Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

a: shiin

2

de: SH [digraph letter of the Somali alphabet] Voiceless palato-alveolar fricative

3

initial: s

4

lx: sha'

5

pd: (-da)

6

ps: n-f

7

key: sha'

waa la naqliyay ✓

1

a: (a')

2

Xarafka koowaad oo Alifka Soomaalida. Waa shaqal.

3

-a: (naxwe) qodob raaca ereyada lab oo kelida ah oo 6 shibbane ku dhammaada (c, h, kh, q, x iyo hamsa, sida: magac-a, daah-a, jookh-a, maraq-a, madax-a iyo go'-a).

waa la naqliyay ✓

1

aad: 1. (⁰) Dhab; si daran.

2

2. Adigu.

3

-aad: Tiraab lagu dabakaro tirada oo muujiya jagada tiradaasi ku abbaaran tahay, saddex-aad (3d.); shan-aad (5d.); sagaal-aad (9d.).

waa la naqliyay ✓

1

(Aashuun-ka)

2

Weel biyaha lagu shubto oo laga sameeyey dhoobo; malbo; jalxad; shaanbi; ballaas.

waa la naqliyay ✓

1

(Adeegid-da)

2

Hawl cid u qabasho; midiidimid; qabbaanid; xoojin; shaqayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Afaggaal-ka, Afaggaa-sha)

2

Toddobada xiddigood oo raqaha, tan ugu danbaysa; waxay u dhexaysaa nuguushi-cad tyo naafcadde.

waa la naqliyay ✓

1

(Afar-ta)

2

Tirada saddexda iyo shanta u dhexaysa (4).

waa la naqliyay ✓

1

(Afarrey-da)

2

1. Gabay yar, shanley.

3

2. (shax) afar iska soo horjeedda oo hogi u dhexayso, oo ka samaysan labo jare oo taagan (isku dhici kara).

waa la naqliyay ✓

1

(Aglool-ka, Agloo-sha)

2

1. Hab weelka la xoolayna hayo, gocoyonnimada looga ba'sho: asal, dufan, laysku karshey baa lagu rogrogaa.

3

2. Wax la dhisa hayo ama la samayna hayo, qaabintiisa iyo jaangooyadiisa hore; bilaw; unug. 3.* Aqal, la dhisi doono, astaanti iyo muuqaalki warqad, ku muujin.

waa la naqliyay ✓

1

(Aja-sha)

2

1. Waqti dhammaadki.

3

2. Waqtiga dhimashada.

waa la naqliyay ✓

1

(Alab-ka)

2

Ged; caado; falaad; sha'ni.

waa la naqliyay ✓

1

(Alee-sha)

2

Bocoosha iyo tammaanka jaad ka mid ah oo aan waaweyneyn; bocool; tammaan; laji: cangaleel.

waa la naqliyay ✓

1

(Alifba'-da)

2

Xuruuf af lagu qoro oo ka kooban shaqallo iyo shibbaneyaal; alif.

waa la naqliyay ✓

1

(Andaqaad-ka)

2

Arrin lagu heshiiyey, wixii xil ka yimaada ama eeddii ka timaadda oo la qaato; eedqaad; xilxanbaar; shaf-u-tun; u qoolnaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Andaqaadid-da)

2

Arrin lagu heshiiyey wixii xil ka yimaada ama eeddii ka timaadda, qaadasho; eed qaadid; xil xanbaarid; isu qoolid; shaf u tumid.

waa la naqliyay ✓

1

(Ansax-a)

2

Wax sharciga waafaqsan; sharci ahaan loo oggolaan karo ama loo aqbali karo; aan ahayn wax la duri karo ama la burin karo.

waa la naqliyay ✓

1

(Aqoo-sha)

2

1. Wax dad badan ka dhexeeya (cunno) kala agaasin iyo qayb-wanaaggooda.

3

2. Gooraha wax la cuno middood.

4

3. Sooryo; qorshe.

5

4. Wadid, meelgeyn.

waa la naqliyay ✓

1

(Arba-ha)

2

1. Maroodiga weyn oo lab oo raxanta horkaca; araye.

3

2. Shabeel lab.

waa la naqliyay ✓

1

(Ashahaada-da)

2

Shahaado.

waa la naqliyay ✓

1

(Asiili-ga)

2

1. Sharaf leh; gob.

3

2. Asalkii ah; aan u'ekaysiis ahayn; asli.

waa la naqliyay ✓

1

(Asuul-ka)

2

Qaanuun; sharci; xeer.

