shan — Macnaha & Turjumaada

1

(Shan-ta)

2

Tirada afarta iyo lixda u dhexaysa; (5).

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. (t) Tirada afarta iyo lixda u dhexeysa; “5”. 2. Xoog; awood. 3. Gacan.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. (t) Tirada afarta iyo lixda u dhexeysa; 5. 2. Xoog; awood. 3. Gacan.

waa la naqliyay ✓

1

num. five

2

shan [feminine] n., [collective] hand, the five fingers

3

shan [feminine] n., [abstract] force, strength, power

4

shan deictic, suf. this

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) five (faayv)

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) tirada afar ku xigta. tirada afar iyo lix u dhexaysa. Dh: 5: V.

waa la naqliyay ✓

1

(Sahan-ka)

2

Dad ama qof meel loo diro, inay soo arkaan oo war buuxa ka keenaan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) 1. Aadidda meel la aado si looga war keeno. 2. S. ah: qof meel loo diro si uu uga war keeno.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) 1. Aadidda meel la aado si looga war keeno. 2. S. ah: qof meel loo diro si uu uga war keeno.

waa la naqliyay ✓

Survey

waa la naqliyay ✓

m. n. survey, reconnaissance party, scouting party

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. expedition (ekis-pidi-shinf, exploration (ekis-paloo-reey-shin) 2. reconnaissance; especially in order to gather military information

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) meel tegid oo soo arkid, u soo kuurgelid, soo indha-indhayn, soo xuuraamid oo war ka keened. Sahan hortii reer lama raro. Dh: wardoon.

2

sahan -ka: (magac, lab, keli) ciidanka intooda sahanka loo diro; wax soo sahamiya. Dh: ilaalo, ol-ale.

waa la naqliyay ✓

1

de: survey, reconnaissance party, scouting party

2

initial: s

3

lx: sahan

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: sahan

waa la naqliyay ✓

استكشاف

waa la naqliyay ✓

n., shansho, -adi; of camels, dhudhun, -ki.

waa la naqliyay ✓

n. phr. this stick

waa la naqliyay ✓

1

de: this stick

2

initial: u

3

lx: ushan

4

ps: np

5

see: ul

6

key: ushan

waa la naqliyay ✓

1

aad: 1. (⁰) Dhab; si daran.

2

2. Adigu.

3

-aad: Tiraab lagu dabakaro tirada oo muujiya jagada tiradaasi ku abbaaran tahay, saddex-aad (3d.); shan-aad (5d.); sagaal-aad (9d.).

waa la naqliyay ✓

1

(Afar-ta)

2

Tirada saddexda iyo shanta u dhexaysa (4).

waa la naqliyay ✓

1

(Afarrey-da)

2

1. Gabay yar, shanley.

3

2. (shax) afar iska soo horjeedda oo hogi u dhexayso, oo ka samaysan labo jare oo taagan (isku dhici kara).

waa la naqliyay ✓

1

(Baaluq-a)

2

Qof shan iyo toban jir gaarey; qaangaar.

waa la naqliyay ✓

1

(Baaluqid-da)

2

Shan iyo toban sano gaarid; baaluq noqosho; qaangaarid.

waa la naqliyay ✓

1

(Badweyn-ta)

2

1. Bad weyn oo xeebta ka fog.

3

2. Badda qaybaheeda waaweyn oo shanta ah, mid ka mid ah (Badweynta Atlaantik, Badweynta Deggan, Dadweynta Hindi, Badweyn-Barafta Woqooyi iyo Badweyn-Barafta Koofure).

waa la naqliyay ✓

1

1. (Boqon-ka) Xarigga, seedda boqonta laga sameeyo, oo qaansada.

