saydho — Macnaha & Turjumaada

(Saydo) S Sporobolus helvolus (Trin) Th. Dur & Schinz. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) biyo iyo wixii la mid ah, hal mar si baahsan loo daadshey; sayrmo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Aafo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) digo ama wax kale oo xajiin leh.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) 'biyo, iyo wixii la mid ah, si baahsan u daadi; xoog u qub; sayr.

2

saydh: (fal) 'awr, iyo wixii la mid ah, micida ama afka la gaadh; sayr.

3

saydh: (fal) qodax laan ku taal, iyo wixii la mid ah .xoog u soo fako oo wax kale ku dhac.

waa la naqliyay ✓

(fal) dhankaad u socotay ma ahee dhinac kale u kac. Bidix u baydho markaad balanbaalka ku baxdid. Dh: weeco, leexo.

waa la naqliyay ✓

v. wash, bathe

waa la naqliyay ✓

(Maido) C Phoenix reclinata Jacq. Palmae.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhar jidh aqal iyo wixii la mid ah dhaqo oo uskagga iyo foolxumada ka nadiifi. Jidhka maydho. Dh: dhaqo, qubayso, qasaalo.

2

maydho -da: (magac, dhedig, keli) geed leh caleemo dhaadheer oo la jaad ah timirta iyo baarka. Dh: caw, mayro.

waa la naqliyay ✓

1

a: mayro {N}

2

de: wash, bathe

3

lx: maydho

4

pd: (maydhay)

5

ps: v3b=

6

key: maydho

waa la naqliyay ✓

Birta garaangarta maxdinka abbaarka ugu taal oo la korsaaro waxa la maxdimaynayo.

waa la naqliyay ✓

1

(Sardha-da)

2

Hurdo yar; indho iskuqabad yar.

waa la naqliyay ✓

m.dh Hurdo yar.

waa la naqliyay ✓

f. n. nap, short sleep

waa la naqliyay ✓

1

(Sardo) N Agrostis semiverticillata (Forsk) C.Chr. Gramineae.

2

N Andropogon abyssinicus Fresen. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) hurdo yar; indho isku qabad yar, seexasho yar

waa la naqliyay ✓

1

de: nap, short sleep

2

initial: s

3

lx: sardho

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: sardho

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg saydh.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) soo bixidda abuurka ama shinnida marka dhulka rayska leh lagu aaso ama lagu saydho.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xanuun, dhib ama naxdin darteed indhahaaga lilmo ha ka soo daadato. Biyaha oo harraad gubahayoo, gal u arooraaya. Geeridoon wax dilin oo ninkii go'ay u booyeysa. Dh: ooy.

2

boy: (fal) erey lagu tilmaamo dibiga oo loola jeedo: kala durki faaggagga. Dibiga boy dheh.

3

boy -ga: (magac, lab, keli) tumbaakhada ama buuriga afka la gasho, kolka ay xumaato ee baraarujin laga waayo.

4

boy-ga: (magac, lab, keli) wiilka doobbiilaha ah ee dharka kaawiyadeeya.

5

boy-ga: (magac, lab, keli) meesha u dhaxaysa labada faag, abuurka lagu saydho oo dib loo mariyo marashida, qiyaasana marba intaad shinniyaysay. Shinnida ku saydh boyga.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) kaadida awrku isku saydho marka uu qooqo. Dh: dhibi.

2

dhebi -ga: (magac, lab, keli) geed laga goosto ulaha toostoosan oo ka baxa togagga.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale, nabar ku dhufo; qalab bir ah sida seef oo kale, isaga oo gacanqabsi ah, cid kale, kor kaga keen oo ku dhufo.

2

fajaas: (fal) beer shiniyee oo iniinyaha dhulka ku daadi. Dh: shinniyay, shinniyee.

3

fajaas -ka: (magac, lab, keli) cid kale, nabar ku dhufo.