waa la naqliyay ✓

1

de: H [letter of the Somali alphabet]

2

lx: ha'

3

pd: (-da)

4

ps: n-f

5

key: ha'

waa la naqliyay ✓

(fal) aad u'carood, u xanaaq; is madaxmar oo si aad ah u cadhoo; si daran u xanaaq. Sulaymaan koolkii seefta loola baxay buu sa'ay.

waa la naqliyay ✓

1

a: siin

2

de: S [letter of the Somali alphabet] Voiceless alveolar fricative

3

initial: s

4

lx: sa'

5

pd: (-da)

6

ps: n-f

7

key: sa'

waa la naqliyay ✓

1

-sha

2

(naxwe) qodob raaca ereyada dheddigga u dhawaaqa oo l ku dhammaada, sida il (isha), bil (bisha), ceelal (ceela-sha), odayaal (odayaa-sha).

waa la naqliyay ✓

-da: (n) a letter of the Somali alphabet, pronounced as (sha') as in the word [shame]

waa la naqliyay ✓

(qodob) ku dabakarma ereyada dhedig oo ku dhammaada shibbanaha 'L', sida: ulusha: odayaal - odayaasha; iyo wixii la mid ah. shaa: eray loogu dhawaaqo dameeraha, kolka la joojinayo. Dameerta shaa dhe. Dh: shug. Li: hag.

waa la naqliyay ✓

1

de: DH [digraph letter of the Somali alphabet] Voiced post-alveolar retroflex stop; can be double, but is not spelled as such; changes to R when not the first consonant in most dialects

2

lx: dha'

3

pd: (-da)

4

ps: n-f

5

key: dha'

waa la naqliyay ✓

1

de: KH [digraph letter of the Somali alphabet] Voiceless velar or uvular fricative

2

lx: kha'

3

pd: (-da)

4

ps: n-f

5

key: kha'

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) 1. sound made by something falling into water. 2. [informal] welfare (weel-far) money ~ cayr

waa la naqliyay ✓

(fal) biyo dhex gal; quus: tiimbo. shabaab-ka: (magac, lab, keli) dhallin yar, barbaar; shaab.

waa la naqliyay ✓

1

shad¹: m.l (-dad, m.l) Astaanta muujisa in shibbanuhu uu labalaabanyahay (far-Carbeedda).

2

shad²: m.l (fiisikis) Xoogga saaran halkii halbeeg ee bedka walax, sababana in ay walaxdu qaab doorsoonto.

waa la naqliyay ✓

1

shad¹: m.l (-dad, m.l) Astaanta muujisa in shibbanuhu uu labalaabanyahay (far-Carbeedda).

2

shad²: m.l (fiisikis) Xoogga saaran halkii halbeeg ee bedka walax, sababana in ay walaxdu qaab doorsoonto.

waa la naqliyay ✓

1

(Shaf-ka)

2

Laabta inta lafsakaarta ku abbaaran; leg; gaaddo.

waa la naqliyay ✓

1

shaf¹: m.l (-faf, m.l) 1. Meesha wareegsan oo geelu marka uu fadhiisanayo uu dhulka dhigto; leg. 2. Xabad; gaaddo.

2

shaf²: f.g1 (-fay, -ftay) Geedo iyo wixi lamida jarid.

waa la naqliyay ✓

1

shaf¹: m.l (-faf, m.l) 1. Meesha wareegsan oo geelu marka uu fadhiisanayo uu dhulka dhigto; leg. 2. Xabad; gaaddo.

2

shaf²: f.g1 (-fay, -ftay) Geedo iyo wixi lamida jarid. m.dh, shafid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. chest, breast

2

shaf v. reap, harvest

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) chest (jast); breast (ba-reest) ~ laab, xabad

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) laabta inteeda lafsakaarta ku abbaaran: leg: gaaddo. Shafka ayuu ku qaaday dadkii oo dhan kibir dartii. Dh: xabbad.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eray loo isticmaalo gaadiidku kolka uu is taago. Kol kaliya ayuun buu gaadhigii shag yidhi. Dh: yakh, hur.

waa la naqliyay ✓

/shaam/ (n) 1. dhalan-teed (been ah) (v) 2. is-yeelyeelid (wax aan dhab ahayn oo layska yeel-yeelo).

waa la naqliyay ✓

(see deceit); sham crying, bihinbih.

waa la naqliyay ✓

1

(Shan-ta)

2

Tirada afarta iyo lixda u dhexaysa; (5).