2

2. (Boqon-ta) Seedda ciribta iyo muruqa kubka isu haysa; faysha shanshada iyo dhudhunka isu haysa; fayl.

waa la naqliyay ✓

1

(Bub-ta)

2

Cayaar labo qof ama ka badan lagu cayaaro oo shaxda u eg; yib; shantarad.

waa la naqliyay ✓

1

(Cululuq-da)

2

Shanqarta ka yeerta caloosha dhaqdhaqaaqaysa ama la dacarfaalayo.

waa la naqliyay ✓

1

(Darbin-ta)

2

Badarka bisil oo iidaaman oo aan aayar la qaadqaadan ee hadba shan farood iyo caacal buuxa la qaato.

waa la naqliyay ✓

1

(Dharbaaxa-da)

2

Sacab furan ama shan farood iyo calaacal, oo si xoog leh, wax loogu dhufto; dhabannaano; (ama dhirbaaxo).

waa la naqliyay ✓

1

(Dheg-ta)

2

1. Xubinta oogada ku taal oo dhawaaqa, yeerta iyo shanqarta qabata oo garata; xubinta maqalka; dhegta dadku waxay u qaybsantaa saddex meelood oo mid waliba hawlo gaar ah qabato; dheg soke, dheg dhexe iyo dheg shishe.

3

2. (weel, qalab, kd.) meelo sida dhegta soo baxsan oo la qabto ama wax kale tara; carrab.

4

3. Magac wanaagsan; caannimo; sharaf.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhegafarasow-ga)

2

1. Dhegaha oo hadba mooda in shanqari u yeertay ama ay wax maqleen; (qof) wax aan jirin ama aan dadka kale maqlayn mooda inuu hadba maqlay.

3

2. Sida faraska u dhegawaddanaan; meel fog wax ka maqli ogaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhul-ka)

2

1. Meeraha korkiisa dadku deggan yahay oo ku nool yahay: xagga weynaanta waa meeraha shanaad, xagga qorrax xigiddana waa kan saddexaad; wuxuu u dhexeeyaa Waxaraxirta (Sahra) iyo Farrarre (Mariikh).

3

2. Dhulka intiisa negi oo engegan oo aan baddu fadhiyin.

4

3. Dhul kooban oo seere la yaqaan leh.

5

4. Ciidda aynnu cagaha ku haynno; duni; adduun; arlo; carro; if.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhuusa-da)

2

Neef kolkol shanqari weheliso oo nafleyda qaarkeed xaggeeda danbe ka timaadda.

waa la naqliyay ✓

1

(Diyaan-ka)

2

Shanqar weyn oo culus sida jibinta ama madfac la ridey ama durbaan la garaacay; (ama diryaan).

waa la naqliyay ✓

1

(Duubi-ga)

2

1. Qof la duubay oo waayeel laga dhigtay.

3

2. Lugta xoolaha xubin kamid ah oo u dhexaysa bowdada iyo dhudhunka majinta; shansho.

4

3. (xarig, kd.) Xirmo.

waa la naqliyay ✓

1

(e')

2

Xarafka shanaad oo Alifka Soomaalida. Waa shaqal.

3

-e: (-ee)

4

Hadallo ama tixo bay xiriirisaa, kol ay erey ku dabakaran tahay iyo kol ay gooni isu taagto, labadaba waa leedahay; (sida: Waa Liibaane u yeer; ama: Waa Liibaan ee u yeer).

waa la naqliyay ✓

1

(Feerid-da)

2

1. Cayaar ama dagaal feer ugu dhufasho, ula dhicid.

3

2. (timo) firid; shanlayn.

4

3. (caw, kd.) jeexjeexid; dhilid.

waa la naqliyay ✓

1

(Firasha-da)

2

Timaha saqaf ku hagaajin; shanlaysasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Han-ka)

2

Qab; niyo; islaweyni.

waa la naqliyay ✓

m.l Isla weynaan aan kibir ku jirin; qab.

waa la naqliyay ✓

m.l Isla weynaan aan kibir ku jirin; qab.

waa la naqliyay ✓

m. n., [abstract] ambition, pride

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. pride (pareeydh); self-esteem (salafistiim); reputation (repyoteeyshen); self-respect ~ qab, sumcad. 2. ambition (aam bi shen), —hanwayn: (adj) ambitious (aambishas)

waa la naqliyay ✓

1

(falkaabe) xagga hore ka raaca hadle ama wadar wax is amraysa. Han cunno xeraadka. Han socdo. Dh: aan, an.

2

han -ka: (magac, lab, keli) doonista qofka iyo rabitaankiisa. Qof han wayn haani ma dhergiso. Dh: cir, rabitaanka.

