sheexo — Macnaha & Turjumaada

1

(Sheexa-da)

2

1. Dhul dillaacsan.

3

2. Geeso ama timo kala rogan.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Wax is haysta meel dhexe oo bannaan. 2. Jid yar oo laga samaysto madaxa bidix ama midig iyadoo timaha laba dhinac loo kala seexinayo. 3. Geeso xoolaad oo bidix iyo midig u kala jiifa.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. cracked earth

2

sheexo [feminine] n. hairstyle (with hair parted down the middle)

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) dhul dillaacsan.

2

sheexo-da: (magac, dhedig, keli) geeso ama timo ama wax kala rogan.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-xday, -xatay) 1. Qof, gam'id. 2. Dab iyo wixi lamida damid.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-xday, -xatay) 1. Qof, gam'id. 2. Dab iyo wixi lamida damid. m.f.dh, seexasho.

waa la naqliyay ✓

v. go to bed, sleep; go out (fire), be extinguished (light)

waa la naqliyay ✓

-seexday / seexatay: (v) sleep (isliip); go to bed

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hurdo gal; jiifso oo gama'.

2

seexo: (fal) 'dab, nal' dam; bakhti.

waa la naqliyay ✓

1

de: go to bed, sleep; [ext.] go out (fire), be extinguished (light)

2

initial: s

3

lx: seexo

4

pd: (seexday / seexatay)

5

ps: v3b=intr

6

xe: Let him sleep!

7

xv: Ha seexdo!

8

key: seexo

waa la naqliyay ✓

1

(Sheex-a)

2

Xishood.

waa la naqliyay ✓

1

sheex¹: m.l Xishood.

2

sheex²: f.g/mg1 (-xay, -xday) 1. (f.g) Wax dhex taraarid. 2. (f.mg) Xishood dareemid.

waa la naqliyay ✓

1

sheex¹: m.l Xishood.

2

sheex²: f.g/mg1 (-xay, -xday) 1. (f.g) Wax dhex taraarid. 2. (f.mg) Xishood dareemid. m.f.dh, sheexid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [abstract] shyness

2

sheex v. feel shy

waa la naqliyay ✓

-ay / day: (v) feel shy (shaay) or timid (timidh) ~ xishood

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ka ajow oo ceeb ka dheeraw. Dh: ilnugeyl.

2

sheex -a: (magac, lab, keli) xishood iyo sarriigasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-gtay, -gatay) 1. Dacwad, arrin, qaan iyo wixi lamida jeedsasho. 2. Wax aan la ahayn ama la lahayn isku tilmaamid.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-gtay, -gatay) 1. Dacwad, arrin, qaan iyo wixi lamida jeedsasho. 2. Wax aan la ahayn ama la lahayn isku tilmaamid. m.f.dh, sheegasho.

waa la naqliyay ✓

v. claim for oneself

waa la naqliyay ✓

-sheegtay / sheegatay: (v) demand, require, make a claim

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax inaad leedahay sheeg.

2

sheego: (fal) gartaada marso, baan, caddayso.

3

sheego: (fal) cid aadan u dhalan, ku abtirso.

waa la naqliyay ✓

1

de: claim for oneself

2

initial: s

3

lx: sheego

4

pd: (sheegtay)

5

ps: v3b=tr

6

key: sheego

waa la naqliyay ✓

1

(Sheeka-da)

2

1. Wax la isu sheego.

3

2. Wax laga sheekeeyo, oo madax iyo manjo leh, oo maqalkooda dhegtu u jeesho, aanse run ahayn.

4

3. Sheekaxariiro; maantooley.

5

4. Taariikh.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Hadal taxane ah oo dhacdo run ama been ah wax ka sheegaya. 2. Wax laysu sheego.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Hadal taxane ah oo dhacdo run ama been ah wax ka sheegaya. 2. Wax laysu sheego.

waa la naqliyay ✓

f. n. tale, story; conversation

waa la naqliyay ✓

-sheekada: (n) story (istoori)-, tale (teeyl)- chit-chat (jit-jaat) conversation (kon-veer-seey-shin) ~ qiso

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dheddig, keli) warar la isku tebiyo iyada oo la is horfadhiyo oo magalkooda, dhegtu jeclaysato oo run iyo xariir ba nogon karta. Dh: qiso. Wa: sheekooyin.