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. (t) Tirada afarta iyo lixda u dhexeysa; “5”. 2. Xoog; awood. 3. Gacan.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. (t) Tirada afarta iyo lixda u dhexeysa; 5. 2. Xoog; awood. 3. Gacan.

waa la naqliyay ✓

1

num. five

2

shan [feminine] n., [collective] hand, the five fingers

3

shan [feminine] n., [abstract] force, strength, power

4

shan deictic, suf. this

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) five (faayv)

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) tirada afar ku xigta. tirada afar iyo lix u dhexaysa. Dh: 5: V.

waa la naqliyay ✓

1

(Shar-ka)

2

Magac kooba wax xun oo dhan; wax aan khayr lahayn; dhib; xumaato.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh (-ro, m.l) Wax kasta oo samaha ka hor yimaad cawaaqib xumana keena.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh (-ro, m.l) Wax kasta oo samaha ka hor yimaad cawaaqib xumana keena.

waa la naqliyay ✓

f. n./m, [abstract] evil

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) evil (i-val); malevolence (malave-lansi)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax kasta oo xun, aan khayr lahayn; waxaan wanaagsanayn oo aan khayr lahayn oo Rabbina aanu jecleyn, xumaan dhimmaanteed. Iska ilaali hadalada sharka leh Dh: dhib, xumaato. Li: khayr.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: evil

3

initial: s

4

lx: shar

5

pd: (-ta ~ -ka)

6

ps: n1-f/m-abs

7

key: shar

waa la naqliyay ✓

class: perhaps, possibly

waa la naqliyay ✓

1

a: saw, show, sow

2

de: perhaps, possibly

3

initial: s

4

lx: shaw

5

ps: class

6

key: shaw

waa la naqliyay ✓

1

(Shax-da)

2

1. Shilin yaryar oo aan ishu qaban karin; qaniin.

3

2. Cayaar dhulka lagu dhigo ama loox loo sameeyey korki oo labo qof lagu cayaaro; waa saddex xarriiqood oo afargees ah oo isku gudajira oo middiiba siddeed hogood leedahay (isku 24 hogood); qofkiiba wuxuu ku cayaaraa 12 cad oo qori ah ama dhagax ama wax kale oo isku midab ah (12 cad iyo 12 madow).

waa la naqliyay ✓

1

shax¹: m.dh 1. Cayaar dhulka lagu dhigto ama loox loo sameeyey korkiis oo laba qof lagu cayaaro. 2. Shilin yaryar oo aan ishu aad u qaban karin. 3. Jadwal.

2

shax²: f.mg1 (-xay, -xday) Shax cayaarid.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Cayaar dhulka lagu dhigto ama loox loo sameeyey korkiis oo laba qof lagu cayaaro. 2. Shilin yaryar oo aan ishu aad u qaban karin. 3. Jadwal.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. Somali checkers (board-game usually played on the ground); scheme, plan

2

shax v. play Somali checkers

3

shax [feminine] n. small tick

waa la naqliyay ✓

-da: (n) checkers (jeekeris); chess (fees); domino

waa la naqliyay ✓

1

(fal) shax ciyaar, dheel.

2

shax-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar dhulka dushiisa ama loox loo sameeyey korkiisa ay labo qof ku wada ciyaaraan; waa saddex afargees oo kala yaryar oo isku dhexjira: waa 24 hog: qofkiiba wuxuu ku ciyaaraa 12 cad oo qori ama dhagax ama wax kale ah oo isku midab ah 'sida: 12 cad iyo 12 madow'.

3

shax-da: (magac, dhedig, keli) shilin yaryar oo aan ishu qaban karin; qaniin.

4

shax-da: (magac, dhedig kell) xarriiqo jaantus ah oo wax lagu qoro. Dh: jaantus.

waa la naqliyay ✓

1

(Shay-ga)

2

Wax; geed.

waa la naqliyay ✓

m.l (xisaab) Shaygu waa wax leh qaab go'an oo aad taaban kartid, ama arki kartid oo aan nooleyn.

waa la naqliyay ✓

m.l (xisaab) Shaygu waa wax leh qaab go'an oo aad taaban kartid, ama arki kartid oo aan nooleyn.

waa la naqliyay ✓

m. n. thing, item

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) [plural shayaal] item (aay-tem); thing (thing); unit (yunit) ~ shey, walax

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) magaca guud ee waxyaabaha ma noolaha ah loo isticmaalo marka la tilmaamayo ee aan la garanayn magaciisa gaarka ah. Imisa shay ayaa miiska dul saran? Dh: wax, walax, geed, shey.

