Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Siiq-da)

2

Geed dheer oo webiyada ka baxa.

waa la naqliyay ✓

m.dh Geed dheer oo webiyada agagaarkooda ka baxa.

waa la naqliyay ✓

f. n. tall tree species, growing beside rivers

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) geed dheer oo webiyada ka baxa

waa la naqliyay ✓

1

de: tall tree sp., growing beside rivers

2

initial: s

3

lx: siiq

4

pd: (-da)

5

ps: n-f

6

key: siiq

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-qay, -qday) 1. Xumbo hoos u dhicid. 2. Wax buuran ama dabayl ka buuxdo yaraansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-qay, -qday) 1. Xumbo hoos u dhicid. 2. Wax buuran ama dabayl ka buuxdo yaraansho. m.f.dh, shiiqid.

waa la naqliyay ✓

v. shrink, become deflated ~ smaller; melt (away)

waa la naqliyay ✓

-ay / day: (v) become smaller; contract (kon-tarak); shrink (shir-ingk) ~ shuuq

waa la naqliyay ✓

1

(fal) iftiin iyo wax la mid ah, sidii hore ka yaraw; isku soo urur.

2

shiiq: (fal) xunbo iyo wixii la mid ah, soo yarow.

3

shiiq-a: (magac, lab, keli) soo yaraansho: gudhid.

waa la naqliyay ✓

1

a: shuuq

2

de: shrink, become deflated ~ smaller; melt (away)

3

initial: s

4

lx: shiiq

5

pd: (shiiqay)

6

ps: v1=intr

7

key: shiiq

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) erey hadalka ullajeeddooyin badan u yeela oo muujiya fudayd iyo degdeg. Bidaari sibiq bay kugu gashaa. Dh: sulux.

waa la naqliyay ✓

1

(Siiqa-ha)

2

Ul weyn; qaar; qadwaan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-qayaal, m.l/dh) Ul dheer oo xooggan.

waa la naqliyay ✓

m. n. large club ~ cudgel

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) ul weyn; qaar; qadwaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: large club ~ cudgel

2

initial: s

3

lx: siiqe

4

pd: (/ha)

5

ps: n7-m

6

syn: qaar, qadwaan

7

key: siiqe

waa la naqliyay ✓

m. n. large club ~ cudgel

waa la naqliyay ✓

1

de: large club ~ cudgel

2

initial: s

3

lx: siiqo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-m

6

key: siiqo

waa la naqliyay ✓

m.dh (-qyo, m.dh) Balagga digirta marka ugu horraysa ee uu ka soo baxo geyiga.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) balagga digirta marka ugu horraysa ee uu ka soo baxo geyiga.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) boodista kolba dhinac loo sannaadho.

waa la naqliyay ✓

1

(Siriq-da)

2

Il, xargaha iyo wixii la mid ah loo yeelo, oo kolkii la dhifto isku roorta.

waa la naqliyay ✓

1

siriq¹: m.dh Qool xargaha iyo wixi lamida loo yeelo oo markii la dhufto isku roora.

2

siriq²: f.mg1 (-qay, -qday) Il xarig isku roorid.

waa la naqliyay ✓

m.dh Qool xargaha iyo wixi lamida loo yeelo oo markii la dhufto isku roora.

waa la naqliyay ✓

f. n. noose, slip knot; rope trap

waa la naqliyay ✓

-da: (n) slipknot (islip-noot); noose (nuus). Ex: siriq u dhig; catch in a noose

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) il, xadhkaha iyo wixii la mid ah loo yeelo, oo kolkii la dhufto isku roorta oo wax qabata.

waa la naqliyay ✓

1

de: noose, slip knot; rope trap

2

initial: s

3

lx: siriq

4

pd: (-da Pl: sirqo (/ha))

5

ps: n2a-f, n3-f

6

key: siriq

waa la naqliyay ✓

1

1. (Qaar-ka) Wax aan dhammayn oo wax ka maqan yihiin; in; wax; qayb.

2

2. (Qaar-ta) Ul weyn; siiqe; qadwaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Qeydin-ka)

2

Ul weyn; siiqe; qool.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) 1. Ul weyn; siiqe. 2. Ul yar; dhenged.

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) haweenay qurux badan oo dhexdeedu yartahay.

2

dhexyar -ta: (magac, dhedig, keli) qalab ka mid ah alaadaha muusigada oo afar xadhig leh oo, marka lagu dalliigo ul u qaabaysan, samaysa codad kala siiqad ah.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) kala jar oo wax aan dhammayn oo wax ka maqan yihiin ka dhig. Geedka kala qaar.