4

fajaas -ka: (magac, lab, keli) awrka qallaciisa uu madaxa awrka ay dagaalamayaan kaga saydho. Dh: qallac, saydhmo, qallacaad.

5

fajaas-ka: (magac, lab, keli) mici ku dhufashada maska. Dh: saydhmo.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) hadhuudh la tumay iyo wixii la mid ah oo inta weel lagu shubo ee kor loo saydho buushiga iyo qashinka laga tuuro. Haadinta hadhuudhka xilliga dabaysha ayaa lagu beegaa. Dh: hufid.

2

haadin -ta: (magac, dhedig keli) «u» qof meel fog jooga gacanta u lulid si uu kuu arko. Haadintayda miyaanad arkayn gellin baan gacanta kuu lulaye?

waa la naqliyay ✓

1

(fal) sarajoog ku kaadi; meel kaa fog kaadida ku saydh. Dh: taleeji, kalleedhi.

2

kalleeti-da: (magac, dhedig, keli) kaadida oo lagu saydho meel kaa durugsan gaar ahaan ragga. Dh: kalleedhi.

waa la naqliyay ✓

1

échec, n.m. - diidmo; dhicid; guuldarro

2

mettre en échec - diidmo-deeqeed ama codsi la rido; lagu gacan saydho

waa la naqliyay ✓

(fal) erey habaar ah oo uu macnihiisu yahay, 'sabool noqo' 'waxba ha haysan'. Dh: sabooloow, cayrow. Li: hodanoow.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax kaa ordaya, xagga danbe ka mar oo xoog u eryo. Dh: caymadi, eryo, caymadi, cayrso, baacso.

waa la naqliyay ✓

(fal) laydha isu dhig; hawo qaado. Dh: neecawso, layrso.

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) mid intii uu la socda ka halaabay ama laga finxiyay.

2

saydhan: (tilmaame) la saydhshey.

3

saydhan: (tilmaame) 'mici' lagu saydhshey.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) 'biyo iyo wixii la mid ah, si baahahsan, meel durugsan ama tigaal ah, ugu daadin; sayrid.

2

saydhid-da: (magac, dhedig, keli) biyo iyo wixii la mid ah, si baahahsan, meel durugsan ama tigaal ah, ugu daadin; sayrid.

3

saydhid-da: (magac, dhedig, keli) bahal, awr, iyo wixii la mid ah, micida ama afka, wax kale la gaadhid: sayrid: saydhis.

4

saydhid -da: (magac, dhedig, keli) bahal, awr iyo wixii la mid ah, micida ama afka, wax kale la gaadhid; sayrid; saydhis.

5

saydhid -da: (magac, dhedig, keli) qodax laan ku taal ama wax kale oo la mid ah, xoog u soo fakad oo wax kale ku dhicid, mudid; sayrid; saydhis.

6

saydhid -da: (magac, dhedig, keli) wax weel ku jira si baahsan u daadin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) si xoog leh oo baahsan u daadin; bilbilid; sayris.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) 'mici' saydhid.

2

saydhis-ta: (magac, dhedig, keli) 'biyo, hadhuudh iyo wixii la mid ah saydhid.

waa la naqliyay ✓

1

° (Sada-da)

2

Sedo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Canshuur la siiyo boqorrada. la-mid: sedo.

waa la naqliyay ✓

f. n. praise, tribute

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh nasiib iyo liibaan ku dhalatay ama xilli barwaaqo horseedday.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) nimco; barwaaqe: guul. Sado Eebbe ku siiyay saacad layska ma qaado. Dh: barwaaqo. Li: saranseer.

2

sado -da: (magac, dhedig, keli) deeq ama hadiyad la siiyo boqor ama cid madax ah.

