shaqali'i

(Shaqal-ka)

1. Xaraf keligi lagu dhawaaqi karo oo intii la doono la jiidi karo, sida a, e, i, o, u; xarako.

2. Waxa wax loogu dardaro inay qurux u kordhiyaan; sharrax; dahaar.

shaqal¹: m.l (shaqallo, m.dh) Sharrax lagu qurxiyo weelasha, albaabada, dariishadaha iyo wixi lamida.

shaqal²: m.l (shaqallo, m.dh) (naxwe) Xaraf keligii lagu dhawaaqi karo oo intii la doono la jiidi karo; shaqalladu waxay ka dhashaan hawo soo marta marinka codka iyagoo aan waxba celinin. Tusaale: “a, e, i, o, u, aa, ee iyo wixi lamida”. Sh. culus: shaqallada Soomaaliyeed iyagoo ah 10 (5 gaagaaban iyo 5 dhaadheer) ayaa haddana midkiiba uu yeelan karaa laba cod: mid “culus” sida “dųul” (oo ah duullaan u bixid) iyo mid “fudud” sida “duul” (oo ah haadid).

shaqal³: f.g1 (-qlay, -qashay) 1. Wax shaqal ku qurxin. 2. Xuruuf carabi ah xarako u yeelid. 3. Dhiil, haruub iyo wixi lamida maro ku dahaarid.

shaqal¹: m.l (-llo, m.dh) Sharrax lagu qurxiyo weelasha, albaabada, dariishadaha iyo wixi lamida.

shaqal²: m.l (-llo, m.dh) (naxwe) Xaraf keligii lagu dhawaaqi karo oo intii la doono la jiidi karo; shaqalladu waxay ka dhashaan hawo soo marta marinka codka iyagoo aan waxba celinin. Tusaale: a, e, i, o, u, aa, ee iyo wixi lamida. Sh. culus: shaqallada Soomaaliyeed iyagoo ah 10 (5 gaagaaban iyo 5 dhaadheer) ayaa haddana midkiiba uu yeelan karaa laba cod: mid 'culus' sida 'dųul' (oo ah duullaan u bixid) iyo mid 'fudud' sida 'duul' (oo ah haadid). m.f.dh, shaqlid.

shaqal³: f.g1 (-qlay, -qashay) 1. Wax shaqal ku qurxin. 2. Xuruuf carabi ah xarako u yeelid. 3. Dhiil, haruub iyo wixi lamida maro ku dahaarid. m.f.dh, shaqlid.

m. n. vowel {grammar} a, e, i, o, u

shaqal m. n. decoration, embellishment

shaqal v. adorn, decorate; add a vowel (in Arabic script)

-ka: (n) [plural shaqalada] vowel (vaawal); Ex: shaqalada afka Soomaaliga waa: A, E, I, O, U,; the vowels of the Somali alphabet are: a, e, i, o, u,

(fal) wax ku qurxi oo korka kaga tol ama kaga dheji ama kaga xaradh; shaqal u yeel.

shaqal -ka: (magac, lab, keli) wax, wax kale dushiis lagu qurxiyo, lagu duhaadho; marada weelka dusha lagaga tolo. Shaqal ayaa lagu tolay caagadii biyaha si ay u qaboojiso biyaha.

shaqal -ka: (magac, lab, keli) farta alifba'deeda intooda wax lagu xarakeeyo oo ku codaynta shibbanayaasha rogroga oo labada dhinacba ka гааса, midkood; shaqallada alifba'da far Soomaaligu waxay ka koobmaan shaqallo gaaggaaban: a, e, i, o, u, shaqallo dhexe: 'aw; ay; ey; ow; oy' iyo shaqallo dhaadheer: 'aa, ee, ii, oo, uu'; waxayna dhammaantooda cayn ahaanta u sii kalabbaxaan, kuwo lab, kuwo dheddig iyo kuwo bohon ah oo aan cayn lahayn.

حركة

-da: (magac, dhedig, keli) maro wax lagu dahaadho.

(Shaafii-da)

Duco Carabi iyo Soomaali isugu jirta oo ardada Quraanku Maqribkii qaadaan.

m.dh Duco carabi iyo Soomaali isugu jirta oo ardayda quraanku maqribkii akhriyaan. la-mid: shaafiin.

f. n. morning prayer recited by pupils in a Koranic school

-da: (magac, dhedig, keli) duco Carabi iyo Soomaali isugu jirta oo ardayda Quraanku maqribkii wadajir u qaadi jireen.

a: shaafiin (ta) [n-f]

de: morning prayer recited by pupils in a Koranic school

initial: s

lx: shaafii

pd: (-da)

ps: n-f

key: shaafii

(Shaalid-da)

(gaadiidka badda) mowjad duuban ka hortegid oo ka dhaadhicid.

m.f.dh eeg shaal².