2

sheeko-da: (magac, dheddig, kell) qaab casri ab oo loo curiyo qoraallo ku salaysan ujeeddooyin iyo farrimo lagu tebinayo qaab sheeko. Waa fan leh xeerar jaamacadaha lagu derso oo qoraalka iyo curinta ba loo raaco.

3

sheeko-da: (magac, dhedig, keli) taariikh.

waa la naqliyay ✓

1

de: tale, story; conversation

2

initial: s

3

lx: sheeko

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: sheeko

waa la naqliyay ✓

رواية

waa la naqliyay ✓

1

(Sheela-da)

2

Xiidmaha wax ka mid ah oo, xuubka hoos ka celiya oo dillaaca darteed, soo dhaadhaca oo qooraha gala oo weyneeya.

waa la naqliyay ✓

m.dh Galka xaniinyaha oo weynaada xiidmaha oo soo gala awgeed.

waa la naqliyay ✓

m.dh Galka xaniinyaha oo weynaada xiidmaha oo soo gala awgeed.

waa la naqliyay ✓

f. n. hernia

waa la naqliyay ✓

-sheelada: (n) hernia (heer-niya)

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xiidmaha wax ka mid ah oo, xuubka hoos ka celiya oo dillaaca dartiis, soo dhaadhaca oo haragga xiniinyaha qooraha dhexgala oo weyneeya.

waa la naqliyay ✓

1

de: hernia

2

initial: s

3

lx: sheelo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: sheelo

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: shiimo.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) guulista laboodka nafleyda qaarkeed oo diida in raxantiisa laga soo dhex galo.

2

sheemo -da: (magac, dhedig, keli) xanuun lo'da dhogor badan u yeela oo ka dhasha cabbeebka. Dh: cabeebgasle.

waa la naqliyay ✓

1

aroor¹: m.l 1. la-mid: aroorid. Doonashada nafley oommani ay meel biyo ka doonato. 2.(-rro mdh.) Dhudhub yar oo biyo dhulka ka jeexeen. 3. Sheexo. 4. A. ah: xoolo ooman oo biya doonad ah.

2

aroor²: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Nafley biyo doonasho. 2. Nafley meel sare ka soo degid.

waa la naqliyay ✓

1

baraar¹: m.l (-rro, m.dh) 1. Naylo waaweyn oo aan dhibaato mudanayn haddii naaska hooyada ay waayaan. 2. Meesha markabka loogu xiro borosinka.

2

baraar²: m.dh Neef lo' ah oo leh geeso labada dhinac u kala rogan; sheexo.

3

baraar³: f.mg1 (-ray, -rtay) Barwaaqo, caafimaad iyo nabadgelyo ku noolaan.

waa la naqliyay ✓

1

arǫor: m.dh Waqtiga u dhexeeya marka waagu dillaaco ilaa marka qorraxdu soo baxdo. la-mid: arooryo.

2

aroor¹: m.l 1. la-mid: aroorid. Doonashada nafley oommani ay meel biyo ka doonato. 2.(-rro mdh.) Dhudhub yar oo biyo dhulka ka jeexeen. 3. Sheexo. 4. A. ah: xoolo ooman oo biya doonad ah.

3

aroor²: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Nafley biyo doonasho. 2. Nafley meel sare ka soo degid. m.f.dh, aroorid.

waa la naqliyay ✓

/sheymful/ (adj) ceeb ah (laga sheexo).

waa la naqliyay ✓

1

de: cracked earth

2

hm: 1

3

initial: s

4

lx: sheexo

5

pd: (/da)

6

ps: n-f

7

key: sheexo_1

waa la naqliyay ✓

1

de: hairstyle (with hair parted down the middle)

2

hm: 2

3

initial: s

4

lx: sheexo

5

pd: (/da)

6

ps: n-f

7

key: sheexo_2

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-rtay, -ratay) la-mid: asheer.

waa la naqliyay ✓

name-m revealed, claimed, reported

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Qof cidda uu ka dhashay wayddiin.

waa la naqliyay ✓

v. inquire about ~ claim something that belongs to another clan

waa la naqliyay ✓

1

bw: sheegato; haybso

2

de: inquire about ~ claim s.t. that belongs to another clan

3

initial: s

4

lx: sheegso

5

nt: sheegsi (ga) [vn-m]