3

sado -da: (magac, dhedig, keli) suldad ama awood iyo xukun.

waa la naqliyay ✓

1

a: sedo

2

de: praise, tribute

3

initial: s

4

lx: sado

5

pd: (/da)

6

ps: n6-f

7

key: sado

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-hday, -hatay) 1. Mindi iyo wixi lamida af u yeelasho. 2. Ku s.: wax ku xoqasho.

waa la naqliyay ✓

v. rub against; sharpen, whet

waa la naqliyay ✓

1

de: rub against; [ext.] sharpen, whet

2

initial: s

3

lx: saho

4

pd: (sahday)

5

ps: v3b=tr

6

key: saho

waa la naqliyay ✓

1

(Badha-da)

2

1. Neef baaqimo ah: caano yar

3

2. Dhex. kalabbar, bartan, bartame; wadaage.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Neef caano yar; baaqimo; gabno. 2. Dhex, kalabar, bartame.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. animal with poor milk-yield

2

badho [feminine] n., loc. center, middle

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax buuxay, mid dhiman ka dhigo.

2

badho -da (magac, dhedig, keli) neef ishkin ah oo caano yar. Badho bidhe ma buuxiso. Dh: gabno, hooto. Li: ayro, haldoor.

waa la naqliyay ✓

v. turn, move, change direction

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) move aside or turn direction ~ bayr

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhinac ama gees u leexo. Hablayahow dhanqankii ka baydhee, maad is badhqabataan. Dh: weeco, bayr.

2

baydh -ka: (magac, lab, keli) weel aan weynayn oo wax lagu qiyaaso waxna lagu cabbiro. Laba baydh oo burcad ah haddaad shiisho hal baydh oo miid ah ma noqdaan. Dh: afkulibidh, bayr, bidhiq.

waa la naqliyay ✓

1

a: bayr {N}

2

de: turn, move, change direction

3

lx: baydh

4

pd: (baydhay)

5

ps: v1=

6

key: baydh

waa la naqliyay ✓

1

(Cadha-da)

2

Cudur nabarro iyo cuncun badan oo lays qaadsiiyo.

waa la naqliyay ✓

1

cadho¹: m.dh Cudur nabarro iyo cuncun badan oo lays qaadsiyo.

2

cadho²: m.dh (daawo) Caallir maqaarka oo uu keeno “sarcoptes scabiei”. Cadhadu waxay caan ku tahay cuncun badan weliba habeenkii, finan cascas, iyo aalaba caallir kale oo ka dul taga dhiigga. Deriskunoolka waxay dhex jeexdaa maqaarka ukumaheedana ku daadisaa, yaryarka ukunta ka soo baxana si sahlan ayey qofka kale u raaci karaan.

waa la naqliyay ✓

1

cadho¹: m.dh Cudur nabarro iyo cuncun badan oo lays qaadsiyo.

2

cadho²: m.dh (daaw.) Caallir maqaarka oo uu keeno 'sarcoptes scabiei'. Cadhadu waxay caan ku tahay cuncun badan weliba habeenkii, finan cascas, iyo aalaba caallir kale oo ka dul taga dhiigga. Deriskunoolka waxay dhex jeexdaa maqaarka ukumaheedana ku daadisaa, yaryarka ukunta ka soo baxana si sahlan ayey qofka kale u raaci karaan.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [collective] anger, malice, irritation

2

cadho [feminine] n., [collective] scabies; scab, itch; mange

waa la naqliyay ✓

1

-da: (n) a contagious skin disease, especially in domestic animals or livestock; scabies (iskay-biiz)

2

cadho -da: (n) anger (ang-ger) ~ xanaaq, caro. —Syn: rage, fury, ire, wrath, resentment, indignation

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) cudur xoolaha ku dhaca. Xoolihii cadho ayaa haysa. Dh: candho.

