la naqliyay ✓

-nolosha: (n) life (laayfy living (liivin)

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) xaalad u dhaxaysa marka noolaha nafta lagu afuufo ilaa dhimashadiisa oo ay ku jiraan neefsiga koridda dhaqdhaqaaqa taranka iyo wixii la mid ah.

waa la naqliyay ✓

1

de: life, lifetime; [pl] stages of life

2

lx: nolol

3

pd: (/sha)

4

ps: n1-f

5

key: nolol

waa la naqliyay ✓

حَيَاة

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) muuqaal iyo sawrac uu qof yeesho. Ila fiirsha wiilkii yololkii aabbihii buu leeyahay.

2

yolol -ka: (magac, lab, keli) xawayaan dugaagga ka mid ah oo caarcaar leh oo shabeelka u eg kase yar oo xoolaha yaryar cuna. Yolol baa laba riyaad cunay. Dh: harimacad.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-olay, -oshay) Ku dh.: arrin horay si faahfaahsan looga hadlay ku celcelin.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) ku taamidda iyo hammiga arrin aad jeceshahay inuu kuu qabsoomo.

waa la naqliyay ✓

1

(Golola-da)

2

1. Astaamaha summadda mid kamid ah.

3

2. Hadal si wanaagsan loo dhisay, badanaa hadal la dulmaro, xubnihiisa iyo qodbihiisana la koobo oo la sheego.

4

3. (cilmiga dhismaha) dhis qaabka qaansada leh oo guryaha iyo kaabadaha iyo wixii la mid ah loo yeelo, culays celin ama qurux darteed; qaanso.

5

4. Wax la qurxiyey oo qaab gololo - summad yare soo xoodan - loo yeelay.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Summadda xoolaha lagu dhigo mid ka mid ah. 2. Hadal si wanaagsan loo jeediyey. 3. Dhis qaab qaanso leh oo meel loo dhiso.

waa la naqliyay ✓

f. n. brand-mark, insignia; diagram, sketch; indirect speech, metaphor

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) hadal si wanaagsan loo jeediyey.

2

gololo -da: (magac, dhedig, keli) dhis qaab qaanso leh oo meel loo dhiso.

3

gololo -da: (magac, dhedig, keli) summad lagu dhigo xoolaha oo luqunta ku wareegsan. Aan sumad rag kaga gaar ah iyo gololo loo yeelin. Dh: mareeg.

4

gololo -da: (magac, dhedig, keli) inan gashaanti ah. Gololo, ma is guursanaa? Dh: gabadh.

waa la naqliyay ✓

1

de: brand-mark, insignia; diagram, sketch; [fig.] indirect speech, metaphor

2

lx: gololo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: gololo

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) nabarka ay keento qodaxda mudda raafafka adhiga.

waa la naqliyay ✓

Aan joogto ahayn ee waqtiyo kala durugsan ama gaar ah gudohood dhaca; gooro kala durdurugsan; marmar.

waa la naqliyay ✓

1

kolkol¹: m.l.fk Waqtiyo kala durugsan; marmar.

2

kolkol²: m.dh (-lo, m.l) Kolay lagu sameeyo in dharka duubayo.

waa la naqliyay ✓

m.l.fk Waqtiyo kala durugsan; marmar.

waa la naqliyay ✓

1

adv., time: sometimes

2

kolkol [feminine] n. underarm side ~ part (of a garment)

waa la naqliyay ✓

(adv) sometimes (samtaay-mis); at times

waa la naqliyay ✓

(falkaabe) xilli xilli; wakhti wakhti.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) dhawaaq xannuun kaa keenay. Xalay kololahaygii ma ledin Kaamil reeruhuye. Dh: jibaad, taah.

waa la naqliyay ✓

1

(Qolqol-ka)

2

1. Aqal dhisan gudihi marin ku yaal oo dhuuban oo leexsan oo qolalka iyo derbiyada ka dhex samaysma; laabato; xolxol.

3

2. (biyo, kd.) Shuban; qulqul.

waa la naqliyay ✓

1

qolqol¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Maro lagu kala qoqobo aqal gudahiisa; daah. 2. Aqal la kala qoqobay intiisa qarsoon. 3. Maqaar weyn oo tolan oo hilibka iyo wixi lamida lagu qaato; xashin. 4. Dillaacinta nirgo naaska hooyadood laga goynayo carrabka laga dillaaciyo. 5. Oodda sarsarka kore iyo xerada xoolaha meel u dhexeysa oo awrtu fariisato.

