seedaxanuun

-ka: (magac, lab, keli) cudur beerka ku dhaca. Beerxanuun baa ku dhacay kuwii khamrida biishan jireye.

m.l (daaw.) Xanuun madaxa ku dhaca; madax-wareer.

-ka: (magac, lab, keli) bugtaan uu qofka madaxu xanuuno. Aabbo madaxanuun baa haya. Dh: madax-xanuun, madax-wareer, madaxfarad, madaxfered.

-ka: (magac, lab, keli) cudur dhegaha ku dhaca oo dartii dadka ku dhego cuslaadaan ama ku dhego beelaan haddii aan la iska daaweyn.

-ka: (magac, lab, keli) xanuunka mastitiska loo yaqaan.

-ka: (magac, lab, keli) xanuun haweenka naasaha kaga dhaca oo ibaha bukaysiiya oo haddii uu ku xumaado naasatira.

-ka: (magac, lab, keli) xanuun ilkaha laga dareemo kolka uu suus galo ama nabarba ku dhaco.

m.l Caadada dumarka oo la timaadda dhib iyo xanuun.

(Madaxxanuun-ka)

Madaxwareer.

-ka: (magac, lab, keli) xanuun wadnaha ku dhaca oo inta badan ka yimaadda halbawlayaasha oo cilladaysta ama xidhma.

m.l (-eemo ..., m.l) (daawo) Xanuun aad u daran oo gubasho ah ama mudid ah oo badanaa raaca lareemayaasha.

m.l (-eemo ..., m.l) (daaw.) Xanuun aad u daran oo gubasho ah ama mudid ah oo badanaa raaca lareemayaasha.

-ta: (magac, dhedig, keli) cad beerka ku dhejisan oo ay shqadiisu tahay shiididda wixi dufan ah isaga oo ku sii daaya dheecaan huruud ah.

-ka: (magac, lab, keli) xanuun aad u daran oo gubasho ah ama mudid ah oo badanaa raaca lareemayaasha.

m.l Xanuun dhabarka ku dhaca.

m.l Xanuun dhabarka ku dhaca.

-ka: (magac, lab, keli) dhabarka oo xanuuna; xanuun dhabarka ku dhaca.

m.l (daawo) Xanuun madaxa ku dhaca; madax-wareer. la-mid: madaxwareer.

m. n., [compound] headache

-ka: (n) headache (heedh-ek) ~ madax-wareer

وَجَعُ الرَّأْسِ صُدَاع

-ka: (magac, lab, keli) xilli aad u horreeya; wakhti aad u fog oo la soo jiray; inta la xusuusan yahay. Sheekadani waa mid soo jirtay tan iyo aamanuun. Dh: aaman, aamanuu, weligeed, abidkeed. Li: amminkan.

f.mg4 (-naa, -nayd) la-mid: beeddalan.

(tilmaame) neef oofanaya oo saarasho u diyaar ah. Qaalin beedalan ayaa xerada ku jirta. Dh: lugadegsan.

daanduun¹: m.l la-mid: daadduun¹.

daanduun²: f.mg1 (-uumay, -uuntay) la-mid: daadduun².

de: cry with pain (of an animal)

hm: 1

lx: eedaan

pd: (eedaamay)

ps: v1=

key: eedaan_1

(tilmaame) hadhuudh buushibaxsan.

-ka: (magac, lab, keli) oon badan oo aad u qallajiya ciddii uu helo.

-ka: (magac, lab, keli) ur yar oo silloon oo aan la jeclaysan. Noolaa'uruhu masanuun qadhmuun ayuu leeyahay. Dh: siniin, ur.

-ka: (magac, lab, keli) xilli aad u adag oo dhibaato iyo rafaad badan. Dh: dhib.

(tilmaame) qof saxariirsan oo rafaad qaba; qof silicsan.

(Jeedaalin-ta)

Wax durugsan, indhaha ku raadin; fiirin; eegid; ilaalin.

m.f.dh eeg jeedaali.

-ta: (magac, dhedig, keli) dib u eegis, dhan fiiris.

(Seeraarin-ta)

Tuuryo wax soke oo dheer (daar, buur) korka ka marin, oo meel shishe oo aan muuqan ku ridid.

m.f.dh eeg seeraari. la-mid: seeraaris.

-ta: (magac, dhedig, keli) tuuryo wax soke oo dheer 'daar, buur' kor ka marin oo meel shishe oo dhanka kale ah, gaadhsiin; seeraaris.