-da: (magac, dhedig, keli) 'markab' ka hor tagid mawjad oo ka dhaadhicid, mawjad duuban ka hortegid oo ka daaddegid.

-ga: (magac, lab, keli) soo leexinta gaadiidka. Dh: duubid.

(Shaqlid-da)

Shaqal u yeelid; xarakayn.

m.f.dh eeg shaqal².

-da: (magac, dhedig, keli) dusha maro iyo wax la mid ah kaga dahaadhid.

shaqlid-da: (magac, dhedig, keli) shaqal u yeelid; shaqlis; xarakayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg shaqli.

shaqlis -ta: (magac, dhedig, keli) shaqlid.

-da: (magac, dhedig, keli) habila'aan iyo laabla'aan. Dh: qalbi'la'aan.

(Shaafici-da)

1. Imaam Maxamed Idriis (767-820 Miilaadi); wuxuu asaasay mad'habta magaciisa caanka ku ah oo afarta mad'habood oo waaweyn oo Islaamka ka mid ah.

2. Qofka mad'habta Shaafici haysta.

Shaafici¹: m.l (Shaaficiyaal, m.l/dh) Qof raacsan mad-habta Shaaficiga ee fiqiga diinta Islaamka.

shaafici²: m.dh Afarta mad-habood ee fiqiga Islaamka middood.

shaafici¹: m.l (-ciyaal, m.l/dh) Qof raacsan mad-habta shaaficiga ee fiqiga diinta Islaamka.

shaafici²: m.dh Afarta mad-habood ee fiqiga Islaamka middood.

f. n. one of four schools of Islamic law; adherent of that school

name-m healer, mediator

-ga: (magac, lab, keli) imaamka dariiqada Shaaficiyada madhabka ee Islaamka, Shaaficiyada, madhabka uu asaasay Imaam Maxamed Idriis (767-820) oo loogu magacdaray: waxay ka mid tahay afarta mad-habood oo ugu waaweyn diinta Islaamka.

Shaafici -ga: (magac, lab, keli) qofka mad-habta Shaaficiyada haysta.

bw: Arabic

cf: Maaliki, Mad-hab, Xanafi, Xanbali

de: one of four schools of Islamic law; adherent of that school

initial: s

lx: Shaafici

pd: (-da)

ps: n-f

key: Shaafici

f.g2 (-iyay, -isay) Rooti iyo wixi lamida aad dab ugu bisleyn.

(fal) dabka saar oo ku engeji, qoyaanka ka bii, Dh: dub

m.dh la-mid: sakalid.

-da: (magac, dhedig, keli) shakal ku xidhid; shakalid; shakaalid.

de: vowel {grammar}

hm: 1

initial: s

lx: shaqal

pd: (-ka)

ps: n2-m

xe: shibbane (consonant)

xv: a, e, i, o, u

key: shaqal_1

cf: dahaar, sharrax

de: decoration, embellishment

hm: 2

initial: s

lx: shaqal

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: shaqal_2

de: adorn, decorate; [ext.] add a vowel (in Arabic script)

hm: 3

initial: s

lx: shaqal

pd: (shaqlay / shaqashay)

ps: v1=tr

key: shaqal_3

(tilmaame) shaqal loo yeelay; la shaqlay.

(Shaqaysi-ga)

Shaqaysasho; xoogsi.

m.l la-mid: shaqaysasho.

-ga: (magac, lab, keli) shaqaysasho: xoogsasho; shaqaysad.

-da: (magac, dhedig, keli) shaqlan.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg hagarla'aan.

f.mg2 (-iiyay, -iisay) 1. Ka sh.: qof in uu shaqo qabto ku kallifid. 2. Ka sh.: matoor iyo wixi lamida oo aan shaqaynayn hagaajin.

f.mg2 (-iiyay, -iisay) 1. Ka sh.: qof in uu shaqo qabto ku kallifid. 2. Ka sh.: matoor iyo wixi lamida oo aan shaqaynayn hagaajin. m.f.dh, shaqaysiin.

m.dh Xaaladda uu ku sugan yahay qof shaqo uu wax ka tacbado aan haysan.

m.dh Xaaladda uu ku sugan yahay qof shaqo uu wax ka tacbado aan haysan.

