sinsaaryo

(fal) sinsaaro ku leged; sinsaaree.

-da: (magac, dhedig. keli) eeg saansaan.

m.dh Nooc ka mid ah tabaha legdanka oo qofka inta sinta la saaro la legdo.

-da: (magac, dhedig, keli) sinta oo aan toos u muuqane, qallooc ku hara jiro.

(Sisai) N Pistacia aethiopica Kokwaro. Anacardiaceae.

N Rhus retinorrhoea Oliv. Anacardiaceae.

N Pistacia falcata Mart. Anacardiaceae.

(Cisaara-da)

Waxa la saaro ama laga qaado qofka gaboodfala ama xeer iyo heshiis jebsha; xaal, xumayn; ganaax; yake; tacsiir.

m.dh Cid dembi fashay ciqaabta la mariyo. la-mid: casaaro.

m.dh Cid dembi fashay ciqaabta la mariyo. la-mid: casaaro.

f. n. fine, penalty

-da: (magac, dhedig, keli) waxa la saaro ama laga qaado dadka gaboodfala ama xeer iyo heshiis jebiya. Cisaaro ayaa lagu xukumay raggi aaska ka baaqday. Dh: xaal, ganaax, yake, tacsiir.

de: fine, penalty

lx: cisaaro

pd: (/da)

ps: n6-f

syn: ganaax, tacsiir, yake

key: cisaaro

(Hinaaya-da)

Uurkutaallo.

m.dh Uurkutaallo.

f. n., [abstract] bitterness, grief

-da: (magac, dhedig, keli) wax hore la isku gaadhsiiyey xasuusta iyo caloosha ku haynta aan saamaxaada lahayn. Dh: uurkutaallo, caloolxumo.

de: bitterness, grief

lx: hinaayo

pd: (/da)

ps: n6-f-abs

key: hinaayo

m.dh la-mid: ismaro.

(Sinjaar-ka)

Isweheshadka iyo wadadhoofka gaadiidka badda.

sinjaar¹: m.l 1. Is-weheshadka iyo wada dhoofka gaadiidka badda. 2. S. ah: deris.

sinjaar²: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Gaadiid badeed si ay isu weheshadaan hal mar wada dhoofid. 2. Deris si wanaagsan ula dhaqmid.

m. n. fleet (of ships), convoy (of trucks)

sinjaar v. go, move ~ sail in convoy

-ka: (magac, lab, keli) israaca safarka badda oo kol gaadiidka la wada dhaqaajiyo: isweheshadka iyo wadadhoofka gaadiiddka badda. Dh: israac; israacid; wada dhoof.

m.dh.u Maanyoodka Yibraha, marka ay samaanyo ka rabaan wiil dhashay.

-ka: (magac, lab, keli) shay laba meelood. Siiba qol lagu kala qaybiyo.

-da: (magac, dhedig, keli) xanuun qofka uu ku dhaco luga'tira; dabayl.

(Siyaara-da)

1. Booqasho cid loogu tago.

2. Xus qof dhintay loo dhigo oo loogu duceeyo.

siyaaro¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Booqasho cid loogu tago. 2. Xus qof dhintay loo dhigo oo loogu duceeyo.

siyaaro²: f.g3 (-rtay, -ratay) 1. Cid booqasho ugu tegid. 2. Qof dhintay xusid.

siyaaro¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Booqasho cid loogu tago. 2. Xus qof dhintay loo dhigo oo loogu duceeyo.

siyaaro²: f.g3 (-rtay, -ratay) 1. Cid booqasho ugu tegid. 2. Qof dhintay xusid. m.f.dh, siyaarasho.

f. n. visit, pilgrimage; memorial ceremony for a dead person

siyaaro v. visit; commemorate, hold a memorial ceremony for

-siyaarada: (n) 1. commemoration (ko-mema-reey-shin) usually for a dead person; visitation at the burial of the dead 2. visit (vi-zit); visitation (vi-zi-teey-shin)

(fal) xus u samay.

siyaaro: (fal) booqo.

siyaaro -da: (magac, dhedig, keli) xoolo, iyo wixii la mid ah, oo deeq iyo hadyad ah, culimada iyo ardayda la siiyo. Dh: jil.

siyaaro -da: (magac, dhedig, keli) 'nebiga, awliyada, waalidka, iyo wixii la mid ah xus sanadeed loo sameeyo; xus; duco.