3

han -ka: (magac, keli) qab iyo islaweyni.

waa la naqliyay ✓

han! onomatopée - ha!

waa la naqliyay ✓

1

1. Aan xumaan lahayn; wanaagsan; fiican; suubban.

2

2. (San-ka) a) Xubin wejiga ku taal oo afka iyo indhaha u dhexaysa oo labo dalool (dulal) ku yaalliin oo laga neefsado waxna laga ursho. b) Xubinta ka dhigan oo sankunneeflaha kale ku taal; sandaal; gafuur. c) Wixii san u eg ama meesha uu ku yaal ku yaal, sida fiiqa buurta. d) Daliigo idiin jilicsan ah oo wax lagu daruuro.

waa la naqliyay ✓

1

san¹: m.l (-nan, m.l) 1. Xubin wejiga ku taal oo afka iyo indhaha u dhexeysa oo laba dalool leh oo laga neefsado waxna lagu uriyo. 2. Meel ka soo fiiqan qararka iyo buuraha oo san u eg. 3. Daliig yar oo harag ah oo hargaha kale layskula tolo.

2

san²: f.mg4 (-amaa, -amayd) Wax dhibaato, xanuun iyo wixi lamida aan qabin ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

san¹: m.l (-nan, m.l) 1. Xubin wejiga ku taal oo afka iyo indhaha u dhexeysa oo laba dalool leh oo laga neefsado waxna lagu uriyo. 2. Meel ka soo fiiqan qararka iyo buuraha oo san u eg. 3. Daliig yar oo harag ah oo hargaha kale layskula tolo.

2

san²: f.mg4 (-amaa, -amayd) Wax dhibaato, xanuun iyo wixi lamida aan qabin ahaansho. m.f.dh, samaan.

waa la naqliyay ✓

1

[adjective] good

2

san m. n. nose

waa la naqliyay ✓

bon.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) nose (nowz) —sanka iyo dulkiisa: (adj) nasal (neey-zal)

2

san: (adj) good (guudh) Ex: wax san ma yaqaan; he is incapable of doing good

3

san: (suffix) used to form verbal adjective; or something tending toward; inclined toward: becoming. Ex: hurdaysan; sleepy; samaysan; made (meeydh); faraxsan; happy (hap-pi)

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) aan xumaan lahayn; wax wanaagsan, fiican, suubban.

2

san: (tilmaame) subag leh.

3

san-ka: (magac, lab, keli) xubin wejiga ku taal oo afka iyo indhaha u dhexaysa oo labo dalool ku yaalliin oo laga neefsado waxna laga ursho.

4

san-ka: (magac, lab, keli) buuraha afkooda fiiqan; gafuur.

5

san -ka: (magac, lab, keli) daliig idiin jilicsan ah oo wax lagu daruuro.

waa la naqliyay ✓

أنف

waa la naqliyay ✓

1

-sha

2

(naxwe) qodob raaca ereyada dheddigga u dhawaaqa oo l ku dhammaada, sida il (isha), bil (bisha), ceelal (ceela-sha), odayaal (odayaa-sha).

waa la naqliyay ✓

-da: (n) a letter of the Somali alphabet, pronounced as (sha') as in the word [shame]

waa la naqliyay ✓

(qodob) ku dabakarma ereyada dhedig oo ku dhammaada shibbanaha 'L', sida: ulusha: odayaal - odayaasha; iyo wixii la mid ah. shaa: eray loogu dhawaaqo dameeraha, kolka la joojinayo. Dameerta shaa dhe. Dh: shug. Li: hag.

waa la naqliyay ✓

(suffix): this (this); definite article of some masculine gender words ending in the e vowel. Ex: guurehan; this night travel; haasawehan; this date [courting]; furehan; this key

waa la naqliyay ✓

ahan! interj. - ahan! ah! (dhawaaq la xidhiidha hawl adag).

waa la naqliyay ✓

1

1. Aan wax ka maqnayn; idil.

2

2. (Dhan-ka) Dhinac; gees; xag; barbar; doc.

waa la naqliyay ✓

1

dhan¹: m.l 1. Dhinac, gees. 2. Erey lagu isticmaalo ereyada lammane ah oo cabbidda micneeya. Tusaale: “Caana dh.”.

