sibaagid

m.f.dh eeg sibbaaq².

-da: (magac, dhedig, keli) sibbaaq u yeelid, geli: aslid. Dh: ranjiyayn, midabayn, sabbakhid.

m.f.dh eeg sibbaar.

m.f.dh eeg higaag².

-da: (magac, dhedig, keli) dibbirid; fuurid.

(Jibaadid-da)

Xoog u reemid; aad u taahid.

m.f.dh eeg jibaad².

-da: (magac, dhedig, keli) taahid oo xanuun ama ciil la reemid.

(Jibaalid-da)

(qol) jibaal saarid, u yeelid.

m.f.dh eeg jibaal².

-da: (magac, dhedig, keli) beer, jibaal u kala qaybin.

(Jibaaxid-da)

Jibaax ku marid; jiirid; jeexid.

m.f.dh eeg jibaax². la-mid: jibaax¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) meel cidhiidhi ah dhexmaris; awood ku mar meel aan bannaan ahayn.

m.f.dh eeg libaas².

(tilmaame) dhar iyo wixii la mid ah oo lagu midabeeyay asal ama tiftaha.

(Siraadid-da)

Siraad daarid.

m.f.dh eeg siraad².

-da: (magac, dhedig, keli) siraad daarid, shidid, shidid ama noolayn.

m.f.dh la-mid: sitaacin.

-da: (magac, dhedig, keli) qol isku furan, iyo wixii la mid ah, shay lagu kala qaybiyo oo lagu kala gooyo.

(Siyaadid-da)

Siyaado ku darmid; kordhid; badasho.

m.f.dh eeg siyaad.

-da: (magac, dhedig, keli) siyaado ku darmid; soo kordhid; soo badasho.

(Tibaaxid-da)

War ama wax kale oo aan la hubin ama sugnayn, sheegid, faafin.

m.f.dh eeg tibaax². la-mid: tibaax¹ (3).

-da: (magac, dhedig, keli) war aan la hubin sheegidda. Dh: faafin, dulmarid.

m.dh la-mid: dabaakhid.

m.f.dh eeg higaagan¹.

(Hinraagid-da)

Neeftuurid; xuurtood; haftood.

m.f.dh eeg hinraag².

-da: (magac, dhedig, keli) neeftuurid iyo xuurtood; haftood.

(Liibaanid-da)

Liibaan helid; guuleysasho; dhuroobid.

m.f.dh eeg liibaan².

-da: (magac, dhedig, keli) guulaysasho; liibaan helid. Dh: liibaanis, guulaysad, barwaaqoobid.

m.f.dh eeg sabbaar².

-da: (magac, dhedig, keli) sabbaar qaadasho: jicsimasho: sahay qaadasho.

m.f.dh eeg sagsaag².

-da: (magac, dhedig, keli) hawl iyo wixii la mid ah, fulintooda iska dhawrid; u hagarbixid la'aan.

-da: (magac, dhedig, keli) afdhuubyaalayn: afdhuubyaalays.

m.f.dh eeg santaag².

-da: (magac, dhedig, keli) santaag samayn.

m.f.dh eeg shiraac².

-da: (magac, dhedig, keli) shiraac ku xirid; sida gaadhi roob hayo shiraac dusha kaga soo xidhid si aanay u qoyin waxa saarani.

m.dh la-mid: shataarid.

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale xeelayn oo qatalid.

shitaarid -da: (magac, dhedig, keli) marada lagu kala xidho qol iyo wixii la mid ah, si aan laysu arag. Dh: sitaarad.

(Sinjaarid-da)

(gaadiidka badda...) labo ama ka badan, sinjaar isu raacid, wada dhoofid, wada socosho.

m.f.dh eeg sinjaar².

-da: (magac, dhedig, keli) 'badmarid' labo ama in ka badan, isweheshad oo wada dhoofid, sinji-ga: (magac, lab, keli) asalkii hore oo laga soo jeeday, wax isirkiisa hore halkuu ka yimaado. Dh: asal, ab, isir, wasiir; abooti, abnaq.

m.f.dh eeg cirbataag². la-mid: cirbataag¹.

-da: (magac, dhedig, keli) inta cidhbaha la taago, faraha ku joogsad. Dh: cirbataagsad.

(Sigid-da)

1. Wax halis ah ama waxyeello leh, cid wax yar u marid, u jirsasho.

2. Meel ama wax la tooganayo, meel u dhow ku dhufasho, ag marin, ku dhufan gaarid.

m.f.dh eeg sig.

-da: (magac, dhedig, keli) dirqi ku baxid.

sigid-da: (magac, dhedig, keli) meel ama wax la tooganayo, meel u dhow ku dhufasho; ag marin. Dh: sigis.

sigid-da: (magac, dhedig, keli) wax halis ah ama waxyeello leh, cid wax yar u jinsiin.

-da: (magac, dhedig, keli) fal qofka ruuxiisa dhiba ku akhriyid; girigiri u samayn; sixir iyo wax xun u qabad. Baabiddu waa xaaraan. Dh: sixrid, baabis, qataarid, falid.

-da: (magac, dhedig, keli) wax inta sare loo qaado halka ugu sarraysa ee ay gaadhi karaan la gaadhsiiyo. Baacid dheeraa ninkani.

(Baadid-da)

Wax badan maqnaan; raagid; daahid.

m.f.dh eeg baad².

m.f.dh eeg bąad².