-ta: (magac, dhedig, keli) aan shaqo hayn.

-ta: (n) hiring (haayar-ing); recruiting (rikruuting); employing (im-polooying) ~ shaqaalaysiin, shaqo u qorid, shaqoqorid

-ta: (magac, dhedig, keli) shaqo qorid: shaqo siin.

-ka: (magac, lab, keli) shaqaalayn.

m.dh Shaqo siinta qof shaqo la siiyo. la-mid: shaqaqoris.

m.dh Shaqo siinta qof shaqo la siiyo. la-mid: shaqaqoris.

m.dh la-mid: shaqaqorid.

m.f.dh eeg shaqaysii.

-ta: (magac, dhedig, keli) shaqo uu ka shaqeeyo siin.

m.l Dheri yar oo dhoobo ka samaysan oo wax lagu karsado bunkana lagu dubto.

(fal) si waalan oo baahi ka muuqato wax u cun oo ha reebin. Sida waraabaha wax u haalig. Dh: rif, hiig.

(Khalii-ga)

Qoryo dhuudhuuban oo aqallada (cariishyo) lagu dhiso ama bedemmada, kd., lagu awdo; sarab; sadaq.

name: Salem

name-m safe, peaceable; healthy, secure

de: Salem

initial: s

lx: Saalim

ps: name-m

key: Saalim

-ta: (magac, dhedig, keli) bar madaw oo idaha badhkood dabada ama sibiisha kaga taal. Laxdu saalin bay leedahay. Dh: saalimo.

name-m honest, virtuous, upright, pious; goodness. Cf: Saalih; Prophet in the holy Qur'an

f.g2 (-iyay, -isay) Qof hurda selel ku ridid. la-mid: seleli.

v. wake someone suddenly

-yey I say: (v) arouse, awake someone from sleep abruptly; startle someone during his or her sleep ~ seleli

(fal) jahada ka hallee oo khalkhali.

salali: (fal) selel ku beerid. Hurdadii buu iga salaliyey.

a: seleli

de: wake s.o. suddenly

initial: s

lx: salali

pd: (salaliyey)

ps: v2a=tr

key: salali

f.g2 (-iyay, -isay) War iyo wixi lamida faafin.

f.g2 (-iyay, -isay) War iyo wixi lamida faafin. m.f.dh, shaacin.

v. spread, diffuse (news), propagate; divulge; cause to glare

-yey / say: (v) publicize (pab-lisaayz); make known; reveal (riviil) ~ faafi

(fal) war, arrin iyo wixii la mid ah, oo dahsoon ama la qarinayo, baahi. Arintan waxba ha garinine shaaci. Dh: faafi, fidi.

de: spread, diffuse (news), propagate; divulge; cause to glare

initial: s

lx: shaaci

pd: (shaaciyey)

ps: v2a=tr

key: shaaci

f.g1 (-iyay, -iday; -iyi) 1. Cid bugtey caafimaadin (Eebbe). 2. Ka sh.: cid arrin ka bogsiin.

f.g1 (-iyay, -iday; -iyi) 1. Cid bugtey caafimaadin (Eebbe). 2. Ka sh.: cid arrin ka bogsiin. m.f.dh, shaafiyid.

v. cure a sick person

name-m healer, mediator

(fal) 'awood Rabbi' bogsii; caafimaad sii.

de: cure a sick person

initial: s

lx: shaafi

pd: (shaafiyay / shaafiday)

ps: v1=tr

key: shaafi

shaahi¹: m.l la-mid: shaah¹.

shaahi²: f.g2 (-iyay, -isay) Cid shaah siin.

m. n., (mass n.): tea

a: shaah

de: tea

initial: s

lx: shaahi

pd: (-ga)

ps: n2a-m-mass

key: shaahi

-ga: (magac, lab, keli) shacni iyo qurux.

(Shaaqi-ga)

Qof shaqo haya; shaqaale.

m.l (-iyo, m.dh) Nin shaaqale ah oo dadaal bandan.

m. n. worker, servant

-ga: (n) hard worker

-ga: (magac, lab, keli) qof shaqaale ah. Axmad waa shaaqi.

de: worker, servant

initial: s

lx: shaaqi

pd: (-ga)

ps: n2a-m

key: shaaqi

(Shaati-ga)

Gashi; garbaggale.

m.l (-iyo, m.dh) la-mid: shaar.

m. n. shirt

-ga: (n) shirt (sheert) ~ shaadh, shaar