2

qolqol²: f.g1 (-olay, -oshay) 1. Aqal kala qoqobid. 2. Nirig carrab ka jeexid.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) 1. Maro lagu kala qoqobo aqal gudahiisa; daah. 2. Aqal la kala qoqobay intiisa qarsoon. 3. Maqaar weyn oo tolan oo hilibka iyo wixi lamida lagu qaato; xashin. 4. Dillaacinta nirgo naaska hooyadood laga goynayo carrabka laga dillaaciyo. 5. Oodda sarsarka kore iyo xerada xoolaha meel u dhexeysa oo awrtu fariisato.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. partition, back room ~ curtained rear part of hut; closet

2

qolqol v. flow, trickle

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) kadinka aqallada laga galo iyo agtiisa. Dh: afaaf, kadin.

2

qolqol-ka: (magac, lab, keli) aqal dhisan gudihiisa marrin ku yaal oo dhuuban oo leexleexsan oo qolalka iyo derbiyada ku dhex samaysan. Aqalku wuu golqol yar yahay Dh: laabato; xolxol.

3

qolqol-ka: (magac, lab, keli) eeg quiqul. qolqolaysan: (tilmaame) wax meel la isugu geeyay oo urursan.

waa la naqliyay ✓

1

(Salool-ka)

2

Badar raran kulul ama oomaar lagu dubey; qaloon; daango.

waa la naqliyay ✓

1

salool¹: m.l 1. Hilib odkac ah oo subaggii laga miiray. 2. Badar, raran kulul ama dufan lagu dubay.

2

salool²: f.g1 (-oolay, -ooshay) Hilib salool ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Hilib odkac ah oo subaggii laga miiray. 2. Badar, raran kulul ama dufan lagu dubay.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., (mass n.): parched corn, popcorn

2

salool v. parch (corn); make popcorn

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) popcorn (paap-koori) ~ daango

waa la naqliyay ✓

1

(fal) badar siiba arabbikhi, raran iyo wixii la mid ah, ku kululee ama oomaar ku dub. Dh: qaloon.

2

salool -ka: (magac, lab, keli) badar raran kulul ama oomaar lagu dubay. Dh: qaloon, daango.

waa la naqliyay ✓

soleil, n.m. - qorrax; cadceed

waa la naqliyay ✓

/sowli/ (adv) oo kaliya (oo qura, aan la tarraxin).

waa la naqliyay ✓

Jiifaa

waa la naqliyay ✓

-ay / toltoshay: (v) repair (ripeer); patch up (paaj ap); dam (dhaan) ~ kabkab, karkar.

waa la naqliyay ✓

1

(Xolxol-ka)

2

Meel daloosha oo labo baal ama labo lakab dhexdood ah.

waa la naqliyay ✓

m.l Meel daloosha oo laba baal ama laba lakab dhexdooda ah. la-mid: xexeb, xoxob.

waa la naqliyay ✓

m. n. hollow, gap

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) meel daloosha oo labo baal ama labo lakab dhexdood ah. Xolxol laba dhagax dhexdood ah ayuu galay. Dh: rako.

waa la naqliyay ✓

1

de: hollow, gap

2

initial: x

3

lx: xolxol

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: xolxol

waa la naqliyay ✓

1

ool¹: m.l/dh Degaan; reer meel wada yaal.

2

ool²: f.mg1 (-lay, -ooshay) 1. la-mid: aal 2. Socod, geeddi iyo wixi lamida ka baaqasho. 2. Ka o.: wax helitaankooda ka quusasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-lay, -ooshay) 1. la-mid: aal. 2. Socod, geeddi iyo wixi lamida ka baaqasho. 3. Ka o.: wax helitaankooda ka quusasho. m.f.dh, oolid.

waa la naqliyay ✓

1

v., neg., simple past tense: there was none (in a place)

2

ool imperative v., sg. be (in a place)

waa la naqliyay ✓

-ay / ooshay: (v) there is; it is ~ yaal. Ex: buuggii guria ma ool; the book was not at the house

waa la naqliyay ✓

1

(fal) degganow oo safar ka baaqo. Maanta ool berri ayaad tegiye. Dh: negow.