2

qaar-ka: (magac, lab, keli) shay nuskii. Inaan weli ku jecelahay waydii dadkaba qaar. Dh: gobol, nus, badh, qayb.

3

qaar -ta: (magac, dhedig, keli) ul weyn; siiqo dherer iyo dhumuc leh. Waraabaha qaarta la dhac oo yur dheh. Dh: ul, siiqo, gambool.

4

qaar-ka: (magac, lab, keli) ubax, caleen iyo wixii la mid ah, dhadid.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) ul wax lagu qabsade Dh: siiqe, dhenged.

waa la naqliyay ✓

Tiraab tixaha hadalka ulajeeddooyin kala duwduwan u yeela (sida: sii soco; colka sii raac; magaalada sii mara oo wax ka sii gata; meeshaada sii fadhi; ii sii sheeg waxa dhacay; hadalka sii wada; ...) wuxuu ka dhigan yahay soo.

waa la naqliyay ✓

1

sii¹: qr.fk 1. (nax) Qurub tilmaamaya in falku uu ka fogaanayo hadlaha ama yeelaha. Tusaale: “Sii durug! Guriga sii gal!” 2. Qurub tilmaamaya kordhin. Tusaale: “Arrintu way sii xumaatay”. 3. Qurub tilmaamaya sii socosho fal. Tusaale: “Hadalka sii wada!”.

2

sii²: f.lg2 (-iiyay, -iisay) 1. Qof wax milki uga dhigid. 2. Qof wax u dhiibid.

waa la naqliyay ✓

1

sii¹: qr.fk 1. (nax) Qurub tilmaamaya in falku uu ka fogaanayo hadlaha ama yeelaha. Tusaale: Sii durug! Guriga sii gal! 2. Qurub tilmaamaya kordhin. Tusaale: Arrintu way sii xumaatay. 3. Qurub tilmaamaya sii socosho fal. Tusaale: Hadalka sii wada!

2

sii²: f.lg2 (-iiyay, -iisay) 1. Qof wax milki uga dhigid. 2. Qof wax u dhiibid. m.f.dh, siin.

waa la naqliyay ✓

1

deictic, preposition: away, over there, in that direction, thither

2

sii v. give something to someone

3

sii adv-prevl. continue, go on, keep on (doing)

waa la naqliyay ✓

loin, encore plus, jusqu'à ce que.

waa la naqliyay ✓

1

-yey / siisay: (v) give (gzv); grant (garaant); provide (poro-vaaydh); bestow (bes-toow); confer (kon-far) Ex: nicmada Ilaah na siiyey...; the prosperity that God bestowed upon us

2

sii: (adv) carry forward; persist in. Ex: sii wad; keep on driving

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ruux wax u dhiib, u gudbi, u oggolow. si: (falkaabe) tiraab tixaha hadalka ula jeeddooyin badan oo kala du'duwan u yeesha; waa erey kaabe ah oo tilmaan bixiya.

2

sii: (dabakar) salkordhiye falsaleedyada xagga danbe kaga dabakarma oo ay shan ereysaleed, ka sii farcamaan.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-qay, -qday) Iyadoo la fadhiyo in yar meel ka durkid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-qay, -qday) Iyadoo la fadhiyo in yar meel ka durkid. m.f.dh, siqid.

waa la naqliyay ✓

v. slide over while in a seated position

waa la naqliyay ✓

(fal) adoo badhida ku fadhiya soco.

waa la naqliyay ✓

1

de: slide over while in a seated position

2

initial: s

3

lx: siq

4

pd: (siqay)

5

ps: v1=intr

6

key: siq

waa la naqliyay ✓

1

biiq¹: m.l (-qyo, m.dh) 1. Dhasha sagaarada. 2. Qof aad fuley u ah.

2

biiq²: f.mg1 (-qay, -qday) 1. Cabsi dareemid. 2. Macluul iyo tabardarro la kulmid.

waa la naqliyay ✓

1

biiq¹: m.l (-qyo, m.dh) 1. Dhasha sagaarada. 2. Qof aad fuley u ah.

2

biiq²: f.mg1 (-qay, -qday) 1. Cabsi dareemid. 2. Macluul iyo tabardarro la kulmid. m.f.dh, biiqid.

waa la naqliyay ✓

m. n. baby ~ young dikdik (antelope); coward

waa la naqliyay ✓

a: (n) not so brave; chicken-hearted; coward (kaawardh) ~ fulay

waa la naqliyay ✓

1

(fal) intii hore ka naaqusan oo ka yaraw. Dadkii way kala biigeen.