2

dhan²: f.g1 (-amay, -antay; -ami) Caano cabbid.

3

dhan³: f.mg4 (-ammaa, -ammayd) Wax aan wax ka dhinnayn ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

dhan¹: m.l 1. Dhinac, gees. 2. Erey lagu isticmaalo ereyada lammane ah oo cabbidda micneeya. Tusaale: Caana dhan.

2

dhan²: f.g1 (-amay, -antay; -ami) Caano cabbid. m.f.dh, dhamid.

3

dhan³: f.mg4 (-ammaa, -ammayd) Wax aan wax ka dhinnayn ahaansho. m.f.dh, dhammaan.

waa la naqliyay ✓

1

num., [adjective] all, entire, whole, complete

2

dhan m. n., loc. side; direction, way; portion, part

3

dhan v. drink (milk)

waa la naqliyay ✓

1

(adj) 1. all (oo/); whole (hool); entire (en-taayer) ~ dhammaan. Ex: waddanka oo dhan: the whole country. 2. dhan -ka:(n) direction. Ex: dhankee u socotaa? In which direction are you going?

2

dhan -dhamay / dhantay: (v) drink milk. Ex. caanuu dhamay; he drank milk

waa la naqliyay ✓

1

Completo

2

Complete

waa la naqliyay ✓

1

(fal) caano afka ku shubo oo liq. Caano dhay ah dhan. Dh: cab.

2

dhan: (ereycodeed) lagu cabbiro jabaqda birta.

3

dhan -ka: (magac, lab, keli) dhinac ama barbar. Dhanka aad iga xigtaa la iiga soo dhacay. Dh: gees.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Saan-ka) Qof dab leh ama qalab kale sita oo meel ilaalinaya, hawsha uu hayo.

2

2. (Saan-ta) a) Harag. b) Jaan; tallaabo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-aamo, m.l) 1. Harag xoolaad siiba kan geela iyo lo'da. 2. Tillaabo. 3. Raad.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-aamo, m.l) 1. Harag xoolaad siiba kan geela iyo lo'da. 2. Tillaabo. 3. Raad.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. hide, animal skin, leather

2

saan [feminine] n. footstep, pace; footprint

3

saan m. n. armed guard, sentry

4

saan n. phr., deictic: thus, like this, this way

5

saan [conjunction], vl. pron. how I ...; in order that I ...

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (n) step (isteep); footstep (fuut-isteep); pace (peeys); stride (istaraaydh)-, the distance covered by a step ~ talaabo

2

saan -ta: (n) hide (haaydh); skin of an animal ~ haraga xoolaha, sar, maqaar.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qof dab leh ama qalab kale sita oo meel ilaalinaaya, hawsha uu hayo. Saan baa dhawra guriga cusub. Dh: sandaleele.

2

saan -ta: (magac, dhedig, keli) tallaabo qaadid. Isla ma saan qaadi karaan labada arrimood. Dh: jaan, tallaabo.

3

saan-ta: (magac, dhedig, keli) eeg harag.

waa la naqliyay ✓

/skaan/ (v) 1. fiirin (baaris, eegid baarid ah) 2. dul-marid (akhris dul-mar ah).

waa la naqliyay ✓

1

a: shiin

2

de: SH [digraph letter of the Somali alphabet] Voiceless palato-alveolar fricative

3

initial: s

4

lx: sha'

5

pd: (-da)

6

ps: n-f

7

key: sha'

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) 1. sound made by something falling into water. 2. [informal] welfare (weel-far) money ~ cayr

waa la naqliyay ✓

(fal) biyo dhex gal; quus: tiimbo. shabaab-ka: (magac, lab, keli) dhallin yar, barbaar; shaab.

waa la naqliyay ✓

1

shad¹: m.l (-dad, m.l) Astaanta muujisa in shibbanuhu uu labalaabanyahay (far-Carbeedda).

2

shad²: m.l (fiisikis) Xoogga saaran halkii halbeeg ee bedka walax, sababana in ay walaxdu qaab doorsoonto.

waa la naqliyay ✓

1

shad¹: m.l (-dad, m.l) Astaanta muujisa in shibbanuhu uu labalaabanyahay (far-Carbeedda).