2

cadho -da: (magac, dhedig, keli) dareenka qofku yeesho marka uu maankiisu wax diido. Dh: umal, xanaaq, dhirif. Li: farxad.

waa la naqliyay ✓

m. n. poor person; the poor

waa la naqliyay ✓

1

-ah: (adj) poor (puur); impoverished (im-poovarishidh) ~ fakhri, cayr. —Syn: indigent, needy, impecunious, penniless, poverty-stricken, destitute

2

caydh -a: (n) the poor (da puur)

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magacwadareed) dad aan xoolo lahayn; dad sabool ah. Li: hodan.

2

caydh -ka: (magac, lab, keli) dabaysha iyo dhibcaha weerarka la moodo ee roobka horaantiisa soo dhaca. Dh: cayr.

3

caydh: (tilmaame) mid ama wadar aan hanti lahayn.

waa la naqliyay ✓

1

a: cayr {N}

2

de: poor person; [pl] the poor

3

lx: caydh

4

pd: (-ka Pl: caydh (-a ~ -dha))

5

ps: n5-m

6

key: caydh

waa la naqliyay ✓

m.dh Roob da'a xilliga guga ah.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) habeen dayaxu la fariisto dirirka.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) marada jidhka intiisa hoose qarisa, sare u qaad oo ilaa kubabka gaadhsii. Dh: xaydo, feydo.

2

faydo -da: (magac, dhedig, keli) faa'iido iyo macaash. Dh: ribix.

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil oohin iyo cabaad badnaa kolkii uu yaraa.

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, dhedig, keli) dhaxan qabow oo roobka ku dhaafay soo celiyo. Dh: geydh.

2

gaydh -a: (magac, lab, keli) dareen cadho iyo ciil aan wax laga qaban karin ku dheehan yahay oo lala calaacalo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-ooyin, m.l) (fiisikis) Hummaagga oo yeesha iin-muuqaal, ayna sababtay, bikaaco ama muraayad xoodan. Haydh midabkeeda humaaggu waxa uu yeeshaa hariiryo midabaysan, taas oo ay ugu wacantahay hannaanka kala geddisan ee ay midabada kala geddisan u qalloocdaan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dooyin, m.l) (fiisikis) Hummaagga oo yeesha iin-muuqaal, ayna sababtay, bikaaco ama muraayad xoodan. Haydh midabkeeda humaaggu waxa uu yeeshaa hariiryo midabaysan, taas oo ay ugu wacantahay hannaanka kala geddisan ee ay midabada kala geddisan u qalloocdaan.

waa la naqliyay ✓

Aberation

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): air; breeze, fresh air

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) electrical light ~ layr

2

laydh -a: (n) air (eer) ~ layr -ta; hawo -da

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, dhedig, keli) hawo qabow oon boodh iyo dhib midna lahayn. Hooyaday laydh qabaw Allahayoow luxudka ugu gee. Dh: layr, hawo, neecaw. Li: hanfi.

2

laydh -ka: (magac, lab, keli) iftiin wax lagu arko oo koranto iyo wixii la mid ah ku shaqeeya. Dh: layr, nal, faynuus. Li: mugdi.

3

laydh -ka: (magac, lab, keli) xiisadda iyo tamarta birlabdanabawga. Dh: kooraan, koronto.

waa la naqliyay ✓

1

a: layr

2

de: air; breeze, fresh air

3

lx: laydh

4

pd: (-dha)

5

ps: n0-f-mass

6

key: laydh

waa la naqliyay ✓

inch. v. become empty, get used up

waa la naqliyay ✓

-madhtay / madhatay: (v) be empty

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax dhammaaday oo idlaaday noqo. Gurcudoow madho, caddoow noo imo, aan ciyaarnee. Dh: idlaa.

2

madho: (fal) ka dhex naqayso. Buug fiican buugaagta ka dhex madho. Dh: xulo, baadho, sooco.

waa la naqliyay ✓

1

de: become empty, get used up

2

lx: madho

3

pd: (madhay / madhatay)

4

ps: v3b=inch

5

see: maro {N}

6

key: madho

waa la naqliyay ✓

-ay: (v) wash (woosh) dhaq, mayr

waa la naqliyay ✓

1

(fal) biyo ku dhaq oo uskagga ka nadiifi. Dharkaaga maydh. Dh: dhaq, mayr. Li: uskagee.