2

biiq-a: (magac, lab, keli) qof aad u fudud oo cabsi badan; qof hooskiisa ka carara. Dh: fuley.

3

biiq-a: (magac, lab, keli) magaca sakaarada loo yaqaan marka ay yaryar tahay.

waa la naqliyay ✓

1

cf: sagaaro

2

de: baby ~ young dikdik (antelope); [fig.] coward

3

lx: biiq

4

pd: (-a)

5

ps: n2a-m

6

key: biiq

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: ceego.

waa la naqliyay ✓

1

(Diiq-a)

2

Doorada keeda lab; diyaad lab; diig.

waa la naqliyay ✓

1

diiq¹: m.l 1. la-mid: diig (-qaq, m.l) Digaagga kiisa lab. 2. Kalluun yaryar oo gudguduudan. 3. Ciriiri. 4. D. ah: si dhib leh.

2

diiq²: m.dh 1. Cunto, dhar iyo wixi lamida aan badnayn oo loo geeyo ummul, aroos, qof jirran iyo wixi lamida. 2. Allabbari dad isu keenaan. la-mid: diiqo.

3

diiq³: f.mg1 (-qay, -qday) 1. Wax sii yaraansho, sii liciifid. 2. U d.: cid dhibaataysan wax ugu deeqid.

waa la naqliyay ✓

1

diiq¹: m.l 1. la-mid: diig (-qaq, m.l) Digaagga kiisa lab. 2. Kalluun yaryar oo gudguduudan. 3. Ciriiri. 4. D. ah: si dhib leh.

2

diiq²: f.mg1 (-qay, -qday) 1. Wax sii yaraansho, sii liciifid. 2. U d.: cid dhibaataysan wax ugu deeqid. m.f.dh, diiqid.

waa la naqliyay ✓

1

v. give charity, give a gift

2

diiq m. n. cock, rooster

3

diiq m. n., loc. cramped place, narrow and uncomfortable position

waa la naqliyay ✓

-a: (n) rooster (ruus-tar); cock (kok); male chicken

waa la naqliyay ✓

1

(I) Gallo;

2

(E) Cock

3

(S) Diiq (S. c. m.; Dig)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) aqal cusub oo aroos ah ama maqaam iyo meel culimo joogto, u gee hadyad waxtar leh. Dh: dhibaadi.

2

diiq-a: (magac, lab, keli) dareen xaalad cidhiidhi ah. Dh: cidhiidhi.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Fiiq-a) a) Af dhuuban oo wax muda; caarad. b) Qalista indhaha, c) Wasakhda dhulka laga xaaro; qashin.

2

2. (Fiiq-da) Caano ama biyo, kd., oo loo kabbado sida kolka wax kulul la fuuda hayo oo inta bushimaha loo dhoweeyo, xiisadda dabaysha lagu soo nuugo; fuuqsad.

waa la naqliyay ✓

1

fiiq¹: m.l (-qyo, m.dh) 1. Caarad, af. 2. Qalista indhaha. 3. Qashin. 4. Meesha u sarreysa wax dheer.

2

fiiq²: m.dh la-mid: fuuq².

3

fiiq³: f.g/mg1 (-qay, -qday) 1. (f.g) Wax diir ka qaadid. 2. (f.g) Wax caarad dhuuban u yeelid. 3. (f.g) Indho qalid. 4. (f.g) Meel xaaqid. 5. (f.mg) Far ku f., gacan ku f.: wax dhuuban wax ku tilmaamid.

waa la naqliyay ✓

1

fiiq¹: m.l (-qyo, m.dh) 1. Caarad, af. 2. Qalista indhaha. 3. Qashin. 4. Meesha u sarreysa wax dheer.

2

fiiq²: f.g/mg1 (-qay, -qday) 1. (f.g) Wax diir ka qaadid. 2. (f.g) Wax caarad dhuuban u yeelid. 3. (f.g) Indho qalid. 4. (f.g) Meel xaaqid. 5. (f.mg) Far ku f., gacan ku f.: wax dhuuban wax ku tilmaamid. m.f.dh, fiiqid.

waa la naqliyay ✓

1

v. sharpen; sweep; peel; remove cataract from the eye

2

fiiq m. n. point, tip; operation on the eyes

3

fiiq v. suck up ~ in, drink (with a sucking motion)

4

fiiq m. n. litter (garbage strewn on the ground)

waa la naqliyay ✓

1

-ay/ day: (v) strip or cut away the skin: pare (peer); peel (piil); shell (sheel) diir, dhil, finjil, murxi

2

fiiq -ay/day: (v) clean with broom or brush; sweep (swiip)~ xaaq, xaar

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qori, bir iyo wixii la mid ah, afka hore u dhuub. Qalinka caaradiisa aad u fiiq. Dh: qor.