-da: (mayac, dhedig, keli) cela magnaan dheeraata. Scadid ku kala raugnays helmaan, baro wada galeyna. Dh: baaris, raagid, dachid, dibloed

baadid -da: (magac, dhedig, keli) Laydhitaanka iyo leexashada dhiuc la maro. Kobta adhiga becaubu degay kor uga baadaye

(Baahid-da)

Dhulka wada gaarid; faafid.

m.f.dh eeg baah². la-mid: baah¹.

Propagation

-da: (magac, dhedig, keli) kala ballaadhasho gaadhista meelo aan hore loo gaadhin. Ururiya cawska oo baahidda ka ilaaliya. Dh: faafid, firdhid. Li: ururid.

baahid -da: (magac, dhedig, keli) habsocodka ilayska iyo hirarka makanikada ama birlab-danabeedka. Baahidda iftiinku way sii ballaadhataa kolba kolka ay meesha ifaysa ka sii fogaato.

bąalid¹: m.l B. ah: wax muddo dheer jiray oo aad u gaboobay.

bąalid²: f.mg1 (-day, -dday) Wax muddo dheer jiray, aad u gaboobid.

-ka: (magac, lab, keli) walax duug ah. Baalid dharku wuxuu noqdaa markaan, boodhka laga maydhin.

baalid -ka: (magac, lab, keli) weel aan bilo waxba lagu shuban ama lagu ridan. Baalid gaawuhu wuu ka bixi markuu, geelo wada irmaanaado.

(Baanid-da)

Hadal ama dood qoran ama aan qornayn, meel madal ah ka jeedin; khudbayn.

m.f.dh eeg baan³. la-mid: baanis.

-da: (magac, dhedig, keli) ka doodidda dacwad idin dhextaal adiga iyo cid kale.

(Baaqid-da)

Baaq samayn.

m.f.dh eeg baaq³. la-mid: baaq¹ (4).

-da: (magac, dhedig, keli) jeedinta codsi ku baaqul wajahan meel ama cid gaar ah oo ujeeddo leh.

(Baarid-da)

1. Wax qarsoon, si runtood loo gaaro, wax ka qabasho: raadin; baanji; baaraan samayn.

2. (ganacsi) aan iibsamin.

baarid¹: m.l.kh B. ah: Wax aad u qabow.

baarid²: m.f.dh eeg baar². la-mid: baaraan, baaris³, baaritaan.

vl. n. investigation, analysis, inspection, search

-da: (n) investigation (investageyshin); inspection (inispekshin); research ~ baaritaan, baaris

-da: (magac, dhedig, keli) eeg baadhid.

baarid -da: (magac, dhedig, keli) badeeco meel fagaare ah lagu munaadaynayo, qofka qiimaha ugu sarreya sheegay u xukumid.

baarid -ka: (magac, lab, keli) badeeco baartay kolka suuqa la geeyay, cid gadatana la waayey.

a: baaraan, baaris, baaritaan

de: investigation, analysis, inspection, search

lx: baarid

pd: (-da)

ps: vn1-f

key: baarid

بَحْثِ، دِرَاسَة

m.f.dh eeg baas².

-da: (magac, dhedig, keli) ka gudbidda itixaan iyo waxii la mid ah.

(Caagid-da)

(wax) iska goyn, ka go'id; ka fogaan; geyid la'aan; naftiisa u diidid.

m.f.dh eeg caag³.

-da: (magac, dhedig, keli) «kala kala tegid ay gaabsasho ku jirto. Colaad raagtey meel lagu cartamay beelo kala caagey.

-da: xoolo, tigaadda, dhirta iyo geedo cunid. Dh: daaqis.

(Faagid-da)

Dhulka ciid ka qufid; qodid.

m.f.dh eeg faag.

-da: (magac, dhedig, keli) dhulka ciid ka qodid; dhulka ciid ka qufis.

faagid-da: (magac, dhedig, keli) qoditaanka beerta ka hor, carro rogis. Dhul faagis baa lagu suubiyaa intaan abuur lagu ridin. Dh: rogaal.

(Haagid-da)

Dhab u cunid; ka dhergid; ka xiisadhicid.

m.f.dh eeg haag.

-da: (magac, dhedig, keli) (ka ~) cunto si fiican u cunid oo ka dhergid; si dhab ah u cunitaan. Caalooli sahay ma leh oo ka haagiddu waxba kuu tari mayso. Dh: dhergid, qaraarid, haagis.

(Jibaad-ka)

Reen xoog leh oo ka soo baxa dadka ama duunyada baroodka ah.

jibaad¹: m.l Reen xoog leh oo ka soo baxa dadka ama duunyada jirran.

jibaad²: f.mg1 (-day, -dday) Xoog u reemid; aad u taahid.

jibaad¹: m.l Reen xoog leh oo ka soo baxa dadka ama duunyada jirran.

jibaad²: f.mg1 (-day, -dday) Xoog u reemid; aad u taahid. m.f.dh, jibaadid.

m. n. groan, moan, lament; roar

jibaad v. groan, moan; roar

-ka: (n) groan (garown)-, roar (roor) ~ reen, taah

jibaad -ay / day: (v) roar (roor)

-ka: (magac, lab, keli) cod taah iyo calaacal ah oo qofka ka soo baxa kolka uu xanuun ama ciil dareemayo. Jibaadkii iga soo baxay dadkii jiifka gabanwaa dheh!

(Libaad-da)

Idiin qurux badan oo kore-Soomaaliga docdiisa hoose lagu dhejiyo.

f. n. decorative ~ artful leather applique