2

ool: (fal) wax meel dhaqdhaqaaq la'aan yaal ahaw.

3

ool -sha: (magac, dhedig, keli) reero meel wada yaal. Dh: degmo; degaan.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (solay, soshay) 1. Hilib iyadoo aan weel iyo biyo la isticmaalin dab ku bislayn. 2. Biyo ku harraad-belid. la-mid: sal³.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-olay, -oshay) 1. Hilib iyadoo aan weel iyo biyo la isticmaalin dab ku bislayn. 2. Biyo ku harraad-belid. m.f.dh, solid. la-mid: sal.

waa la naqliyay ✓

v. grill, toast, roast

waa la naqliyay ✓

-ay / soshay: (v) roast (roost); broil (barooyl); grill (giriil); charcoal grill, barbecue ~ dub

waa la naqliyay ✓

(fal) 'hilib, iyo wixii la mid ah' holaca dabka ku bislay, ku dub. Sol hilibka sakaarada.

waa la naqliyay ✓

sol, n.m. - ciid

waa la naqliyay ✓

1

de: grill, toast, roast

2

initial: s

3

lx: sol

4

pd: (solay)

5

ps: v1=tr

6

key: sol

waa la naqliyay ✓

Erey tixaha hadalka ulajeeddooyin kala duwduwan u yeela (sida: soo soco; dayuurad soo raac; sida xaalkaagu yahay soo sheeg, ...) wuxuu ka soo horjeedaa sii.

waa la naqliyay ✓

1

soo¹: fk.we la-mid: sow.

2

soo²: qr. fk 1. Qurub tilmaamaya in falku uu u jeedo dhinaca hadlaha ama yeelaha. Tusaale: “Soo gal! Hoosta u soo deg! Ii soo sheeg!”. 2. Qurub tilmaamaya in falku uu keenayo sii aadid iyo soo noqosho. Tusaale: “Cali soo eeg! Hilib baan soo iibsanayaa”.

waa la naqliyay ✓

qr.fk 1. Qurub tilmaamaya in falku uu u jeedo dhinaca hadlaha ama yeelaha. Tusaale: Soo gal! Hoosta u soo deg! Ii soo sheeg! 2. Qurub tilmaamaya in falku uu keenayo sii aadid iyo soo noqosho. Tusaale: Cali soo eeg Hilib baan soo iibsanayaa.

waa la naqliyay ✓

deictic, preposition: this way, here, back, hither, in this direction

waa la naqliyay ✓

ici (exprime le rapprochement).

waa la naqliyay ✓

(preposition) in this direction or toward this direction. Ex: soo gal; come in

waa la naqliyay ✓

1

falkaabee la raaciyo falalka imaatinka tusinaya sida: 'Soo soco.' 'Dayuuradda soo raac.' 'Soo bood!' Li: sii.

2

soo: (ereydhawaaq) la adeegsado marka adhiga la hakinayo.

waa la naqliyay ✓

1

de: this way, here, back, hither, in this direction

2

initial: s

3

lx: soo

4

nt: indicates movement towards the speaker or return after an action is performed; often no English equivalent; Opp: sii

5

ps: deic-prep

6

key: soo

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) [Pl. boolal / boolasha] bolt (boolt); screw (iskuruu) (bool-screw)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) bir adag oo maraaro leh. daaddada ama raaska gala ee ku dhexwareega ee tanbuurka ama hogoska shaaggu ku jiro gaariga ku haya. Laba bool baa ka baxay gaariga.

waa la naqliyay ✓

/kuul/ (adj) 1. qaboow-yar (adj) 2. deggan (xasillan).

waa la naqliyay ✓

1

a., qabow.

2

cool, v.tr., (make cool) qabowji; v.i., (grow cool) qabow; v.r., qaboojiso.

waa la naqliyay ✓

/dhol/ (n) boombalo-yar, oo qof loo ekeysiiyey.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Dool-ka) Doolaalo ku yimid, dal kale ka yimid; doolaal.

2

2. (Doo-sha) a) Barida dadka labadeeda qaybood middood. b) Doon yar oo webiyada lagaga tallaabo.

waa la naqliyay ✓