(Insaarax-da)

Xoolaha dhowaan dhalay oo karreebta ah, kolkay xoolahay la foofeen kasoo cararaan oo ilmaha usoo noqdaan iyagoo caano guba hayaan oo ciya haya; eridhaban.

insaarax¹: m.dh U soo hiloobidda lo'da ay u soo hiloowdo dhashoodii; araasi. la-mid: ansaarax¹, araasi¹.

insaarax²: f.mg1 (-xay, -xday) Dhal u soo hiloobid (lo'). la-mid: ansaarax².

f. n. bellow, mother animal's call for its young

-a: (magac, lab, keli) codka ay lo'du samayso kolka ay weylaha aragto oo ay u mohato in uu nuugo.

a: eridhaban

de: bellow, mother animal's call for its young

lx: insaarax

pd: (-da)

ps: n-f

key: insaarax

-da: (magac, dhedig, keli) sannab ay caabudi jireen dadkii hore.

(Insaaniya-da)

Dadnimo (ama Insaaniyad).

m.dh la-mid: insaaniyad.

(Siilaanya-da)

Bahal yar oo mulaca u eg kase yar.

m.dh Nooc xamaaratada yaryar ka mid ah oo mulaca u eg kana yar.

f. n. small lizard species

-siilaanyada: (n) lizard (li-zaardh)

-da: (magac, dhedig, keli) bahal yar o mulaca u eg kase yar. Dh: siiraanyo.

de: small lizard sp.

initial: s

lx: siilaanyo

pd: (/da)

ps: n6-f

key: siilaanyo

-da: (magac, dhedig, keli) eeg siilaanyo. siiri-ga: (magac, lab, keli) sidhi; firinbi.

de: fleet (of ships), convoy (of trucks) (i.e., simultaneous movement of transport vehicles)

hm: 1

initial: s

lx: sinjaar

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: sinjaar_1

de: go, move ~ sail in convoy

hm: 2

initial: s

lx: sinjaar

pd: (sinjaaray)

ps: v1=intr

key: sinjaar_2

(Sinjaarid-da)

(gaadiidka badda...) labo ama ka badan, sinjaar isu raacid, wada dhoofid, wada socosho.

m.f.dh eeg sinjaar².

-da: (magac, dhedig, keli) 'badmarid' labo ama in ka badan, isweheshad oo wada dhoofid, sinji-ga: (magac, lab, keli) asalkii hore oo laga soo jeeday, wax isirkiisa hore halkuu ka yimaado. Dh: asal, ab, isir, wasiir; abooti, abnaq.

f.mg3 (-saday, -satay) la-mid: sitaacso.

m.dh (daawo) (kabillariyada) Xidid-dhiigyo aad iyo aad u yaryar, sida timaha oo magacoodu ka yimid. Tintaafyadu waxay ku sameeyaan shabaag soohyada (xubnaha) oo dhan waxa dhiigga u keena halbowlayasha yaryar, waxaana ka qaada xididdada yaryar. Tintafyadu jirmigoodu wuxu ka sameysanyahay hal unug, taasoo suuro gelineysa. Kala bedelka: oksijiinka (O2), karbondiyok-saydka (C)2), biyaha (H20), cusbooyinka, iyo wixi lamida oo ka dhex dhacaya jirka iyo soohyada.

m.dh (daaw.) (kabillariyada) Xidid-dhiigyo aad iyo aad u yaryar, sida timaha oo magacoodu ka yimid. Tintaafyadu waxay ku sameeyaan shabaag soohyada (xubnaha) oo dhan waxa dhiigga u keena halbowlayasha yaryar, waxaana ka qaada xididdada yaryar. Tintafyadu jirmigoodu wuxu ka sameysanyahay hal unug, taasoo suuro gelineysa. Kala bedelka: oksijiinka (O2), karbondiyoksaydka (C)2), biyaha (H20), cusbooyinka, iyo wixi lamida oo ka dhex dhacaya jirka iyo soohyada.

(Sinnaansha-ha)

Wax siman ahaansho.

m.l/dh la-mid: simnaan.

-da: (magac, dhedig, keli) wax siman ahaansho

(fal) soo jilo; siyaaro soo guro.

-ha: (magac, lab, keli) timaha hareeraha ku yaal; sunnaarad.

m.f.dh eeg miinshaaree. la-mid: miishaareyn.

(fal) ka jeeso oo is ka maroori, sinta dadab. Dh: jeeso.