2

fiiq: (fal) meel, qashin iyo wixii la mid ah, ka xaadh. Dh: xaar, xaadh, duug, har.

3

fiiq: (fal) khudrad, qori, iyo wixii la mid ah, diirka ka mudhxi ama ka gur. Dh: diir.

4

fiiq: (fal) indho aan wax arkayn caadka saaran ka qaad oo qal. U fiiq odayga isha. Dh: bixi, qal.

5

fiiq: (fal) (ku ~) tilmaan oo farta ku taag. Meesha dawgu yahay farta ugu fiiq. Dh: tilmaan.

6

fiiq-a: (magac, lab, keli) buur iyo wax lamid ah, taagga ugu dheer. Dh: kug, taag. Li: gun.

7

fiiq -da: (magac, dhedig, keli) caano ama biyo ama shaah, inta dibnaha loo dhaweeyo awoodda hawada ku soo qaad. Dh: fiiqsi, fuuqsad.

8

fiiq -da: (magac, dhedig, keli) codka siidhiga ama walxaha la afuufaa bixiyaan ee foodhida u eg.

waa la naqliyay ✓

1

(Jiiq-a)

2

Geed qodxo leh oo gumarta u eg.

waa la naqliyay ✓

m.l (jiiq, m.dh) (botani) Geed ka mid ah dhirta dhaadheer ee qodaxda leh oo ka baxa webiga agagaarkiisa oo gumarka u eg.

waa la naqliyay ✓

m.l (jiiq, m.dh) (botani) Geed ka mid ah dhirta dhaadheer ee qodaxda leh oo ka baxa webiga agagaarkiisa oo gumarka u eg.

waa la naqliyay ✓

m. n. thorny plant species

waa la naqliyay ✓

Acacia senegal 01, A. seyal 01: fr

waa la naqliyay ✓

1

(Jig) C, 0g, NFD, Acacia seyal Del. Mimosaceae.

2

NFD, C Acacia zanzibarica (S.Moore) Taub. Mimosaceae.

3

NFD Acacia sieberiana DC. Mimosaceae.

4

C Acacia bricchettiana Chiov. Mimosaceae.

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) tusmeeya cida shinbiraha iwm.

2

jiiq-a: (magac, lab, keli) geed godax leh oo gumarta u eg. Jiiq jidhif ma yeelato.

3

jiiq-da: (magac, dhedig, keli) daayeerka dhasha ah. Jiiq ayaan soo qabtay. Dh: jaambiiq, jiiqo.

waa la naqliyay ✓

1

de: thorny plant sp.

2

lx: jiiq

3

pd: (-a)

4

ps: n2a-m, n5-m

5

key: jiiq

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) qorraxda dhiciddeedu marka ay dhowaato ama ay godka sii galayso. Dh: niiq.

waa la naqliyay ✓

1

(Miiq-a)

2

Daliig dhuuban oo cudbi ah ama wax kale oo la maroojiyey oo wax lagu tolo; dun yar; lifaaq.

waa la naqliyay ✓

1

miiq¹: m.l (-qyo, m.dh) 1. Liilan dun ah. 2. la-mid: miiqid.

2

miiq²: m.l (-qyo, m.dh) 1. (cilmiga naflayda) Dhisme kala jaadjaad ah oo duno oo kale ah oo laga helo jidhka xayawaanka, sida miiqyada muruqyada, miiqyada dareenwadka, ama miiqyo kollayiin. 2. (baayoloji) Unug dhireed dheeraaday oo gidaaradiisa ay adkaysay xabag ku dahaadhani.

3

miiq³: f.g1 (-qay, -qday) 1. Suuf dun ka samayn. 2. Dun iyo wixi lamida caarad dhuuban u yeelid.

waa la naqliyay ✓

1

miiq¹: m.l (-qyo, m.dh) 1. Liilan dun ah. 2. la-mid: miiqid.