6

pd: (sheegsaday)

7

ps: v3a=tr

8

key: sheegso

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Sheelo qaadid.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Ciyaarta tammaanka dhibcaha lagu kala badiyo middood.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ciyaarta tammaanka dhibcaha lagu kala badiyo middood.

waa la naqliyay ✓

1

de: shyness

2

hm: 1

3

initial: s

4

lx: sheex

5

pd: (-a)

6

ps: n0-m-abs

7

syn: xishood

8

key: sheex_1

waa la naqliyay ✓

1

de: feel shy

2

hm: 2

3

initial: s

4

lx: sheex

5

pd: (sheexay)

6

ps: v1=intr

7

xe: Im shy.

8

xv: Waan sheexay.

9

key: sheex_2

waa la naqliyay ✓

1

(Sheexid-da)

2

Sheex iska garasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg sheex².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ceebta iyo wixii qaldan iskaga fogaanshaha iyo ka xishoodka.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg sheexid.

waa la naqliyay ✓

1

(Eexa-da)

2

1. (qof) gardarro loogu hiiliyo ama wax dad kale jid u lahaayeen loo siiyo.

3

2. Ixsaan; samafal; turaal.

waa la naqliyay ✓

1

eexo¹: m.dh la-mid: eex.

2

eexo²: f.mg3 (-xday, -xatay) Eex ku kicid (cid).

waa la naqliyay ✓

1

eexo: m.dh la-mid: eex.

2

eexo: f.mg3 (-xday, -xatay) Eex ku kicid (cid). m.f.dh, eexasho.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. bias, partiality, prejudice, patronage, protection

2

eexo v. be partial, show bias, take sides

waa la naqliyay ✓

-eexday / eexatay: (v) make a biased or unjust act or judgement ~ u xagli

waa la naqliyay ✓

1

(fal) labo qof midkood si xaqdarro ah u taageer ama sadbursi uu ka kale dheer yahay u samee.

2

eexo-da: (magac, dhedig, keli) eeg eex.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-xday, -xatay) 1. U d.: qof, qof kale si daacad ah ugu warramid. 2. Hadal badan shubid; dalqamid.

waa la naqliyay ✓

v. talk a lot, chatter

waa la naqliyay ✓

1

(fal) «u ~» qof, qof kale si daacad ah ugu warramid.

2

deexo: (fal) hadal badan oo yulqan ah ku hadal. Sidii wax waalan u deexo.

waa la naqliyay ✓

1

de: talk a lot, chatter

2

lx: deexo

3

pd: (deexday)

4

ps: v3b=

5

key: deexo

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Nayl rajo ah.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. orphaned female lamb that follows the adult ewes; orphan child

2

heeco m. n., idiom: person who blindly follows others

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ilmo isagoon naaska dayn hooyadiis dhimato.

waa la naqliyay ✓

1

(Heega-da)

2

Daruurta saymaha da'a haya ka korraysa oo aan weli di'in.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Daruurta saymaha da'aya ka korreysa oo aan weli di'in..

waa la naqliyay ✓

f. n. gathering of clouds before rain

waa la naqliyay ✓

name-f the gathering of clouds before rain; rainbow

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh dheer oo qurux iyo muuq leh oo sida daruuraha sare loo daawado. Dh: qalanjo. Li: ganbadho.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) daruur kelideed ah oo aan fadad badan ku xidhnayn, saymaha da'ayana ka korraysa. Dh: fad, rayo.

2

heego -da: (magac, dhedig, keli) meel sare oo hawada ah.

waa la naqliyay ✓

1

de: gathering of clouds before rain

2

lx: heego

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: heego

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-eeshay, -eelatay) Wax ku dhowaasho.

waa la naqliyay ✓

(fal) meel ama wax u dhowow.

waa la naqliyay ✓

1

heemo¹: m.dh Illin ama duuf aan layska tirin.

2

heemo²: f.mg3 (-maday, -matay) 1. Degid isu diyaarin. 2. Ku h.: wax ku soo uruurid.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) haad, degitaan isku diyaari; soo hoobo.