(Ansaar-ta)

Muslinkii hore oo reer Madiina oo Nebi Maxamed iyo Muhaajiriintii soo dhoweeyey oo taageerada weyn u fidiyey.

m.dh.u Muslinkii hore oo reer Madiina oo Nebi Maxamed (nnk) iyo Muhaajiriintii soo dhoweeyey oo taageerada weyn u fidiyay.

m.dh.u Muslinkii hore oo reer Madiina oo Nebi Maxamed (nnk) iyo Muhaajiriintii soo dhoweeyey oo taageerada weyn u fidiyay.

f. n., [collective] the people of Medina who helped the prophet and the Muslim immigrants

-ta: (magacwadareed) dadkii Muslimay ee reer Madiina ahaa ee Nebiga iyo asxaabtiisa is garab taagay kolkii uu Madiina u soo hijrooday. Li: muhaajiriin.

de: the people of Medina who helped the prophet and the Muslim immigrants

lx: ansaar

pd: (-ta)

ps: n0-f-col

key: ansaar

m.l la-mid: asaaye.

m.l Asaaye. la-mid: asaaye.

-ha: (magac, lab, keli) eeg asaaye.

Labaale

/baaynari/ (adj) lammaane ah (labo loo isticmaali karo, labo u kala bixi kara)

/baaynari/ (adj) lammaaly eh amy lammy sheey ku suubsyng.

(Caarya-da)

Wax cad oo dhogor la moodo oo sida likaha uga soo kor fufa alaabada, kd., siiba wixii ku sugan meelaha qoyan ama dheelku ku dhaco.

m.dh Uskag caddaan xigeen ah oo weel, dhar iyo wixi lamida yeeshaan marka ay muddo meel ku huursanaadaan.

m.dh Uskag caddaan xigeen ah oo weel, dhar iyo wixi lamida yeeshaan marka ay muddo meel ku huursanaadaan.

f. n., [collective] mold, mildew, algae; mud, dirt

-caaryada: (n) fungus (fangas); smut (ismaat); mold (mooldh); mildew (mil-duu)

-da: (magac, dhedig, keli) qaajeer cad oo uu uskaggu jidhka ku reebo kolka uu qofku dhidido ama qoyaan taabto.

caaryo -da: (magac, dhedig, keli) wax dhogor la moodo oo cad oo wixii meel ku raaga saarma, siiba wixii qoyan ee huura ama dheelku ku dhaco. Cuntadii bakhaarka ku raagtay caaryo ayaa fuushay.

de: mold, mildew, algae; mud, dirt

lx: caaryo

pd: (/da)

ps: n0-f-col

key: caaryo

-ka: (magac, lab, keli) ganaaxa laga qaado qof gadoobfal sameeyay ama xeerka jiidhay.

(Ijaara-da)

Lacag, kd. lagu heshiiyo oo qofkii aqal ama wax kale oo uusan lahayn, wax ku qabsana hayaa bixiyo.

ijaaro¹: m.dh la-mid: ijaar¹.

ijaaro²: f.g3 (-rtay, -ratay) Guri, baabuur iyo wixi lamida ijaar ka qaadasho ka baxsasho.

f.g3 (-rtay, -ratay) Guri, baabuur iyo wixi lamida ijaar ka qaadasho ka baxsasho. m.f.dh, ijaarasho.

f. n. rent (money)

ijaaro v. rent, hire

-ijaartay / ijaaratay: (v) rent for yoursef ~ kirayso

(fal) beer iyo wixii la mid ah, ijaar ku meegaaro; dayr ku soo xidho. Beerta karkarraha ka ijaaro. Dh: deyro, oodo.

ijaaro: (fal) aqal iyo wixii la mid ah, kirayso; kiro ka bixi. Dh: kirayso.

ijaaro -da: (magac, dhedig, keli) lacagta kirada lagu bixiyo. Ijaaradii aqalka weli lama keenin. Dh: kiro, ijaar.

(Inkaar-ta)

(qof) in wax xumi gaaraan oo loogu duceeyo; habaar; aweyti.

inkaar¹: m.dh Dhibaato qof Ilaah looga baryo in ay ku dhacdo.

inkaar²: f.g1 (-ray, -rtay) Dhibaato Ilaah cid uga baryid.

inkaar¹: m.dh Dhibaato qof Ilaah looga baryo in ay ku dhacdo.

inkaar²: f.g1 (-ray, -rtay) Dhibaato Ilaah cid uga baryid. m.f.dh, inkaarid.

f. n. curse, malediction

inkaar v. curse, lay a curse on

-ta: (n) curse (kersi) ~ habaar.

inkaar -ay / tay: (v) pray for evil or misfortune to befall someone; curse (kersi); damn (dhaam). Ex: inkaar kugu dhacday: a curse may befall you