2

maydh-ka: (magac, lab, keli) xaal uu bixiyo qofka ku xadgudba gabadh ama ruux xil ku leh. Dh: xaal, mayr, xumayn.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-ytay, -ydatay) Dhul, qayb go'an cabbirasho.

waa la naqliyay ✓

magac loo bixiyo ri' garbaha illaa sakaarka ku leh midab ka duwan midabka jidhka kale.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qaanuun.

waa la naqliyay ✓

1

saado: m.dh Dhibaato qof aanay hayn saadsasho.

2

sąado¹: m.dh.kh S. ah: dad sharaf leh.

3

sąado²: f.mg3 (-aaday, -aadatay) Qof jid dheer maraya cunto caloosha ka buux-sasho.

waa la naqliyay ✓

name-f prediction, prophecy, good omen; provisions, supplies

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qof jid dheer maraya, cunto caloosha ka buuxso.

2

saado -da: (magac, dhedig, keli) dhibaato an ku hayn sii sheego.

3

saado -da: (magacwadareed) dad sharaf leh.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Xoolo allabari ahaan loo qalo. 2. S. ah: qof aan qiimo lahayn.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qof lagu dhaliilaayo caqli xumi. Dh: doqon, nacas, dabbaal, calaan.

waa la naqliyay ✓

agg. e s.m. - adag; lacag la wada bixiyey; badeeca lacag yar lagu iibiyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Sayma-ha)

2

(keli: sayn) meel lagu dagaallaamayo oo xabbaddu (ama warmuhu ama fallaartu, ...) sida roobka u dhacayso, saymaha roobka u ekaatay; xarbi.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Belaayo, halis. 2. eeg sayn¹.

waa la naqliyay ✓

m. n. warfare; battlefield

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) meel lagu dagaalamayo oo ay xabbadi ka socoto.

2

saymo -ha: (magac, lab, keli) xaalad dagaal. Dh: xarbi, dagaal.

3

saymo -ha: (magac, lab, keli) muuqaalka ay muujiyaan baraha roobka dhacayaa.

waa la naqliyay ✓

1

de: warfare; battlefield

2

initial: s

3

lx: saymo

4

pd: (/ha)

5

ps: n-m

6

key: saymo

waa la naqliyay ✓

(fal) ganto meel sare ku taal, ka soo laadlaadso, ka soo deldel.

waa la naqliyay ✓

(fal) kala fidi oo dhar iyo wixii la mid ah, meel qorrax ah ku laydhi. Wadho dharkaaga hakuu engegee. Dh: waro, ballaadhso

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): suet, kidney-fat

waa la naqliyay ✓

1

-a: (n) solid or semisolid fat (faat); saturated fat; cholesterol (ko-les-teraal) ~ xayr

2

xaydha khaansiirka; lard (laardh)

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, dhedig, keli) baruur caddaan ah oo dux badan oo suumanka biraha iyo wixii la mid ah la mariyo. Dh: baruur, jifi, xayr. Li: jiidh.

2

xaydh -a: (magac, dhedig, keli) baruur nafleyda meelo gaar ah ka baxda.

waa la naqliyay ✓

1

de: suet, kidney-fat

2

initial: x

3

lx: xaydh

4

pd: (-dha)

5

ps: n1-f-mass

6

see: xayr {N}

7

key: xaydh

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-ytay, -ydatay) Maro la guntanyahay kor u qaadasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-ytay, -ydatay) Maro la guntanyahay kor u qaadasho.

waa la naqliyay ✓

v. lift up something for oneself; show ~ reveal (especially part of one's own body)

waa la naqliyay ✓