2

miiq²: m.l (-qyo, m.dh) 1. (cilmiga naflayda) Dhisme kala jaadjaad ah oo duno oo kale ah oo laga helo jidhka xayawaanka, sida miiqyada muruqyada, miiqyada dareenwadka, ama miiqyo kollayiin. 2. (baay.) Unug dhireed dheeraaday oo gidaaradiisa ay adkaysay xabag ku dahaadhani. m.f.dh, miiqid.

waa la naqliyay ✓

Man-made fibe

waa la naqliyay ✓

1

m. n. twine (for binding ~ whipping)

2

miiq v. bind (up with rope); whip (with twine)

waa la naqliyay ✓

-ay -day: (v) wind together; strand (istaraandh); twist (tuwist) as in thread making

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cudbi iyo wixii la mid ah dhuub oo dun dheer ka dhig. Shaarubaha miiq oo labada daan ku laab. Dh: dhuub, sooh.

2

miiq-a: (magac, lab, keli) dalliig dhuuban oo dheer oo dun ama wax kale ah. Miiq dun ah qaado oo go'a iska tol. Dh: daliig, nud.

waa la naqliyay ✓

1

(Qiiq-a)

2

Qaac; qiic.

waa la naqliyay ✓

1

qiiq¹: m.l 1. Q. isku qarin: hargalulid (qof), iska yeelyeelid (qof). 2. la-mid: qaac¹.

2

qiiq²: f.mg1 (-qay, -qday) la-mid: qaac².

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Q. isku qarin: hargalulid (qof), iska yeelyeelid (qof). 2. la-mid: qaac.

waa la naqliyay ✓

Smokes

waa la naqliyay ✓

m. n. smoke

waa la naqliyay ✓

-a: (n) smoke (ismook) ~ qiic, qaac

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) lagu cabbiro codka hungaacada ama oohinta dadka. Willkil bukay hungaaco ayuu qiiqda hayaa. Dh: qiq, cuuc.

2

qiiq-a: (magac, lab, keli) eeg qiic.

waa la naqliyay ✓

1

bw: qaac ~ qiic

2

de: smoke

3

lx: qiiq

4

nt: qiiq (qiiqay) [v1=]

5

pd: (-a Pl: qiiqaq (a))

6

ps: n4-m, n2a-m-mass

7

key: qiiq

waa la naqliyay ✓

1

(Riiq-da)

2

Inta la ordi karo iyadoo aan la xuurtoon, iyadoo aan la xiiqin; karasho.

waa la naqliyay ✓

1

riiq¹: m.l (-qyo, m.dh) 1. Iligga intiisa cirridka ku dhex-jirta. 2. Birta faaska inteeda dhuuban ee daabka la dhex-geliyo.

2

riiq²: m.dh Adkeysiga loo yeesho orodka muddo dheer. la-mid: riir².

3

riiq³: f.g1 (-qay, -qday) 1. Badar cajiimid. 2. Dhuxul budlin si khad looga dhigo.

waa la naqliyay ✓

1

riiq¹: m.l (-qyo, m.dh) 1. Iligga intiisa cirridka ku dhex-jirta. 2. Birta faaska inteeda dhuuban ee daabka la dhex-geliyo.

2

riiq²: f.g1 (-qay, -qday) 1. Badar cajiimid. 2. Dhuxul budlin si khad looga dhigo. m.f.dh, riiqid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. roots of the teeth

2

riiq: [feminine] n. stamina, distance an individual is able to run without exhaustion

3

riiq: v. grind (up)

waa la naqliyay ✓

-ay/day: (n) grind to produce an ink

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax baabi'i: dad xasuuq. Dh: laa.

2

riiq: (fal) budo ka dhig: badar jiriir ka dhig. Dh: budli, budee.

3

riiq: (fal) dhuxul qoyan oo meel ku xoq oo khad ka dhig.

4

riiq-a: (magac, lab, keli) meel kooban oo sida gombiska u dhisan oo hadhuudhka aan la jallayn lagu shubo.

5

riiq-a: (magac, lab, kelli) iligga intiisa cirridka ku dhex jirta.

6

riiq-a: (magac, lab, keli) birta faaska inteeda dhuuban ee daabka la dhex geliyo.

7

riiq-da: (magac, dhedig, keli) inta la ordi karo iyadoo aan la xuurtoon ama la xiiqin. Dh: karasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Siib-ka)

2

(caw, kd.) in isku xiran ama isa suran oo kol la soo siibo; cuntub: xirmo.

waa la naqliyay ✓

1

siib¹: m.l (siibab, m.l) Laba barshin oo caw ah.

2

siib²: f.g1 (-bay, -btay) Qodax, musbaar, xidid iyo wixi lamida oo meel ku jirey ka soo saarid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-bay, -btay) Qodax, musbaar, xidid iyo wixi lamida oo meel ku jirey ka soo saarid. m.f.dh, siibid.

waa la naqliyay ✓