2

shad²: m.l (fiisikis) Xoogga saaran halkii halbeeg ee bedka walax, sababana in ay walaxdu qaab doorsoonto.

waa la naqliyay ✓

1

(Shaf-ka)

2

Laabta inta lafsakaarta ku abbaaran; leg; gaaddo.

waa la naqliyay ✓

1

shaf¹: m.l (-faf, m.l) 1. Meesha wareegsan oo geelu marka uu fadhiisanayo uu dhulka dhigto; leg. 2. Xabad; gaaddo.

2

shaf²: f.g1 (-fay, -ftay) Geedo iyo wixi lamida jarid.

waa la naqliyay ✓

1

shaf¹: m.l (-faf, m.l) 1. Meesha wareegsan oo geelu marka uu fadhiisanayo uu dhulka dhigto; leg. 2. Xabad; gaaddo.

2

shaf²: f.g1 (-fay, -ftay) Geedo iyo wixi lamida jarid. m.dh, shafid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. chest, breast

2

shaf v. reap, harvest

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) chest (jast); breast (ba-reest) ~ laab, xabad

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) laabta inteeda lafsakaarta ku abbaaran: leg: gaaddo. Shafka ayuu ku qaaday dadkii oo dhan kibir dartii. Dh: xabbad.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eray loo isticmaalo gaadiidku kolka uu is taago. Kol kaliya ayuun buu gaadhigii shag yidhi. Dh: yakh, hur.

waa la naqliyay ✓

/shaam/ (n) 1. dhalan-teed (been ah) (v) 2. is-yeelyeelid (wax aan dhab ahayn oo layska yeel-yeelo).

waa la naqliyay ✓

(see deceit); sham crying, bihinbih.

waa la naqliyay ✓

1

(Shar-ka)

2

Magac kooba wax xun oo dhan; wax aan khayr lahayn; dhib; xumaato.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh (-ro, m.l) Wax kasta oo samaha ka hor yimaad cawaaqib xumana keena.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh (-ro, m.l) Wax kasta oo samaha ka hor yimaad cawaaqib xumana keena.

waa la naqliyay ✓

f. n./m, [abstract] evil

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) evil (i-val); malevolence (malave-lansi)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax kasta oo xun, aan khayr lahayn; waxaan wanaagsanayn oo aan khayr lahayn oo Rabbina aanu jecleyn, xumaan dhimmaanteed. Iska ilaali hadalada sharka leh Dh: dhib, xumaato. Li: khayr.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: evil

3

initial: s

4

lx: shar

5

pd: (-ta ~ -ka)

6

ps: n1-f/m-abs

7

key: shar

waa la naqliyay ✓

class: perhaps, possibly

waa la naqliyay ✓

1

a: saw, show, sow

2

de: perhaps, possibly

3

initial: s

4

lx: shaw

5

ps: class

6

key: shaw

waa la naqliyay ✓

1

(Shax-da)

2

1. Shilin yaryar oo aan ishu qaban karin; qaniin.

3

2. Cayaar dhulka lagu dhigo ama loox loo sameeyey korki oo labo qof lagu cayaaro; waa saddex xarriiqood oo afargees ah oo isku gudajira oo middiiba siddeed hogood leedahay (isku 24 hogood); qofkiiba wuxuu ku cayaaraa 12 cad oo qori ah ama dhagax ama wax kale oo isku midab ah (12 cad iyo 12 madow).

waa la naqliyay ✓

1

shax¹: m.dh 1. Cayaar dhulka lagu dhigto ama loox loo sameeyey korkiis oo laba qof lagu cayaaro. 2. Shilin yaryar oo aan ishu aad u qaban karin. 3. Jadwal.

2

shax²: f.mg1 (-xay, -xday) Shax cayaarid.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Cayaar dhulka lagu dhigto ama loox loo sameeyey korkiis oo laba qof lagu cayaaro. 2. Shilin yaryar oo aan ishu aad u qaban karin. 3. Jadwal.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. Somali checkers (board-game usually played on the ground); scheme, plan

2

shax v. play Somali checkers

3

shax [feminine] n. small tick

waa la naqliyay ✓

-da: (n) checkers (jeekeris); chess (fees); domino

waa la naqliyay ✓