-ga: (magac, lab, keli) hurdo iska waayid; hurdo la'aan.

m.dh la-mid: beeddalnaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax beedalaya ahaan. Rabku waxay sugaan beedalnaanta neefka rimaya. Dh: lugadegsanaan.

-ka: (magac, lab, keli) ceel si dhuuban oo qoto dheer loo qodo. Dh: ganuun.

m.f.dh eeg eedaysan. la-mid: eedaysnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof eed qaba ahaan; qof denbi loo haysto ahaan.

m.l.u Dhirta inta xajiinta leh.

m.l.u Dhirta inta xajiinta leh.

-ta: (magacwadareed) geedaha inta leh caleemo haddii la taabto lagu caaroodo ama lagu xajiimoodo.

leeddafuul¹: m.l Fuulidda la fuulo faras aan koore lahayn. la-mid: leeddafuulid.

leeddafuul²: f.g1 (-uulay, -uushay) Faras aan koore saarnayn fuulid.

-ka: (magac, lab, keli) faras aan koore. sarnayn fuulid.

m.f.dh eeg seemman. la-mid: seemmanaansho.

-ta: (magac, dhediq, keli) mid aan geeso lahayn ahaan. Dh: garoomanaan.

m.f.dh eeg seexsan. la-mid: seexsanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) mid seexday ahaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) sheedda ka eegid; meel fog wax ka eegid. Dh: jeedaalin, sheedaalis.

-ka: (magac, lab, keli) shidaalka aad u badsadka injiinka; shidaalcunis.

(Teedsanaan-ta)

Wax teedsan ahaan.

m.f.dh eeg teedsan. la-mid: teedsanaansho.

f. n., [abstract] state of being lined up ~ put in a row

-ta: (magac, dhedig, keli) wax safan ahaan. Teedsanaan ayaa loo dhigay jirikannada. teedsanaansho -ha: (magac, lab, keli) wax meel girgir ah, isku daba taxan ahaansho.

de: state of being lined up ~ put in a row

initial: t

lx: teedsanaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: teedsanaan

(Ged-hajin) S Farsetia sp. Cruciferae.

N Indigofera intricata Boiss. Papilionaceae.

S Indigofera insularis Chiov. Papilionaceae.

S Indigofera coerulea Roxb. Papilionaceae.

C Indigofera trita L.F. Papilionaceae.

S Indigofera spinosa Forsk. Papilionaceae.

C Crotalaria dumosa Franch. Papilionaceae.

N Tephrosia obbiadensis Chiov. Papilionaceae.

S Tephrosia villosa (L) Pers. Papilionaceae.

S Indigofera phillipsiae Bak.F. Papilionaceae.

S Indigofera schimperi Jaub. & Spach. Papilionaceae.

S Pleuropterantha revoilii Franch. Amaranthaceae.

S Ipomoe hotschyana Choisy. Convolvulaceae.

S Tephrosia pumila (Lam) Pers. Papilionaceae.

n. phr. toothache

de: toothache

lx: ilig-xanuun

ps: np

key: ilig-xanuun

m.l (-qyo ..., m.dh) (daawo) Iskuroorid muruq iyo xanuun muddo dheer socda.

m.l (-qyo ..., m.dh) (daaw.) Iskuroorid muruq iyo xanuun muddo dheer socda.

-ka: (magac, lab, keli) iskuroorid muruq iyo xanuun muddo dheer socda.

m.f.dh eeg seetaysan. la-mid: seetaysnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) seeto ku xidhnaan, seeto ku dhaadnaan.

(Xididxanuun-ka)

1. Xanuun xididdada qabta.

2. Xanuun, kan ugu yar.

m.l Xanuun yar oo meel jirka ka mid ah si dabacsan u haya. Tusaale: “Jaamac waa isjirrisiinayaa ee xididxanuun ma hayo”.

m. n., [compound] nervous pain; small pain; minor aches and pains

-ka: (magac, lab, keli) xanuunka ku dhaca halbowlayaasha dhiigga kala hora.

de: nervous pain; small pain; [col] minor aches and pains

initial: x

lx: xididxanuun

pd: (-ka)

ps: n2-m-cmp

key: xididxanuun

-ka: (n) backache (baak-eyk); back pain (baakpeeyri)

m.dh la-mid: sargadaysnaan.