2

heemo: (fal) wax farabadan, soo gawriirso; meel ku soo shumuum.

3

heemo: (fal) «u ~» u xagaldaac; u hamro.

4

heemo -da: (magac, dhedig, keli) dheecaan aad u qoyan oo indhaha dadka ka yimaad. Dh: himish, dhalxan.

waa la naqliyay ✓

m.dh Saf wareegsan oo dad ah.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) meel ku habboon. in lagu gabbado oo wixii waddada soo maraya lagu gaado. Dh: gabbaad.

waa la naqliyay ✓

1

jeexo¹: m.dh Meel godan oo biyo mareen ah. la-mid: jeex¹ (2).

2

jeexo²: f.g3 (-xday, -xatay) Wax cad ka dillaacsasho (maro, qare, maqaar iyo wixi lamida).

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-xday, -xatay) Wax cad ka dillaacsasho (maro, qare, maqaar iyo wixi lamida). m.f.dh, jeexasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Leexa-da)

2

1. Dabayl kacda oo cirka mudda.

3

2. (cayaar) xargo geedo isu dhow madaxyada loogu xiro, oo carruurtu fuusho oo isku ruxdo.

4

3.* Xargo iyo shabaag sidoo kale, inta geedo isu dhow labada madax loogu kala xiro, lagu kor seexdo.

waa la naqliyay ✓

1

leexo¹: m.dh 1. Dabayl dhacda oo cirka u kacda. 2. Ciyaar xarig geedo isu dhow labadiisa dacal lagu kala xiro oo carruurtu fuusho iskuna ruxaan. 3. Qallooc gala kurus geel.

2

leexo²: f.mg3 (-xday, -xatay) Jid lagu socday ka weecasho.

waa la naqliyay ✓

1

leexo¹: m.dh 1. Dabayl dhacda oo cirka u kacda. 2. Ciyaar xarig geedo isu dhow labadiisa dacal lagu kala xiro oo carruurtu fuusho iskuna ruxaan. 3. Qallooc gala kurus geel.

2

leexo²: f.mg3 (-xday, -xatay) Jid lagu socday ka weecasho. m.f.dh, leexasho.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. swing; hammock

2

leexo [feminine] n. cyclone, tornado, whirlwind, dust-storm

waa la naqliyay ✓

name-f swing; hammock; tornado, cyclone, whirlwind

waa la naqliyay ✓

1

-leexday / leexatay: (v) change your direction; turn (teen)-, divert (di-veert) ~ weeco

2

leexo: -leexada: (n) hammock (hamak)-, swing (iswing)-, seesaw (siisoo) ~ wiifow

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhinac u baydh; dhinacii loo socdey, meel aan ahayn, aad. Dh: baydh, weeco.

2

leexo -da: (magac, dhedig, keli) qalab iyo qaab dadka lagu ciqaabo oo faldembiyeedka lagaga gooyo ama qirashadiisa lagaga soo saaro.

3

leexo -da: (magac, dhedig, keli) qalab caruurtu ku ciyaarto oo ay isku lulaan. Cali maanta leexo ayuu ku ciyaaray. Dh: wiifow, siidhimiidhi.

4

leexo -da: (magac, dhedig, keli) qalab iyo qaab dadka lagu ciqaabo oo faldembiyeedka lagaga gooyo ama qirashadiisa lagaga soo saaro.

5

leexo -da: (magac, dhedig, keli) siigo wareegaysata oo aad cirka ugu sii fogaata. Jilaalka meel walba leexo ayaa lagu arkaa. Dh: dabayl.

waa la naqliyay ✓

m.dh Galmo la'aan qof shahwo isaga keeno.

waa la naqliyay ✓

m.dh Galmo la'aan qof shahwo isaga keeno.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) bir yar oo sida miinshaarka ilko yaryar leh oo biraha lagu jaro; seegafeero.

2

seego -da: (magac, dhedig, keli) xubinta taranka oo la salaaxo oo shahwadda gacanta la iskaga keeno.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-rtay, -ratay) Dhul iyo wixi lamida xuduud u samaysasho. la-mid: seerayso.

waa la naqliyay ✓

v. mark (out) for oneself

waa la naqliyay ✓

(fal) meel meegaaro; meel xad ah jeexo.

waa la naqliyay ✓