2

shay-ga: (magac, lab, keli) geed midho macaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Sha'ni-ga)

2

Si, xaal, ged, alab.

waa la naqliyay ✓

m.l Si; xaal; ged; alab.

waa la naqliyay ✓

m.l Si; xaal; ged; alab.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) si; xaal ged: shacni.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: way, method; matter, affair, case

3

initial: s

4

lx: sha'ni

5

pd: (-ga)

6

ps: n2a-m

7

key: sha'ni

waa la naqliyay ✓

1

1. Aan dhib lahayn; fudud; jilicsan.

2

2. (Sahal-ka) Fudayd, jileec.

waa la naqliyay ✓

1

sahal¹: m.l Wax aan dhib lahayn ama fudud.

2

sahal²: f.g1 (-hlay, -hashay; -hli) Wax fududayn.

waa la naqliyay ✓

1

sahal¹: m.l Wax aan dhib lahayn ama fudud.

2

sahal²: f.g1 (-hlay, -hashay; -hli) Wax fududayn. m.f.dh, sahlid.

waa la naqliyay ✓

name: Sahal

waa la naqliyay ✓

1

m. n. (adj.): ease, easiness, simplicity; easy, simple, uncomplicated

2

sahal v. simplify, make something easy ~ simple

waa la naqliyay ✓

1

name-m ease, easiness, simplicity; easy, simple, uncomplicated

2

name-m easy to deal with; easy-goer

waa la naqliyay ✓

1

-ah: (adj) easy (ii-zi); simple (sim-pal); effortless (efer-les); smooth (ismuuth); facile (faaself, light (laayt) ~ sahlan, fudud

2

sahal -ay / sahashay: (v) make easy; smooth the way; make possible; facilitate (fa-sili-teeyt) ~ u sahal

waa la naqliyay ✓

1

(fal) fududay; ha adkayn; dhib ha u yeelin.

2

sahal -ka: (magac, lab, keli) wax aan adkayn, aan dhib lahayn, wixii dhibyar ee aan adkayn. Sahal Allaw nooga dhig umuuraha. Dh: fudud, jilicsan. Li: adag, dhib.

waa la naqliyay ✓

1

(Sahan-ka)

2

Dad ama qof meel loo diro, inay soo arkaan oo war buuxa ka keenaan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) 1. Aadidda meel la aado si looga war keeno. 2. S. ah: qof meel loo diro si uu uga war keeno.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) 1. Aadidda meel la aado si looga war keeno. 2. S. ah: qof meel loo diro si uu uga war keeno.

waa la naqliyay ✓

Survey

waa la naqliyay ✓

m. n. survey, reconnaissance party, scouting party

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. expedition (ekis-pidi-shinf, exploration (ekis-paloo-reey-shin) 2. reconnaissance; especially in order to gather military information

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) meel tegid oo soo arkid, u soo kuurgelid, soo indha-indhayn, soo xuuraamid oo war ka keened. Sahan hortii reer lama raro. Dh: wardoon.

2

sahan -ka: (magac, lab, keli) ciidanka intooda sahanka loo diro; wax soo sahamiya. Dh: ilaalo, ol-ale.

waa la naqliyay ✓

1

de: survey, reconnaissance party, scouting party

2

initial: s

3

lx: sahan

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: sahan

waa la naqliyay ✓

استكشاف

waa la naqliyay ✓

1

(Sahay-da)

2

Cunnada loo qaato in lagu jidmaro; jicsin; sabbaar.

waa la naqliyay ✓

1

sahay¹: m.dh Cunto loo qaato in lagu jidma-ro; jiscin.

2

sahay²: f.g1 (-yay, -yday) Cunto jidmar ahaan cid u siin.

waa la naqliyay ✓

m.dh Cunto loo qaato in lagu jid-maro; jiscin.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. provisions for a journey

2

sahay v. give provisions to someone who is traveling

waa la naqliyay ✓

-da: (n) materials or provisions made available for the use of travelers; supplies (sapa-laayis) . provisions (porovi-shinis)

waa la naqliyay ✓

1

Viveri per viaggio

2

Travel ration

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) cunnada loo qaato in lagu jidmaro; hantida socdaalka loo qato. Dh: jicsin, sabbaar, saad.

waa la naqliyay ✓

1

(Shaab-ka)

2

Wiil dhallinyar; barbaar.

waa la naqliyay ✓

m.l (-bab, m.l) 1. Nin dhallin yar oo xoog leh. 2. Sh. ah: dukaan badeeco ka buuxdo oo cammiran.

waa la naqliyay ✓